장음표시 사용
41쪽
Quibus in casibus sortiora remedia apople- ct icis extrinsecus adhibenda
sunt a Ouae graviter .lelit, graviter quandoque ap
vis ejusmodi conficitur antimonio diaphoretico, scamomoneo praeparato, ac tartaro ex vino albo elicito. Dosis ejus varia est . Verum tuid, ac blande nos ita pulverem praefatum non semel praebuimus, idque ad mentem Ioseph Donetelli, qui de ea compostione verba fecit in Theatro pharmaceutico . R. Antimon. prout docet Auctor , praep.,scam π., erem. tartar. ano scrup .,jusul. insuls. q. s M.fis. A., ct cap.
ALUE ANIMADVERSIONES AD THER PEUTICEN SPECTANTES. ibus in apoplexi a sanguinem eduxisse, aut nGn
profecerit, aut non conveniens visum sit, ves Vcantia , item et sinapisiiuata procul ab omni cu ctatione adhibenda videntur; quae tum cutem extri secus vellicando , tum emit via acria , ac volatiliora intus immittendo, nervorum fibras acriter afficiunt , easque commovent , humores concretos solvunt,
aliosque plurimos prie stare valent optimos effectus; qui neminem, nisi quis in Praxi medica sponte caec tire velit sua, sugere deberent; quinimmo et i , extremis, quum necessitas id exigat, ad apoplecti-
cum vehementer syderatum, ac alte , ut ita dicam , consopitum , excitandum, tegumenta , in cervice praesertim , ferro candenti inurere, non improbamus .
ALLE ANIMADUERSIONES AD THERA-ΡEUTICEN SPECTANTES. . SPiritibus vel instaurandis , refocillandisque, vel
potius provocandis frequentissime in apoplecticis utuntur clinici rebus quibusdam volatilioribus, ic iis
42쪽
praesertim . quae naribus admotae eas acriter seriunt. Ejusmodi sunt spiritus corn. cerv. , sal ammoniac., fuliginci, ole. succin. , & reliqua , quae graviter olentia , olfactus organa impense movent; in quo tamen caute incedendum , ne talibus praesidiis adeo redolentibus cerebri facuItates ladamus potius, quam recreemus. Hoc de balsamis itidem sive naturalibus, sive artificialibus in eundem finem paratis monuisse juvabit; quae foeminis prae caeteris hystericis , necnon etiam maribus hypochondriacis; apoplexi a laborantibus noxam plurimam semper intulisse, pluribus observationibus edocti, jamdiu conjecimus.
Q Uam sepissime in Praxi medica evenire constat
ut corpus humanum adhuc vivens, vel ubique , - vel quibusdam tantum in partibus, aut motum, aut sensium aut utrunque' deperdat, procul tamen alasione principum facultatum . Quo in casu parabs laborare dicitur, sive nervorum reseolutione ; quae proseistb , utpote quae apoplex species est, ab ea non ditari, nisi quod in gradui sit minori , quum in apoplaxa vel ipis facultates principes , ut ante jam diximus, ladantur .. Hinc paralysin re Re deseribere posissimus , abolitionem e se, non sereser tamen repenti--m, aut sensus,aut motus,aut utriusque, quin principes facultates Dedamur. Distinguitur in peram , notrim, si vesRuriam , & in eam paralysin , quaesivor, s Vesupiditas proprie nuncupatur . Uerae dicitur, ubi sensus , una et motus in partibus aflactis omnino delentur. Spuria, aut notha vocatur, quum aut sensus, ali
43쪽
aut motus deficiat. Stupor denique appellatur, quum partes ad paralysin disponuntur, praevia sensus, aut motus , vel utriusque difficultate, sive obtusa quadam , ut ita dicam , laesione . Quo fit, ut apoplexia nervos, item et cerebrum afficere debeat in gradu maximo, in minori paralysis , in minimo stupor 3 st por quamvis transire facile queat in paralysin , ac paralysis in veram apoplex iam . Signa , quae paralysin membris jam inesse indicant, ex ante jam dictis desumenda sunt. Paralysin
autem imminere ea propemodum praecinunt, quae in sequuntur : videlicet paralysi quam primum is corripi solet, cui procul ab omni extrin ca occasione, aut prurire incipiunt carnes, Pene ac si innumerae per eas infestae latitantes incederent formicat, atque hinc inde discurrerent, aut torpere in membris facultates sensui,& motui in servientes , aut oculi caecutire, vel caligine quadam suffundi , aut auditus graviter obtundi, tum maxime, quum praeter ea, Vertigine quoque tentetur. Verum, ne idem frequenter vel ad nauseam repetamus , est Omnia indicta , quae in capite superiori, ratione imminentis apoplexiae, consideranda proposuimus, haec eadem hic perpendenda veniunt, quum paralysis, uti innuimuε, nil aliud , quam minor apOplexia videatur . Easdem sere causas paralysi adscribendas duci-πms, qu's apoplexiae superius adscripsimus. Dioimus ei dem sere e ur , quum in apoplexi a praeter nervos, item et cerebriun laedatur, necesse sit. In paralysi autem laeduntur nervi, quin cerebrum laedatur, ea sitiem ccredri pars peculiaris , qua mens humana in corpore humano, cui tanquam forma incorporea intime unitur , iliis praecipuis muneribus Obeundis, userote quaerationalis, uritur. Universa igitur nervis, aut
44쪽
aut obstructis , aut compressis , sive obstructo, aut compresso in medulla cerebri oblongata nervorum principio, qui ad reliquas corporis partes dirimuntur , vera tum succedere debet paralysis; eoquod impoten tes evaderent musculi ratione motus organici, qui per eos produci deberet; obstupescerent membranae rati ne sensus, qui aut in ipsis , aut saltem per ipsas excitari autumamus. Sin autem soli aut obstruantur , aut comprimantur nervi, qui in musculos tendunt , aliis plane illaesis , qui . in membranas sensuum distribuuntur , paralysis , quae inde succederet, esse deberet notha, sive spuria, quoniam artus paralys correpti sublata quamvis facultate motus edendi, varias nihilominus objectorum sensibilium actiones exciperent, easque in senserium commune deserrent,&viceverSa.Ex quo patet, paralysin sive notham,si ve veram fieri modo posse in artubus universis corporis humani vitam habe iis,modo in aliquibus solis; ideoque paralysis vera,item et spuria dividitur iterum in uinersalem, & particula rem . Universalis est, quae per artus uni versos effunditur . Particularis , quae hos, atque illos seorsim invadit. In quo id maxime adnotare juvat, Paralysin a particularem hemiplegiam, sive hemiplexiam proprie
dici, quum totius humani corporis viventis alterutram tantum partem sive dexteram, sive sinistram corripuerit . De genere chronicorum haberi debet paralysis , Homo .& praecipue quum sit vera, atque in artubus universalis, eo quippe in cassi ad menses , & annos plures producitur, antequam paralyticum interimat; qui .. vehementi a poplexia tandem correptus ut plurimum
decedere solet. Persectam paralysin, idest veram curatu longe diffiditiorem fore semper cognovimus , quam notham, tum potissim tini, quum apoplexiam in- Tom. II. E se-
45쪽
sequuta sit. Non ita tamen, quae a labe provenerit, aut celtica , aut scor butica , vel a doloribus colicis, vel etiam ab ebrietate; haec siquidem longe facilius cedit. In Senibus discuti vix unquam potuit. Cum atrophia c. pene insolubilis. Contumacissima , ubi pars re luta tactui vel extrinsecus frigeat, non secus ac ubi vel imminutos in paralytico sese perhibeant oculi, aut vires plurimum langueant, aut capitis supervenerit dolor,
aut vertiginibus obnoxius evaserit aeger, tum maxime, quum faeces , item et urina, resoluto ani, ac vesicae
sphinctere, eohiberi nequaquam possunt, ne proprio quasi delapis pondere , sponte , ut ita dicam, sua,
egerantur. Solvitur interdum sebre superveniente ardentissima , vel di arrhoea critica . Contra effertur aeger quum succedat, uti innuimus, apoplexia, aut sudores colliquantes, aut tremores convulsivi; qui plerunque suscitantur ab humoribus pravis , acribu S , atque erodentibus , qui nervorum , & membranarum vellicant fibras . Paralysi evincendat, ea propemodum adhibenda sunt , quae de resolvenda apoplexia ante jam innuimus . Aer igitur confert temperatus , serenus , qui, quum tempestas id requirat , luculentis quoque ignibus exagitetur, necnon etiam odoratis suffitibus,& cephalicis praecipue immutetur; udus quippe , erλμsus, & frigidus, utpote qui nervoso generi semper i sensus, paralysi potius fovendae non impar censetur , quem propterea narcoticum non injuria appellare consuevit Hel montius . Victus tamen humidus esse debet , perquam tenuis , optimi succi, concoctuque facilis . Vinum plurimum sane nocebit &c. Ut vero morbosa colluvies, si adsit, a stomacho, atque ac ab intestinis quamprimum egeratur , uti debemus purgan tibus , item et quandoque emeticis, lenioribus ta
46쪽
men , quae blande moveant; ea quippe vel in a semionibus ejusmodi sectioribus praeserenda esse ex usu quotidiano pene se inper didicimus. Alvo nonnisi purgatione , clysteribus saltem, extersa, ad sanguinis misesionem transeundum ducimus, quem large in plet horteis praesertim educi convenit, ut et ubi nervorum re- lutionem sanguinis per loca consueta excernendi intempestiva suppressio, aut alia qualiscunque imminutio praecesserit; nam hisce potissimum in casibus vena sectionem opportune factam plurimum quam saepissime processisse, diutina experientia edocti , quicquid inve terata Pristorum reclamitare unquam potuerit cousuetudo , sine ulla dubitatione proferre aggredimur. His ita praemi illa, propinare convenit alterantia specifica, nervina , ac blande resolventia, item et humectantia; humectando etenim facilius , quam exiccando, nervo rum obstructiones , contumacissimae quantumVis , eX nostra sententia, pluribus porro ex causis, de quibus infra, re Blvuntur. Uescantia , setacea, & cauteria ad excitandas in partibus paralyticis facultates jam eonsopitas magni facit prae caeteris Syl vius, quaeque nos haud improbamus; quinimmo plurimum prodesse autumamus , iis saltem , quos, postquam ulcus inveteratum saniem consuetam non amplius excreVerit, paralysis invaserit . Haec tamen nequaquam in parte affecta , quae ex denegato spirituum animalium per nervos influxu, facile contabesceret , ac super Veniente gangraena vel omnino emori potat, aperienda vi
47쪽
ysander aetatis annorum quadraginta circiter s
storia deelaia- modicae staturae, Optime constitutus, ac bene valens.
με ' Vir probus, atque ingenuus , literis, honisque artibus ab ineunte aetate alacriter vacans , mense Octobri, variis , quibus inopinato obnoxius fuerat, infortuniis Vehementer commotus, de molesto quodam intus in latere capitis dextero aurium tinnitu conqueri cepit qui, fluxu haemorrhoidali non ita pridem suppresso, ei repente supervenerat. Non multum post, quum per amoena relaxandi animi causa spatiaretur, levi quadam vertigine laetus torporem in brachio , ac crure sinistro subinde percepit, quem propediem , musculis plane resolutis , in veram paralysin cessisse cognovimus; adeo ut in regione sinistra sine motu languerent artus qui praeterea acriter quantumvis tentati , vix ullum , vel hebetis sensus excipiebant vestigium. A febre pro stis immunis erat. Attamen clystere prius injecto , sanguis ad libram circiter, vena in brachio lateris Oppositi non insecti illico soluta, ut emitteretur, effecimus , neque prorsus incassum; siquidem uno, eodemque tempore, quo prosilire cepit sanguis , sensium antea, motum subinde in parte affecta rediisse observavimus. Enim vero brevi sensus in pristinum restitutus fuit, motus tamen languens adhuc, imbecillis, ac, penedicam, enervis perstiterat. Hinc alvo postridie cenematis ope iterum extersa , alteram sanguinis libram ex vasis infernis hirudinibus educi curavimus . Interim, ut fluidorum motus in partibus extimis , quae nonnihil algebant , revocaretur , sinapismatibus pedum plantae admotis, ut cutis universe quoque defricare
48쪽
retur , atque cucurbitulis ubique apprehensi, ut hinc inde valide distraheretur, non semel praecepimus; quosactum tandem est , ut calore partibus singulis restis tuto longe melius se habere Lysander fateretur . ND hilominus, quia musculorum facultas , in crure prae sertim , adhuc torpens, nondum bene redierat, potionem hanc A purgantem, alvo,quae diu jam antea adstricta fuerat, leniter selvendae praescripsmus ; cui superbibit maximam aquae copiam ex levi saris parillae infusione alteratam . Uictus interim , aeque ac reliquarum rerum ad diaetam spectantium, ratione in omnibus exacte ser vata, a vino penitus per dies quadraginta sese abstinuit; neque aliud hauriebat, quam aquam alternis modo simplicem , modo ex corticibus citri,
modo ex praedicta saris parillae infusione cum glycirrhi Za, ac cinnamomo, ea , qua sequitur ratione B , paratam . In Aurora decoctionem cephalicam, &aliquantulum solventem C in sero caprino, ut infra, consectam , quae bis , aut ter die alvum blande conci tare consueverat, ei quotidie priebuimus , eousque , dum in dies optime tandem convaluisse nobis innotuit. Intra mensem is profect5 ita tractatus optime convaluit , neque ulterius, quantum scimus, paralysis eum unquam invasit . A Rhabarb. eleta drum ., tart. Bonon. dragm.6sq. comm. unc.θ. m.j ins aer gnae. S. A., colet.
49쪽
Diserimen inter Auctores, qui paralysin hactenus descripse
ser. capril. recent. depurat. , per in s. eon. cur. S. A. alterati.
PRivatio motus, uti Galenus docet, sela vera constituit paralysin, ab Areteo neutiquam distrepans; qui, ita ut sequitur, paralysin decripsit. Paralyd autem motus tanxdm omnino es , actionbme definio. Idem propemodum , ἰ qui de Paralysi egerunt Mediei omnes antiquiores, nobis tradiderunt; tametsi Reee tiores plerique, veluti paralysin imper istam, solam motus in Organis privationem designent . Hinc talis, &tanta ea in re exorta est inde perturbatio, si ve cons so; ex qua sese ut eriperet ad antiquos re versu s Bo raha vius,paralysin descri bendo, scriptum ita porro nobis reliquit. Parabo vocatur m euia laxa immobili tas nullo nisu voluntatis, vel vitae superanda ; sensua aliquando simul abyolura sterit; aliquando levis eum s pore, fessuque quo Manctorio levi, superes, quibus vo bis nequaquam distat a Francisco Deleboe Sylvio; qui ita serme concludit, animatis motus B coma propria esse parab . Adsunt alii, inter quos Thomas Villisus , qui ut paralysin exponerent, privationem fore motus sensus discretὸ protulerunt. Motat videlicet, vel se us; nobia aut cm , ut res luculeutior evaderet, quum in limine singulorum capitum, de vocitas potiu quam de rebus agendum suscepimus , paralysin destribere, eamque distinguere , ut jam fecimus, placuit. Copiam interim cuique iacientibus , ut aliorum definiationem s
50쪽
tionem , huic nostrae praeserant ἔ modo voces , eodem sensu, quem eis semel infixit, deinceps semper usurpet.
ANIMADVERSIONES PHYSIOLOGICAE.REcens inter animalium Se flores non ita pridem
insurrexit opinio, quemadmodum organorum motus per musculos, tanquam per sua peculiaria ia- strumenta in corpore humano absolvitur, ita sensium unice per membranas , quae partes sentientes vestiunt, elici ; adeo ut si fibrae ex. gr. musculorum motrices sen
sus quoque participes deprehendantur, id fieri sibi sua
dent nonnulli, ope illius perquam tenuis, qua vestiuntur membranula . .Horum sententia pluribus sane de causis omnino improbanda non videtur, & pHecipue, quia in paralysi, raro admodum licet, contingat, ut membra 'derata, motu superstite, sensium prorsus amittant, nihilosecius evenisse quam sepissime constat,ut,motu plane quamvis deleto, acriter tamen sensiant, etiamsi leviter vel extrinsecus tentantur.
ALIAE ANIMADVERSIONES PHYSIOLOGICAE.
ΡRinceps hominis facultates,ex Ueteribus,tres sunt:
ratiocinium, imaginatio , memoria. Facultates priefatae principes non injuria dicuntur,eoquod maxima. saltem ex parte ab anima proveniant incorporea, quae est forma in homine praestantissima,cujus causa prie caeteris uni vertis animalibus adeo praecellit homo , ut ad Angelorum naturam , ratione mentis , utpote quae materiae prorsus expers est, proxime accedat. Ratiocinium quippe , immaginatio, aeque ac memoria requiarunt in homine cogitationem quandam rationalem; quae
Ue per musculos nunt motus in eorpore humano vitam h bente, ita et per membranas se sus . Describuntur saeuitates principesmentis h