장음표시 사용
151쪽
I36 ADMIRANDA in Theriacis vocat ἐγγαγνιδῶ πέτρον. Interpres exponit Gagatem , quod magnus & pallescens reperiatur in littore ad Ganges oppidum, Lyciae. Strabo Gangitis lapidis nitorem τά se σιτ ψεύγει. tradit. Billimen terrenum alias Lithothrax quoasit inflammabilis , & ad focos fabrorum serrariorum utilis r Item rametatis , quod κνIπας enecet, Pharmacitis quod efficaciam medendi habeat.Emii in Scotia vidimus. In ditione etiam Leodiensi; ex quo si durum est globuli, quibus preces numerantur fiunt. Huc pertinent cespites bituminos , qui resiccati ignis sunt apud Belgas fomen tum. Effodiuntur etiam in Collao provincia Pe-Tuana , quam inmardes his verbis describit: Iticosi, provincia rimana, locus quidam omnino nudus est, in quo nec isa arbor nec ulla planta crescit; quia terra bisuminosa est , ex qua Indi liquorem eliciunt ad plurimos morbos curandos utilem. Ratio eliciendι hac est. Terram in cessites scindunt,quo loco aprico superperticas aut erasilares arundines disponunt, υψιs ad excipiendum aptis subjentia. Solis enim ardoribus hoc bitumen liquescit, deinde remanent ceLpites sine oleso liquom ad focum struendum apti. Ad laevam etiam in littore Pucici sinus non longe a Coenobio, quod vocant olivam , reperiuntur concreti bituminis glebae satis durae , ovo majores minoresve. Omne S ardent accensae. . ricola inl.de se l. His adnascuntur arbusculae pallidae, quae pisces olent,altae tres aut quatuor palmos. Carent radicibus, & sicut Datellae, lepadas vocant Graeci, ad glebas ad
DE COR ALLIo. Corallium alias Lishodendron. oritur ex succo
lapidescente. Est vero frutex sub aqua marina viridis re mollis, baccas habens simiales cornis nativis , specie & munitudine , item molles sed candidas. Resectus statim induratur. Omne
152쪽
omne priusquam praecidatur, viride esse videtur: interdum etiam unius corallii stirpes ramique, partim sunt rubri, partim candida, partim nigri. Maxima in mari Mediterraneo colligitur quantitate , & Massilienses quotannis adeunt Piscatum, retibusque ex imis Oceani vi steribus
Extrahunt. Disse . comis. l. a, cap. s. Umscho impari. I Orient. Ind. eap. I, ad Caput Bonae spei scopulos esse ait, in his corallium acutissimum, omnifarii coloris, Indi pessunt, quia arus iceS amo- Iiri arbitrantur pericula. A fascinationibus infantes tueri vulgus sibi persuasit. Superstitiosum hoc, illud certum, quia gelidissimum est sitim sedare. Mercuriae. Ly, de curand.assect. Collo admotum turbulenta somnia propulsat', & noctumos puerorum terrores compescit. Pansa de prorog.vita . Si a viro gestetur rubescit exuberantius r in pallorem muliebri devenit consuetudine.
in causa,languidus in corallio calor , vaporosa ac mitis caloris innati in viro substantia. Inde & sinamis semen corallium si obruat, rubicundum efficit. Sunt vero & aliae stirpes , quibus succus Iapidescens concedit in mari primordia. In eX-tero circa Herculis columnas m hymum & frutices lauri speciei in Indo junci & calami in ruinhro fungi; quae omnia ejecta in lapides mutari, partim Theophrastus testis, partim Plirum. Huc pertinent , qui stipulae internodio similis, perpetua fistula cavatur. CAPUΤ XIII.
quidem λανυρον. Luteum est quod in planitierulphurosa , a Campanis Virgineum dimam,suod eo mulieres faciem pingant. Ita amicum 9ni est ut fragmenta circa ligna posita eum ad se alliciant. Graeci δc Romani ejus suffimentis
153쪽
I38 ADMIRANDA religionem expiabant aedium. Igni impositum morbos Comitiales deprehendit nidore. Lusit
O naxilam est,candenti calice rumaque subdita circum
ferenti, exardescenis repercussu pallorem dirum velis defunstorum, ossandente eonvisis. Plin. ων. I s-I S.Chymici oleum seu balsamum ex sulphure adeciessicax conficiunt, ut neque vivum corpus, Quemortuum ad putredinem transire sinati sed adeo integrum tueatur, ut neque ulla coelestis impres.sio, vel ab elementis prosecta corruptio, vel ab ipsorum ortu inducta obesse ei possit mee uia. Spec. l. I. De Stybio pauca dicam. Insignis in eo dejiciendi facultas, ipsa comprobata experientia.
Mathisi. ad Diosc. l. s, cap. sy. Inciderat Mndre
Gallus Mediem Tridenrin s in pulmonum, cordis reventriculi inflammationem; accessit ingens sitis; Epiglotidis tumor , cordis psitatio ,& capitis suffocativa fere destillatio. Assumptis tribus πι- hii cum rhodo-saccaro granis bilem flavam unciarum quatuor pondere primo, post duarum librarum excrevit. Cessarunt Symplomata re pristina rediit sanitas. Idem sibi in pestilentia accidisse scribit Georgius Henrichius Medicus. Luces etiam Contilis. Senensis, sumptis quatuor stybii granis,duodecim therebinthiae resinae portiones. quas ante quindecim devoraverat dies,evomuit. Parochus vero quidam Pragensis erae mela cholia insaniis, acceptis duodecim ejussiem granis, etiam per alvum eduxit bilem ; cui ramenta carnis veluti admista: haec magnos varices in partes dissectos prae se ferebant.. CAPUT XIV.
DE SUCCIS LAPIDESCENTIBUS. OBliti flaris eramus Duorum lapidescentium ,
hic addemus. Mira enim naturae ludentis in iis opera. Interdum dum decidit lapidescit, interdum solum priusquam attigerit. U- , terque ad Ambergam modus, ubi albae ejus O- Pera
154쪽
ν o s S I L I V m 23; pera emunt columiare. lib. dees. ex te ruet. Quicquid eum imbiberat lapis est, meatuum
fi ad' capacitas. Hi λnteflapidei, ligna Mossa inven1es sessilia. Cum opifices orto bello,in Metalla Lydiae circa Peroanrum confugissent, obstructo exitu suffoeati runt; repurgatum post antrum: & amphorae lapideae, succo lapidescente repletae, inventae sunt. Habet Elboganus tractus abietes magnas cum corticibus: in rimis aurei coloris pyrites concrescit: Cracovicium iri' Bohemia arbores cum ramis; ex quibus angulatae cotes , donum 1 Columbratii Baronibus Ferdinando I. oblatumi Hildesheimium trabes acer Vatim positas , quarum interdum eminent capita. me ferro aut altero lapide percussae, non aliter ac marmor Hilde eimium cornu ini virus redolent. Ibidem & lignum in lapidem mutatum, & in ejus commissuris. Genum reperitur
sessile, quod etiam sparsim in aliorum lapiduis
Cavernis, tanquam in alvo latere, non ignoravit
Theoph in. Specula, strigiles, vestes , calceamenta illata in lapidicinam, quae in Mo Troadis, lapidem fieri, Muria ιι author est. Lapides vero qui exsucco lapideseente eo reverunt, plerumque sunt molles & fragiles. Ad Calidas Caroli IV. multinumero conjuncti reperiuntur lapides, favorum modo cavi. dimidiata globi figura, magnitudine pisi. ει guttis calidarum decedentibus nati sunt. Vasa vero fietilia, quae in
terra sunt inventa, urnae fuerunt, demortuorum in iis ossat si quidem in omnibus operculo tectis cineres, in aliquibus etiam annuli reperiunturia Talem in Bibliotheca Thoruniensi vidimus. Moserat antiquis, utinotum urere, & usta reponere. In Italia etiam vitreae inventae sunt. Gatuor in agro Neapolitano repertas, Caesari Carduinus habuit. Quid vero veronae acciderii, dicet aer-
155쪽
MAgnes lapis ς' satis notus. Hus essectus
admirandi duo praecipud , Obversio ad polos mundi, & Τramo tum magnetis alterius, tum ferri. Quantum ad primum. In plerisque locis non exoh polos respicit, major aut m1nor interdum declinatio. Animadvertit id hoc seculum i decimo enim ultra Fortunatas Insulas gradu , ubi initium longitudinis a Cos. mograpnis positum , cum polis mundi convenit, versus orientem magis aenectit. Circa Nori-bergam decem numerantur gradus, 16. in Nor-vegia, in Zembla I , observavere Belgae , Gilherius quidam a 3 prodidit. Vnde colligitur summam declinationem ag graduum esse. Causam si inquirimus , diversa inter doctos sententia. Μagnetis quosdam sub polo montes ponunt nonnulli, dc similitudine naturae moveri magnetem asserunt : alii ad stellas quasdam converti scribunt: alii in eo duo opposita puncta statuuntdiquorum unum ad Boream, alterum flectatur ad Austrum rabi versus Austrum moveri judicant, quod operatio omnium Planetarum sit a Meri- diei Falli hi videntur. Montes quanti & quaisS sint non satis compertum, & plures ejus In 'sypto minerae. Polum exacte dc direct e nonlpectat, i in Meridiano nisi constiterit. Punctum yuod Austrum obvertitur, fortius esse judicatur. nsigne dant documentum fabri, dum in pixis dum nauticarum indiee. ei parti Magnetem affricant , qua Meridiem vertitur. Sunt denique apposita loca, in quibus Eccliptica ab AEquatore .versus Septentrionem declinat & Ρlanetae ab ortu per raptentrionem cursus peragunt suos. Maxime probabile s sipent.bia r M.qvidetur. Magnepem versus Polum moveri Australem. vel solum, vel si duos habeat Australem magi S.
156쪽
magis. Sussiciat nobis quod Scaligerseribit Exere
I 3I. concors,inquit, atque consentiens natura sibi, rerum omnium tum superiorum tum vostratium connexionem , ad rabili serie hae , qua totum hoc unum est , perpetua necessitudine conjungit. Ita ut non 'um sine in rebus tanquamgra , aditus, recessu , separatis:verum σι- earum qua Aunc2a penitus videntur , substantiarum commistiones. Bodinus quatuor eX a quo mundi regionum indicem pronunciat Ni 'atri m-tur. l. a. iacus enim ferrea verba appono ὶ leniter attrita magneti , ab ea parte Magnetis , qua antequam exscinderetur e rve , ad Septentriones spectabat , se ad aquilibrium acus statuatur , extremit lapidi attrita, ad Septentriones comertetur. Eadem υus in plagam sustralem ,si a parte . ustrali magnetis a 3 altera rur. Nec minor vis ab Orientali ρο incidentali parte Magnetis , tametsi seipsum aes remones mundi convertere non potest , sed tantum acus ferrear Id auitem
quod diximus,nis experientiaintelligi non potest. Si enim Magnetis fragmentum ligno natanti in aqua superposu ris , Magnetu latus , qtιod ad Mustrum spectabu, prius uam de naturali sede dimomeretur, opposueris aia rarius inunctis lateri, auod etiam ad MiWrum specta, privssuam ex finderetur , lapis natans refugiet in oppositam vasis aqueipartem : sin partem Magnetu Septentrionalem , Mugrali parti alterius Magnetis in
aqua natantis converteris, inagnes invastans repente accedet , ct Merque ultraque mirabili natura consensu conjugabitur , tametsi lignum vasis aqueiintercedat. Idem quoque fiet , si vel acum ferream , in vase vitreo aqua pleno, o ealami sustulo transfixum impossem , ac manu Magnetis fragmentum tenem, laim unum Magnetis acum repellet , alterum attrahet. Haec fodinus. Tractionem quod spectat, Magnetem trahere de AEthi 'pice pronunciavit. Plinim tib. 36, cap. I 6, experientia comprobavir. Liba Ditis. Ipsi, inquit, cum hoc experarer , omnem siobem detes a Magnete, tostea abrasi ab eo pulverem ex propria substantia.Hunc instratum panro vellenea labia , subtus adhibitus ille
157쪽
ADMIRANDAxit. Trahit autem Magnetem certa linea Mais
gnes, quia ei spiritus cognatus inest , & Natura appetit ferturque ad simile quantum potest
Ferrum non minus certum trnere. cedit ferri duritia re patitur mores, domitrixque illa omnium ma terra, ad inane nescio quid currit, a tque ut propius venitas istit,teneturque ct complexu haeret.Plin lib. 36α.as. Inventa virtus , clavis crepidarum & baculi cuspide haerentibus , cum armenta pasceret inventor. Caeterum neque illud omni ex parte trahit excellenter- amussis recta videtur linea. Itaque qua virtus non porrigitur,convertuntur apices, Scclum alter sese inclinat ad ferrum , accidit alterum averti & ferrum quasi respuere. Par ratio in diversis Magn'tibus. In Sardiniae Mediterraneis ad radices montium , qua parte orientem Ueringunt, narrant Magnetem esse, qui trahat ferrum:
an opposita qui abigat. Τheamedes inde dictus. Plinu. a. Monte S quorsum adimus t in unaqua'ue id videre licebit, si tabavio credimus, officina. Synt m. rtu chym. Trin. I .LI ,eap. ro. Oppositis partibus in uno eodemque lapide contrariae ; habetqtie sympathiae , & antipathice exemplum in scipio ,sicut viperae, scorpiones, aliaque venenata , in seipsis & amicos suos & hostes habent. Τractionis aliquot apponam exempla. Severus Nileuitantis vidit, cum Bathanarius quondam Comes Africae assentum inter lapidem & se rum subter posuist et, ita serrum desuper motum fuisse, atque argento medio nihilque patiente, Concitati tumo recursu , infra lapidem ab homine supra serrum a lapide raptum fuisse. Mugust. de Cisit. Dei, lib. 2II cap. In Alexandria AEgypti laquearibus templi Serapis magnus infixus, statuam mediam In cujus capite ferrum erat inclusum sic tenebat, ut media nec solum, nec culmen attingeret. Histor.Eccles Speculum rotundum vidi,inquit . icola , latum palmos tres , altum duos, in e m concava parte superne conclusius erat Magnes. Agricola de subterran.' Is globum ferreum ad imum
158쪽
3ste si collocatum, ad se traxit, tit ne densum qu idemi culi corpus frangere ct impedire potuerit ejus viresrglobulus serrem qui decidere Met , in sublime ferebatur. Sed accedamus ad causam , & unde haec in Magnete vis inquiramus. Varii varid & quot capita,
tot fere sensus. Libavius i. I, de bitum. p. I 2. Bitu minosam in magnete naturam statuit, ad singularitatem cum creo redactam, similitudine conspirationis misturaeque oua eadem principia in ferro coaluerunt. Est, addit, ferreus spiritus bituminosiasque communis utrique , sea non emuit continenter, tamque valide h ferro , sicut e magnete,propter diversam coagulationem seu commissionem. Alii occultae istud tribuunt formae et alii mutuum rerum naturalium adserunt consen sum. Sunt in Macroesno,inquit Langim l. a, Q. frsub concavo orbis Luna pleraque qua raoto virium consensu diminitus conspirant. Certe magnes ferri quae dam vena est , & ex eo ferrum generari: Munere. I. Epirem. ωp.4,potest.Caeterum amittit vim tra
hendi magnes igne si agitaveris. Flagrans enim sulphureus provolat spiritus, ut Libav. l. a sing. putat. Vidimus, ait Porta Mag.natu'. l. 7, p. 7, nsine magna animi no Di υoluptate , Magnetem accensis car-honrbim tumulatum , coeruleam sammam sulphureamo ferream eructare, qua dissiparasmul cum abeuntis renima qualιtate, trahendi beneficium amisi . Cedit Scaeris injuriis δc ipsa animam educit vetustas. Prohibetur exitus unguinibus allitis, & porri tenacibus succis , addunt & oleum lateritium,
II a. Aliasii scobs ferri pulvere defossa fuerit, aut serrum ex altera parte tabulae, nihil ut dictum, impeditur Spiritus.
159쪽
S Di quo magis serri instar splendet, eo
durior est. In Missena nodi quidam nascinitur magnitudine nucis juglandis, adeo duri, ut incudi impositi respuant ictus. Μissenum qu tuordecim Imras pendentem vidit inris a. in lactues in Hildestieimio e fossa arenaria eruitur, singulis annis ex lacteo re glutino' ' sicco capit incrementum. Vnde nonnulli capitis magmtudine selent inveniri. Nutricibus quae eum tritum Cum aqua vel vino dulci biberint, foecunditatem lactis incere dicitur. Gynum omne habet duritieM : in Saxonia in traciu Hildemeimio saccaro reperitur simile. Durum incola Hercinii & Thuringi urunt, uiuun molunt, & aquis madefaeto Calcis vice utuntur. Vstum cujuscunque coloris fuerit, candidum efficitur. Hominis imaginem eopse facie ipsa omnium primam expresuti ra-que in eam formam gypsi infusa emendare instituit Lysistratus Sycionius frater Lysippi. Ex gyp- ω, quod constat ex crustis cinerei coloris murus Northusice in Thuringia est extructus, & portus Algeri Mauritaniae Caesariensis oppidi. Selenites est lapis qui plena nocte ad incrementum Lunaeselet inveniri, imo imaginem Lunae , quia Pel- lucet noctu, concipit, in dies singulos, crescentis minuentisque reddit. Non tantum vero perspici potest , sed & rei quae a tergo est imaginem reddit. Fert calores Solis & hyemis stigora; sed
imbrium adeo impatiens est, ut si vel magnae ejus moles ipsis fuerint expositae corrumpantur. Amianctus fit ex proprio succo. Ignis adeo non inquinat ejus 'lendorem, ut nitidus , conjectus extrahatur. Semel accenses non extingui ur, 'Ieum nisi defecerit; Hinc Asbesti nomen; re suta plenis mulierum crinibus similis est, canitieique
160쪽
hominis, Bostochitis & Corseidis imposita v
cabula. Ordoves, inquit m- is foru conviviorum ex eo via in mappas , serram exustis splendescentes Dru magu quam possent My-. Eo oblita non accendi obsidione Athenarum sub L. Sylla compertu' est. Hic lapis pectitur, netiu , texitur. tametii, quia brevis , difficulter. . Conficiunturque ex eo non solum mappae, sed etiam mantilia. Ex eo etiam quondam sunebres Regum tunicae , quibus incluti in rogos ardentes imponebantur . ut Corporum cinis a lunorum cinere secretus , insepulchro condi eoslet. PMiuu scribit , inventum hoc linum, pretia excellentium margaritarum aequare:hodie tamen vili venditur pretio. APUT XVII.
I Apides varias repraesentantes formas multi
sunt i hic quosdam recensebimus, nimirum, Trochiten, Entrochon, Encrinon, Enorchin, re alios. Traehites tympani est figura. Rus pars rotunda laevis est, utraque vero lata,habet quendam quasi modulum 1 quo undique radii ad extimam orbis partem. In acetum positus bullas agit, re reperitur qui se de loco moveat. Entrochos ex trochitis nondum separatis constat: cujus trochitae radios habent eminentes, in eo, qua. Parte duo committuntur , semper inesse cingulum retortum videtur. Trochitae vero sic conia junguntur, ut unius radii ingrediantur in alterius strias. Enerinos e lam liliorum exhibet. Cum enim angulata pars una separatur ab alia, quina utraque ostendit Ijlia. Ἀοrebis fragmentis testium similis est i In dioecesi Trevirensi, cum caemcnta pro reearandis structuris eruuntur, ni gricantes obveniunt lapilli muliebre reserentes
Iudendum. Di yis genitale utriuQue sexus di- inguente ostenvit linea. Idai laudii, in Creta G ferreo