장음표시 사용
191쪽
192쪽
INairimatorum θαυμα vidimus, animatorum jam videbimus. Inter haec primo plantae occurrunt, non quod dignitate praecedant, sed quod communem 'viventium in se habeant gradum. Vegetans enim illa informat anima ; nutricem, aumicem, generatricem , cum suis subo dinatis facultates proferensi accedit his specifica - forma, Per quam una quaeque constituitur, operatur, ab aliis distiliguitur. Corpus illarum certis partibus ab luit natura, quae ligni, matricis , corticis, radicis, caudicis,rami re surculi,ssorum dein & fructuum nominibus definivere Physici. Hisce variantibus summa in plantis varietas. Ortum illis terra tribuit, indita in creatione facultas, Se quia qualitatum magna variatio, magnare in his conspicitur. Expresse Μoses; Herbasiat terra herbulata , herbia sementantes semen , arbores stuctiferia edentes puctum in Oreteis 3 , in quibuου suumst semens per terram. Porta l. a. PDtσn. cap. I Verocum e profundissimis aedium tundamentis egestam humum convasasset, atque sub dio exposuisset, paucis post diebus , e variis terrae quali- ratibus, varia herbarum prodiere genera,Neapolitano caelo, soloque familiaria, conspexit. Mariistare quasdam necesse est. Hinc maris & foeminae confusa in illis principia sunt. At falsum impraegnari favonio , quod Plinius scribit. Exarescunr, quae plurimum fructificant. Consumitur enim nutrimentum; & ultra D.Thomae Insulam,Auster tantum spirare dicitur ; alibi duo tantum per vices ventI. Caeterum non in omnibus omnia plantarum genera Iocis crescere, certum est. Nam re
193쪽
I s ADMIRANDA juxta Romam castaneae aegre proveniunt & circa Bosphorum Cimmerium, in Panticapaeo urbe, omnimode laboravit Mithridates Rex & caeteri incolae, sacrorum certe causa laurum , mrtumque habere, non contigit. Quod vero & nib alio Celo novae repertae, ut Tabacum pridem ex America petitum sylvestre in radicibus Sylvae
Thuringi acar inventum. Labav.L ,de origine rerinn, aeri semina omnium habenti,quae cum aqua pluvia dclarantur,in plantas abeant, adscribit -xagoras; putrescentibus aquis cum terris mixtis Diogenes: ventis deserentibus .alii. Providentiae divinae nos tribuimus; quae non omnes secundum
individua produxit plantas ; sed in paradyis di.
gessit optimas, caeteras reliquit extra, quasdam virtute initituit, suis in apricum prodituraS temporibus. Vitam quod attinet, calore in terra vivunt, frigore consummatur; renasci iterum quas dam, olea ad radicem exusta, post germinanS, apud Theophrastum testatur tib . a , de Extra terram ctiam vivere, cuae & allium , quae post multos menses a terra separata , sine ullo terrae alimento germinant humore multo & crasso sti
plantarum stupendae sunt. Observatum instam- mari vulnera per noxiarum si divagemur loca , sanari morbos, si per salubrium. Math H. in Trios. Praefat. Hemionitidis contractu splenetici sunt sa-μati ; substrato in calceis nudis pedibus chelidonio, lecterici; tamdiis quispiam lipei rudine non
tentatur, quam diu Sylvestris rumicis radicem secum nitidissime habuerit. Desinet stranguria cruciari, qui Tamaricis lignum ardens sua extinxerit urina. Varie illos digerunt medici ; ex signaturis cognoscere Chymici docent, dc Mari-luanm Porta. Cujus membri reserunt figuram , illi prodesse, probatum putatur. Semert.de cons. Im. c. t δ. Sed de his alibi plura,si dies voluerit. Nunc luxuriantem in Plantis naturam , & secreta Pan-dςntem sua, videamus , & pie admixemur.
194쪽
nito & Antirrhino. A Bsinthii mira in multis natura est. Amarum ipsum , aqua tamen Hiis stillatilia dulcore imbuta invenitηr. Hinc imis partibus dc
ipsum dulce Mesue commentatoribus videtur. Attenuitati externarum partium res debet asscribi. Hae in vaporem resolubiles, nis magis attenua tae calore, facile resolvuntur , & amaritudinem remittunt. Mathiol. in D c. c. a M. Lixivium, ex
quo sal ejus paratur, manus ita afficit, ut sensum tactus sere amittant. Matines. de febris. pest. Creditum est, infantes, s anteouam duodecim septiman S excedant, succo abiminii in manibus &pedibus inungantur, neque frigore , neque aestu,ser totam laedi posse vitam : corpus totum si in-ricetur, scabie non laborat OS. Guerth.in append. ad memorab. Miaaldi. comtum, omnium venen rum est Ocyssimum. Tactis enim genitalibus see - .minci sexus eodem die mortem inferre dicitur. Hoc fuit venenum , quo interea et M dormientes is caiaphurnio Sestia 6xores M. Cacium accusator objecit. Uncilla atrox peroraris . clus in digito mortuas. Hoc tamenio usus humanae salutis vertere, scorpionum ictibus adversari, experiendo datum in vino calido. Ea est natura, ut nominem occidat, nisi invenerit quod in homine perimat. Torpent Scorpiones ejus artastu , stupentque pallentes θ υmo se confitentur. .Auxiliatur eis helleborum album tinti resemeλω , iique . conitum duobus malis, suo ρο omnium. Plinius. Quin & ntirrhinum, adeo illis contraria ut illico ea visa torpescant. Principum veru gratiam hoc conciliari posse amuleto , dum credunt nonin pulli, decipiuntur. Dis. cap. I a P.
195쪽
plius annos compertum Maliger habuit, Exerc. 16o,sent. I. IiS vero,quibuS venae turis gent aut aperiuntur, minima ejus particula sumpta, illico diduci, certum est : Adclit nem aliquid de suo, quo haec dehistant vasa. . in humvero lignum est Aloes tam praestans, ut in aquam injectum non innatet, sed statim subsidat. Ab arbore dihectum , toto anno sepeliunt incolae, ut terra obruti marcescat cortex , nihil erodatur eligno. Nec alias odoratius futurum existimantinui prius teredinem senserit. Stimeon Sethi citantainathlia. .Anthemidi tanta cum Cotula cognatio est, ut visu discerni nequeant, odore tantum discernantur. Foetet illa & cutim subito exulcerat alligata. Flores Anthemidis absque foliis decerpti, lusique in mortario , & ex oleo in pastillos conformati, si ex eodem oleo dissblvanrur, iisque febrientes a vertice capitis illinantur ad pedes, moxque stragulis, ut sudent, integantur, quascunque febres anant i sudor copiosus effu-
rit. Prodit id Nictessius Egyptius. Marines. in
DE A M Μ I, A Q V I F Ο L I O, Aspleno, dc Arbuto. Nm legitimi semen, quod Alexandria mitiatit, mulierum curat foecunditatem, si drachmae pondere, mane , alternis diebus tribus ante cibum horis, propinaveris. Illis tamen diebus eis non debere commiscere maritos, adjiciunt Mathio in s Dissi. cap. 6 r. cyrustra flore aqua glaciatur, & baculus ex eo factus, in quodvis
196쪽
P L A N T A R V M. Iggv1s animal emissus , etiamsi citra ceciderit dein emittentis, ipse per sese recubitu propius adis labitur. Plinius sis. aa. inplenivim Creta nabet circa Potereum amnem, qui duas urbes Enosam re Cortinam interlabitur. Splenem pecori devorata demit;hinc illi nomen. Certa parte quae ad Corintinam speehat,ubi ingens illius copia, hoc inventum est,secus,quae ad Enosam. Nullus enim ibi ejus proventus. In aversa soliorum ejus parte. aureus Invenitur pulvis , qui drachmae pondere, cum albi succini farinae semidrachma, ex succo portulacae potus ζ gonorrhaea juvat laborantes. Murm mense Gret Iulio, flores singulari appendice postrema racematim cohaerent parte, specie quisque myrto oblongo similis, Sc magnitudine tantuS, non foliatus , ConcavuS , tanquam ovum exscalptum, ore Verto r cum autem deno
rat, & Agnacath. IN Zellam tam capaces .Arundines stini, ut ex eis parent monoryla; sed Zc lanceas ex iisdem conficiant. Sicut in Regno Pegu remos & ma Ios Myoparonum : Septenum quippe pedivit aequare ibi ambitum,certum est. Scalder Exer. Iε 6. In India ad tantam assurgere molem, scribit -- tiarim, ut singula internodia, navigiorum vicem praestent per nuvios & lacus, ternos homines capimie alveo. Mathiotim Disc.lI, c.s I. Inteream cc filicem ingens est odium. Proinde arundinem vomeri alligatam, filicem in agro destruere ac Enecare prodiderunt. Cum asparagis colit amicitiam. Nam si serantiu in Arundinetis, mirifice inibi proveniunt. -- seria praelium inituri Turcae vorant, quo alacres & periculo-Tum contemptores evadunt. Circulatores in sp
197쪽
ADMIRANDActaculis saepissime eo utuntur. In vinum imirns Cent Pharmacum , quod fauces convellat. Ei cui sucum facere volunt, Fbent digitum intingere, supere. Hic in os ind1tum non sine dolore premit invitus. Interea , ac si moerentem solentur, carpi & temporum oblinunt arterias , idθue medicamento peculiari. Vbi ad se rediit, quasi quih mari rediit naufragus,caeillum, vestimentaqtie velut udae torquet, exprimit; brachia tergit, ii
pyri facie & magnitudine perpetuo folio viridii sima, nitidistimaque superficio. Adeo validos ad coitum efficit, ut miraculo sit omnibus ejus efficacia. Huic affinis est radix in Atlautis justis occidentalibus, quae pars Surn a ab incolis nuncupatur. Hujus esus mirificum ad Venerem stippealtat robur. Munt,super eam si quis urinam reddiderit illico urgeri libidinibus. Virginibus quae Praesunt pascuis, si super ea sedeant aut urianam faciant, perinde membrana naturae rumpitur, atque si a viro fuerint vitiatae. Serig. Exercio A P v, Y VI.
Κηπι Scythicus planta est , ex semine semiis
simillimo, minus oblongo, producta. Bora- metZ Tartari vocant. Crescit agni figura, ad ternum sere pedum altitudinem ; quem pedibus, ungulis, auribus , toto capite, praeterquam comibus, repraesentat. Pro cornibus Pilos gerit, singularis cornu specie obducitur tenuissimo comitu, cujus detracti usus incolis ad tegmina. Dulcore est admirabili e vulnere sanguis manat. Vicinis quamdiu obsiderer herbis , tamdiu vivit; moritur, has si decerpseris. Appetitur a lupis,ab aliis bestiis, quae carne vescuntur non item. Se te. Exerc. as. . Astu me admotam
198쪽
P L A N T A R. V Μ. 183 manum refugit soliorum contact v. Id Apollodorus Democriti distipulus prodidit. medicamentum est apud Iridos r Μira quaedam in ejus usu. A teneris non assuetos, is post voretur, interficit; assuetos & omittentes interimit; comtinuantibus nil nocet. Cambriae mulieres cum se supplicio subducere volunt, mandunt:sine dolore moriuntur. Provinciae Regulus hoc 1 teneris nu-rritus ita venenosus evasit, ut mustae quae solo succii cutim perstringerent , turgidae interirent. Opium esse putatur & Turcicum Massach. Quamvis enim hoc ex cervariae sicco parari Turcarum secreta relatione sibi cognitum esse
hil aliud quam optum esse , praeter Sca erum,
Puerismo Ioha ει Baptista S magius Reip. Venetae apud Τurcarum Imperatorem interpres, testantur. Hic enim a Bucretio interrogatus , Gqmedicamenta praecipue habere Turcas, hilaritatis quasi illicia , Astam nempe & Bongelie retu. Iit. Illud ex opto; hoc ex melle, Bliis & semine Canabis pulverisiati parari 3c in frequentissimo
usu esse. Conjicit & hoc in summa pericula. Delirantes enim reddit, & si somnum capiant, gigantes pugnare,ignes & civitates ardere in som-
Agni ante hac in Iudaea proventus Bais idque in duobus regiis hortus alteri fugerum viginti, alter pauciorum ) jam
non reperitur. Reges Agypti in suum traianu- Iisse hortum verisimile est, tanquam magnificen
ro Balsami exstat viridarium. Folium ejus rutae simile, perpetuo virens. Colligitur lachryma in caudice & parte superna tacta incisura unguibus strreis sub udere cum aestas maxime angit. Quod I a manet,
199쪽
I84 . ADΜIRANDA . manet, multum non eis. Vix enim xoto die conis cha impleri potest. Theophrast l. s, ev.6, deplantis. ferro incidatur, statim emori, scribit; ob idque qui opobalsamum colligunt, vitro, lapide, osseisque cultellis, ad corticem vulnerandam utuntur, dc succum lana excipientes , in corniculis colligunt. Indicum seu occidentale ex Occidentan India in Hispaniam affertur: Liquor est arboris Xilo dictae; cujus cortice, qui tenuis est, vulnerato, liquor tenax,subalbiduS,paucus quem incolae sibi reservant, affuit. Sed ex ramis &truncis assulatim & minutim concisis , dc cum aqua in Lebete decoctis , ubi refrixerit. Conchis oleum suPernatans colligunt, quod ex nigro ruisbet, odoris suavissimi gustus acuti & aliquantum amari. Libra in Hispania tribus ducatis vaenit. Cum olei uncia una decem aut viginti vendere. tur. Bauhin. in Dis. Besel a fluvio nomen habet folium, qui non procul 1 Cain a fluit. Nascitur ex planta, quae advolvitur aliis, egetque praesdio pedamentorum. Neque storem neque succum gerit. Manditur ab Indis in quotidiano ocio. Suffcere enim virens putant In Venerem. Labia ex eo rubicunda, dentes ni ri. uarbiolib. irosc. cap. ra. Mentem movet si largius edatur. Idcirco mulieres Tarnassari mariti secuturae manes , manducatione illius quaerunt dementiam, inventa rogum conscendunt, & cremantur. Aqua
aspergitur, quae Bluta, fit calx e conchis facia:
BD mca loca sacra & busta, 1 visibus metuenis
dis tueri ac defendere dicitur ; tamque validae facultatis , ut ossa quaeque confractit trahat. Cum salis momento contusa , naribusque
immissa. sanguinem inde Gentem sistit. Mathist.
200쪽
PLANTA RV. Μ. Issia s Disc. eap. r. Betura frigido dc nivose gaudet
tractu. Caudex terebro perforatus ingentem aquae clarissimae copiam reddit. Vis ei ad comminuendos, tum renum,tum vesicae calculos, si diutius bibatur. MawhioLL r,e. yy. Ananii ex deliberato contortoque ejus caudice faces ad nocturata
Parant lumina, quae quia bituminosa redundant pinguedine, tardae conflagrant modo, & resinosi quiddam picis reddunt colorem. In ligno Buxes Narcorica quaedam vis est, & sulphur seporiferum. Id vel foetor, quem contra,it, ostendit,&natale quo delectatur solum. In montanis enim re saxo11s locis nascitur 3c luxuriat, foetidissimumque exugendo imbibit siilphur. Ex ejus rasura exstillatur aqua spiritus vitriolati instar. Gravissimus dentiuφ dolor sedatur, dentiscal-sium ejus oleo , si intinctum & in radicem do-entis immissum fuerit, idque tam subito, ut miraculi 3c incantationis instar , dolor prorsus avo-1et & opprimatur. F aeuercet. Tetrad. p. I ff. Flores ejus adeo sanguinem purgare feruntur, ut si dr. IIulveris cum aqua papaveris rharadis exhibita, anguis post horam mittatur, floridus is emanet. Perrtim in NUM. Harm. Discurs I . C A P V Τ IX.
B tot radix est nVi figura nigro cortice,sbarsa inferne ciuin per biachia. Color me aullae varius est, inde in species divisa; sed in ultimo pretio a lutea est. Hussatio mira: Nec enim radicc, sed oleam imitata talca seritur. Sarmenti fissum in aliquot partes frustum , aliquantulum tamen ut servetur corticis , deponunt, Ridicam propter pangunt. Hus namque stipes advolvitur lupuli more. Quinto mense memStem-