장음표시 사용
141쪽
exs ADMIRANDA batur. Contra dispnaeam juvare asserit Galenus. ita ut quos non j uvet, intereant. Bibitur ex vino consistetitia tenui modice diluto , si aut plane se-bri careat , aut leviter ea tentetur; si gnaviter a- queo. Hodie habetur Bum Toc υienses in Hungaria, qui instar butyri contra cathanum valet, ita 'ut Armeniae praeseratur. Crato in Epict. Sile ea Strigensis Lemniae etiam praesertur. Senrier
Scient. Natur. g.s, c. I. Inventor ejuS Iohannes Mom.
ranus inlesius, qui scriptum de illa edidit ; Conversum esse aurum , Dei providaeque naturae ordinatione, in praeeminentem praeparatum Mediucinam transmutatumque, peculiariter adversus venena utilem , non minus quam Medicamenta, quae magnis sumptibus ex auro Ungarico con-nciuntur,
c A P V ae I V. DE SALE. SAl vel fit, vel gignitur. Fit E salsis fontibus.
quorum aqua me excocta tandem in salem vertitur. Gignitur varie. Siccatur in lacu Tarentino aestivis Solibus , totumque stagnum in salem abit, modicum alioquin, altitudine genua non excedens. In Bactris duo lacus vasti, alter ad Scythas versus, alter ad Arios sale aestuant.& summa fluminum densantur in salem , amne reliquo veluti sub gelu stuente. ut apud Caspias fortas, quae salis flumina appellantur. Apud B iros amnis Ochus & Oxus ex appositis montibus deserunt salis armenta. Sunt x montes nativi salis, ut Indis Oxomenus, in quo lapicidarum modo caeditur renascens , majusque Regnum ex eo vectigal, quam ex auro & margaritis. Effoditur & d terra humore densato in Cappadocia. Ibi quidem caeditur lapidum specularium modo. Invenit & juxta Pelusium Ptolomarus Rex cum castra faceret. Quo exemplo postea inter .H Ptum. dc Arabiam, coeptus est sub arenis inveni-
142쪽
xi: qtialiter ω per Africae sitientia, usque ad Ammonis oraculum. Is quidem crescens cum Lunae
noctibus. Plin. Ad mare tenuis quidam gignitur. Cum enim fervet aestus spumas agit, easqtie ad littora appellit & scopulos. Hae autem abscissae dc in illis depositae atque exsiccatae , nonnullis in locis in salem convertuntur. Diosior. Lacustris in Sicilia tanti est splendoris , ut quod tradit recipiat imaginem. Colomeus gustum comm vel ori tosti sapore. Compactus in igne crepitat re exilit: at resolutus non item , ut nec ille, qui in lacubus ardore Solis exsiccatus gignitur. Α-grigentinum in aqua exilire refert Torrefactus nihil aut minimum de amplitudine sua deperdit: εc humesiatiis perdit. Attamen salis acervi, qui ab Mi is iuxta Vticam construuntur, tam alti ut collium habeant speciem, Solis caloribus adeo obdurestunt, ut imbribus non liques
Cant,ferro dissiculter caedantur. Observatum v
ro eos qui ad sebres putridas dispositi sunt ζcibis liberius sale conditis , ab illis praeservari. Math. de febri titi Agros etiam illius conspersu feraces
redditos animadversum: obesae ver. mulieres, moderato illius in condimentis usti, foecundae fiunt. Abstergit enim uliginem, matricemque plus satis udam exsiccat, ut semen cohaereat. Vi sis quoque cumbos incitat, & movet tentiginem. Lemrum de Oeeultu La, p. 3 6. Hinc AEgyptii sale non usi. Foecunditati auxiliari, murium in navibus copia , & continentes mulierum salinarium pruritus argumento esse possunt. Nutriri recum caeteris in substantiam verti sentit. Libavius Tom. I l. s. Cum videamus ex nullo non corpore sdem extrahi. Generatio pretiosissimarum in mari perlarum 3c corallii ex intimis saxis emersentis in brachia & ramos , veluti arboris divaricati, sali adscribitur. Equercetan. de Medicis prisi. Phil. a. Ad haec ad os Epilepticorum admotus eos excitat; In Lypothimia tum ex resolutione spirituum, tum ex eorundem Npressione,
143쪽
las ADMIRANDA si labia eo fricentur , praesentissimum remedium est; ore detentus vel deglutitus , ne in ventriculum ascendant Lumbrici,prohibet. Denique sitis& famis Antidotum esse, Caroli V in obsidione Tunetana exercitus testatus est. Periisset, nisi unusquisque unum aut alterum granum linguae supposuiuet. Bie gr. in praefat.lib. de Ianit.conss.c A P V T v.
DE ALUMINE ET NITRO. ALMminis concreti variae sunt figurae. Scissum
glebosi stos , vel asserum instar compressum est , vel singulatim canorum capillorum instar effloruit. Rotundum bullarum modo intumescit, vel foraminum fistulis , spongiae quandam gerit speciem. Liquidum quiddam sua sponte exspirat, quod ita ignem olet, ut lapides
quando eorum attritu idem elicitur. Cum in carbones ardentes positum, vel ollae inclusum suc-Censis torretur ignibus, in bullas tumet , & aliquid de sua deperdit substantia. Plin. . 3I ,cap. I o. Nitrum in Clytis Macedoniae optimum est, Cain astricum vocant, candidum proximumque saIi- Lacus est nitrosus exiliente h medio dulci fonticulo. Ibi fit nitrum circa canis ortum novenis diebus, totidemque cessat, ac rursum innatat, rede inde cessat Mirum est & illud, scatebra son-' ticuli semper emicante, lacum nec augeri neCessuere. Iis autem diebus ovibus gignitur, si fuere imbres , salsius nitrum Laciunt, Aquilones deterius, quia validius commovent limum. Prori creatur & ex urina animalium quae in bonam ac
umbrosam terram continuo CadIt. Ang. lic His
s. 1, aph. a δ. Visui apparet candidum, tactui sti-gidum : in se tamen continet spiritum rubicundissimum , calidissimum & maxime instammabi.
odorem per se exspirat ustum , qui sensu percipi possit ; calce tamen inspersa adulteratum Vehe
144쪽
ν ossILIUM. Ia mentem. AEgyptii suo nitro raphanos asperge bant, non aliter ac nos sale. Μacedones aliquid de Calastraro ad farinam addunt, cum eam ut faciant panem , subigunt. Tenuissimae Nili arenae, quae ut videtur, nitrosae erant, ad dealbanda corpora Patrobio Nesenis liberto advehebantur. Nitrum etiam ex quo fit Halinitrum,est Servestaedi Bernburgi. Georg. .Agricola. Terra illa imbres ultra cubitum non admittit. Huic simile est,quod
lapidei parietes , cum in cellis vinariis , tum in locis opacis & tutis ab imbribus, qui ipsunt Q-lent eluere, ita exudant, ut polline viueantur conspersi.
OPrimum Romanum & Ungaricum; bonitas
probatur cultro ubi affricueris. Si enim cupreo eum inficit colore laudatissimurn hinetur. reet.de Capiti M. cap.Io. Constat,in occultis sius cuprum continere. Antiqui 3I pondere intra corpus accipiebant, vermes sic necabant, & venena fungorum. Semen. I. Epit.Scient. Natur. cap. 2. Albi portiuncula in aqua 1bluta, in Pruritu rubore ne oculorum, felic1ter illis inditur. Pliater. de dol. p. 3I3. Spiritum illius causticum dicit Riolanus ut vitrum , in quo insit, exedat. Cum oleo Tartari antipathiam exercet.Vtemque illorum acutissimus & acidissimus. Si miticeaS utriusque acrimonia perit, & liquor fit insi-pidus. Boeth. lib. a, de lapid. Cum Nitro junctum, aquam argento dissolvendo dicatam repraesentat. Minderi da Huriol. cap.
145쪽
colainentum est. Τantae Cum igne cognationis , ut etiam ex intervallo stamma transiliat, & calore Solis facillimd incendatur. Narrat certe Plutarchus ab ignis in Ecbaranis cavernis, in stagnum quasi conssuxisse collectam adeo ad ignem proclivem , ut antequam attinio set per i puim splendorem circa facem incensum, aerem qui interfuit, saepe instammaverit. Id demonstraturos coram Alexandro barbaros , vicum
ad Regis ducentem diversorium ea conspersisse, di in extremo admota face , eundem , ac si stamma correptus esset, apparuisse. Hinc addit Naphtham a quibusdam pharmacum Medeae appellatum , qua coronam & peplum Creontis fil1α inunxerit , & hac combusserit arte. Ex hac in Persia oleum conficitur medicum , quo illitum telum,si emissum lentius laxiore arcu inam ictu rapido extinguitur haeserit usque tenaciter Cremat ; & si aqua voluerit abluere quisquam aestus excitat acriores incendiorum , nec remedio ullo ruam actu pulveris consepitur. Paratur hoc moiso : oleum usus communis herba quadam infectum condiunt. Harum rerum peritia & diuturnitatem strvans re coalescens diu ex materia bene naturali similis oleo crassiori species gignitur apud Persas, quam, ut diximus Naphtham, vocabulo appellatur gentili. Singui .La, cap. 7. Petroseum liquidius Napbtha est. In Italia& regione Mutinensi e petra stillat candidum &ruffum,odore validissimo. In Sicilia sontibus innatat, quod Oleum Siculum appellant, & eo ad lucernarum lumina instar olei utuntur ad scar hiem jumentorum a Plinio laudatur. Scaturit
album in tractu Parmensi , apud Μrianam pa
146쪽
gum. Tres ibi staturigines. Excipiunt singulo vel altero die hoc pacto. Aquam sconis quatiunt, oleumque in angulum coagum, vase excipiunt, in singulum diem libram semis maxime aestivo
siccoque tempore. Muhin. ad lib. r Diosc. cap. δ s.
Russa' ad montem Zibethum hyberno tempore ad quindecim uncias , aestivo ad quadraginta quinciue. Nigra colligitur in vico Allensi concha& vellere. Quanto magis aquae exhauritur,tanto magis olei excipitur. Aliquando ad ducentas suadr inta uncias. Variat ratione loci. Italicum in suo fonte non flagrat, Babylonicum facit. Mirum quod refert Mathio . in lib. I Diosc. cap. Pa. Habebat Hercules a Contrariis Ferrariensis in praedio suo puteum , in quem destillabat petro-Ieum. Conduxit c mentarium qui obturaret;quia sine luce non potuit, dimissa candela. Accentum hinc petroleum, cum tanto impetu, ut& c mentarium Hacularetur , & putei laederentur latera. M A L T HA colamentum bituminis est limo argilloso mistum ; cujus Plinim La, cap. 1so facit
mentionem. In Comagenes, inquit, urbe Samsatis, stagnum est emittens limum flagrantem. cum quθd a tingit solidi adharet praeterea tantus fauitur fugientes. In ferruminandis muris calcis usum praebuit. Ad Babylonios muros extruendos adhibitam fuisse. Hiruυ- docet lib. I, cap. F. CAPUT VIII.
ΡΙssasphaleum est bitumen cui pix incoquitur,
Arabibus Humiam existimat Baiahλιε. Duplex autem hoc naturale & factitium, quo mortuorum cadavera condiebantur ex Myrrha& Aloe. Caeterum de condientibus 8c conmendi modo dicimus hic de his cum in ea inciderimus)multa Diodorus Siculus, 3c Herodorus l. 3. Τres hoc munus absolvunt. Primus Gramin icus dicitur, posito
147쪽
132 ADMIRANDA posito humi corpore, quantum a sinistra incida istur, circa ilia describit. Alter est scissor, aethiopico latus inrit lapide, subitociue aufugit, Astantes enim factum execrantes lapidibus impetunt. 'Tum sequuntur salitores. Ex his scissuram Corporis interiora , praeter cor & renes unus ducit . alter vino Phoeniceo odoriferis immixtis lavat; dein Cadaver lotum, unguentis ex Cedro re pretiosis per dies ungunt triginta. Curatum co gnatis traditur, pilis superciliorum & palpebrarum servatis, ut dormienti videatur similis. Triplicem condiendi modum Herodotus docet.Primus cerebro per nares hamo extracto , & lapide AEthropico ablatis visceribus , repurgant vino Phoeniceo & odoribus infarciunt : tum omenta myrrha cassia & odoribus, excepto thure 3 co tusis , complent & consuunt i dein per septu ginta dies saliunt: tum cadaver ablutum & syndone involutum, gumni illiniunt,inque ligneam
homini erigiem. indunt & reponunt. ter in quo diebus septuaginta saliunt. quod intestina
educit. Tertius .modus Pauperes ventrem dilua,tionibus abstergunt , per dies septuaginta sale arefaciunt, dein reponunt. Nec tantum hominia hus hic honor, pertinuit,& ad bruta. Sacra enim quae m AEgypriis , mortua syndone contecta , cum ululatu pectus percutientes sale asperge-.hant: ac cedri liquore quo diutius servaretur Corpus unctum , in sacris asservabant locis. Peiactori etiam varia includebantur idola. Invenit in thorace unius Rondelet , viginti folia papyri antiquae Iiteris Arabicis instripta. B his ta
.r Diosc. ρ. δ s. Caeterum apud Gallos tanta Numice commendatio;ut nunquam ea optimates Carere voluerint. Referunt Franciscum I in balineo semper gestasse , nullum casum pertimes centem, ti vel minimum ejus apud se haberet.
148쪽
arboris, adeo patulis diffstsam ramis, ut tantum locum reddere possit opacum, quantus homines capere queat centum. Addunt, lignum esse album, ferulaceum, & Camphoram in fungosa continere medulla. Incertum id, certius ex
bituminis quodam genere fieri, hoc modo. Indicum bitumen quod ex nativa Morescit Camphora , subjecti s carbonibus in vase coquitur . partes .innuissimae in candidum colorem versaerii operculum feruntur ; quod ipsis colleius eam quam videmus, dat figuram. Nativam in India dat i a mant mercatores. Adeo amica est ignibus , ut si eos semes conceperit nec consu tur, ardeat. Flamma quam emittit lucta&o dorata est. In aerem sublata & suspensa sensita eranescit, tenuissimae partes in causa. Hinc medicamentarii in vase milium, aut lini semen includunt,eamque sic obruunt. Hateriati I sis
odor illius reeugnat Veneri, pota , imo attacta genituram extinguit. Quia vero sertur ad caput. si rapuerit secum frigidos humores Sc gignere
potest semnum, re homines antequam senescant nos reddere. Si cyathus aquae, in qua tantum
camphorae consimrarit quantum nucem avelim,
nam arctuet, extatbeatur cardiacis & hystericis, statim liberantur. Beumaea Medis. Frigidam esse putant Neoterici, adjecta ambra mitestere, & ne obsit ariditas , assiindi oleum violarum. Experi mento didici. insuit Garaias ab Horto, in oculorum inflammationibus nivis frigiditatem rei licte. Mindererus m .deteste vero scribit, se , cum portiunculam unam Mus, aegros invisurus , de- utiisset,nonnisi praetenuem quandam flammam. Intrinsecus deprenendisse.
149쪽
DE sv CCINO SEU ELECTRO. ARborum succum quidam existimant; Mald
Nullibi stant a mari stillantes resinis arbore S , quae decidant in mare , ut ex iis fiat succinum. Certius est , pinguem terrae esse suc-Cum. Maxima pars invenitur in Borussia , sed &in Curiandia parte Livonise , non tamen ram copiosum. Capitur reticulis tanquam pisces. Cum
Favonius aut Corus vehementiu S mare commovet, omneS ad littus convolant, reticula lino i
texta in manibus. λα in lib. de se l. Ventis sedatis, sed mari restibus fervente , ad fluctus re cessum, ex fundo succinum hauriunt, similemque pulegii herbam , quae in eodem crevit.. Captum fertur ad praefectos, succini ponderi aequale salis substituitur pondus. Singulis mensibus. aureorum Rhenens. decem millibus vendi dicitur. Apud Schetlandite Buchaniam equo major quondam appulit massa. Rustici ignari thuris locum
ut impleret fecerunt. Hector in histor. Scotia. Effigies ex eo fiunt pretiosissimae. Romani in tantis deliciis habebant, ut homines quamvis parva effigies,vivorum hominum pretia superaret. Plin. Histor. Natur. Affrictum trahit paleas, nisi oleo.
aut aqua imbuta fuerit, in spiritu sicco quidam
quaerunt causam : at lactucam viridem traxisse vidit Mesu. Exere. 1 2. Qv idam in transelementari incultate: ex accidcntiad esse nonnulli judicant. Femel. l. 3 Med. p. . Spiritus enim habet penetrantes & acres , simulque glutinosos repingues. Attenuati astrictu incalescunt, & facile
res leves pervadunt, prorumpentes. Libaυ. in lib. singular. Frigidis cum occurrunt, coagulantur, coagulati versus Originem retrocedunt. Calor enim a contrario rejicitur hoste. Si ex paleis
serro tenuem miscueris pollinem , trahet succi num paleas , ferrum HV actius. In littore ad su.
150쪽
ν ossILx Vincecam cinemum est quondam effossum , quod postquam fuit attritum ferro, folia quae humi ja--bant, duorum pedum ab iis remotum 'acio, in sudiime sublata ad se traxit. odor candidi est Praestantissimus. Cum ramentis ejus e stis c usa Conclavia sufficiuntur, ad tertium diem Moresto permanet. Quodvis tenue igni accensiun ex
Asiaticum si cinum Μauris est Ambra. Ex
terra submaritia fungorum instar nasti quidam existimant; nonnulli piscem Aselum nomine, avidissimh eam prosequi scribunt, ejus que necem sibi consciscere,esu ; quod cum sciant
piscatores, funibus constrictum, exenterare mominum. Marti . in Πωρ. LI. Verior sententia , de insuere de fontibus in mare,ibi induratum ejici in littora. Cerebro familiaris est; ut sit, frigiditas facit insita. Libo. L. st tardi nisi ada Causa occupato, nocere potest. Scilicet si spiritus incalestunt, re justo magis attenuantur, morbi ea istunt. Heum. I. a Medis. Emelastrum eπambra , calvis & imbecillitates ex frigore capitis sentientibus commodum. A getante non pem Cipitur ubi paululum assueverit. Quo debilior e Aemina , mobiliorque eb facilius ab ambra &moscho et convellitur uterus, & caput dolet. Via no infusa temulentos reddit. Getatis nomen nigrum bitumen in mari induratum habet: quod aestus in littora AE torum simul ejicit cum suc- .cino. Fictilia ex eo inscripta non delentur. Plin. cap. I9. Cum uritur, dorem silphureum reddit. Mirumque accenditur aqua , oleo restinguitur. D-rehendit sonticum morbum , & virginitatem suffitus. A virgine enim jejuna potus urinam Provocat. Dalre p.m tu d Le. Nicander