장음표시 사용
221쪽
2o6 ADMIRANDAce distar. Neidfeld. in Phinge Philosoph. Hinc si eo quo fructum genuit effodiatur tempore, hominis cui brachia desunt, repraesentat imaginem. Sunt re factitiae; ex arundinum mandragorae,bryoniae, aliarumque plantarum radicibus. Modum effiningendi a quodam impostore eroditum,scripsit --risDU. . Dig. e. r. a culp-,inquit, in his adhuc virent M tam virorum, quam mi inerumformas, infixuhordei re mittigranulis in Leis , tu i pilos exoriri volunt: deindefacta scrobe, tam diu tenui sabulo obruunt,quousciue grana illa radices emittant: id quod fiet viginti ad summum dierum pacto. Eruunt eas demum, re adnatas e granis ratices aeutissimo cultello scindunt, aptantquesta, ut capillos. rbam, ct cateros corporis plos refrant. Maisa adeo Veneri nascitur , ut semen unicaulis aspersum genitali , foeminarum aviditates augere aci infinitum Xenocrates tradat: item tres ramces ad alligatos tenesmo & dysentericis utilissime infundi. Μirum vero aquam radice ea addita addensari sub dio & lactescere. PM.L IO, c. 2I.Moma nonnisi exacto frigore germinat; parit tamen inter primas. Cum germinare incipit. in tantum universarum prorumpit germinatio , ut una nocte peragat etiam cum strepitu , ut tota floribus ope
. DE NA PELLO. ιNA P E L L v s tota exitium adseri,sed radix
maxime. Manu enim retenta quousque concalescat,tenentem perimit. Certum,pastores,qui vero loco,caule rius in assandis aviculis usi sunt, interiisse. Immanitatem ejus aliquot exemplis exprimit Mathiesus e m. in lib. . Diosc. s. Vnum adjicio. Data erat latroni cuidam, annum vigesimum septimum agenti Napelli drachma. Hic epoto letnali pharmaco, piperis omnem saporem illi inesse diceDati Insecuta sunt gravis. sima symptomata. Evomiit enim frequenter hia
222쪽
liosa porraceo colore. Quendam veluti globum circa umbilicum sensit, qui inde superna petens, in supremam capitis partem , frigidam quandam diffundebat auram. Accessir his stupor quidam paralysi non absimilis , qui sinistri lateris brachium & crus occupavit, adeo ut viX summam manum admovere potuerit, motu jam in caeteris partibus extincto. Interim non multo post tem- Irare, haec morbi vis, sinistra corporis parte incoisumi relicta, in dextram repente se contulit, eandemque simili modo occupavit. Ajebat quoque universas corporis venas frigescere. Non defuerunt vertigines,quas secutae sunt cerebri commotiones adeo frequentes , ut aquae in caldario bullienti similes d1ceret. Accestitoris 3c oculorum convulsio , atque acutissimus mandibularum dolor. mare inpius manibiis affectas illas partes perstringebat, veritus ne exciderent. Forinsecus turgentos oculi, livida facies , dc nigra labra cernebantur : quin etiam ventris tumor videri poterat , perinde ac hominis aqua interculae laborantis: Varia admodum extitit arteriarum pulsatio,& varia quoque mentis perturbatio, pro symptomatum recurrentium acerbitate. Nam jam prorsus de vita desperare , mox in spem se erigere videbatur , modo rationis compos, modo aelirans, nunc ploranti, nunc cantanti similis. Toto hoc tempore se ter excaecatum , terque cum morti S ais Ione colluctatum amrmabat, lingua tamen conisitit, nullo unquam sympromate affecta. Hacternas Mathiolus. Haec vero omnia , lapide Bezyar praeribito,septima post assumptum venenum hora,eva
Grano, Nuce Moschata & olea. NI revetum inter pauca miratus est Democritus, caloris ignei, foliis spinae, nec a terra se Κ a attolin
223쪽
dios ADMIRANDA attollentem. Erui post aequinoctium vernum radicitus , siccarique ad Lunam triginta diebus, ita
lucere noctibus, Plin.M. ar,cap. 1 1,ait. Vocatur Scchenom rem, quoniam anseres a primo ejus conspectu, expaveicunt. In Nubia,quae est AEthyopia sub AEgypto, granum est, quod devoratum operulit animantes vita. Decima pars intra horae quadrantem interficit. Malig.exere. Iss,so. Indau Insula Moluccarum nascitur Nux Moschara, hcalice pro testa tegitur; obducitur tota ubi maturuerit. Sub primo nucamento, non statim testa qua nucleus continetur, sed cutis coriacea, quam vocant Arabes Marin. Olea si primo germinatu depascatur a capra, adeo sterilescit, ut nullo modo prolifica reddatur: at si alia de causa,nudatas earum radices, a circumstante terra hybernis algoribus opponere certissimum est remedium. Plin. lib. r7,c. a . olea & quercus ita dissentiunt,ut una
prope alteram depalia , brevi tempore intereat. Amurca olei calce permista,si parietes & laquearia incrustentur, non modo contractos & adventitios collachrymant humores; sed nec blattas vel araneas ferunt. MathisLin Disse. Floret mense Iulio,storibus albis racematim prodeuntibus a quibus baccae primum virides , appropinquante maturitate pallescunt; tandem purpureae prius factae saturatae nigrescunt. Decerpuntur Novembri re Decembri; sternuntur mox in pavimentis, donec rugosae fiant; dein molle supponuntur,torcularibus affusa serventi aqua premuntur ita oleum reddunt. Ligni materies ardet viridis perinde ac sicca. Megam diu Berit Olearier in foro , eua viri frusas' erant arma, qua cortice ambiente, arula longaoccultaverM. Fuitque arbor alia fatam excido urbis pra-nita oracuis, eum arbor arma peperisset: quod succisa a cidis ocreis gavisjue intus repertu. Plin. lib. 16, cap. I s. Durat olea annis ducentas Idic. .
224쪽
CAPUT XXXII. DE PALMA.Ρ - non 'sine maribus gignere foeminas , sponte edito nemore confirmant,circaque singulos plures nutare , in eum pronas blandioribus comis. Illum erectis hiseidum , amatu visuque ipse, & pulvere etiam rei 1quos maritare.rim. t. 13, c. Hujus arbore excisa, viduas post sterilescere foeminas. Hinc in AEgypto ita plantantur, ut e maribus in foeminas ventus serat pulverem; sin longius,fune colligantur. Resert Pontan-upalmas duas marem Brundusii satum, eminam Hy- 'unti steriles fuisse, quoad adultae se aspexerint invicem, ac tum longo dissitas tractu, frustum edidisse. Dabeham.a libatis. Sic vero de illis Poeta: iBrundusii iam longe vitret ardua terris . Hor, Idumaeis yue perita locis. Altera H runtinis in saltu, amula palmo, Ilia virum referens hae miaiebre decus , Non uno erevere solo,dstantsi s agris, , Nucta iselfacies, nee secratis amor.
Permansit sine prole tu,sinestiatibus arbor raraque,'ndosis cisne fuge comis. At postquam patulos'nderuri brachia ramos o capere , ct ectu liberiore fui. Frondosique apicesse coQpexere,virique Insui vultus,eoniugu illa sua. Hausere o blandum veni lientibus ignem, Optator fretus sponte tulere sua. Ornarunt ramos gemmis, mirabile dictu Implevere suos,mesiae myuente μυω. cardanus vero narrat in Data Numidiae urbe palmam fuisse , cujus fiuinis, nisi masculi florentis ramus, foeminae misceretur ramis, non percoque hantur , sed macilenti cum osse praegrandi nasce-hantur, 3c nullo etiam auxilio allato delabebantur: quod si vel folium, vel cortex masculuS a fuisset, ad maturitatem perductos. Vitalem ejus
225쪽
2IO ADMIRANDA vim, non in radicibus, sed in summo trunci vertice vigere tanquam in corde , ac in ramorum medio, quibus tanquam satellitibus stipatur, retulit Philo lib. 1 de vita Mostis. Palmae genus India pro fert , e cujus truncis, excisis consulto mense Au- Rusho ramis, destillat liquor vinosus; quem incolae vasis excipitini, nin excoquatur post triduum acescit. Mathioti ad lib. I, e. ta6. Decoctus in meIsuavissimum vertitur, quod post modum ex aqua resolvitur, diebus viginti artificiose percolatur. Sic defaecatum perennat. At Pumulae quas Dioccorides Τhebaicas vocat, adeo tractu temporis inselatet siccescunt,ut molitae cogantur in panem. Neminit Thmerem palmae viniferae in AEthyopiae Promontorio , quae est palmularum genere pulcherrima ive proceritatem, sive pertetuam viriditatem spectes. Inciduntur duobus a terra pedibus , quo succus inde eliciatur. Hic vatis terreis Pro quotidiano potu excipitur , ut autem diutius conservetur, modicum salis injiciunt: Colore dc consistentia, vinum album Campaniae refert. Re
cidentalis loco, qui vocatur ad D. Iohannis de
ζ ortu divite nasci palmam, quae singulis mensi
us novas frondes nucibus coccis graves ferat. Pierius vero in hieroglyph. symbolum anni esse asserit,quod per ortus Lunae siligulos,singulos ramos progeneret, una omnium arborum. CAPUT XXXIII.
&Arbore PATER Nos TER dicta. ΡLotano tantum honoris olim tributum Romae, ut diu mero radicibus infuse nutritae sint. In Insula Creta est una nunquam folia dimitatenS. Plin. l. Ia,c. I. clara vero an ocia,itinere apposita, domicilii modo cava octuaginta atque inius pedum P eu remoroso vertice, o se vastuprotegens ramμ,arborum
instar, agros longis obtinenι umbris . ac ne quid desit spelunca
226쪽
eae ima ni . smea intus erepidisse eorona musiosos complexa pumices: tam Δgna miraculo,ut L. inuitia uter consid prodendum etiam posteris,lutaris , Vulatum intra eam se eum duodevicesimo comite. rima si hyeme cum uvis asserventur,ita eas silo sapore vitiant,ue statim marcore conficiantur. Fertur mulierem
praegnantem, Cydonia eoma si esitaverit, parituram 1nfantem dc industrium re ingeniosum. Ci- tria vestes a blattis re tineis servant. Quantum Contra venena faciant,ex exemplis apud Allienaeisum cognoscitur. Objectos aspidibus quosdam Citrium vindicavit a morte.Servantur diutius incorrupta, si hordei vel milii Obruantur acervis. . Valent ad scabiem , si per medium sectas, & te-'iruissimo sulfuris pulvere aspersa, nec non ferventi calefael a cinere , corpore scabiose affricentur. At poma Sodomitica pulcherrima visit sunt, attaincta vero in cinerem abeunt. Solis. c. 36. In Hispaniola est arbor Pater no ster fiuctus nucis avellanae magnitudine. Huic si fervens superfundatur aqua, inque ea lineus vel laneus obversetur PannuS;maculis extensis praestat egregie , nimiavi tamen corrodit. Ουetan. Ly, c. I.
ciam infirmis viticulis. Hae ad fastigium vicinarum arborum altiori complexu scandunt. Vvarum labruscae modo profertur racematim. Consertius virens,donec siccetur; quod dum fuerit, fit in Octobri) decerpitur,& sub ferventi So- .le tegetibus palmeis expansum torretur , quous que nigrescat, & evadat rugosum. Mathio lib. a. Diosi. c. Is3. Majoris plantaginis radix sacculo in-CIusa, & regioni cordis cum filo adaptato a peste Praeservat. Certissimum remedium Sehostius epi f. ae δ. ex Monavio recenset. Pimpinesia Chabar Regis
227쪽
inventum est i hac Isooo Vngarorum sibi pinyraelium relicta vulnerata, sanavit. ctis in Nomenis. Solutam aqua calida febrim continuam sanare , Compertum est. Contra Hydrophobiam tantam vim cratinere, ut quicunque eam aliquot diluculis, vel in acetariis , veluti alio modo post demorsum usurpet,nihil incommodi sentiat, Femmmia reliquit.Potentilla pedum plantis manuumque volis admota,quarumcunque febrium remi tit calores. Mathisti in lib. cis . Paridu acino semen colligitur,cui excellens contra veneficia vis
est. obrepserat quibusdam morborum diuturnitate stultitia,veneficio malo quibusda-hi hausto herbae ad vigesimum diem semine,dracnmς pondere, pristinae sanitati restituti sunt. Papyrus nascitur in palustribus AEgypti, aut quiescentibus Nili aquis, ubi evagatae stagnant, duo cubita non exiscedente altitudine gurgitum,brachiali radicis obliquae crassitudine , triangulis lateribus, decem non amelius cubitorum longitudine, in gracilitatem fastigiatum hyi' modo cacumen includens. Plin. i. AEgyptii e biblo examputato pNyri
vertice navium compages faciebant introrsum, ex eodem & vela & calceos. Herodat. ld. a. Calceis his soli utebantur Sacerdotes, ut ωides scribit. Inferiorem partem cubiti longitudine &vendere & comesse solebant,eximia quadam suavitate cum in furno torrentur. Primus hic AEgyptiis cibus, hinc originis Index fasciculi, papyracei pictura. DalreM .ad lib. I 3. P .c. 11. CAPUT XXXV.
baro, Rapo & Rore Solis. ΙΝ Μaritania si rem oblongam ferunt glanisdem,sapore dulciore,& delicatiore, quam Ca
cici tractus saxeus est, bisuminosis glebis. Ad nascuntur illis pallidae arbusculae,vix ad pedis altitudi-
228쪽
rirudinem. Quercus eis & buxi species, sed sine radice. Vidit Scaliger enodem & rectam pedum septuUinta quinque Iongitudine. Triginta pro
Illa o rebantur CoronatI GaIg.exere. 1 66. Paulo supra Cauchos ingentes ad littora lacuum duorum fuisse memorat cap. r. quae sunfossae fluctibus aut propulsae flatibus vastas complexu radicum Insulas secum auferebant; atqueata libratae stantes navigabant, ingentium ramo-Tum armamentis. Saree territis classibus Romanis , cum velut industria fluctibus agerentur, in Iroras stantium noctu. In Thurino agro nunquam blia demittebat una,ante mediam nunquam gemminabat aestatem. Rhasarbarum in sola provenit China, inde per ussiechen in Turciam, hinc Venetias transfertur.Ιnsignes ejus vires commemorantur,& hydropici aesertur exemplum;qui cum in summo fuisset periculo , Rhabarbari fortuito usu, non tantum a morbo liberatus est, sed etiam ad primum pervenit senium. δε hm Oeco in Goliarii E . Instixerat eidem lethale servus vulnus post morbum , & quarto vel septimo die moriturum sperabant Chyrursi: Convaluit,& quod evaserit, Rhabarbari usui post Deum adscripsit. De
eo ita paucis quidam. camerar.cent. φ,in s r.
faeis ct siceat, stringit Rhabarbaram ct areum Solvit, di est Pueris, Gravido, benedicta medeia, Misseraque obstructa hoc verat, Bilem re Piliatam Purgat,tum stomaehi vitiMementat O Epar, Sarauis ρο ex Host Harus, pura cruenta, Sistit, dejectosquej-at, ruptisque medetur, Et Ddissenteris eonfert. Ex parvo Rhabarbari semine ,tribus mensibus tam magna gignitur radix,ut quibusdam in locis centenas pendat libras. Mathrol. intib. a, c. I O .. RVM
librarum triginta pondere in Ananiensi agro 1a pius vidit Mathiesin. Quae aestate seruntur,ab eru- carum vindicantur iniuria , commista sationis tempore semini fuligine , aut majoris sedi succo Per noctem macerato semine. Experientia conis
229쪽
zI4 AD HIRANDA probatum hinet columella. Prope Harlamum annos s8 eruta , humanam manum cum unguibus Scdistinctissimis digitorum lineamentiS obtinensis Picturam Leida apud CL Bataearcium vidimuS. Ros Sotis & Rorella, quae velutitallae alicujus jubare sub Sole fulget, a mirabili natura nominationem adepta est ; nam quantumvis diu Sol fervidus aestate eam illustret ; ejus tamen solia semper rore& humiditate madent,eorumque lanugo guttulis aspersa manet; & quod admiratione dignum, quod humidum illud in foliorum acetabulis contentum . ubi extremis digitis leviter attingitur, dum adhuc matali suo solo inhaerens , aut confestim inde evulsa Solis radios experitur, mox velut in exigua filamenta sericea aut candiuscula deducitur, quae confestim concreta, ita postea
Rosinarino, Rhodia dc Rosia. RAnuinciam si edatur , contrahit vescentibus
nervos, rictuque ora diducit. Ridentium praebent speciem,qui moriuntur.Pausin. Meia minit ejus-; In Sardinia,inquit, quaedam herba nascitur, quae Sardea dicitur , agresti apio similis. Haec ora hominum & rictus dolore contrahit, & quasi videntes interimit. Ruta venenis resistit. Hinc ea mustela cum serpente congressura,munitur. Nirabilis magnitudinis Macherunti. IosephI. de bello Iudais.c. as. A nulla enim ficu celsitudine vincebatur,re vita 1 Herodis tracta tem-horibus. Epilepsiae insigne remedium est,fortuito
a rustico inventum. camerar. cent. I, Memorab.I
Contundebat eam,& lunatici collapsi,rutae odore . plenus, continebat nares. Surgebat iste. R marianum tam copiosum in Gallia sponte provenit, ut uratur . tam crassum, ut mensarum sit materia.
Non in vere tantum, sed & in Autumno floret..Mathisc
230쪽
Mathiol. l. 3, c. 37. De illo in Anglia sic Baria micon. . nim. c. o. Roris marini planta apud multasνη- rei ipsa cura, qua educatur, pretiosa; hic vulgaris,
nonnunquam in sepes , velut ad horrorum custodiam stipata. Rhodia radicum vivacissima est. Nam h terra. effossa , nisi siccissimis reponatur locis, post multos menses rursus plantata, repullulascit. In altissimis rupibus nascitur , ubi vix tantum terrae habet, ut illi inhaerere possit. Mathies. lib. , cap. I. Rosa Carthagine Hispaniae hveme tota praecox 'est,semper apud Romanos in nonore. Nam & lia surculis epularum inspergere mos erat, & ci trias mensas illarum oblinire succo, ut ob amarorem intactae 1 carie essent. Heliogabalus in recumbentes convivas per laquearia,veluti per impluvium rosas effind1 jubebat. valechamp. in lib. ar, cap. . Admirandum illud est quod de rediviva narratur. Scilicet magni nominis a d inaco-vienses Medicus erat, qui adeo eleganter apparabat cinerem, ex omnibus plantae partibus, ut omnes earum scite conservaret spiritus. Cinis , admota vasculo candela , aliquanto incalescens , apertae rosae emittebat speciem, quam senfim caescere, Vegetari, ac formam penitus carrhis , foliorum , ac geminae denique noridae rosae umbram cXprimere, tandem explicatissimam Rosam producere, intueri licebat, redibat in pulverem ignerem O. Rosereber ρ.Rhodolog. c. est.Idem fere in Urtica accidisse, historia apud Buercetanum de pine
testatur. nrenim aindam remedium contra calculum
in tittiere vellet : Sub finem Mutumni non paucas . rerra urticas integras radicitus evulpi, ex evulsis lixivisim cum aqua calida, vulari ' nodo composuit, compositumque ubistrando, atque transolando purificavit, ut ex igis tandem salem, secundum Ortis pracepra sumerae pari-
ner intentionem educerer, areommodarum. vero Cam
m vastulo quodam terreo , praedictum lixivium, tota no