Ioh. Ionstoni Thaumatographia naturalis, in decem classes distincta, in quibus admiranda 1 Coeli. 2 Elementorum. 3 Meteororum. 4 Fossilium. 5 Plantarum. 6 Avium. 7 Quadrupedum. 8 Exanguium. 9 Piscium. 10 Hominis

발행: 1632년

분량: 517페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

411쪽

39s ADMIRANDA iam externorum lineamentorum cum suppositis membris. Id fiebat quarto Iulii, cum jam circiter dies zo a serificio Praeteriissent. Remota squama prima, juxta principium pectusculi in tergo prodibat in conspectum circulus superior

ventriS tener, culaneus, hirsutie humente tectus, brevi tamen & complanata ut vix pateret oculis Ianugo. Sub dispositione alarum lateraltu,quam in aurelia compares omoplatis. , verae alae necydali latitabant binae junctae, Sc altera alteri imposita. Omnes erant breves, tenuesque , utpote nondum persectae quantitate. Inter alas thoracis posterior nodus eminebat, prolixiore pilositate utrinque stipatus, sed nondum plane tectus. Alis & rubore hoc expedito, perveniebam ad deorsum flexas lineas Iuperiores , sub has erant cornua: sub sequentibus vero in pectore pedes recumbebant, oblique versus alvum compositi& directi. Sub alba macula in nymphae vertice, necydali hirsutus vertex & bregma est, cui proxime pdjacet aculorum typus serma duorum punctorum atrorum. Hinc sequitur nota oris satis extans initio propter humiditatem, & speciem habet spongiosorum punctorum alborum dum rum , qtiae tanquam in Leonino labio fissura dividuntur: Alvus tota est instar fuci albi. Pili in ea opprimuntur humiditate, dc levigati apparent. Constant circulis, ut & bombyx & nympha. Non autem expediebam totum necydalum; sed ipse seipsum suo nisu protrahebat ex reliqua aurelia. Videbam quo conatu sese abselveret,

vinculis alvi, quae instar albarum chordarum hpunctis circulorum dependent, & in aurelia vacua relinquuntur. Haeret & podex arctius.Itaque apex aureliae contrahitur versus pectus introrsum. Erat autem mas cum alis & villis imperfectis. Eum reliqui in capsula. Quievit usque ad Alem sequentem. Tunc paulatim inalbuit , &hirsuties conspecta est exactius. Alce quoque creverunt, dc tunc alacrior paulatim facti S, ad-.

missus.

412쪽

Ex ANGVIVM. 39 missusque tertio die concubitus peregit streiaue. NecyMorum quae species sit, tum ex dictis patet, tum superius satis est expositum: Illud addendum est,quod alvus in aurelia contractior sit, re foris distentione inflationeque Crebra tertia parte fiat longior, & major. In aurelia est luptura trifida a vertice per dorsum thoracis. Et ibi prodit necydalus. Caeterae partes sunt integra . omnibus jam necydalis natis reliquis ante 34 Iulii, duo solliculi integri remanserunt, quasi nihil reddituri, licet detin admodum essent. Vinnus masculns sphaericus parvus , alter Demineus duplo longior re satis amplus, paululum circa dorsum vermis in gibbum elatus , uterque albae stuppae,sed serici subviridis in citrio; quanquam dilutior esset color in illo. Cum sphaericum cutitri acie dividerem , cadaver in conspectunt prodibat semibombyx , & seminympha foris. Nam anterior pars plane bombyx erat , posterior nympha, siquidem non totam exuerat pellem, sed tantum ejus posteriorem portionem , Suae -juxta aderat in solliculo. Dispositio cadaveris e-Tat incurva , ita ut priores pedes in pectore fere Pngerent posteriorum par primum. Hic enim inter primam posteriorum syetysam & secundam ruptum erat corium , ita ut nympha esset galeata pristinis exuviis, in quibus caput pectusque cum sex pedibus, & portio ventris cum primoribus duobus. Remota pelle, & aurelia , ineus absolutus stabulabatur necydalus mas, isque

vixerat, argumento , quod dum conaretur exire

hiduo antequam secarem, solliculum liquore perfudisset; imo & jam 19 Iulii cum liberarem

Penitus, motus indicia in ventre Sc pedibus luculenta praebuit: Causa cur non potuerit sese exuere dc prodire,deprehensa est in cranii hombycis pertinace cohaesione, ut & in pedum anteriorum, lorica firmiter connata. Itaque licet livdorso thoracis rimam tam in aurelia quam se', a nectet

413쪽

4oo ADΜIRANDA necta fecisset, tamen extrahere caput Sc pedes non potuit. Sic ergo paulatim elanguit. Animadverti hic naturae ingenium. Nam Cum in exeunda senecta exarmentur priores pedes , retiosteriores etiam plane secedant . tamen ibi r inquit vestigia, sub quibus postea renascuntur alii. In veterum autem hombycis loculamenta, alarum pinnae insertae erant, totumque neCydali Caput cum cornibus cranii galea includebatur. Talis mas erat. Foemina omni vita cassa adhuc monstrosior apparebat. Persecto opere sericii quod erat bombycium majus , & duorum artia culorum auricularis digiti longitudinem adaequans, sed longe tenuius masculo ; intus album& leve splendensque, foris subcitreum villosum exuere pellem bombyx conatus erat, indeque protraxerat totum dorsum, quod valde protuberabat, anterioribus in circulum contractis; sed ab oscillo se liberare ob pertinacem symphysin non potuerat. Itaque ibi senectae caput , nymphae vertex, dc necydali conjuncta conspiciebantur; quae conjunctio retinebat senectam In ventre, ne potuerit penitus avelli. 8c destringi. Ideo & cq- saerebat cum alvi acumine , non aliter ac si quis' sacco fuisset inclusus, & circa caput astrictus; facto vero in tergo foramine dorsum extraxisset

quidem, sed adhuc haereret capite , & podice, ita jacens incurvus & exanimis. Sic se habebat senecta. Ex hac prominebat & aurelia, quod

attinet partem superiorem. Ex aurelia vicissimnecydalus fere totus eluctatus erat, fracto putamine in dorso, solitaque regione ; sed capita coinnaerebant indivulla, sicut & alvi extrema. Inventre exerib magna copia ovorum conspiciebatur colore stavo. Nam stemina statim etiam intra aureliam ovorum formam in sua matrice absolvit, sed quae sine maris aspergine sint insercunda.Itaque etiam vidi ova parturientem eam quae nullum marem fuerat passa. Conspicuum hinc suit, quomodo natura exuat primum veterem,om.

414쪽

hombycis pellem cum forma; postea transeat in nympham , cujus aurelia vicissim ex a prodeat

necydalus. Triforme hoc monstrum erat, dignumque contemplatu. In eo notasses etiam auis a etiam ea parte qua alae erant designatae, nigram-

fuscamque , qtiasi afflata fumo fervente fuisset: deinde quantopere conata fuerit Demina ne Cydalus exire , perspicuum erat ex oviS eminenmus ex interstitio circulorum squamoso-xum Cohaerent alia entris circuli intervenien ste cuticula tenui, contigue. Sed in hoc adeo eis rant circuli disjuncti, ut zona juncturae latior esset circulo. Apex alvi, senectae,& aureliae, ad Iucem transparebant, ita ut cernere exacte possises confinia. Ad dimidiam vero aureliae capacitatem Dertingebat extremitas ne dati circa dorsumntriuit,licet imperfecte, quemadmodum re alae nondum assecutae legitimum incrementum. Et hactenus de monstris. Ne dato vegeto tenax vita est, praesertim in

pectusculo. Nam re capite & alvo abscissis,alas motitat strenue,& pedibus discurrit , idque usa; in alterum diem aut amplius. Secta Demina in alvo matricem exhibet ovis plenam adeo ut post 'oo jam edita, nihilominus superfuerint plura. Insistere & involuta esse subtilissimae tunicae videbatur. Apparebant & nervosi quidam suetus,

instar meatuum intestinatium. In medio ventris vesicula extabat, continens terreum succum coisIoris ravi seu fulvi. Haec vesica per se continua systole & diastole agitabatur. Vitae principiu ibi tanquam in corde esse judicabam. Circa collum

matricis,nodus geminatus albus,nerveus, qualis

vesica animalium eme solet, durus splendensque

cernebatur, idque intra ventrem. Nam de mammosis processibus externis postea. Nodulus unus major erat, alter minor. Collum vulvae est

instar tubi , cui succulento soris astant utrinques avi noduli mammarum instar. Circa collum am-hitus cum retinaculis corneis , latis , inque sum-

415쪽

4oa Ah MIRANDAmo obtusoribus , quibus genitale maris vicissimprehendit. Pectus carneum est. Caput membra-nosum & corneum. Cornua triquetra eminente

dorso albo Dennis vero utrinq; cemissis,ut fieret triΞgulus.Si vivis praeseces succus quidam traIucidus ex dorso, seu culmo pennati cornu exit,ln-tusq; meatus aeparet.Ita se habebat foemina quῆvivam aperieba. Mortua nihil in ventre exhibuit praeter cavitatem notabilem alvi juxta pectus, deinde humorem HIum vi .em. In vesica,quanquam nunc non amplius vividum; tandem matricis evacuatae reliquias nerveas dc membran sas. Maris superiora congruunt cum foemineis. Vehuem si seces,rubeum humorem multum inistus inveneris, dc praeterea liquamen quoddam nervis plenum,cuI connectitur meatus genitalis, Genitale autem habet peculiare,carens & Cretearis quae foeminae sunt propria. Ejus historia hareest. Sub cauda lanugine prolixiore stipata, foramen est notabile,cum ambitu membranose duri ciet corneae, in duos quasi dentes diviso. In hujus ambitus medio collum genitalis est trifidum, Cum extremitatibus corneis. Circa hoc dispositi sunt aculei punicei cornei processus omnes punicei sunt ad nigrum accedentes duo superiores

hamati, seu in uncos recurvati, ut sit forma viis dentia unci, ut cornua caprearum , Mortum re- nexi r inferior unus rectus. Hi aculei proximi sunt collo membri. Paulo citra in ambitus meadio alii tres stimuli sunt parvi. Tot retinais culis comprehensam foeminae vulvam attra

hit, sibique jungit adeo firmiter, ut si distrahere

conpresios velis, citius videatur ruptura ventri eccirculorum compages,quam remIssura coitio,

id quod saepius attentavi. Sed& hinc pertina clam cqnjunctionis aestimare licet,quod viderim totos dies aestivos una manere , & noctu, nescio Jua hora, consentaneum est, versus auroram , isjunctos perceperim, mane inventis ovalibu

vermiculis pluribus, ipsis autem scorsim quieo

centru

416쪽

gentibus. Frigidae aquae injecti nihilominus cohaerent, sale insperso dc muria caudarum juncturae durarunt : aqua chalchantina similiter addita non sunt divulsi. Immerfi marem aquae, foemina in margine sicco relicta; etiam iniecto atramento dc sale in aquam ; sed vixit, & costum retinuit. Tandem ita reliqui per noctem in acua;

mane aliquot centuriae ovorum in vasis innao erant; ipla necydali natabant vivi. Alteri mari in Congressu praecidebam caput; non avulsius est. Divisi pectus a venire; hic haesit donec per vim abstraherem. Caput & pectus , ut divisae muscae diu vixerunt, diutius tamen pectus. Hic mas in coitu ita dissectus in ventre similiter habebat humorem lutosum spadiceum, cum quadam substantia intestinati, sublutea, membranosa. Masnatus 4 Iulii ob imbecillitatem quinto mortuus, sectu que nihil aliud continuit alvo. Alioquin vita necydali septem aut octo pluriumve .dierum e . Vt enim dixi est pertinax; adeo ut cum Constiiserem quatuor ictibus principia alarum re pectus; post etiam alvum aliquoties , tamen vita manserit quasi inviolata; licet spiritu tandem dissipato, altero die ut plurimum ita

tractati moriantur. Coitum mas ferventer appetit, parva mora post exitum ex aurelia, idque

pius exonerato ventre , nonnunquam tamen

etiam nullo humore emisso, & hoc evenit etiam in foemina. chii vegetus est, post primi

diei congressum , interveniente noritS quiete, altero die repetit eandem sceminam aut in quamcunque inciderit, adeo ut ter quater peragat coeundi vices. Foemina quoque toties marem admittit: quanquam non semper OVa promat. Non enim gignit, nisi ova in se habeat, Iicet rore masculino conccpto. Post sblutionum a congressu statun deyonuntur ova ordine alterum post alterum, ubi videas quasi cum conatu, α .contractione alvi protrudi, evcludique ex matricis collo exorto, adeo ut pavimentum tan

417쪽

goi AD HIRANDAgat. Numeravi quadringentis plura ex una foemina , ex aliis fere quadringenta, quae tamendissediae adhuc multa in sua matrice habebant. Qiiod ergo Vidas de centenis scribit, id de macris parvisque necydalis potest intelligi, quales ego vidi evasisse ex neglectiore nutritione , aliis triplo fere majoribus. Midam mares emittunt alvi proluviem ante coitum semel. Sciterum

post secundum congressum Interdum mares1oluti,necdum satiati, incipientem ova serere foeminam interpellant, & coeunt denuo , quanquam foemina per vim cohaereat , cupiatque contracta alvo & pedum posteriorum deteruone solvi. Ita una ante concubitum II emitte

bat, post primum soluta I9q. &tunc iterum

colens, post 4 horas revulsa, edebat aqq. inde appetente mare humorem tanquam ex siphoneeJaculabat, iterumque congressa, dc liberata adhuc ova plura vicenis. inae ova quarto Iulii erant edita colore citrio , septimo eva4ebant punicea, & inde plumbea. Detinebantur in capsula post fenestram pomeridiano soli exposita.

Sterilia tamen colorem non mutabant, .sed subinsidebant duntaxat. In necYdalis solutis observes aliquoties motum tremulum, qualis est aristore dc horrore febricitantium. Neqae tamen febri laborare dixerim. Sed eam concussionem esse puto ex alteratione & promotiove seminalis materiae, exhalante inde vapore dc nerveas I artes convellente. Vltimus necydalus pumi-io et Agunti inter duo folia mori tediens folliculum parvum,prodiit Iulii, in quo praeterquam quod minimum fecisset bombylium , etiam hoc eculiare erat, quod non exiret in basi solliculi,ed iuxta apicem facto foramine, contra ac alii

omneS , maS autem erat, qui non timebat coniungi cum finemella iam ter marem passa &vix

spiritum trahente. Bis autem coitu impleto p stea projecti is est. Alae etiam videbantur pictae aliter ac caeterorum. Nam cum reliquorum sint

lineis

418쪽

E x AN G v IVN. ψος lineis in Iongum & latum distinctae, tanquam limbis, hic quidem quatuor ejusmodi lineas plumbeas in latum acceperat, sed inter secundam & tertiam,versus sinus alarum extimos, inisterjectus erat parvus quidam circulus, non exactus , lividus, cum puncto albo in medio. Veis rumenimvero tam ingeniosa natura est in hoc insecto, ut cum plura observaveris, scripserisque, semper tamen restent notanda plura. Itaque historiae finem facio, dc caetera alligentiae naturae studiosorum relinquo.

420쪽

NATURALIS, CLOSSIS N O N EA: In qua

Admiranda.

Plin. l. 9. Natur. Dist. cap. a. 'raras vulgi imo, quicquid namtur , in pane n iura ulla, o an mari esse , pr terque musta, q-ηψ' quam abbi.

SEARCH

MENU NAVIGATION