Caii Caelii Sedulii, Belisarii, Liberii, Honorii, Aviti, Prosperi, Aratoris, Lactantii et Dracontii opera

151쪽

Vestivit solio : saeva quos arbore nudos Reddidit, hos gravius tenui super arbore texit. Et lanae adveniet tempus, cum crimina ligni Per lignum sane purgetque novissimus Adam Materiamque ipsam faciat medicamina vitae; Qua mors invaluit Gellio delebere , lethum. AI reus excelso pendebit stipite serpens,

Cumque venenatum Simulaverit, Omne venenum

Purget, et antiquum perimat sua forma draconem. Interea genitor viridis per mollia lucinorantes sudo capiebat ab aere ventos. Protinus attonitis senserunt auribus ambo Praesentem dominum tristi tum luce perosam Expavere diem delecto in crimine testem. Illos nam vastis specubus si forte barathrum Panderet, aut subitum tellus monstraret hiatum Non pigeat prono trepidos descendere saltu. Et si suppetere jam tum sententia lethi Hanc etiam raperet solandi cura pudoris.

Seu flammis lymphisve darent, vel pectora erro

Appeteret vindex crudeli vulnere dextra. Sic miseri mortem nondum discrimine notam, Cum primum meruere , volunt exordia sinem Signant, et similes praedicunt assore luctus, Ultima cum mundi senium consumpserit elaS, Cumque repentinus percusserit omnia fulgor

Coelorum , clangente tuba , qua nuntiu ante Judicis adventu concussum terreat orbem. Tunc cum sinceros pastor discreverit agnos

152쪽

Sulphureis volvens undosa incendia gurge , Flammarum stagnante lacu , quo fervida quondam Dicitur attracto nubes sodomitica nimbo Guttatim sparsum sudisse in crimina subnem, Cum plueret nox tetra focos, coeloque caducae Aera per calidum stillarent undique morteS. Taliter ignis ero missi de fonte gehennae Fluxerunt tristes aliena in secula rivi.

At quos terribili judex decreverit hora

Vivere post mortem , poenaque ardore Perenni, Subtrahet optato gravior sententia letho. Cumque foret melius , dispersis corpora membris

Carpere perpetuum dura sub morte Soporem, Invito tamen urna vomet, que is sola voluntas Rursu POSSe mori , sensuque carere dolendi.

Sed sic accipiet serventis flamma camini,

Ambustura suas ut nunquam simia escas. At primi interea juvenes conamine caSSO Per deserta ruunt, tutoque abscondita furto Facta putant , caecis optant latuisse tenebris.

Quid juvat, infelix , oculos a judice flecti:

Te iudex cernit nolis cur ipse videre, Cum videare palami Solem non fuscat amoenum Si depressa gravem sormidant lumina lucem Debilis et clarum visus non sustinet orbem. Tum sic terribili primum Deus increpat ore, Atque ubi sit miserum noscens interrogat Adam. Qui trepidam pavido producens pectore vocem Vix haec pauca refert. Tuus , o celsissime , terror

153쪽

v. 77. OEMATUIM TIB ΙΙ. 1 3Mentibus insidens latebram tentare coegit. Nam quia nuda orent in opertis corpora membris Erubui , fateor , caelumque per abdita fugi. Et quis , ait, subitum concussit corde pudorem

Visus et unde novus nam te nec vellera dudum Nec contexta prius velavit tegmine vestis. Forma rudis , proprio melius contenta decore Iudice se placuit; sed postquam studere rupto Interdicia tuus perstrinxit germina gustu , Naturale tibi tegmen non suffiicit unum; Hactenus et nudis nunc denudata patescunt, Arguit obscenus quia turpia corpora motuS. Ille ubi convicium claro se lumine vidit, Prodidit et totum discussi justa reatum, Non prece submissa veniam pro crimine poscit, Non votis lacr)misve rogat, nec vindice fletu Praecurrit meritam supplex consessio poenam. Jamque miser actus, nondum miserabilis ille est, Erigitur sensu , tumidisque accensa querelis Fertur in insanas laxata superbia voces.

Heu male perdendo mulier conjuncta marito lQuam sociam misero prima sub lege dedisti, Haec me consiliis vicit devicta sinistris, Et sibi jam notum persuasit sumere Pomum. Ista mali caput est crimen surrexit ab ista. Credulus ipse sui sed credere tu docuisti, Connubium donatis, et dulcia vincula nectens. Atque utinam felix , quae quondam sola vigebat, Caelebs vilis oret, talis nec conjugi unquam Foedera sensisset, comiti non subdita pravae.

154쪽

1 D. v. o 7. Hac igitur rigidi commotus mente creator Moerentem celsis compellat vocibus Evam. Cur miserum labens traxisti in prona maritum' Nec contenta tuo deceptrix sentina casu,

Sublimi sensum jecisti ex arce virilem pIlla pudens, tristique genas sussus rubore Auctorem sceleris clamat decepta draconem Qui pomum vetito persuasit tangere morSu. Post haec finalem promit sententia legem Serpentemque reum prima sic voce notavit.

Tu coluber, cujus peccavit semina fraude Errorisque virum consortem reddidit ipsa, Propter utrumque reus pendes quod secit uterque Nec tibi sublimi constabit pectore verte , Callida sed pronus per terram pectora volveS: Utque fuga trepido sinuosa volumina currant, Non gressus sed lapsus erit, teque ipse sequeris

Flexibus , et spiras viventia vincula nectent. Tum propter suasam miserorum cordibus Scam Tellurem captans pastu vesceris inani: Mensibus et certis super depulsus ab orbe Inclusus terris communi sole carebis. Inter cuncta replent quae nunc animantia mundum Auctor mortis eris sies gravis Omnibus horror. Praecipue in selix mulier cum prole sutura, Sic inimicitias odio currente reponet, Semina seminibus mandent ut vota nocendi. Insistens Semper pavido Sectabere calcem Conterat illa caput, victoremque ultima vincat.

Post haec attonitam judex commotus in Evam

155쪽

v. 37. POEMATUM AE B. . III. 1 5 At tu quae primam violasti semina legem, Accipe succiduum vitae quod reStat in aeuunt. Imperium patiere tori, Ominumque timebis, Quem socium dederam : parebis subdita jussis, Et curvata caput libitus aSsuesce viriles. 3Ioxque ubi concipiens se tum praesenserit alvus, Ventris onus gemitu testaberis, ac tibi clausum

Anxia crescentem Ortabunt viscera fascem :Donec transacto fastidia tempore complens Naturale malum partu sub vindice pendat Producens vitam prole Sic poena parenti S.

Quid diversa loquar post alii discrimina matris pNam cum praeduro mulier consecta labore optatam sobolem tali produxeri ortu Lugebis vacuos nonnunquam orbata dolores.

Interea trepidus jam dudum sustinet Adam Quid sibi terribilis tandem sententia Servet. Cui pater, altentis , inquit, nunc auribus et tu Accipe quid mereare, levis quem semina vicit. Impollula prius pulchro sub germine tellus Non am id satis, nec puro semine simpleX, Pristina monstrabit corruptum terga per orbem Exemploque tuo semper libi terra rebellans Uepribus ac tribulis armata resistere discet. Aut si frangenti cedens succumbet aratro , Vomeris et fixo mordaci dente subacta est, Pinguia decipient mentito germine culta. Nam pro tritice lolium consurgere fructu, Et sicias segetes, vacuasque dolebis avenaS. Sic vix extortum producent jugera panem ,

156쪽

Sudore assiduo nitens quem Sumat eges laS,

Illecebramque cibi poenalis vindicet esca. NIqualem brutis facient tibi pabula vitam

Et simul herbarum succos paSlumque requiren , Stercore consimili depressa gravabitur alvus. AErumnosa diu volvetur talibus pelas Donec pris scriptum ponant tibi secula sutem, Et compacta luto solvantur tempore In Cmbra. Limo Ormalus rursus redigeri in ruum.

Ante lamen proprium nati praecurrere tellium Conspicies , poenasque tuas in prole videbis Ut metuenda magis cernatur mortis imago Peccasse agnoscas quid sit, quid mortua fleri, Quidve morici ac De quid desit tibi forte malorum Quae castigandis corruptus parturit Orbis Acrior immenso miscebitur ira dolori. Nam cum prima tibi producent tempora natos, Livor edax arcto certabit limite mundi: Nec jam sufficiet vacuus qua tenditur orbis Totaque germanis stringetur terra duobus. Alter in alterius consurget sunera frater, Telluremque novam cognato Sanguine tinguet. Exin posterilas varios passura labores, Casibus in multis mortalia debita pendet, Dum veterem ductus dissolvat terminus Orbem, occidat omne vigens, simisque redarguat Oria. Audierat, metumque dedit conterrita tellus. His pater exactis hoedorum pellibus ambos Induit, et sancta paradisi ab sede rejecit. Tunc terris cecidere simul, mundumque vacantem

157쪽

Intrant, et celeri perluStrant Omnia cursu. Germinibus quanquam variis, et gramine picta Et virides campos , flantesque et lumina monstrans Illis oeda tamen specieS mundana putatur Post paradise , tuam totum cernentibus horret, Utque hominum mos est, plus, quod CeSSavit, amatur. Angustatur humus, strictumque gementibus orbem Terrarum sinis non cernitur, et tamen instat. Squalet et ipse dies, causantur sole sub ipso

Subductam lucem , coelo Suspensa remoto Astra gemunt, tactuSque prius vix cernitur axis.

Tunc inter curas permixti felle doloris

Asseclus sensere novos , et pectora pulsans

Nondum compertas prorumpit fletus in undas, Attentisque genis injussus defluit humor. Haud aliter vivax deceptus mole caduca Spiritus, impleio venit cum terni inuSaevo,

Post obitum peccata dolet luna quidquid iniquum

Gesserit, ad mentem revocat tum poenile omnis

Errorum lapsus , Sem et quos judice damnat: Et si praeleritae reddatur copia vitae Sponte serat quoscunque dabunt mandala labores. Sanctus namque refert de quodam divite Lucas, Quem nimio luxu dissolvens vita fovebat. Ipse cothurnalia gemmis, et sulgidus auro, Serica bis coctis mutabat tegmina blattis :Inde ut bacchantem Suasissent tempora men Sam, Currebant epuliae , totus quas Porrigit orbis. Cumque peregrinus frugem mi Si SSet acervuS, Fervebat priscum crystali algenie salernum.

158쪽

Quod pelagus , quod terra creat, quod lumina gignunt, Cerialim mensis cedentibus undique lassus Portabat pallens auri cum fasce minister. Languidus ante Ores pauper tunc sorte jacebat Divitis , obstrictis resoluto corpore membris, Et supplex poscebat Opem , non munera Capta n ,

Belliquias tantum sed si quas copia jecit,

Has tunc opperiens alvus ejuna rogabat. Sed proclamanti dives non addidit aurem Nullaque languentem pietas respexit egenum. Nec quae completis cecidere superflua mensis, Pauperis ad victum quisquam dedit insuper aegri Despicitur sacies, et puli a vulneris horrent. Cumque canes mili perlambant ulcera lingua Blandior ei sesso feritas medicabilis adsit,

Sola hominum nescit mens Semper dura moveri. Haec sed diversa penitus dum Orte geruntur

Impendens obitus pariter pulsavit utrumque, Divile praevento , nunquam qui credidit istud. Pauper ad optatam longo vix tempore mortem Post venit, et victor morbos artusque relinquit. Ille quidem , celsa qui dudum floruit arce, Fletibus ad tumulum stipato suriere fertur, Aura loque datur conditus membra Sepulchro, Et pretiosa tegunt elatum lintea marmor. Spiritus abstruso sed mox demi SSus verno Incidit aeternas per saeva incendia Poenas.

159쪽

Haud procul hoc certe censetur , nam procul inde Ut docet eventus sinibus conspexit ovantem Abrahae justi mutatum in paupere vultum Nec ejus similem , quem dudum luce receptum, Quarto forte die vix quisquam largus humandi die cito dispersum naturae lege cadaver Dira frequentalo contagia mitteret urbi obiectum laceris tenui velamine pannis, diaribus astrictis nuda tellure locavit. Angelicis manibus tunc in sublime levatus Iam dives , jam sanus erat contraque Superbi, Qui congesta tenens opibus diffluxerat amplis, Arida sic flammis mendicant guttura guttaS. O pater electas animas qui sede beata Conigis , et meritis dispensas praemia justis,

Haec ego non mereor : Sed Saltem deprecor unum

Lagarus ut missus veniat, digitoque levatum Asserat huc labris ardentibus inde liquorem Ouique refrigerio , si non exstinxerit omnes Ad tempus saltem tantos vel miliget aestus, Donec sessa brevi respirent membra quiete. Taliter immixto lacrymis stridore rogantem Magnanimus tandem compellat sic patriarcha. Desine ani seras incassum undere voces, Et vacuas miscere preces haud talia duduiti

Dicta dabas, foribus cum te prandente jaceret Ipse ignotus, egens, aeger jejunus, inanis;

Cum tua non caperet congesto mensa paratuS,

Pauperis atque tuas non iret clamor ad aures.

160쪽

15o D. res v. 286. Quapropter tandem , librat examine veri, Praeteritae vitae sortem dependit uterque Permulatque vices; et te jam sussicit amplis Exundasse honis laetetur sine malorum Qui doluit coeptis. Non est an terminus ultra.

Insuper horrendo cingit qui tramite limes, Et chaos objectum lato distinguit hiatu

Non sinit abjunctas miSceri scudere partes AcceSSumque negat, sic vobis Semper, ut istis. Ille gemens vanum repetita voce precatur,

Si nil post obitum prodest commissa lateri,

Nec tua mulatur fixis sententia verbis, Hoc concede mihi, nulla quod lege velatur. Fratres quinque modo discedens luce reliqui; His pelo mittatur qui vivos corrigat, ante In tormenta cadant quam talia carne soluti. Nam quamvis duro persistant corde rebelles, Si tamen obstructa quisquam de morte rediret, Credent experto, poenasque intrare timebunt. Ille quidem poscens essectum non capit ullum. Nos autem , dum vita manet, dum luce vigemuS,

Olim defuncti perterret nuntius Adam. Dum locus est flendi, dum non injusta petuntur Non obturatis pulsatur anu serris. Novimus en cuncti, quid primus planxerit ille Qui pulsus prisca nescivit sede reverti. Namque obitum quemdam casu lum pertulit ipso Ρerdita ne precibus lacrymisve reduceret ullis. Ex tunc paulatim retro sublapsa referri Vita prior, coepitque malis laxata potestas.