Pratum, lacus, arundinetum

11쪽

Pratorum alia sunt irrigua,alia siccanea appellata. Rigua vel irrigua prata sunt,quae riouo influenti irrigantur, S tanu suis naturartibus aquis,humoris pabulo saginatur: quod necessarium est, cum id macies terrae exspostulat: quemadmodum si in densa & reso luta humo,atq; exili,prata facias, ea quidem tum erunt optima,cum facultas irrigadi das bitur:quod certe sit,siqvado palus aut lacus aut flumen aliqua parte substidens , restas gnat in pratum: derivatur aute aqua persitis CoS,Vndecunq; pratum praetercurrenteS,quo humor superueniens lente prorepat,nec abudantius q par sit fluat. Aquarum enim abuns datia, aeque atq; penuria inquit Columella graminibus est exitio.quapropter antiqui rixuos pratorum Irriguorum ita deducebant,ut quando liberet occluderent:reserarent aute, quandoctiq; esset maxime necessarium. Hinc

illud Virgilii : Claudite iam riuos pueri, sat prata bibere. Siccanea prata,nullis aquis,praeter imbrisbus irrigantur,siccitate soli gaudent,& abs riui deductione sitapte natura tanum optismum gignunt, laeto enim pinguiq; Campo, non de tyderatur influens rivus: melissim hasbetur foenum quod silapte natura silccosis gignitur solo, q quod irrigarum aquis elicis

tur.Siccitav autem ea, referenda est ad extoriorem soli silperficie,potius u ad ipsiam teretrae corpuS internum, quod certe absq; natu:

Diuisisti s

12쪽

rali qui subest humore tanu optimu quod

humido praecipue nutritur generare ViX posset: alioqui soli siccitas herbis omnibus issnilibus est inimica. Succossim id Qtum Corlumellae dictum esse puto,quod intus prshus 'midum, naturali S insita quadam humidistate nutritur,ut aduentitia, praeterq Caelesti, non indigeat.Atq; ea quide humiditas natuσralis,ab aqua quae solo subest aduenit. Nam eo loco si paulo altius terram effodias,mmismam vim aquarum subesse coperies. Quod facile indicant,& acclivis quae plurimum esse debet pratoru Positio,aut etiam in imis locisatem vici vel saltem parum inde remos tus amnis aut Iacus , Rc praeterea herbarum quae locum humidum desyderant spontina quaedam productio, ex qua aquileges aquamosubesse facile existimant. -- Nouella prata dicuntur Palladio,quae receter fiunt,quandocunq; ad id opus destinatur solum,ut tanum producat. Formanda sint ea prata,ex eiusde authoris sententia, Septes bri mense, loco pingui,msidollano, leuiter inclinato. quod & noua prata instituere ideat principio NouembriS.i Vetera prata idem appellat quae Plinius senescentia,nempe quae propter frequentem herbarum productionem,atq; irrigatione svel sterilescunt,uel muscum contrahunt.fie ri enim non potest, ut terra,vno seminiS ia ctu, perpetuum Miu in multos annos pro

13쪽

serat,interdum enim sterilescut prata, inters' dum fructiim non usqueadeo uberem prose runt:quod vel cari vel incuria, vel vetustas te accidere seler.

Prata summissa vocat Varro,quq in acclirui loco sita sunt, quemadmodum Virgilius arida, in quibus herba per aestus exaruit,quo tempore tondenda sunt,ac subsecanda falci, bus: verum de culturae vocabulis nunc est paucis dicendum.

Voc ABULA AD PRATOR vM CV DTVRAM PERTINENTIA.

iXtirpandum atq; impedimentis j omnibus liberandum agru que 'in pratum destinauerimus docet Palladius lib. 2.in Septembri, ans req proscindatur, aut exaretur: hoc autem fit, du herbas latiores 3c solidas atq; adeo Virgulta ex agro deponimus, quae alioq vel aratro vel vaga aut bidete dimetis lime auferrenε:vulgus nostru vocat essarier. Dilapidandum quoq; agrum ad pratu nos uellum destinatum docuerut antiqui agricolae:hoc est submouendos atq; egerendos esse

lapideS omnes, tum maiores,tum etiam misnores,qui arationi & proscissioni soli pluriamum nocere possint:Id vero agricolationis genus quidam vulgo vocant, perrer. Proscindere locu,quem prato dicauerim' aestate oportere iubet Columella:hoc est ters

14쪽

PRATVM. Tram esse vertendam atque excolendam: siue aratro siue bidente id fiat:quo semen facilius suscipiat.Terra autem cum primum aratur,

tum proscindi dicitur inquit Varro lib. prismo quod vulgus nostrum ait, laboure' si id ridem aratro fiat: si autem bidente, bouer)φt premiere fa n. Subigendum post proscissione pratum praecipiunt omnes agricolae: cum post primam aratione, relictae gleb&Vel occantur,vel consfringuntur: quae duo postrema vocabula ad eius agri qui suis temporibus diuersam arastionis culturam requirit marime pertinent. Vnde terram stabigere fissione Flebarum eles gantissime dixit Cic.secundo de natura deos

rum.ExercItandum agrum Sc multa aratiosne resoluendum docet Palladius, anteq issnili semine inspergamus: quod fit stibmotis inquit lapidibus, & glebis Vbis confractis.

Macrioribus 8c aridioribus locis, atq; exiliterra,si vicina sint rivis prata : tamen Interadum stercorari debent,& asperso recenti laestamine saturari ait Palladius. vulgus nostrufumare Vocat:quod ut apud antiquos fieri solebat,ita etiam apud nos fieri quotidie videmus,ac presertim siccaneis pratis & Februas ris mense . stercore enim, quasi pabulo gli scit exilis terra,inquit Columella.disponitur

autem stercus in aceruos,qui uno aut alter

postea die, disiiciuntur, inarantur,& rerrae obruutur,ne selis habitu vires amittasiae ve

15쪽

permixta humus,praedicto alimeto pingues scat. QSinetiam si prata sint In acclivI aut

plano iuxta collem,iubent antiqui agricolae celsiora loca stercorari. Nam ceditior clauus. praebet stibiectis alimentum,cum superuenis CnS Imber, aut manu rivus productus silccustercoris in inferiorem partem secum trahit. quapropter agricolae etiam inaratum Colle

magis q vallem stercorant.Verum a stiperiore prati parte fundendus est fimus ait Palladius ut eius succus per totum possit elabi.

Serere pratum nouellum omnibus agricos

lis in usu est,quum terram ad pratum idonea post primam aut secundam culturam semisne ex tanilibus desiimpto inspergimuS, Insterdum viciam & medicam tant seminibus permiscenteS:nonnunq,ex Columellae & Plinii praecepto,per autumnum rapis vel napiS, vel etiam faba conserentes,& Insequete ansno frumento,tertio autem post diligentem arationem, semen vel florem ex tanilibus ConserenteS, arq, ex praesepibus tano delaposiim spargenteS. Postlationem ferro tangi pratum non desbet,itaq; cratire oportet inquit Plini' quod interpretatur Columella,inducta crate coaes

quare,ad dissipados grumos,quos ad versura

plerunque tractae faciunt crates, ut necubi ferramentum tanisecae possint offendere. Crates autem vocamus dα unde etia attre bercen

16쪽

PRATVM. . sSarrire ad pabula in solo disposita conues nit quae interdum quidem in prato, plerumque autem seotium aliorum leguminum ris tu multo diligentius excoluntur : Vt quems admodum legumina nobis, ita etiam excubia pabula armentis & reliquis animantibus enutriendis obseruire possint. Nam ligneis sarculis aut rastris,quae nostri vulgo vocantraueauix ou sarciet sarriebatur,unde id opus vulgo dictum ratieler ou sarcIer. Ob id autepratis min'couenire Videbatur sarritio,quod minora sint Iterualla, q ut arator sarculo vel rastro undecunq; contingere possit. Pabula autem quemadmodu erat,medica,vitia,fars rago ordeacea,foenungrscum, eruum, Cicer,&huiusinodi in morem horti disponebans tur,uti docet Columella lib. 2. cap. II. areis tantum latis pedum denum, logis quinquas genum:Vt per semitas & aqua ministrari posset,&sarculuaut rastru undecunq; circvagi. Rigare pratum est,uel clepsydris quod ad pabula diligenter exculta potissimu pertines bat vel rivis per loca pratorum varia dedus chis laetiora facere, & succrescentibus herbis Pabulum atq; alimentum praebere. Nam id agricolis est peculiare, Vt riuos quos per prasta deducunt, interdit sensim protrahant,insterdum remorentur , neq; perpetuo emuere snandinonnunq etiam per uniuersum pratuemuere permittant. Rigari autem pratu non

debet ait Palladius anteq durit sotu fecerit

17쪽

ne cratem eius minus solidam, vis inreinui corrumpat humoris: post prima autem prasti sectionem,id usqueadeo diligenter non est obseruandum. 'Purganda esse prata docet Palladius Iaιnuari, & Μarti, initio.quo vocabulo intelliogendum puto esse vindicanda ab ijs herbis, quae praeter sementem positam succrescun neque pastuis sunt commodae, vesuti si eost improbe exherbatum aut subactum id soluquod prato dicauerimus,aut etiam stercoris vitio,noxiae quaedam herbae sit rescant,qui quidem nouellis praesertim pratis simi auferendae ciue id runcation siue auulsione fiat. Solo enim male exherbato aut stibacto , seilent aut grame,aut Carduus,aut latiores hersbae, aut etiam Virgulta sit rescere: laetamunis vitio, nastuntur urticae, atque id genus herbs inutiles. i Pastere pratum transsatione pereleganti dixit Plinius ib. I s. p. 28. pro eo quod est armenta Vel pecora immittere pratis ad herbas depascendas, quae ipsis quidem adhuc teneris & subsidentibus mittenda non sunt, :

ex Columellae sentetia. Na pecudes inquit molli selo infigunt ungulas,atq; interruptas

. non sinunt herbarum radices serpere,& condensare. Secundo tamen anno,mmora per postfoenisecia permittemus admitti,si modo siccitas-conditio loci patietur. Tertio deinde cum pratum solidius ac durius eri

18쪽

poterit etiam maiores recipere pecudes.NOenim debent prata qus laeto sim vel humis do loco pasti,ante secuda foenisecia,ne herobae vellantur,obtritu* hebetentur. Secantur prata cum spica deflorestere coespexit atq; roborari cait Plinius secandRue sunt anteq inarestant: nam & largius foenupercipitur, & iucudiorem cibum pecudibus praebet. falcare vulgus nostru corrupte prosteri, suulcber. Caedere & desecare eidem aust ri etiam dicuntur.Prara inquit circa calendas Iunij caeduntur. Idem desecta prata rutius ait rigati oportere,ut secetur autumsnale foenum.Subsecare dixit Varro.Cu cinsvita herba crestere desijr,& aestibus inares scit tibiacari falcibus debent. Virgilius perseleganti transsatione, tondere protulit,Noacte inquit arida prata Tondentur. Quoties prata desecta sunt,oportet sicilis

re,hoc est,quae foenaseces praeterierat secare, vulgus nostrum recurrere, aut retalcare discit.Sicilieda inquit Varro prata,hoc est falcibus consectanda , quae foenisecae praeterieσTunt,ac quasi barba tuberosum reddiderunt Campum,a qua sectione arbitror dictum, sis cilire pratum. Restituere pratum, est senestens instaura. re,ac denuo 1hbigere atq; serere.Restitui prata debent ait.Plinius laba in his sata,vel in Pis,Vel napis et milio,mOX insequete anno frumento,rursusq; in prata tertio relinqui,

19쪽

Ac quonia de pratorum culturae vocabustis,abunde dictu esse videtyr, nunc de foeni& falcium ratione paucula quaedam descrisbenda sunt.

OEnum ob id dictu fuisse quod

multo foenore dno suo quotamnis proueniat, OmneS norunt, vel quod eaedem perpetuo masnentes herbae, quotidie nouae fiant:ex Festi interpretatione.

Optimum foenum est Catoni quod prima sectione colligitur, vel primo quod vocant

foenisecio. Secunda autem eiusdem anni sesctione quod reconditur,id cordum S autusmnale foenu appellabant antiqui:vulguS nos, strum Vocar, regaing. desecta prata c ait Pli,nius rursus rigare Oportet,Vt secetur autusmnale fcenu,quod vocant cordum.Sero nastum foenum appellat Columella. Foenisecia dicebantur,foeni sectiones,ques admodum vindemiae uvarum: Unde prima& secunda Penisecia fecit Varro. Columelsia foenissicia maluit proferre. Secudo, inquit, anno minora pecora post foenisicia permistemus admitti.Foenisex Plinio, is est quem falcatore Vulsgo dicim'.Αpud antiquos inquit cornu ad crus ligato Denisex incedebat, foeniseca ma'

20쪽

luit dicere Varro.Ηerba inquit in pratis ad

spem scenisecae nata. Persius,Foeniseces crasso vitiarunt unguine pultes . foenisectorem appellauit Columella lib. I I. p. I.quemadsmodum di arboratorem & vinitorem eosdem loco.

Foenilia quemadmodum & palearia,dicus tur antiquis agricolis, tecta,in villa aut dos mo rustica,sub quibus foenum Sc paleae reponi solent, atq; asservari. Pars domus rusticae fruetitaria ait Columella lib. I. m.6. diuidae in cella olearia,torcularia, cella vinaria, des mirariam,stenilia,paleariaq;.quidam ex vulsgo nostro foenaria vocant. Tabulatum aps pellat Varro,& Columella multis locis.inde reponere foenum in tabulato apud eossiem

frequenter reperita.

Foenum falcibus subsecatur apud nos, quemadmodu & apud antiquos:sed & fesces quibus prata desecantur, vocat Cato laesnarias,ad aliarum differetiam quas stramen, tarias appellat, ad frumenta desecanda ido,neas,& arborarias, ad purgationes arborum dicatas,sic etiam vineaticas,&syluaticas, rerum rias nominat.

Falcium autem foenariarum duo genera recenset Plinius Italu, quod fuisse breuius ait, ac Vel inter vepres quoq; tractabile. Sunt 8e Calliarum latifundia, maioris copedit,quipspe medias caedunt herbas , breuiortam praestereunt.desecabant autem laenum Itali,una B.ij.