Pratum, lacus, arundinetum

21쪽

tantum manu dextra, ut recenset idem ausinor. Quinetiam antiquiores oleo falcis acie excitare solebant,quapropter cornu ad crus ligato,st sex incedebat. Italia aquarias Costes dedit, limae vice imperantes ferro. Quiσdam ex nostris lima uti malunt. Foenum defeetii vertitur ad solem,o sicocetur,& perarescat. id aute furcillis esse fauciendu docet Varro cap. 49. lib. I.Vt peras

rescat inquit foenum, posteaqua desectum fuerit urcillis vetiari debet:ac superiore parte sele siccata, tumdemum Conuertendum, itaq; efficiemus ut undecunq; siccescat. Foenum ubi perarui in manipulos cogendum esse praecipiunt omnes agricolae, ut ad villam convehatur. id autem est quod vulsgus nostrum appella boueler.Nam in cumulos aut aceruos foenum siccu oportet prius

costruere,vel etiam in metas extruere, quaSin angustissimos vertices exacuebant:has autem,molas vulgus nostrum appellat,deinde vero ex metis, manipuli fiunt efficiendi, aut

cut ait Columella vinciendi potius,ut in villam foenum facilius deportetur.

Fomo in cumulos redacto, stipula rasteblis eradenda est,ex Varronis praecepto, armaddedus foenisecae cumulus.Inde Vero PQdoprimum foenum erit, Cato rubet seotiumcise condendum,& sub tecto in foenili como Ponendum,quod non ante fieri debet,q perpaucos diri in Praxo cogestum relinquatur.

22쪽

vi in se cocoquatur& AciIe deseruescat in moliS,ac cumulis.Rastella autem vulgus nostru appellat,des raueaula,queadmodu Ac ras stellisseensi colligere valleler,quod alioqui rastellare qda diceret. Nuc ad pratesesherbaS.

PABULA, IN PRATIS CON SERI SOLITA.

Vando in eum usum praecipue i instituta erant prata,Vt animas libus pabulum subministrarent, obiam varijs seminibus ad pasbulum iumentorum admodum utilibus conserebantur:necessarium est,ut de his etia hoc loco dicamus,etsi in agru quaes

dam differri possint. Nam 8c vitia, &medis ea,& foenum grςcu c quas pratenses herbas esse hodie nouimus antiquis flamma diligen

tia colebantur,atque a prato interdum fiam mouebantur, ut in agrum seorsim depone rentur, haberentq; culturam sibi propriam. Nos autem nullo discrimine deponimus huiusinodi semina nostris pratis,quae nos induscit ratio,vt primum de his dicamus. Inter pabula igitur quae osseruntur equisenostrum vulgus id maxime probat quod fit lenticula & vitia simul commixtis,ocymum antiqui vocabant: nos dragetam equorum appellamus. quod qua ratione disserat ab Ocymo quod basilicum vocant,in horto fas

23쪽

tis iam est explicatum. Varronis tempore, bobus Ocymum praebebatur,ad aluum ciens dam,unde sic dictu cofendit: atq; id genus pabuli esse asserit,virides segetes desectast, antequam siliquam gerant: qcI Cato maniσbus Carpendu ocymum iubeat,nam inquit)si falcula resecueris, non renascetur,atq; eo usque dadum bobus,dum inarescat. Plinius Ocymum antiquos appellasse tradit, pabulu umbrae patiens,quod celerrime proueniat. Pabuli aliud genus est, quod farrago dicis tur,nostriS Vulgo, fouredige. Id aute est quod ex pluribus satis, pabuli causa datur iumenstis, nempe segetum viridium & immaturas rum defeetiam,antequam in spica assurgante quibus additur,hordeum,vicia,& legumina, pabuli causa.Inde autem dicta farrago,quod far ferro caedatur, aut quod primum in farrracia segete seri coeptu. Ea equi,ac iumenta Verno tempore purgantur,atque etiam sagiσnantur. Duplex autem fuit antiquis farrago, nempe quae ex recrementis farris, admista

nonnunquam vicia sereretur,nonnunqua ex

hordeo, quae hordeacea farrago dici solita est. hanc esse putat Ruellius,quam graeci VOCant grastina:& multi non indocte semiaris

dum foenum interpretantur.

Pabulorum nullum est quod ad iumenta saginanda aeque faciat atq; medica , Vulgus nostrum foenum sanct um vocat,quod Velusti diuino quoda numine ad nos peruenerit.

24쪽

Opinor autem ob id medica antiquis dicta,

quod medeatur iumentis, & pecori macie laboranti: unde villici ac pecorum magis stri apud nos utuntur tota hac herba in pasbulo pro gramine,nam ad maciem pecorum S Veterinorum, nulla res est quae latum fas Ciat quantum medica et praesertim si viridis, nunc tarde tamen arida prςbeatur, atque id modice, ne nimio sanguine stranguletur pesCus.Sut qui Burgundiense foenum appellet,

quod a Burgiidionibus allatum ad nos pera Venerit,alij foenaciam vulgo vocant,de la fougraseMrmone Picardo, nonnullis ex nostris magis placet magnum trifolium appellare, quod ea similis sit caule & folijs trifolio in foenicesis & pabularibus prouenienti:genicu' Iata,vt quicquid assurgat in caule contrahatur in folia . In scaporum Cacumine breues siliqvuls prodeunt,in corniculorum speciems intortae, denticulato foris influxu, & velut

EXiguos mucrones exerente,in quibus singustare semen,fere lunatum continetur , lentis

magnitudine, iliculo cohaerens, quod denstibus fresiam,pisi saporem reprςsentat,ori noingratum. singulae thecae singulorum semis num stant Capaces, quapropter condimentas rio sali permiscebatur. Inter foeni genera Plinius conumerat herobam quae odontides graecis dicitur, nascis

25쪽

gulis flagellis, geniculatis, nigro articulorunodo,folijs polygono longioribus,hordei sesmine quod in alarum sinu erumpit flore

Purpureo, multifido. Pabuli causa serebatur antiquis foenu graescum appellatum, Varroni siliqvula, rusticis antiquis 3c Plinio siliqua ulgo nostro, ferre gre, corrupta dictione: Theophrasto buceras, Hippocrati epiceras,quod fiuinam comicus lis similem gerat. Cauliculis emicat exilibus, folio pene trifolij, semine futuo, incondito,' quod. in mollissimam tunditur farinam:serebatur antiquis seorsiim, no altiore quatuor digitorum silico , ut iugeru agri modios sex seminis reciperet, luobcsq; anni temporibus serebatur,ad Septembrem & Ianuarium.Nostris agricolis non ita diligenter tractatur, sed in prata negligenter deponitur, cu vesex antiquorum sententia, quanto peius traseratur,tanto proueniat laetius. Vitia,omnibus nota iumentorum pabulae

ea antiquis serebatur,& nostris quoq; hodie seritur ob duplicem utilitatem:nam & pabulum veterinis praebet,& terram fermetat ac stercora solum in quo inijcitur Letius redadens. Inijcitur etiam pratis una Cum supras

dictis seminibus, quo foenum sit nobilius &salubrius:vnde foenum viciae, & vicialia Voscat Columella. dictam appellat Varro vicia a vinciendo,quod sitis clauiculis sese vinciat atque alliget alijs herbis,aut pedamentis vis

26쪽

cia usitatissimum esse testatur,nostri Latina imitatione vocant,de Ia uesse. omnibus nota

est:cubitali altitudine, lijs ferὰ petroselini, sed amplioribus,ssore pisi,minutis nigricanstibusque in siliqua granis. Sericiar in quacunaque terra, facillimo cultu. Optimum bubus cibum praebet. Victaginem vel viciolam vulgus nostrum appellat herbam quae triticum strangulat,&tamen habet nescio quid simile cum vicia, unde vocatur, uesperon. seme gerit columbis amicissimum,ut quidam eo serant huiusmo di victaginem,ut columborum multitudine in sita praedia alliciant. Ruellius quiddam si, mile babere contendit cum cracca Plinij, &araca Galeni. Plura in agro, cum de lolio

sermo erit.

Viciam agrestem nostra rura vulgo appellant eam herbam quae aphace Craecis dici tur , simili enim omnino habitu cum vicia

in agris conspicitur: non esse tamen veram viciam contendit Ruellius, cum in agris no

proueniat nisi cultu diligenti, & magno lasbore.florem eius rustici Intorquent coronis,

quoniam perpulcher emicet,cum odoris suauitate : alioqui veram viciam βIτιορ Graeci vocant:de qua plura in agro. Cicerculam Columella inter pabuli generra annumerat, eam proximam foenograecore medics tradens.sarras vulgus nostrum Vos

27쪽

cat. Ea enim bubus erui loco datur: pise fiamilis est,sed non usqueadeo grata,qus ligata in fasciculos una cum vicia optimum praeuebet bobus alimentu. antiqui curiose serebat cicerculam , de qua in agro plura dicemus. quemadmodum 8c de emo & eruilia,quo loco de leguminibus fiet a nobis mentio , ad

reliquas herbas ventedum,quae pabulum novsqueadeo optimum praebent. .

HERBAE PRATENSES.

Titiores herbas descripsimus, quibus prata plerunq; abundar, quaeq; pecori,delicatioris cuiusdam pabuli loco esse selent:reliquae mox describenda quae non

ita sint utiles,quibus tamen ipsa prata plus rimum hincinde referta esse videmus. Si quae igitur herba pratis est familiaris iafrequens, ea est maxime quam a coniunctorum inter se foliorum numero, trifolium, tum Graeci tum etiam Latini dixerunt:quae ut est multiplex,ita etiam insigni ac peculiari quadam denominatione, ea quae in pratis est,trifolij pratensis nome obtinuit:quae quisdem cu reliquis minor esse soleat,tamen pro soli pinguitudine,paulo maius folium ostendit,subalbida quadam in medio selio macusta conspicuum, quo nomine rusticis puellis ad coronamenta in usu est, id me anthes

28쪽

PRATVM. I Graeci vocant. Cuius eam vim esse tradunt quida,n futuram tempestatem praenunciet,& contra arrigaturiexpertum; esse aiunt,si; quando album trifoliu abunde floruerit, siesquenti anno futuras esse aquarum inundationeS. taeterum quod altius est trifoliu,id viregis tenuibus frutica nigris, ac iunoely,cubisto interdum altioribus , in singula germina folijs exeuntibus, flore purpureo, semine lasto,& quadamtenus piloso:radice oblonga lba,paulo graciliore ac firma. At quod minus trifolium dicitur,id terrς magis vicinum est,

uno tantum cauliculo assurgenS, remis etias

num folijs,orbiculatis,ijsq; stolis,erucam subsoletibus, quapropter solum id vulgo nostro trifolij appellationem obtinuit: atq; id etiaaiunt recentibus vulneribus contusum prosbe mederi.

Simoniacum trifolium Columellhinuenis tur in fragosis locis, quod quia odorem grasuem ceu bituminis refert, ob id asphestion Graecis appellatum est: asiphaltim vocavit . Archigenes. Longis & Ursistis viret lalijs, mulamq; gerit pratesi trissilio robustiorem. Trissilium acutu inquit Scriboni' Grscos

oxytriphyllon vocare, Idque ait Siciliae mossies circundare,neque se in Italiae regionibus Qq vidisse,nisi in Lunae portu, um BritanIR peteret,cum Claudio Caesare. Est aute foliis& specie communi triselio similis,nisi suod Paulo pleniora sim superiori parte aliquam

29쪽

tulum lanuginosa, atq; in extremo quodam: mcido aculeata:sed frutex huius duum peduinterdum altior est,atq; odoris grauiS .quorunihil tale in pratens trifolio conspicitur. Oxys ut est Plinius author sella terna gesrit. Ea putatur Oxytriphylion.non quide abs acumine foliorum , sed ab acido gustu poli' dictum.est enim trifolio simile,longis tantupediculis,tria summatim folia proferentibus acido sapore, flore luteo,nonnunq Candido, in simplici stilo inter folia prosiliente, rufo in lunatis siliquis foetu,radice in trasilersiam longa,& fruticosa, vulgus panem cuculi aps pellat, officins triseliu acetosum,& assesuP. Tria apud nos inquit Ruellius inueniuns tur trifolij genera, unum bimbitale, ramis exilibus, trigeminis, per interualla soli' nisgricantibus,qus dum pubescut,rutaceo simiodore, i adoleverut asphalthissiore purpus

Teo,semine foenugraeci, radice oblonga. Abierum omnibus notum, Iio molli, rotudo, Iente maculoso.Tertium acuto folio addur,& quartum nostridiectarij,quod acidum nominat trifoliu, vulgus panis cuculi & allelus Ia:Vt pauloante dictu est,id aute humile est, ongis tamen pediculis,aceto sapore, flore candido, rufo in lunatis siliquis foetu,radice

in transuersiimlonga ac fruticosa. Trifolium maius vocarunt Latini quem

Cytisum,& triphyllon etiam Graeci, qui frutex est incanus totus, agris ac collibus famis

30쪽

Iiaris. Ob id autem trifoli, nomen obtinuit, quod Sc tria in singulis germinibus folia geora ea tamen paruula, dorse in medijs rube. t Vt erucae odore referant si digitis teratur. Trifolium minus a Romanis appellatum,

quod & libyon & triphyllon etiam Graeci

vocarui. Lotum sylvestrem esse certum est, generaturq; in foemlib' pratis,semine foeni, grae I minutiore multO,medicari gustus,caule duorum cubitorum,aut etiam altiore,alis

pluribus,concavo,ternisque circum ipsas foslijs,fatis exilIbus. Trifolij pratensis folio est lotus urbana, quam ob id Graeca triphyllon appellarunt: eam nascitur in pratis nostratibus,luteis flos Mus veluti pisi,sed multo minoribus, caulisculum superne coronantibus:humilis,palmi altitudine,officinae andacochan & coronam regiam Vocant.Αn ea sit quam ratopere exo

tollit Homer',graeciq; omnes, quae nisi post annum e semine suo nata, sitim arceat, vecscentibusque cibi ac potus loco esse soleat, hoc vero nobis incertum est,nihil vide hac re certi aut stati proferre possimus. Trifolium odoratum a Romanis etiam dictum quod Graeci Medion appellarunt. naoscitur ea herba in opacis saxis, folia habens stridis,trina quide in singulis geniculis, camlem tricubitalem, & in eo florem grandem, Purpureum, rotundum, semine minuto, ad

μὴ nem coici, radicet semipedali, crassitus