장음표시 사용
201쪽
is 6 A N M I R. A N D ARadix ejus illico interficit comesta. 'Mali remeadium fructus est Nirabi. Tollitur eo venenum, quodcunquetandem fuerit. Matii g. erc. IXI. . 6. Erusatha er arbores sunt marinae, ad Chinarum sinum. Tanta illarum vastitas, ut immensae magnitudinis avibus stabula praebeant. Tam grandes sunt, inquit Soliger , ut eis etiam graviora a nimalia integra sustollantur, atque austrantur. Scalig. Exerc. ro. De Baarra scripsit Iosephus. In vati,inquit, qua civitas a parte Sepetentris ab cingitur, quidam lata Maras appellatur , ubi radix eodem m=nune gignitur , qua flamma quiam MF-mitu est colore , tirca vesperam vero vetari jubar fulgurans. .Accedentio 3 -m ct mellere cupientibus facilis non est,sed refugit, nee prius manet, quam se quaι urianam miambrem vel menstruum singuinem super eam fuderit. Sinneriam tune, se quis Eum tetigeris mors remta est,ns serra illam ipsam radisem ferat de manti pendentem. capitur alio modo sine periculo , qui Dilis est:
Totam eam circumfodiunt, ita, ut minimum ex radice
terrast condirum ; deinde M ea religant canem , sitique sequi eum a quo refigaim est cupiente, radix qi idem D
eillime mellitur canis vero continuo moritur tanquam
us vice, a quo tollenda erat, tradituου. Nusim enim postea aeripientibus metus est. Fabella esse videtur,niis
si alius subsitsensus. C A P V T X. DE C A C Η I, C A C A V AT E. Cassia, Carduo Mariae & Corallina. C sibi spinosa est, in Μalabariarbor,smetiim
ejus Ciccaram vocant. Totius forma ut pineae nuciS. Intus enim Camerulae membranis distinguuntur, ut in Punica. Poma ficorum tum dulcedine tum specie, fine cortice, ducena quinquagena in eis,. ad tercenta usque interdum. Scalig. e .rδr,s ra. In illis fructiculis est alias sigura Castaneae , qui ad eundem modum inter
coquendum crepat. Exit e trunco fructus,sicut α. sycois
202쪽
PLANTARUM. 1 grsycomoro , inter spihas & fiondes. Interdum
quod maris mirum est , e radice subtus terram unde prodit. Unicum autem tantum pomum pro serti tam ma num, ut robustum hominem onera re posset. MayH. Gl de antis. caraet/ate arbor est
in Provincia Americae Nicaragna, quae adeo horrurer Solem, ut sub umbra semper sit servanda , dc altioris arboris tegenda umbraculo , locis sylvo sis & irriguis, Sole admoto tabescit. I bav.de orig. rer-. Camta, saepenumero in cinnamomum abit. Vidit Galenus eximiae Cassiae ramulos omni ex parte illud referentes, & Cinnamomi surculos Cassiae persimiles. Hinc nata apud eum opinis, Pro qualibet Cinnamomi parte, duas electae Cacliae in componendis med1camentis adhiberi pos se. Galenm de Mntia. lib. r. Virgae ejus in stulta secabantur, recentisque bovis inlliebantur corio, ut 'ermiculis, qui ex ligno nascuntur, lignum ita iudinutile redderetur. Plin. l. ra, c. ap. De Cassia sellativa amrmatur, quod is , qui quotidie ante prardium ternas pulpae ejus drachmas devora.. verit, nunquam vel calculi vel ventriculi sit laboraturus doloribus. MaelaoLἱn Drse. M. I . cardia iactet, quem Mariae nuncupant, stores, in stranguin ria solo, cuidam militi profuisse, aspectu , testis est Paterus de se. Coralli autem tantae contra lumbricos est virtutis, ut ea die exrellat qua asia simpla fuerit. Visus puer, qui post acceptam, septuaginta ejecit. Ignorarunt id veteresdam tota utili, Graecia. D-.Occult. . 3.c. s. C A P v T XI.
CI ismomum nascitur in Milam , Sc in una
ex Moluccis, Mutir ; nullum gerit fiuctum. Estu cortex finditur atque absistit. Bis in anno deglubitur. Malig. Exere. r. . Dulcis pri mum, mense postea perficitur. Galeni tempore tantarius penuria, ut nonnisi apud Imperatorem1 reperi-
203쪽
I8s A. D HIRANDA reperiretur. Galensia lib. 1, de antid. Sed &nunc tale vix reperiri, quale describit Galenus,lestis est Scasse.loc. it. Virtutem ad triginta annos non servat. Fallum enim quod alii scribunt, stiaeetiitem
veliniora cinnamomo factam observaυi. aeuo tempore enim . ntonino Imperatori theriacam paravi , -- ρο-gnea , in quibω ejusimodi cinnamomum inerat, multa conspexi, alia Trajani, quadam Odri m, nonniala --tonini arare reposita; omniaque haec sese o saporu θ odori, imbecillitate vehementiaquetantum planesuper bant, crisantum re tempore isserebant. cedrus molles citra dolorcm putrefacit carnes , quia . sicca : at mortuorum corpora a corruetione conservat. Suis
Ierstuum enim in iis depascit humorem , selida
aud attingens. - Dis.e. δρ. Lendes, pediculos, tineas & in auribus naros vermesinisterficiti foetum apposita viventem interimit, Expcllit mortuum. Theophrast. lib. s, e. δ. Semeet in Congressu corrumpit, conceptum sic impediens. Crevit olim copiosissima in Libano , nodie ad paucas Rhaimosus viginti quatuor numeravit redacta: Altitudo & crassities ei mirabilis. Remma tam crassum , ut tres viri non possent omplecti, in hortis longe vystior , si abique casu sinatur. Vticae templum Apollinis fuit, ubi Numidicarum Cedrorum trabes durabant,ita utpositae fuere prima urbis ejus origine , annis milie centum Octoginta octo. PonL. I si, cap.. o. CAPUT XII.
DE CHAM E LEONE , CARIO i phyllis & Cichorio. CHamal ηu nigri venenosa in Graecia &
Ρonto radix est, salubris coeli adscribit M thriam clementiae. Nam re Persea Persis quondam Lethalis, ii inocua aegyptiis : & Arum Cyrenis
204쪽
PLANTA RV Μ. 189 Cyrenis tam mite , ut rapi modo in ciborum usum veniar; in Graecia & Italia nec crudum nec coctum edi potest. Occidit & canes suesi in farina hordeacea stibacta cum oleo & aqua , . Canes; sues cum brassica. Si, an homo aeger, sit victurus, experiri velis, triduo ea radice lavari de bere, quidam asserunt; si toleraverit, moriturum nequaquam existimant. Viscum ad radices naiacens, venenum est praesentaneum, at media sumptum quantitate, somnolentos, vigilantes reddit. Theoph. l. se, de Pla=itu, cap. 13. Hinc Cretense S mulieres, ne somnum in opere ineant, sumunt a coe- na modicum. Cariophythrum arbor in Orientali
provenit Plaga , quibusdam Indici pelagi Insulis
Lauri faciem refert, foliis angustioribus & odoratissimis. Cariophylli ex illis proveniunt,qui nil aliud, 'quam rudimenta fructus. Nascitur sponte ex decidentibus Cariophyllis. Mathies. in lib. a Diosc. c. as 3. Adolescit intra octenniuῶ - &incentesimum usque annum perdurat. In Solis Μο- Iuccis fructum edit. Cultores arundinibus flagellant arborem , constrato prilis circumquaque tegetibus palmeis ibio. Τriennio vacat vindemiae, tum efferatur ac degenerat. Sca ger Exerc. r. cie r- verrucarium, Verrucarum pe- istis. Multi devoratis semel in acetario hujusce plantae foliis, liberati sunt. Idem praestat semen, drachmae tribus diebus accena devoratum pondere. Mathiol. in lib. a, cap. Ias. CAPUT XIII.
CMo- floret continuo fere mense. A floribus subinde prodeunt folia, quae tota virescunt hyeme, spretis algoribus : arescunt aCprorsus deperduntur vere , nunquam apparent per aestatem. Mathiol. ad i. r Diote. c. as. Floret
vergiliarum occasu, consestimque cum solio flo-1 s rem
205쪽
I9o A D Μ I. R A N D Arem expellit. Radix ejus gaudet calcari,perem. do provenit. Hinc VersiculuS: Pulchrior ut erasic. t, teritur erocus,o furor imgre 'iatior ut posses surgere, nolle premit Minder. lota. c. U. Anhelosis tam prodest, ut cardanus de pirat. disse. Caesaris de Comitihus socrum , 'uae propter ingentem duorum mensium δι αοίω, Jam morti vicIna videbatur , restituerit. Puerperis in partu propinatum, raptim petit uterum , adeo , ut quaedam foetum Croco tinctum ediderit.'urn. lib. a medic. e. I 4. Insensum est cerebro ; & copioso usu risum ciet. Exemplum in Mercatore quodam, qui cum plus aequo come disset , in tantum post cibum conjectus est cachinnum , ut e vita cum risu discessurus videretur. Agaso quidam apud Pisaurienses , super duobus croci sarcinulis dormiens,eadem nocte obiit. Lusitan. Comm. ad c. a i Diosc. cerasa fimum horrcnt. Hinc,si radicibus admoveatur, degeneranar; proficiunt, si sutipsu s putamina falce concita, circum radices sepeliantur , ibique marces. cant. Sine ossibus provenient, si arborem teneram ad duos recidas pedes, & eam usque ad radicem findas partis utriusque medullam , ferro abradi Cures , utrasque statim vinculo stringas. Mathiesaid Lib. I Diosc.c. Ias. CAPUT XIV.
sam Trojanam qui incolunt, sterilem esse inis
ter Cornos malam pronunciant. Fructiferae in Macedonia ambae sed mas per aestatem , foemina per autumnum baccas maturat. Hujus baciscae illius bonitate cedunt, ut vix mandi Possint. gpes flore ipsius degustato , cita alvo moriunturi cupressuι in Creta solum nascitur. Quocunque enim locis terra subigatur, nisi accedat satis,propria emergit sponte. In Ida monte non appellato solos
206쪽
P L A N T A R V M. 192 selo, numerosa benigne prosilit. Plis. M. rs,c. 3 I. Locis aquosis consita , statim marcescit, & simi occiditur appositu. Semer conis ejus tam exile innascitur, ut atomis comparari possit. Expetiturn formicis, . ampliato etiam miraculo, tantuli animalis cibo , tantarum arborum absumi natalem. Viret perpetua coma; & materies ejuS nec ca-ν riem sentit, nec teredinem. Ehodsi Ia s,c. 2. PlinZ16, c. o. VHovis simulachrum ex hoc ligno in arce duravit ab anno conditae urbiS quingente
simo quinquagesimo primo' ad Rhodigini usque
tempora. In Arcadia apud Phophidem,tantae proceritatis fuerunt , ut proximum inumbrarent montem. Diaeream ad loe.cis.Phrui. cucumeres mirae interdum magnitudinis. Tanti in India,ut abium ferri nequeant. Vidit i alger quinque sesqui- pedes longum. cucursinon,inquit idem Exer r siccam habuimus , quam qui in iudo quodam gestaret , in genti truncopremi videretur: aquavispalis mas tred cim. Visunt hausti in stomacho in sterum diem. Glutinoso erum o stigiis refertisucco. Pliv.Lrs,cav.f. In tantum odere oleum , ut d vite pendentibus si vas olei subjiciatur, adeo refugiunt, ut in hamum curventur. Tenerrimi crescent, si semen ante sationem laete maceratum fuerit. C A P V T XV.
Cannabi re Conserva. COEparum Astaloniarum peculiaris est natura. Solae fissiles & quasi steriles a radice
consistunt, nec ea crescere possunt Parte. Theoph. l. , cap. . Non igitur deponuntur, sed semine seruntur, circa ver in germine transferuntur. In Creta genus etiam est,quod crassatur quidem in radice, satum semine , depositum vero,in caulam diffunditur 3c semen , sine capite sapore. que dulce est. Elini semine carpis inclito nascitur herba, lini solio, sapore acri: Draconem vocant.
207쪽
I92 ADΜIRANDA Lusit tanten satio Maligerum, miraculi cum experiretur certitudinem. Malig. Exercit. r6s, s. a. De chelidonio narratur hirundines excoecatis pullis, admoto eo, visum restituere. Diosc. lib. a, cap.r δε-Hhic Aristot.q,degemer.a .c. 6. Si quis hirundinum adhuc novellarum octilos praepungat, rursus incolumes
reddentur. In calceis delatam , si nudis pedibus attingatur, ictericos sanare, proditum. 8ammis . certe mulierum admota, mensium sistit abundantiam. Mathiol. ad Diosc.loe.cit. cannabu sativae semen gallinas ovi ferociores reddit, extinguit genituram hominum, copiosius si s umatur. Mathist. ad L s Disc. e. δ. Recentis decoctum expressa sortitor herba , terrestrium lumbricorum cavemniculis inspersum eos evocat: quin & vermicuissin aurem uintraverit. Plin.Lao, e. 23. Consema peculiaris est Alpinis maxime fluminibus. Curatus ea,omnibus sere ossibus confractis , delapsus a bore putator. Circumdederunt universo corpore,& aqua sua quoties inaresceret,consperserant. Raro hoc quamvis peregerint, vix tamen credibili restitutus est celeritate. Marti . ad L. Diosc.
& amentes facit. Franciscus Trapollinus cum loci etroselini in juIculo, ab ancilla apposito hausisset, amens obiit. Animalibus quibusdam tantum induxit saporis, ut Pro mortuis abjicerentur. Experrecta attonita primum fuere diu, mox insano praecipiti & vertiginosb sese proripuere cursu. Sapore qui fuerit extinctias,neminem se ex hominibus vidisse scribit GaI r: Sturno tamen esca est. Ex Platone colligitur,mcci ejus vires mediocri ante concepto calore, Ob tundi posse. Ideo verba sint Se g. erc. rsas I
208쪽
PLANTA RV Μ. 193 putarem siti nocentissima fecis mortalium minister Critonem admonebat, ne Socratem permitterer attentius disputare , propterea quod ex ea mentis agitatione caloris quia contraheretur. Ciacompasin est species arboris
cujusdam in Camalonga. Haec autem quaternoS, quinosve frondes tantum e longo pitiolo fundit. Frondibus insignis magnitudomam adversus Solem dc imbres penulae loco incolis est. In arboris summo culmine fabaceos flores edit, ad ducentos, e quibus fructus conserti palmi sere magnitudine. Annua planta est : Arescit post faeturam. coccus idem est quod Tenga. Arbor est, cui palmae folium, quo tegunt ardes,ncti S ex eo storiis incolae est autem in China & Malabaris) Q-
num mensium utilitate. Scalig. Exerc. Jay, s. II.
Consertum gerit fructum palmularum more, singulae ad ducenas nuces. Vbi prodit. aqua concreatur intus : completur eadem illa ubi perfecta fuerit. Hujus incrementi finis, initium nuclei est. Ex ejus namque condensatione concrescit. Quantitas trinos eXplet mensarios Cyathos. Hus sapor suavissimus est. Vbi ad justam pervenerit magnitudinem arbor, quosdam e ramis mense Augusto a d medium amputant, quod reliquum est , sum- risitatem ferro paululum scindunt. Singulis appensus calix, quatuor Scyphorum completur in die. Fructum gerit continuo alium aliis subeuntem: Tricenos aut quadragenos vivit annos. CA PVΤ XVII.
Elaeomeli, Echio,Eryngio & Euphorbio. DO mcum venenum est, quod interficit canes δc quidem subito. Dederat suo Mathiolus; blandientem toto, quo supervixit tempore expertus; septima hora tanquam comitiali Ictus expiravit. Genus arboris est in occidentali India prope Carthagenam, cujus fructus Draconis perseciissimi forma apparet, cervice longa, Ore1 7 aperin
209쪽
194 ADMIRAND A aperto,naribus elevatis, cauda prolixa, pedibus
insistens,ita ut otii viderit, ex arbore factum exi- Monaret. In Palmyris Syriae, manat ex quodam caudice oleum sapore dulcL Elaeomeli dicitur. MuhracmL- . Bilem cruditatesque sextario cum una aquae hemina dato, detrahita . Qui sumpsere,torpescunt; at nullo incommodo si
saepius excitentur , ne dormiant. Dissi. l. I ,c.s a.
Eehim inventa est 1 quodam Alcibio herba. Dormiens in area, ictus est a vipera. Mathi .in lib. , c. as. Excitatus succum herbae dentibus expressit. hausitque in corpus , reliquum corpori imposuit 8c convaluit. Viperinis genuit illud natura capillis, ut usum ostenderet. EIngis una capella in os sumpta, totum gregem sistit, nec loco moveri priusquam exemeris, potest. Plutarch. in lib. quia maxime eum princip. ii'.s philos Tanta odoris in eo celeritas, ut ignis In morem in proxima quae- que diffundatur, inque illa vires exerceat suas.
Euphorbium si Afris credimus spinosa est planta.Ex
ejus radice fructus exit cucumerum specie ob longus adeo ut pedes binos interdum expleat. Vbi matura erit, ferro punctim aperitur. Erit lactis lio uor, lentus ; quem in utrem lapsum condunt. Sca . Exere. ιδ I d a.Alvum dejicit,sed cum animi defectu frigidoque sudore. Duorum obulorum pondere potum , aquam inter cutem evitrahit; interimit, drachmarum pondere trium si hauseris. Intra enim trium dierum spacium, intestina erodit 3c ventriculum. Mathio in Ls,cap.δ o. CAPUT XVIII.
OUnium medicamentorum diuturnissimum
est Haterium ducentorum annorum quidam
apud se servavit. Humiditas in causa esse dicitur. Hiamvis enim praecisum in cinere ponatur bumidum,tamen ad quinquagesimum annum
210쪽
PLANTARUM. 19sIucernis admotum, lumen extinguit. Theophra.s,e. Esebori radicum diluto, hyeme media , ac censis maxime frigoribus , plures quartana febri liberati sunt. Nunquam, inquit ad lib. , C. -, quod memInerim, noc Ellebori dilutum dedimus quartanariis nostiis , quin ex unica as sumptione vel saltem altera, Deo juvante, fuerint ad sanitatem reducti. Eupatorii sicci sumtu vene- nata fugantur animalia. Cervi telo vulnerati, hac
devorata sanantur. Mathies. adloc.rat. c. 37. Emima
arbor est in Trachimia, ad quam appropinquantes , & eam contingentes serpentes, intereunt. Etian. st,cap. a I. VIdit & Strato lib. Is,ut hic addam, lauro persimilem , quam gustantes belluae, abalienatae quasi Herculeo morbo concidunt, spumante pre. In regno Tombut,quod est ΙΚ-tnyopiae occidentalis agreste. Fiaeni iam ad eam provehitur magnitudinem , ut ex eo arcus fiant. Seo .exercit. Io . In Iberia caulem, dum storei, medium rus i demetunt & igni admovent. M lecamp. ad Plin. lib. a o,cap.ult. o A P V T XIX,
FEruti aestηosis nascitur locis. E prima ejus
germinatione, corculum quoddam eximunt pastores, ovi luteum induratum reserens. Id sub cineribus assum, prius tamen charta madefacta obductum , mox pipere & sale conspersum, non modo gustui grativimus cibus sed ad Venerem valens. Marhiol. ad lib. 3μ. 76. Muraenis illarum natura infestissima , tactae siquidem ea emoriuntur. Plin.l. ao, c. 33. imo &caeteris jumentis Praesentaneo veneno : Asinis tantum gratissima in pabulo. In Ficu Indica maxime admiranda est vastitas. Comprehendit breviter ex Theophi asto Scaliger. Ficus,inquit,exilia poma habet. Ipsa se serens vastis diffunditur ramis , quorum pondera adeo in terram ipcurvantur, ut annuo spacio infigantur,