장음표시 사용
111쪽
In stellifera nostis claritate subleua rotulam cum manubrio versus septentrionem O moue rotulam huc R illuc donec radius visualis ab oculo tuo per centrum instrumenti ad stellam potarem transeat similio ter eκtra rotulam idem radius ad Atremas duas stellas maioris vrsae seu rotas plaustri protendatur, S tam diu leua aut summitte indicem donec eius linea fiduciae superradialem lineam incidat.Tunc enim considera horam limbie eius partem,quam regula abscindit, cum qua in tra figuram praecedentem,hoc paeto Pone indicem maioris vrsae siue plaustri super horam iam inuentam,indice inuariato manente, situetur regula solis sua fiducia linea super diem tuae considerationis, ε ostendit in inferiori parte limbi horam quaesitam,quam inuenire oportebat.
Libri de Geographicis principiis
112쪽
mae Partis Summa. Capite Primo.
Quid fit Cosmographia. quo differat
a Geraraphia, zopograpbia. Quid sit Geograpbia. id horographia.
In quo sphaeras mundus ipse uniuertus
De ordine, motura numero Splaerarum Capite s.
Quot circuli Sphaerae maiores Quid Horizon Quid Meridianus circulas Quid aequinoctialis circulus Quid Zodiacus circulus Quid Ecliptica linea Quot Zodiaci signa Quibus characteribus signorum, Planetarum nominasin notanda Quid olarussol litiorum Quid Cobiret aequinoctiorum Quot circulim norcs libuera Quid tropicus Cancri Quid tropicus Capricorni Quid Arcticus circulus Quia Antarcticus circulus Capite III De quine donis cori stibus totidemsterrae plagis De terrae globositate Capite o De Parallelu circulis
Capite UILQui it longitudo terra Capite VHLQuid latitudo terrae seu eleuatio Poli Capite IX. Quomodo poli ultitudo fit investigandis Qualiter gradus Solis, id ist, in quo Sol certo die mouetur siit rimandus Quomodo altitudo Pol in quacuns diei hora sit obseruanda Qu modo Polus in coelo a pluius artis magistro sit inveniendus Quis doriri bora ex radiis solaribus sit perscrutanda Quomodo hora ortus Solisa occasus in toto terrarum orbe sit inquirenda Quomodo quantitas dici noctis Lartis cialis sit computanda Quomodo initium et finis crispusculi tacixelf ertiniquam matutini indagetur Capite X. Qus modo longitudo regionis aut oppiis ex eclipsi lunae sit auscultanda Quomodo eadem Ioaitudo Ruculo Astronomico ex stelli 'xis es Lunae motu despraehendenda sit. Capite XI. De partibus mensuti quibus utitur Cos.
Capite XII. Qualiter ex studia mo ipsius terrae um. bitus accipiatur Capite XIII. Quomodo distantia ciuitatum locorumve sit inuenienda, quae differunt latitudine
113쪽
Quae langitudine e latitudine simul
Quomoas gradus longitudinis extra
quinoctial in gradu aequinoctialis sint
Quomodo distantia locorum via geomestricu in globo sit inuenienda Quomodo locorum intercapedo per tubustis sitiuumsitsupputanda Capite XIII Quomodo gictu geographicus ad quatruo mundi cardina, ad quemcunc locum sit spmen uis Quomodo ciuitates ingrcto geographii cosint lacundae Qua ratione globus conficiatur com
Capite V. Quidsit Ventus,quot numero 'tQuaesit eorum natura . ordo Qualiter meridiana linea uulgari inuem non ducenda sit Quomodo eadem inea per instrumentum azimulate deprehendatur
Alia lauentio clusam quae fit per orga
mmutatorium Capite XVI. De Antipodibus eorum babitatione De Antaecis
Capite VIII. Qualiter ociis uniuscuius ciuitatis uis oppili in tubtilis Ptho.sit inueniendus Capite XIX. Quid speculum orbis omodo locorum aut ciuitatum pitvam peculo sit inquirendus Quomodo peculumsecundum situ tuae habitationis sit uerificandum Qui, regionibus, in ulis aut oppidissor
pro dato die in uertice capitis moveaturm quibus non Quota sit hora in quacun regione aut ciuitate omni Be bora perscrutari. Secundae Partis Summa. secunda Parrbutim opusculi in se contisne Summam necnon particularem totius orbi descriptionem, hoc est, Regionum, Montium,S3luaria, Fontili, Fluminum, πLacuum, Μarium, insularum, Peninsula.
rumNrbium, Oppidorum Populorum' Huic tandem adhaeret Appendix in quo bisecvifrascriptu continentur: Quomodo ex motu Lunae bone noctis aequalessint venundae Quomodo incensio corporis lunae sitis
templanda. Quomodo ex stelι- i. xις maioris Vrsae se rotis Faustri hora uoctis sint obseruanda.
115쪽
ratione,&deeorum Astantusinuenisendis nunquam antehacvisim.
116쪽
Non adeo nuper ect magmfice vir qu)dsemel bunc librum arateorum impursibus emendatumsicsaris pro eo tempore studiosis reddiderim. Quas ne in re neci Meum nes operam mihi perdidisse videor, nam spraeter omnia exeplaria quae id temporis excusa sunt, iam pactim alia desiderantur Quamquam laudem hunc non equidem iure mihi vendicare possim,sedpotius autorem spectet su. . At non nihil etiam nobis cedet,si uetus exemplar cum nostro conferatur, ado etiam nisi nostro impulsu factum Misset nun ciuiam multorum manus perveonisset. Iam uero uti studiosorumsedulitati non desim, desiderutum a nonnullis ii, brum, elimatis quae tunc per oscirantiam ut fit nonnunj mendis, poenitus tersum,m ex omni parte fuis constantem partibus assero, o quo gratior, immo utilior sit, adieci nonnulla quae ut in hoc opere ad perfectionem artis siderari possent, ita etiam a nemine antei quod sciam equidem eo modo ad lucem reducta sunt. Q-m autem is tu hodie sint mores,cti quis quid facit marte aliqua, hocsne patrono M publicum 1, prodeat, Nulla bonesta excusatione praetermittere possum, quin hoc nostrum quantulum a laboris tibi tuaes notectioni commandem, σὴ scio te ut es gloriae minime auidus aegre laturum,si quis quocunq; modo nomen tuum suti praeterio clarum laudibus efferre velit. Vincit enim me cti in omnes, tum Mero maxime in doctor tua bumanitas,quas per neu molestiis neque mensis pars
cens eos promoves et tanqua aecenaculis 1 foues,Gratus igiturρι
hic noster exiguus conatus quem post si Diifauentimaiorasisquenturi Vale. Antuerpiae pridie kalendas insinuari , Anno D. 133 3.
117쪽
incognitistitit me,longitudinei&distantia.
Egare proseisto non possum, inomnium modorum cerotitimus in hac re si is qui per longitudines claritudine i locorum incedit,postea autem is qui per latitudines an δ' . gulos positionis regiones deseribit Vltimo vero loco qui si ' per solos positionis angulos agit. uena modumhic primu i ponimus o mali)fficilior sit 8 vulgarior. At non inepte e Mandu mihi videtur,quos hoc in loco angulos positionis appellemus Angu hisistitur positionis hic vocatur interstitium horizonti aliCum 'Qq interirieridianum eiusdem S circulum verticalem ab hoc loco perali
procedentem. Rutut facilius intelligas distantiaquae estistermeridia. num alicuiuslocie lineamhinc per alium locum transeuntem, Vesa tet in sequenti figura, i,a,b,est linea meridiana, a,e, linea positionis unius loci ab alio.b,c.hie non adeoproprie fateor angulum politionis vocamus, sed quumhie tantum requiratur capiamus basin, b, profruto angulo,a,b,c.
118쪽
Cognita finitione nominis si per hunc modum frouinciam aliqua
vel etiam totum rcgnum cum omnibus oppidis cscribere volueris,primum in assere plano confice instrumentum tale, fiat circu, lus,qui in quatuor quadrantes dissecetur,quadrante quolibet rursus diuiso vis icto in. so.gradus,postea astigatur per centrum indeκ cuperospicillis aut pinnulis quemadmodum in dorso astrolabit. Hoc instruo mento facto opus erit etiam instrumento nautico quod Compassum appellamus nam ab illo fere tota res peia dct, quibus habitis ita proceodito. Pone instrumentum planimetrum primum in plano, S. super ipso Copyssum,ita ut latus Copassi quadragularis adiaceat lineae incridianae instrumcnti inferioris .Deindc verte instrumetum cum copasso eo sex quo indeκ compassi correspondeat sibi subscripto indici, post haec instrumento ita manente compassum anc perfunestum suo officio re. moue. Si nunc angulum positionis alterius loci aeuo scire velis, mansite instrumento immoto,uolue indicem donec pc perspicilla eius vide a locum alium,videbis moκ angulum positionis a meridie vel Septentrione secundum ipsius indicis remotionem ab eis. Sed quorsum haec troget aliquis etiamsi habeam ab uno loco positiones vel situs omniuiocorum si non adsit distantia nota nihil profuerit. Veru dicis ab uno loco, nam nisi a duobus locis habeas angulos positionum non poteris describere tertium. Igitur si nunc pxouinciam tota depingere placet, Investiga primum ab uno oppido,a quo placci incipere,omnium circuiacentium locorum situs:eose trahe in plano descripto primum circus
Ioeκ uno puncto posito ad libitum, eo obuis otia 6 gradus, est ipsum instrumentum planimetrum, Scuim lines positionis adsigna
suum nomen. Ut autem euites multam peregrinationem, ascede turarim oppidi estissimam,at inde quase specula circuimspice. Post haec proficiscere ad aliud oppidum,atq; ibi similiter agito cum angulisio
sitionum omnium circumiacentium locorum,quos ubi habueris, pone
punctum istius oppidi a priori puncto in quacunq; velis distantia supcrtamen sita linea postionis,at . hoc puncto trahe circulu obscurum, Cc meridianum distatem a priori meridiano Undiq; aequaliter Lemum trahe κ hoc puncto lineas potionum locorum iam inuentas ubi tunc fit intersectio lines alicui is ci mprio buseisim Donenda es pro tali loco. Haud dissimili ratione ages cum omnibus Iocis alicitius regni,proficiscendo coisq; donec omnia quae describere crevisti,bis intuum conspectum venerint, atq; omnium duas lineas
119쪽
mentis,pono instrumentum secundum lases mundi I de et eum. quam quaecunq; possum loca. Reperio autem Candauum tendere ab arctis ebo gradibus quasi in occidens,Liram abortu 3 gradibus in auustrum declinare, Machliniam 8 quasi gradibus ab austro in occasum, Lotianium.Φ.ab austro adortum, BruRellas sab austro in occasum,
Mittemurgum o ab occasu ad Arctos,Bergascio ab Arctis in occassum. Sintq; haec loca satis pro Memplo, his habitis pono punctum in medio plani alicuius quodlocum Antuerpis significee, huic duco ciroculu quem diuido in adscriptis plagis mundi Oriens, Occidens, Mei dies,Septentrio. iadrantem deinde quemlibet diuido in uo partes,aut saltem semicirculum in 18 gradus, post haec eκ puncto duco cui locorum predictorum lineam per suos gradus,&relinquo ita cartam imperfectam cum lineis tantum. Et me cum instrumentis conseoro Bruκellas,bvitrerum omnium quivisu adsequi possum locorum is neas positionis quero Anuenio Louantum abortu in meridiem vero
gere quasi 1 gradibus Machi iniam&Liram in una linea quae distae ab ortu versus Boream 4 gradibus Gandauum is gradibus ab Arsctis ad occasum.Mittelburgum 33 gradibus eodem ordine Berga abhrctis o gradibus iniritim declinare,quamuis eisinoellis haec postes riora duo non possint visu conspici,tame adiicimus pro Remplo Nemvolo quod quisu putet me hic veras lineas positionu asstgnare, sed an tum pro declaratione comminisci Iiau tis igitur hoc modo lineis p sitionum quero in carta incept Iia Bru sis distans ab Antuemia quantum mihi placet, e hoestem pu01M' duo Co circulum quem seco primum permeridianum distantema meridia. no Antueipiens ut solent paralleis lines,simili modo diuido eu inoco gradus,adiuriptis quattuor plagismudi ut iam ante cu Antuerpi egi.
Demum e centro quod iam Bruκella significat duco linea positionuiocorum puscriptorum adiiciendo regulam centro S gradibus iuuentis Vbi igitur nunc fit intersectio lines Lotiani cupriori quae mAnt in xuerpta ducitur,ibi est locus ouanti . Atq; haud aliter inuenies omniu locorum puncta Si vero contingat ut nonnunq s. nil quod Vtra Avice locus quispiam venerit in medio inter duo loca principalia siue
primum nota tunc necesse est tertia vice hunc locum eκ trasu se a pi
Cere. Atq; hoc modo non opus erit omnia prouincie describend Mς 'O l
120쪽
peragrare si tantsi videre,fluuios Meroe littora facile descriptis oppi dis secundum suas hinc distantias ortus d Mitus habebuntur. Haec Mura caputpraecedens demonstrat ad oculum.