De vitis philologorum nostra aetate clarissimorum volumen primum quartum et ultimum. Auctore Theoph. Christoph. Harlesio culmbacensi

21쪽

aemulationem , qua ali ingenia maxime Apula sat. Mepius ille ex singulis distipulis quaer xe , quem legTrent auctorem, et q modo, quid in usum suum inde reponerem, quam ra tionem in. illo imitando sequerentur. Tum conflaa suppeditare, ornare diligentes, viti qmrate lignavos, atque illud etiam lege sancire. ut alii ab aliis docerentur, quod maximae uti litati fore putabat, cum illis , qui discerent maturius ea, quae ipsi percepissent, cum aliis communicare, tum his, qui, quum docerentur , et tempori et sumtui parcerent. In inter Pretandis veterum monimentis cura illius eo potissimum spectabat, ut cognitas veterum virtutes sitas facere discerent discipuli, maxia me alienus ab eorum consuetudine, qui cap tandis minutiis et inuestig/ndis res maxima Praetermittunt. Itaque s luta i quadam festia natione suos secum festinare cogebat, i Og atus diligenter, exercerent stilum k saepe scribere oratione numeris vincta , saepe thluta. Hui igitur carus inprimis fuit Mumeis' s. in qua iam tum egregia indoles. effulgebat. Itaque eum non modo solito maturius selecto ordini adstripsit, sed etiam eum aliquando egregium iuuentutis scholasticae doctorem futurum esse vere praedixit. De his duobus praeceptoribus nonnulla dicenda putaui, quo magis appa Teret , quos Baumeiureus nos er auctores sit

secutus, et quomodo quae singulos singulae

ι Diuiti ei

22쪽

-- mendar e ingenii dotes docendique .fina de coniunxerit, et vel sic quoque prae rvtores aut aequauerit aut superauerit. . t ' ci

- ς' Iam 3ppropinquabat rempus, quo studio xum scholasticorum cursu confecto in acad vitam piissiciscendum videbatur. Quum vero abi se honeste mendi isacultatem habere vix vim Heretur , immortaliter de eo, qui de plurimis aliis e meritus est, Emestas Mo- cmmianus, qui, quum ipse filios non relinqueret, stantino in eos paterno fuit, quos pauperes a parentistius reluctos litteris aliquando non dede M. Teipublicae usui futuros esse .prouideret. Hic igitur talia, tantusque vir qmm . te Baumei seri ingenium, mores atque studia nosse coe.

Pisset, lautum ipsi stipendium impetrauit. quoe

tenuitas sortunarum subleuaretur, atque omia

modo prouidit, , ne quid ipsi ad bene uiuen. dum, ita academia deesset. Bauineisurus contr3' sancte sollicitus est , se in iis litteris operammque stadium collocaturum esse, quae ipsum bonum humanitatis doctorem essicere possenti Missus igitur est Ionam a. I 27. Audiuit Bu- deum theologum, orbium atque Meschium philosophos, Stinium, . Buderum atque Schmeia tetelium historicos, . TImpiam, qui litteras h hraicas profitebatur, atque iamverxm egregium humanitatis doctorem. Incidit uer

23쪽

gelebrari coepit, quae a misso, qui prim

Taticinem mathematicorum ad philoiphiae studia transtulisse putatur, nomen habet. Quod . in rebus nouis accidere solet, tum quoque a eidit. Varia erant hominum studia multumque . distracta iudicia. Discipuli avide audiebant nouos doctores, magnoque studio ad nouam Illam disserendi rationem coguoscendam ser haratur. Magistri autem, quum rationibus vi cere' posse viderentur, expediebant in illos viros arma omnia, quae Ignorantia, inuidia atque aedium possent ministrare. Baumei erus igitur, diligenter admonitus ante, quam Ieram discede

fiet, caueret sibi, ne quid ex illa contagione. vitii traheret, Ambiri enim doctrinae virus i esse nescio quod, primum nullo modo, ne precibus quidem atque admonitione amieorum ad hane nouam disserendi rationem eognostendam addueitur, neque ab odio aduerita philos phiam mi nam concepto abalienari potest. Postea vero quum cassi factum etat, ut ve ut per ludum atque iocum audiret D. moleum aciebιerum, capitur viri perspicuitate atque a curata doctrina, legit misi libros ac relegit, quae illi tribui meminerat, impia praecepta mori inuenit. Operam igitur dat diligenter Metiero, Reuschio atque Camouis, qui principes illa aetate illiu disciplinae philosophorum

habebantur, et quanto antea contemtu Pros

cuius erat philosophiam νοι uam, tanto nunc

- - studio

24쪽

Rudio atque amore eam amplectitur. Fama de edi re in patriam perfertur. Iubetur Baumei erus relicta urbe inrembergam ire Paret et audit Vitemherrae a. I729ὲ δε-- tam theologum, meterum humanitatis pro fel Iorem . Holdiurnnum atque Schusserum phia mphos atque Veidierum mathematicum, Cuius erim hospitio utebatur. Frequentauit e , iam scholas Haθνuvii, Schroeeri et, quem modo nominaui, Schlosseri, quibus ducibus diligenter disputando se exercuit, unde pluri mum doctrinae se retulisse profitetur. Ipso enim saepe inserior discedere, quam superion maluit, quod ratione vinus falsis opinionibus liberaretur, si quas animo comprehendisset et ubi vero vinceret, eo victoriae genere dei ctabatur, cuius fructus veritatis cognitio esset, non ambitio triumphi. ' to

In omni autem studiorum cursu Mee ipsi proposita erant, ut non modo disceret bena et accurate cogitare, sed hene cogitata etiam diserte eloqui. Cuius quidem ratio mihi valde videtur laudanda. Τulit etiam diligentiae at que virtutis fructus. Iubetur enim honores doctoris philosophiae atque liberalium artium capessere. Capessit a. 373 publice disputat ex more institutoque maiorum de nonnullis praeceptis, quae recentioris philosophiae propria videbantur. Docet philosophiam, docet

25쪽

xs M. CHRISTIAM PRIDERI s

. , .

iitteriis latinas atque hebrateas, et auditur diu. genter, saepe pro concione sacra verba facie, scribit, inclarescit, et magnus in civium oculis en coepit. Recipitur , qui tanto ingenio tantaeque virtuti honos habeatur, in ordinem

philosophorum. a. I 734. Quo magis, elab

Tat, ne tanto honore indignus videatur. . -- Ior in dies fama eius esse coepit, maiores ad eum audiendum concursus facti, adeo, ut, postquam Cel. Ho annus Gortingam esset vocatus, quam etiam nunc ornat, ornetque preeor cum bonis omnibus litterarum caussa diu, Nonnunquam ducentos et amplius haberet a

ditores, quod ut in illa academia iisque tem Poribus exemplum admodum rarum fuit. Mi Taberis profecto, mi Harlesi, quum acceperis. quibus ille artibus effecerit, ut tantus esset auis,dientium numerus. Certis auctoribus comperi, quae dicturus sum, ac nescio, an dicam, sed didam tamen. Primum non cogebatur, quoties docendi tempus appropinquaret, india cibus atque lexicis misere satigandis immorari. Vbi eonsederat ad docendum, non confidebaectartulae, neque docendi munere hula perinmissio let ris partes ipse agebat. Non erat contumeliosus in eos, quos a se dissentire e gnouerat, non studebat verborum obseenitati, non iocis, quibus risus exeitaretur, non aue

pabatur seruili obsequio beneuolentiam studi strum litterarum, quamuis unicuique obuius

26쪽

-me atque expositus; neminem IudIeso Bo

ritemnebat in sententiis defendendis, se qu in . hominem esse reputans, neque ulli umquam

ira famiam iactandis Spinosismis, Fatalismis et maestetici quibus inuidiosis nominibus adspergemeerarauit. Erat autem mira in eo iucunditas a

quae alacritas, quae omnem docendi molestiatuati uergeret, et mirum, quo caperentur iuue. mum animi, artificium obscuris rebus, horridis atque incultis lucem, suauitatem atque elegaliseiam praestandi. , Magna tum spes erat, fore, ut Baumei erus noster in academia atrius eue in heretur, sed aliud accidit, quam purarar. Τ Sub ad tempus decretum erat a Senatu GὀHieensi, ut, Grossero aetate consecto , alius Gymnasii regundi curam susciperet. Perierunt igitur ab 'mno Gu Hetim Bergere, cuius magnatera a ctoritas, quem tanto muneri praeficerent, 4ibi

commendaret. Tum vero Baumei se ur a B se gero commendatus atque a Goriacensibin accitus

non,recuseuit ire, quo diuini numinis 'muis dentia eum uocaret. Vale dixit igitur Vitem bergen uae, quibus admodum.carus fuit atque iucundus, et pro ettas est Gorticium aci1 73 6. ubi non modo omnes ingenio aeque doctrina, quam sine ostentatione paedagogica 'roserebar, et morum elegantia atque vrbanitate cepit, Jed etiam tanta cum dignitate vixit, ut Sena tu per litteras Bergero gratias ageret, quod

27쪽

tisset fidele atque felix. Accidit etiamve pu-- blivis aramplurium populorum litteris euocare, tur ano. Uocatus est autem Graia deinste Nyadam, post ciburgum, tandem 'μ iam, ut Gymnasis praeesset. Hunc intem, genses Pro festarem Logices atque Metaphysices, Erlan genses autem T v I sacrarum litterarum doctorem, esse voluerunt. Ipsin autem nullis quamuis lau. eis conditionibus ad sedem alio ferendam indoe, ei potuit. Quo magis verisimile est, fore ut constitutae semel sedi ad mortem usque adstri

ctus teneatur.

In matrimonium duxit a. I736. Ioannari E Moonen Fridraicam, Haserungit Vrtember gensis theologi filiam, cum qua coniunctissime amantissimeque vixit, vivitque adhuc. Multa sint, quae illam marito amabilem reddant, soli marito placendi studium, comitas mi , liberalis liberorum educatis, rei familiaris administra,eio plena scientiae atque honesta parsimoniae. Ex ea nati sunt filii decem, filia unica, quae pulchra corpore, animo pulchrior nupsit Behrnauere Icto. Ex filiis superstites fimh Uiquorum natu maximus artem medicam; magna cum laude exercet Gorlicii; Secundus ab eo Lipsias honoribus Doctoris Philosophiae est or natus, reliqui in Academia et Gymnasio in litateris versantur ita, ut excellant.

Carissimi sui cuique liberi, carissimi bono praeceptori simi discipuli. I Felicem Basmei-

. . serum,

28쪽

rarem, eos nactum discipulos, qui mi mors

non sinenti Prodierime autem Ex distiplinarius homines ingenio atque doctrina praestanω ' es, moribus elegantes, reipublicae utiles. Ne Iue mirum cuiquam ivideri debet, non finitivinas modo, sed externas etiam gentes ex xem - is Pannoniae Duriae aliisque disiunctioribus erris sobolem suam Goriaetam misisse Mamen νiana disciplinae excolendam. Ne vero Ionia

.ior sim, quam nece ste 'st, unico utar exemis ',IO. Nosti Morzium. illud littera n orna- neritum, quamquam quist idico :T E nosse an uno inmidium T MAE Hulic igitur Kk Horio Ernestius in ea ciuitate, ad quam tamquam d bonarum artium mercaturam iuuenes inge ito doctrinaque praestantissimi confluere solent,antum litterarum in Aea diemiam attulisi e . ad- rmauit, quantum, quod ipse quidem iciuerit, eminem alium. Ac ne quis amicitiae caussa sentiri me putet, testem habeo; locupletissi vim, D. μ. GHayaeum, Gymnasii Uenae. Druectorem, qui haec ex diuino Ernesti ore se ecepisse mihi narrauit praesenti. Moezrus au- em ipse cum saepe alias in familiaribus collo u iis tum publice est professus, quantum debe et disciplinae Baumeisurianae. Atque hic h io naturae ipsius habitu prope diuino sine do- rana fortasse eruditus fuisset. Quum vero ad

turam eximiam accederet ratio confirmatio- ,

ae doctrinae Baum istirianae, Praeclarum il s

29쪽

adtat fingulare vigentium institit, et magnus illa

animus, excelsias, inuictus et lapra aes humanas elatus. Si quillivero est, qui ex uno de pluribus me iudicari. velle, existimet, is legat indieem discipulorum , quem Baametuemus ipse Midiis ait intelligat. plures non modo Comites. Equites aliosque summo loco ortus illi operam. dedisse,i sed etiam plurimos:variis muneribus Ornatos, reipublicae utilitati atquei ornamento

- : i. sit igitur haec vitae Palaemetue ranae desertiplici. breuis illa qWderii, ut satietati legentium imedearis. Restat altera pars, in qua de ingenii animique facultatibus, de moribus atque studiis. olus, er si qua alia memoria digna erunt, agam, quod hane historiae partem ad animi volupta tem certe iucundam, ad utilitatem fortasse etiam . fructuosam fore arbitror. In qua tota ration. Itane mihi legem seruaui integram,i primum., ne quid falsi scriberem, deinde, ne quid veri non auderem. In corpore igitur mediocris sta turae ea est frons, is vultus, qui primo sta timaspectu amorem, beneuolentiam atque auctoriatatem ipsi , concilietii Valetudine autem usus est adeo bona, ut aegrotare se vix meminerit. Est igitur in eo memoria non contemnenda, iu- .dicandi acumen tale, ut, quid in quaque re veri sit, eti msi reconditum sit atque abstrusum, facile peripiciat, ingenium vero excellens et ad omnem elegantiam a natara .factum, quou .

30쪽

ipsci humaniorum litterarum studio expolivit. Hortam studiorum elegantiae adiunxit philos Phiae seuei itatem. Plurimum ipse misio tri-hiait, quem aetatis nostrae principem philosio Phorum appellare non dubitauit. Itaque nulla in philosophiae illius pars, quam non studiose sit perscrutatus. Physicen quoque attigit. B ne autem meritus est de hac philosiophia, quod eam elegantem reddere studuit, si forte elegantiori ornata vestitu posset plures sui amatores Inuenire. Quos enim de philosophia scripsit l,hros, eos non modo argumenti dignitas comis mendat, sed venustas etiam orationis quaedam atque elegantia, quae, quo minus saepe in philosophorum nostrorum scriptis inuenitur, eo

plus laudis ipsi conciliauit. Quo factum est, ut legantur eius libri, quibus nihil utilius esse possit discentibus, non modo in Germania, sed etiam in finitimis regionibus. Ceterum de philosophia illius melius scripturum me esse puto, si, qualis non sit philosophus, dixero potius, quam qualis sit. Aio igitur, eum alienum esse ab

eorum errore, qui missum tamquam Deum e rare non potuisse sibi persuadeant, qui quidem . quum pro illo libro, in cuius verba iurarunt. non pro veritate pugnent, Contrarium sentirent; atque propugnarent, si ab ipsa pueritia in adin, uersae partis castra essent compulsi. Idem vel ro multo magis alienus est ab iis, qui Messo hel-l lum indixerunt, magno quodam eius flagitio os Ac Pluunt. V. B quod