Opera, cum edita, tum inedita, ad autographi fidem et integritatem expressa, impensa et jussu regio

발행: 1790년

분량: 587페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

tusa, atque deVOrata pituitOSOS humores affatim vacuat, quemadmodum eXperimento ipSo a nobis Compertum est. Nascitur Huehuetocae in planis, frigidisque, ac siccis locis.

Cenus est Cucurbitae agrestiS , radicem proserens crassam , longamque , et forma napo similem , unde proseri caules per terram SparSOS , et in eis solia Cucurbitae, floresque cucurbiti nos, ex quibus fructus generatur Colocynthidi similis , sed deSuper asperior, atque StrigoSior. Radix valde ama. ra eSt, gravisque , et vehementiS OdoriS , cujus sesquidrachma , drachmaeve duae eX aqua reSOlutae, atque epotae pituitam, ac u Stam bilim Vacuant. Tehoacani calidis, et siccis locis.

CAPUT L. De UE PATII.

Arbuscula est foliis Olivae , luteis floribus, et siliquis

phaseolorum forma. Amaro Sapore ConStat, et tumores prae ter naturam applicata discutit. Nascitur in calidis Panucensibus.

De HVACVIcVA , seu somno Animalis Hua uioae nomine. Volubilis est e radice tenui cauleS eXiles proserens, tere-

472쪽

tes , hispidosque , et in eis solia rara, Hederae figura, sed angusta , et longa, ac flores coccineOS. InSigni videtur sapore carere, et tamen jus decocti ejus infusum alvum lenit, ejusque dolorem, contractum praecipue ex algore , levat: pulvis vero duarum drachmarum pondere devoratus asthmati citata expuitione , et vomitione pituitae , ac bilis medetur. Nascitur temperatis lociS, planiSque , et humectis Urua-pae , ubi magno habetur pretio.

CAPUT LII.

De M APBri, seu medicina alba. Uerba est teretes fundens caules, et in eis solia rara, Mali Medicae non dissimilia , et siliquas pares Chilli, octo uncias longaS, resertaS semine fulVO , ae lanugine , Cui appendet , bombycinae simili. Frigida , Siccaque Videtur constare natura, et VetuStiS plagiS radix laevigata , atque inspersa medetur. Nascitur in collibuS temperatis Uruapae Provinciae MechoacanenSis.

Herba est radici insistens tenui, et longae, unde prodeunt folia pediculis appensa prolixis , Salviae proXima, Serrata, inserne subalbescentia , et circa exortum latiora , ae flores

473쪽

promiscue Cyanei, et Coccinei. Odor, Saporque est Italicae Nardi, quam Lavendulam Vocant, Calidaque , et Sicca tem peries. Medetur dolori Ventriculi, et alvi , bilinaque , ac pituitam vomitu pellit, Si cocta, et calens apponatur ventriculo , idemque auxilium altera tantum die repetatur. Nascitur in jugis , et temperatis montibus Provinciae Mechoacanensis.

Arbor est Ur pae Provinciae Mechoacanensis , fulvi stipitis , ac corticis subfulvi, globulis Vocatis precariis, et aliis intestinis operibus perficiendis aptissimi. Cujus nullum praeterea u Sum accepi a Mechoacanensibus.

De u VAUCHEri altera , Seu caussa Tricae. Radicibus adhaeret numerosis, Asphodelo similibus, sueco refertis viroSo , longiusculiS , et ad nonnullum calorem pertinentibus, unde prodit caulis arundinaceus, Sed teres, et arundineis quoque tectus foliis ; floribus purpureis, spicatis. Ad Cynosorchis vero , aut Malla ochiti Species videtur per tinere. Nascitur apud Tancit enses, a quibus computatur inter Plantas inutiles , et nullius paene imo menti.

474쪽

Herbula est volubili, exilique caule constans, longiusculis , et angustis loliis , latisque circa eXortum a pediculo, fore , ut ferunt, nullo , et radice digitali. Calida haec est, et Sicca ordine tertio, amaro Sapore , et nescio quid virosum olens. Quae Sem unciae pondere tu Sa , atque devorata ex liquore aliquo ad Stringenti dicitur mederi dysentericis. Eadem videretur cum alia, quam 2 lallacissat si vocant quidam , de qua alibi dictum est, forma, atque viribus , nisi hujus solia essent longe minora.

De HVII ZICUA Arbure. Arbor est magna , foliis magnis conStans , in serna parte hirsutis, et subalbidis, I p0zan , aut Eloxochiti similibus, et candidis floribus. Calida est , et Sicca ordine tertio, ac riSque saporis. Curat infantium diar rhoeaS applicatu S Succus, et ulcera oris eorum. NaScitur in lociS temperatis regionis IIe

Herba est radici insistens crassae, et lignosae , unde pro-

475쪽

NOVAE HISPAN. LIBER XXIV. 67

delint caules quadrati, subalbidi, et obducti lanugine, et in his folia subalbida, longiuscula, angusta, ParVaque, et illis Nardi Italicae similia, quam quoque aemulatur Odore, velut ejus specieS, floreS Vero lanuginosi, et candentes per totum fere di Scursum eorum. Sapor est Stoechadis, vis ad- Stringens cum calore, et Siccitate ordinis tertii; radix videtur magis adStringere, ac minuS calefacere. Utriusque decocti jus dicitur mederi dysentericis. Nascitur in frigidis, saxosisque locis agri Tancitarensis.

CAPUT LIX.

De HUR UETA, Seu Priapo LSpecies est Tetapoti, apud Tancitarum proveniens, Ma li Medicae, sed quaternis foliis, et modicis, candidisque floribus. Folia sunt nonnihil odora, calidaque; quorum de cocti bibitum jus dicitur evocare menSeS.

CAPUT LX. De HVATEIV.

Arbuscula est Ocymina, ac Serrata serens solia, stipites SarmentOSOS, lentoS, ac resertoS medulla, flores vero pilosos, candidos, et in pappos abeuntes. AcriS eSt, Odora, Calidaque , et Sicca ordine quarto, ac subtilium partium; et tamen Indi unt intertrigini mederi putantes calorem ci D

476쪽

q68 . HISTOR. PLANTARUM

rari calore ; verum hane Plantam permultis accommodabit usibus, qui ejus vires ex hisce nostris didicerit Commentariis.

CAPUT LXI. De secunda HVAXATEN.

Herba est radici fibratae insistens, unde profert caules quadratos , geniculiS interceptos , et rubescentes, et in eis folia Urticae, mumiae odorem referentia, flores, ac Semen Simile Sina pino , contentum capitulis Stoechadi similibus. Calida, Siccaque natura conStat. JUS decocti foliorum medetur Ulceribus , Semen maceratum ex aqua, ac bibitum dysenteriae , febrientibus , et tumoribu S praeter naturam ; aurium dolorem sedat , ac furunculos ex Siccat. NaScitur in planis , temperatisque locis, frigidiSue Apacincani, aut Paetoua ri Provinciae Mechoacanensis. Sunt, qui Vocent Cuertinendax, aut Cueruiretri, nec non qui I intιqui ; Mexicani vero, apud quos etiam naScitur, Chiant20tz0,ihuiti, et Elotic nuncupant; Chutullenses denique Coapalli.

Hispida Herba est, et subalbida, fore candenti, Ciceris soliis; odora , acris, calidaque , et sicca ordine tertio , radi cibus insistit fibratis, et longis. Pubi imposita solia meden

477쪽

NOVAE HISPAN. LIBER XXIV.

tur urinae retentioni, et meientibus sanguinem. Provenit in temperatis montibus , ae planis lacincant.

Radix est longa , et digitalis craSSitudinis , unde prodeunt caules, et folia , quae terna Sunt, et viribuS , forma , que Tenamaetnanapaloae Similia, ac flores cyanei. Quamobrem aut eamdem eSSe putans , alit illi congenerem , non duxi de pingendam. Curare dicitur tumoreS eX Scalptura ni inia evenienteS. Provenit in planis, temperatisque Mechoa cani lociS.

Herba est radici insistens simili surculo, unde profert caules cavos, et in ei S i lia Verbaseo similia , sed obrotundiora , et inferna parte Valde hirsuta , ae fores candentes. Radix giaviter olet, nonihil amara est, adStringensque , et calefaciens ordine Secundo. Eadem tUSa , a que applicata dentibus corrosi S, et putrescentibus medetur: illita quoque dolores sedat. Nascitur in frigidis, montosisque locis regionis Mechoacan nsis.

478쪽

CAPUT LXV. -

Herba est radicetia fundens longaret , et pollicarem , ex qua profert caules dodrante paulo majores , refertos foliis Olivae , minutiSSime Serratis , Sed latioribus , et brevioribus, ac inferne cinereis , ac viridantibus floSculis. Lacte manat; frigida tamen est eo exemto , et Sicca ViS quamobrem psorae dicitur illita mederi. Nascitur in frigidis , planisque regionis Mechoacanensis.

Herbula est olivae solia ferens , inferne cinerea , et ex utraque parte aSpera , flores vero candentes, illis o nixochit aut Iagmini similes. Vis est frigida ; et adstringens, ideoque pulvis foliorum medetur ulceribus , ac floreS ejus cum Saccharo conditi sistunt diarrhoeas. Nascitur in frigidis, planisque locis regionis Mechoacairensis.

CAPUT LXVII.

Arbor est solia ferens Miggesti, flores luteos, siliquas edules , ac cornua taurinis valde similia. Folia , quae nullum

479쪽

NOVAE HISPAN. LIBER XXIV. 4 1

gustata videntur Saporem Praesese re , venenis dicuntur adversari , venenatisque Serpentum ictibus lusa , et vulneribus scarificatis admota. 'unt enim SeX horarum Plus , minus spatio venenum eX trahere, et interim nigrum contrahere colorem ; generantur Praeterea intra Corniculos formicae quaedam tenues, fulvaeque , et nigri an es, quarum morSus noxius est, doloremque integram diem durantem eXcitans : harum ova vermiculorum reserenita figuram redacta in pulverem, et auribus injecta , inStillatu Sue Succus dolorem earum Sedat, ac dentibus applieitu S eorum quoque placat dolorem. NaScitur in calidis Huaxterae, propinquisque mari Septentrionali locis, sive edita sint, Sive campeStria.

Herba est asphodelinis, sed longe tenuioribus innixa radicibus , unde profert pediculos longos, et in eis folia sculneis , aut ArboriS 0nae vocatae forma , et magnitudine similia , superne candida, et inferne viridia, et in caule sores eXileS, candentes , et coacervatoS in corymbos. Odora est radix , nonnihil acris , calidaque , et Sicca ordine tertio temperie , ac eVOCanS menStrua , unde Sortita est haec Herba nomen. Provenit palustribus, et aquosis locis frigidarum

regionum.

480쪽

g et HISTOR. PLANTARUM

CAPUT LXIX.

De X A RARO.

Radidibus insistit fibris similibus, nigrisque , unde prodeunt caules fulvi, et teretes , et in eis folia saligna , sed aspera, Serrataque , et inferna facie albescentia , et flores in summo pilosi, et rubescenteS , ScariOSis Calycibus contenti. Similis est Chlahianton , et Malacax0chiil. Radix est amara, odoraque , atque ideo calida, et Sicca Ordine tertio , ac se squid rachinae pondere devoratam cum Semuncia riteteti aiunt purgare frigidos humores leniter, ae Secure , mederique per se lassitudini, aliaque praeStare auxilia, quae facile quivis possit ex temperie conjicere. NaScitur in temperatis , montosis, atque Saxosis locis Provinciae Mech0a canensis.

Arbuscula est radici insistens Surculosae , unde prodeunt stipites geniculati , ornatique obrotundis, et mediocribus foliis , flores candentes, magnique , et fructu S oblongi, seX- anguli , referti semine longi HSculo , tenui, et nigro. Cortex redactus in farinam , inSpersu Sque Sanat ulcera. Provenit in calidis , planisque Mechoacani locis.

SEARCH

MENU NAVIGATION