Pratum, lacus, arundinetum

41쪽

descripsimus, Ea est solijs paruis,temis inde etiam trifolium dici potest siemipedalibus,

radice Qrmam testium canis referete, altersnis annis inrumtacent ac residente. .

Satyrion indicum,bucheiden Syrivocant, herbam apud eos frequente, radice candida ac dura, medariore quo crastior, rugosior, atin albior fuerit: cuius effectum talem este aiunt quale ei herba quam ait Theophrasstus concitare venerem usque ad septuagesis

mum coitum. .

Satyrion erythrococcon Plinio,semine est viticis,paulo tamen maiore, laeui,dura radio C cortice rubro, intuS album quidda inclusiant sapore subdulci. radix iso contactas venerem stimulat, magis aurem si epota laestit.AN; haec de satyrio quae in hanc sente,

Nostris praris quemadmodum & alijs Ioscis prςhumidis,quibus aquam subesse iudi cmus,frequetissimus est ranunculus, qui Graescis barrachion appellatur, ab eo quod ranae in pratis aut locis riguis instillantes sese siu, per hac herba frequentissime conuolutent: quapropter etiam quibusdam apium ranaruappellatur, alijs strumea,quod experimento Compertum fueri eam herbam strumis mesderi,praesertim equorum,id enim veterinari, nostri quotidie latis experiunmr. nonnulli ex vulgo nostro a florum similitudine bacis

nulO1 vocant diabent enim Midio quid simi

42쪽

turi,aquam aut lixivium excipiut.Sunt etias

num aliqui qui a foliorum serie atq; incisitora pedem Coruinum nominarunt.Αpium autem non sine ratione vocatum est, tum nos

stratibus, tum etiam veteribus: habet enim folia ad apium accedentia. quamobrem etiaea ranunculi venenata species, in Sardinia cunde Sardoa Salustio dicta frequens,quaeq; coenosis locis iuxta aquas apud nos Crescit, apium risiis appellatum est, alijs apiastrum, quasi sylvestre aptu dixerint. haec ora homisnu,ac rimis Cudolore contrahi ut quasi ridentes interimat. Vnde prouerbium: Sardos nius risus. Apium rusticum quidam vocant apud nos:lanuginosis est aliquatulum folijs, foetidis,apium suboletibus, gustu acerrimis, caule alto, semine, ac flore veluti cuiusdam apij:radice capillata, eno delibuta dum exstrahitur,in defluuijs fontanis prouenit, λut

aquis quiescentibus ac coenosis . Ea utuntur veterinari, nostri ad scabiem equorum mes dicandam. Complura ranuculoru gna statuit Dioscos rides,quibus ossius vim acre & exulceratoria inesse censet. Nos vero nam tantu speciem nouimuS,admodum acrem, & radice potiusquam foliis : licet etiam folia vim habeant causticam.Nam quae flore simplici atque ausreo in pratis nostratibus frequens conspicisur,caule gracili,cubitum alto,radice parua,

43쪽

amara,Candida,multis Capillamentis fibrata, ea certe vim usqueadeo exulceratoriam non habet,aut paruam admodum: qua Carpo adsalligata tuntur nostrae matronae ad febrem ut aiunt abigendam. Qus Vero polyanthes mos graecis dicitur,ea vulgus nostru bacinuelos duplices voca autumnoq; praesertim Cospici solet: reliquis anni temporibus non ite, aut salte paruula, neq; nascitur in praehumis dis pratis,sed siccaneis,folio ac caule breuios re,flore conduplicato,non ita luteo, interdusubrubro,radice bulbosa,candida,qua si quis gustarit acerrimam petientiet. Ea certe vices ra excitat,selijs quidem contritis, magis austem ipsa radice,qus vel etiam quinq; linteos rum voluminibus Implicata, vim sitam exesrit,vesiculasq; ac febre excitat, haud minore ardore,q si fimo colubino aut faece vini usta cauterium alicui corporis parti admoueres. Ea est qua sanguine draconis macerata, slis ras aut femora illinere solet nebulones quis dam mendici, quo facilius nobis imponant, quapropter nonnullis herbariis ulceraria ac laeserata solet appellari.

Sanicula vulgo dicta,ranunculi species est, ita enim δc folio & flore eta deprelienditur, tantum ipsa radice dissidet, quae oblongior est, & quodammodo nodosa,ilia item contrita,myrrhae silauem odorem spirat. Verum

de hac in sylva satis dictum est. Bellius,sive bellis,aut bellio sic enim voσ

44쪽

cat Plinius a flos est pratis admodum pecus

liaris,quam margaritam Vulgus nostrum aps pellat,herbari conssilidam minimam, quod dicant recentia vulnera,eius herbae admotu consolidari.Duorum est generum,maioris &minoris discrimine insignium. Μinor, flore est albo,aliquatenus rubente,nempe in sumsmo, quinquagenisquinis barbulis pastillica, tibus coronato inquit Plinius quanq quiniquagenas ternas non quinas Barbarus dicat 1e inuenisse: lio pingui,in terra iacente, in rotundum oblongo euissime serrato, sylveo stris floris calyculis,siimplici illorum ambis

tu,emaculato candore.

Maior bellus, pcerior assurgit sello,a prior re non admodum diuersis, altioribus latum Crenaturis laciniato, auliculis tenuibus, seroculosis, cubitum altis, flore priori non dissi,mIlI,paulo tamen maiore: paucioribus tam tum barbulis,medium luteum in orbem concinnε cingentibus ait Ruellius rura nostra grandem margaretam vocant, herbari, cona

1olidam mediam. . . i.

Odontides, fruticosa herba: dicta graecis, quod dentibus medeatur, vulgus nostrum Mnariam vocat:prouenit ubi & isnu,triangulis flagellis,geniculatis,nigro articulorum nodo,selijs polygono longioribus,hordei ses mine ab alarum sinu erumpente. Nihil hac herba frequentius in pratis, flore est purpureo, pusillo,multifido,tumetibus in Caule ar

45쪽

ticulorum nodis. Plinius inter tani genera

connumerat.

Dauco Cretico prata siccanea plerum scastent:est autem taniculi similitudine, minos ribus & candidioribus Elijs,caule semipedasti,capitibus rotundis,ut coriandri: flore cans

dido, umbellato, in cuius medio semen est purpureum, quod digitis vulsum ac tritum, cocci cnidi, similitudinem habet, odoreque atq; adeo ipso contritu nescio quid naribus refert,quale & granum tinctorium, quo nos strates pannos omnium delicatissimos infiιciunt. Radicem gerit, digitali crassitudine, longitudine dodratali,pastinacam Odore res ferente:Vnde Latinis, gallica pastinaca dicio

tur,vulgo nostro,syluelisis Carrota.

Est 3c daucus Asininus herbarijs vulgo disctus,pastinacae non dissimilis, opacante fastigium anethi umbella, semine oblongo,odos

ratu grani, sapore ut cuminum acri. Tertiuest aliud dauci genus apio simile,serues,acre, gustanti odoratum. Caeterum qui apud Crestam quam hodie Candiam appellant nascis tur daucus, is est multo vehementioris odos ris,propter regionis calorem,quam qui apud nos: cuius umbelis tenues surculi, durioressiunt ac robustiores,qui desiccati una cum ipsa umbella,ac Venetias deportati,cium denstifriciorum praebent. Caetera quae ad pasti nacs descriptionem pertinebat,in horto ex plicata stata.

46쪽

PRAT usi Betonicam alteram pleri'; pratis nostria

saccrescere vidim'.Ea est quam Ruellius ait vulgum nostrum detritis duabus literis tonicam appellari ta ossicinis Q herbarijs,ac mes dicis. Radicem habet rubram, odoratam, lia porracea,stamine quo medium diuidatur

puniceo,Vel rubente,Cum recto Calamo trias gula,ssoribus in vertice purpureiS. Betam pratensem vulgus Vocat,quam graeci Limonion, Plinius betam sylvestrem . Ea betae similis est, verum tenuioribus & minos ribus est folijs,decem,interdu pluribuS: Causte tenui ,recto,altitudine lilioru,pleno semis nis rubri, quod gustu lingua astringit. Haudita frequens est in nostratibus pratis , apud

Italos ac Germanos frequentior.

Achilleas syderitis,ab Achille Chironis disscipulo inuentore dicta : herba in pratis froquens, quam nos Galli, Chiliophylli graeca nomenclaturam sequuti simul Bc ipsam se liorum multitudinem, millefolium appellas uimus . Est enim fruticosa,scapo in capillas menti modum utrinq; folioso, longe breuios ribus exilioribusque quam taniculi villis:ab imo hirsuta,cubitali altitudine ertice CX Cadido in puniceum vergente flosculorum mistura.A latinis quibusdam supercilium Veneris dici,refert Dioscorides. Nascitur quibusdam pratis praeserti m ri guis herba millefolio no omnino dissimilis, nisi latioribus esset folijs,eupatorio magis C. iij.

47쪽

similibus, longioribus tamen , sed ita inciosis ut eupatorio videmus,paulo magis ad terram expansis ramulis, caule non usqueadeo procero. Caeterum sursiim ac deorsiim lanu, ginosa est,albicans,argenti figura, unde Vulsgus nostrum argentinam& argentariam aps pellauit. Ea quae sit antiquis , nondum satis compertum esse video. Radicem gerit subrubram,qualis est eupatorio,non Ita tame pros Ceram.Tantum hoc certu est ex Ruelli, animaduersione,aliam argentinam etiam vocastam quae coriandri sit folio, ule rutae, pes

ritii rq; in campestribus & macerijs esse Di.

scoridis thalictron.haec Vero pratesis, minus est certe Cranita.

Quinquetolia rostris,quintestulte dicta,grae cis pentaphyllon vel pentadactylon, quod totide habeat diuisiones, quot sent in manu digiti,vel petatomon,i in quinq; diuisa sit,

Vel pentapteron, quod Gaza ex Theophrassto quinquepennam vertit . in riguis pratis Circa duehus aquarum nascitur : ramulis tonuibus,festucaceis,palmea longitudine,& in ijs semen: folijs mentae,quinis in singulis pediculis,raro pluribus,in ambitu serratis: flos re in luteum languescente, interdum aureor radice subrubra,tereti,veratro nigro Crassios re,adde geniculatos quoque surculos.folia sis mul iuncta vitiligineae comae formam exprimere videnrur. Radix ubi inaruit,nigricat' angulosa fit,sed quum etaditu rubet.

48쪽

Quae tormentilla vulgo dicitur, nisi septε non quinq; haberet folia, certe inter pentasphylli genera annumerari posset: verum de hac in sylva iusius dimim est.

Eupatorium,indubie nostra est agrimonia Vulgaris, nulla prorsiis repugnante nota. ins ter neptaphillorum numerum annumerada est, locisq; humidis nastitur, ut aquilegibus indicium praebeat, eo in loco aquam stibesse in quo succrescat.Nascitur in vite na cum pentaphyllo superius descripto,uncque Cum vite extinguitur, ac semen producit, nempe autumno. Caeterum Dulicosa est herba, causte sinsulari ignoso, nigricante, tenui, hirsusto,cubitali,vel eo maiusculo : cannabinis ex

interuallo selijs,quinque lio similibus, plus

riseriam interdum incisis,per ambitum serratis, nigricantibus: medio caule semen erumspit pilosum, deorsum spectans,quod resiccastum vestibus adhaerescit. Hippuris, equiserum dicta Plinio, nostris equina cauda: in riguis pratis inuenitur, adsmodum inuisa seenisecis propter asperitate. Recto caule prosilit, bitali, & interdu amspliuS,inani:comis per interualla ac geniculos propendentibus,breuiusculis, mollioribus &Candidioribus . Lugdunensibus pratis prosiclit incomata,geniculis latum scabris,ac tum Ceis . Ea herba mulierculae stanneam ser, pellectilem tam escariam quam etiam po -toriam elegantissime perpoliunt:haud igno C. iiij.

49쪽

ea fabris materiarijs dum lignea pectinum&aliorum minutorum operum ruditatem, sius herbae stabritia in nitorem expoliunt. prellam vulgus Lugdunense vocant. Autumni exitu florem ostendit in quibusdam pratis herba colinicon dicta,alijs ephemeron,quod temere epota, uno die iugulet: bulbum agrestem quidam appellant,a folios rum similitudine, nostris caninem dicitur, quod deuorata canes enecet. sella gerit bes, bi aliquantulum pinguiora,caulem palmeu, florem veluti cuiusdam rudimeti naturae lislium facere condistentis, interdum stibalbi, dum,interdum caeruleum:rufum gerit seme, radicem h nigra foris rufam, quae delibrata candicat,& mollis spectatur. Lacteo madet succo,& gustui dulcis petientitur.Bulbo mea dio rima dehiscit,qua flos erumpit.officinae

hermoda lon Vocant.

Gallon plerisque pratis nastitur: herba a graecis sic dicta , quod lacti admota coaguli

loco esse possit, nostris interdum mus eiu minus,modo florabulum appellatur,ab optismo odore, atq; adeo florum multitudine, rasmulum solitimque profert aparinae simillis: mum, tenuem tamen, Sc minorem, rectum: florem in cacumine luteum,multum,tenue, huc atq; illuc per ramulos diuisum, odoras . tum, folia circum Caulem aparinae modo stellatim divisa. autumno colligitur Calion,

icarimi desertur, odoris gratia: ius flore

50쪽

PR ATLI nostrae mulierculae arculis inclusum contis nent,suis linteolis eo odore imbuendis.

Polygalon ab abundantia lactis quam epora mulieribus tribuit dicta:palmi altitudine in pratis succrescit, lenticulae foliis, gustu

. . .

Osyris,sive osyrias, nostris officinis linaria dicta foliorum cum lino similitudine: stirsculus est niger, ramulos tenues lentosq; gesrens,& in ijs folia trina aut quaterna,modo quina,interdum & sena,linum referetia ein colore mutato stabrubra : semine concolori, tantisper dum maturescit, postsi ematuruit rubescente, senescentes quoq; ramuli, nigristiem in ruborem vertunt.

Pratensis est quae Lysimachios aut lysimas chia vel lysimachion dicitur, ab inuentore rege Lysimacho et a di lueda dissidentiu

pugna: aiunt enim, boum aut iumentorum distoriantium vel calcitronum ceruicibus aut iugo impositam,asperitatem cohibere.respuitur ea odio quodam a bobus,atque adeo omni veterinario pecore, ut sola in aquosis pratis detonsam, intactam relictam videas. vulgus nostru,praesertim Cenomanense, peis

Iibossam quasi pesti fugam appellauit: quod

experimento quodam aliquando comprobatum fuisse dicant, eam herbam paulo altius supra panum pestiferum adalligatam, deorssum pestiles virus impellere t id stitium ad principes partes conicendere non patiatur.