Vita Vincentij Laurei S.R.E. cardinalis Montis Regalis Ruggerio Tritonio Pinaroli abbate auctore. ..

91쪽

honorisq; sede perducere elaborarent. Inter coet ros, qui eius virtutes fouedas enixe susceperat, Alexander Percitus Cardin. Montalius, Sixti Ru inti ex sorore nepos, tunc quidem admodum adolescens, sed qui morum grauitate, &prudentia iam aetate prouectior videretur, miram propemodum

constantiam praesetulit: quippe qui diuturn is illis Comitijs in quibus tandem post graues contentiOnes Gregorius xiiij. Pontifex renuntiatus se it, nulla rea proposito deterreri Potuerit, sed tam diu in suscepto consilio permansit, donec vel ipsius Vincenti j hortatu adductus fuit, ut, qu ibus plurimum poterat,sivorum suffragi)s ad alium prouehendum

sese conuerteret.

At quam quo animo Vincentius se in Pontificis electione praeteritum esse tulerit, vel vultu, ac fronte facile demonstrauit. quas certe offensiones acceperat, has mira quadam hilaritate, suauitates ita condiebat, ut ne minimum quidem videretur commotus semper enim sibi persuasit, animis insenuis nihil, praeter cultam, pertimescendum a cidere posse: illatas vero iniurias tum voluntaria obliuione conterendas, tum Deo immortali remittendas, & condonandas . Admirantibus quibusdam hominem; qui tanta, tamquam praeclara fa-

cinora pro Domo Austriaca gessissen, Philippi R gis Austriacorum Principum potentissimi nomine

92쪽

ne impugnari: non admirandum, inquit: nam de Alcibiadem olim propterea accusatu fuisse, quod Mercuri j statuam deiecisset, cuius tamen semper

studiosissimus extitisset, & cui quotidie sacrificasiset z A se nullam unquam Regem, suo uc offensae

occasionem habuisse, erecte gestorum consciemtia optime nosse, contra aute se certo scire,eam Regis pietatem,moderationem, aequitatemq; esse, ut illi incomodum acceptum reserre nec posset, nec

deberet. Ad id se qu idem perpetuo animatum so-re,n,quod optimo Regi,a quo pridem mille nummum aureorum annua pensione donatus fuerat, per luere non posset, grata usq; ad extremum halitu memoria prosequeretur. Administros quoq; , in quo ipsum indigne accusauerant, excusandos. quae in ipsum commiserint, non sponte, sed mul-doria, obtrectatorumque opera admisisse. humano deniq; ingenio attribuiau,visiquis forte amicu imserit,ab hoc postea fortunae modum exigere velit. Porro quidam ex animo suo aliorum animum spectare soliti, Vincentium , tanquam hominem callidum, versutum, & a quo fronte sententia o cultaretur, incusare non destiterunt.cum enim n tura, atq; ingenio ita esset affectus,ut nihil non perfectum, autelaboratum industria agere videretur, immo accurate,exquisites omnia tra ctaret, singularem deniq; in rebus omnibus munditiam,eleg tiams

93쪽

tiarns adhiberet, hoc imi leuoli non solunt in illo,

Vt par erat, non commendabant, sed de vitio vertebant . qui vero cum eo familiarius Vixerunt, as

seueranter, iustoq; sacramento cotendere possunt, neminem ipse magis ingenuum, magi sile sinc rum, de qui magis animum in fronte gereret, pos se excpgitari. neq; enim quisquam ex tot natio num hominibus, quibuscum illi usus, aut negotium ullum fuisset, inueniri poterit, qui ab eo aut dii his, aut factis unquam deceptus fuerit. Simplicis siquidem veritatis perpetuo amicus, cultor Sextititi fraudis, mendacioq; inimicus. Corporis quoq; formam, staturamq; Vincentio nonnulli paruam, nec valde egregiam esse Obihciebant. quam tamen ipse excellenti quadam morum specie decorauit, ut& ad dignitatem apposita, &tanquam speculum, certam honesti faciem

exprimere videretur. fertur olim Ioannes Cafa,eruditissimus ille, ornatissimust vir, qui de moribus ad aulicos homines scripsit, priusquam libellum ederet, ab ipsis Vincentio, quem idem aulicorum fere omnium elegantisimum appellabat, plurima

excerpsisse . non satis certe eum commendandum

sepius dixit , qui, si quod sibi impedi mentum natura impositum esset,admirabili illud industria superasset Quamuis autem Vincentio gracilitas corporis esset, assuit tamen robur ad vigilias, libera- . l

94쪽

lesq; labores sustinendos firmissimum.Vix quispiacroderet, qu. parce somno uteretur. Accidit si pe, dum iter una faceremus,Vt, licet ne horam quidem decubuisset, statim tamen electulo surgere, atq; in equis esse voluerit. Non defuerunt etiam, qui Vincentium impro bandum ducerent, quod interdum amicis conuiuia n imis lauta, nimi si s plendida praeberet. Sed cur non sit potius laudandris, si,ut in amandis amucis modum non habebat, ita, quo maiorem illis honorem tribueret, vel excedendum quandoq; ambitraretur Amicorum sane conu ictu tatopere oblectabatur, ut ili is accumbentibus vix perpauculum cibum caperet, ac se se eorum prauentia, tanquam

esca conquisitillima, pasceret. Vnum semper effecit,ut nunquam merdam sine sacra aliqua lectio ne extrui vellet. quin & ipsemet plerumq; plura disserere solitus fuit ; ex quibus doctrinae, pietatis suae uberrimi, & lectissimi fructus decerpebantur. Recordor cum Carolus Cardinalis BCrromeus clarissimum illud sanctitatis, religionisi lumen paucis diebus antequam Deo animam redderet, Taurinum venisset, eumq; Vincentius ad prandium inuitasset, inter nos consultatum fuisse, num frugaliter,uel lautius potius excipi deberet,iuncque Vincentium dixisse: imo quo maior nobis, sanctiorinhospes futurus est, eo etiam maiori apparatu, cuL

95쪽

zatus apud nos tractandus erit. Sic igitur mensam

elegantius, & sumptuosius, quam ullo antea tempore solitus fuerat,voluit apparari: cui accumbens

Borromeus omnia,tanquam bono, atq; amico animo apposita, boni consuluit.'Neq, vero Uincentius se tantummodδ erga amicos, hospitest magnificentissime gessit, sed & erga domesticos sitos liberalilsimus, munificentissimust si her fuit. quin nec ullus unquami pr dens, attentusve pater familias magis liberorun commodis inseruiuit, quam Vincent ius ipse familiaribus su is usui esse cotendit. id in me praeter coeteros cumulatissime est Assecutus. nam quo animi sui magnitudini responderet, me nobilissimo illo Pinarolies1 Sacerdotio, quod sibi paulo ante a Sixto Qujnto Summo Pomtilice delatum erat, ac cui semper primarij,princi- pest homines praefuerant, cohonestatum esse voluit. omnibus certe & vivens, & moriens charitatis, veret paterni amoris ossicium praestitir ilAt excelsa,diuinat propemodum animi sui bona non tam ex ijs, quae in vita praeclarissime gessit, quam ex ipsius vitae sine vidmus elucere . nam, quo quis bene, & cum virtutis laude vixisse dicatur: ut is quoq; bene, & cum laude moriatur, necesse essi sed& tanti mors honesta fieri debet, ut vitie anteactae certissimum ornamentum existat. septuagesimum. aetatis annum agebat Vincentius, cum in morbum

96쪽

81 mortiferum incidit. Tum nul lam sibi medicinam magis salutarem adhiberi posse existimauit, quam

11 animam sacra cofessione expiatam sacratissimo, eclesti, Eucharistiae cibo recrearet. Quo aute dia uinum illud ad supernam patriam tenendam viaticum debita cum reuerentia sumeret, licet iam acri vi morbi consumptus, ac fere exanimatus esset, a medicis tamen persuaderi non potuit, quo -minus e lectulo surgeret, vestibusq; solitis, quibus e Cardinalis gradu utebatur, indutus in proximium familiare sacellum non semel, sed bis incederet: ubi ad altare genibus nixus, priusquam e

Sacerdotis manibus Sacramentum acciperet, Deum in precibus tanto animi ardore es ven ratus, ut iam non in terris degere, sed inter costestes spiritus translatus videretur. Vrgentibus primo medicis, ut in cubiculo, in quo decumbebat, aut saltem in proximiore conclaui, in quo scabellum, puluinari stratum erat, Sacerdoti E charistiae Sacramentum allaturo praestolaretur: An nescitis inquit subridens, nobis e mundo discessuris Deo esse quam prox ime accedenduZquanta corporis debilitate conficiar, non ignoro: com fido tamen, an imum valentem, qui morbo tentari no potest, ad supremum hoc meum erga Deum munus exequendum subsidio futurum este. Una illi rerum humanarum supererat cura, forL tum-

97쪽

82tunarum scit icet, quibus honoris causa cohonestatus fuerat, distributio. Hac ut se expediret, testamentum codidit; quo haeredes scripsit Religiosdsin Urbe homines svulgo infirmorum Ministri appellantur) qui voto solemni obstricti aegrotis, vellieitilentia laborantibus operam dant. ut enim il-os pridem in fidem acceperat, primum'; eorum institutum a Sixto Quinto, nec non a Gregorio xiiij. Summis Pontificibus procurauerat approbandum, ita eosdem quoque quasi alumnos proprios extremis tabulis voluit subleuare. Sed&qu ri Patrum Sodalitatis Iesu, quibus semper famili rissime fuerat usus, pietatem, doctrinam, coet Iasi virtutes fecerit, apertissime declarauit. Eorum enim Romano Collegio , quod Gregorius xiij. Pontifex Max. erexerat, bibliothecam, non mediocri impensa congestam, legauit, addidit imsuper Deiparet Virginis collachrymantis signum,

cuius cultu plurimu oblectabatur, ab Alberto Durero celeberrimo illo Pictore olim adeo affabre, tantoq; artificio pictum,ut & veras lachrymas profundere, & inspicientium animos ad ipsam incPlis Regnatem Virginem traducere Videretur. quod tamen postea Clemens viij. qui in presenti Summo totius Christianς Reipublicς commodo Christi vices in terris gerit, sibi a Patribus concedi peti jt. Reliquam vero suppellect ilem, multam illam

98쪽

quidem , & magnificam, quanti ea seret, licere, pretiumq; inter domesticos e cuiuscumq; conditione, & itatu, diuidendum mandauit. Quorumdam amicorum, quos maxime charos habuerat, memoriam tenuit, annua singulis pensione asseriapta. Quam parui autem cognationem sanguinis

faciendam duceret, satis superi demonstrauit, cum sororis fili in urbe Campaniensi pridem nuptae, licet iam plures liberos procreasset, non alia tamen bona, quam quae stibi illic e Marci fratris

haereditate obuenerat, reliquerit. Evangelicum quippe illud, consanguineos videlicet eos in primis haberi debere, qui coelestis parentis voluntatimorem gererent, & antea usiurpare sepius solitus i erat,&ad extremum diligenter est persecutus. Deniq; corpus ad Diui Clemetis aedem, cui e Cata 'dina latus titulo praefuerat, absq; vlla pompa, V rum modico admodum funeris apparatu humari

praecepita, dictato etiam Elogio, quod sepulchro incideretur, vel quod potius perpetuum modestiadi suae simulachrum apud nos esset.

Hic iacet Vincentim Laureus it. S. Clementis, Sanctae Romanae Ecclesiae Presbter Cardinalis . Isin- , i iij regatis nuncupatus.

99쪽

testamento faciendo versatus erat, liberauit, de ea tantum ratione,quae ad pie mortem obeundam atatinebat, meditari instituit. Amicis, quotquot admittebantur , inuisentibus, bonQq; animo ipsum esse iubetibus: neq; enim desperandii, quin diuina Ope ellet c5ualiturus, Sive vivimus, dixit, siue in rimur, Domini sumus. Claudius Aquauiua Sodalitatis Iesu Praepositus Generat is eius amatistitiaias,

Ut nullum veri in eum amoris officium prςtermitteret, per unum e patribus illi tempus adesse nuntiauit, quo extremae unctionis Sacramento, Vlpς-

te aduersus mortem, atq; humani generis hostem validissimo praesidio armari deberet . quod Vincentius adeo gratum,acceptumi habuit, Vt ingemees illi gratias ageret. Tum, oblato Christi Salua-wris in cruce pendentis signo, statim assurrexit, fixoq; oculorum obtutu satane illud veneratu S.I de cuidam ex assistentibus asserenti, Christus crucifixus est pro mundo, & ego, inquit, mundo. Sacerdoti veso extremae unctionis Sacramentum deserenti,sacrosq; de more versus pronuntianti,& ipse alternis respondit, cumi forte Sacerdos illud Vatis proferret: In Domum Domini ibimus: A qui laetantes, Cardinalis ait, laetantes ibimus. etenim sibi animus re vera gaudebat, gest iebat'; iam ad mortalitatis calcem decurrisse,unde postea,taΠ- 'iram e carceribus emissas, ad immensa illa im

100쪽

mortalitatis spatia, sedes m pergeret. Nos, qvim

rienti assedimus,5 uisita is sermonibus eius interfuimus, quam constanter, ii benterm morte e ceperit, manifesso coperire potuimus. Patres certe Sodalitati, Iesu,qui descientes acris Deum preci- bus seuerunt,uehementer admirati sunt, eundem, quasi imperium in mortem teneret, monem ipsam non totum aequissimo animo subijsse, verum etiam quodammodo contempsisse. Sic ergo Vincentius, qui natus erat anno salutis 3 Sr 3. quinto Kalen. Aprilis, excessit decimo septimo Kalen. Ianuarij i sue r. munums sui destiderium non apud amicos solum, atq; illos, qui ingentia eius promerita cognita habebant, sed apud coeteros quoqri & ignotos reliquit. Ausim propemodum assirmare,nullius Cardinalis obitum e no 1 rorum temporum memoria populo magia luctuosum fuisse. At quamuis 'alijs Vincetij mors

fuerit, nulli tamen magis, quam mihi , i dolenda, lachrymandas accidere potuit.