장음표시 사용
21쪽
eoneiderant.Idq; coniicio cum ex physica quadam ratione
quod necesse sit,quaecunq; incrementum, flatum, & decreme tum recipiunt, ubi ad summum apicem peruenerint , retro uerti,atq; in preceps Iabi,tum uero ex hisce infinitis Italiae calamitatibus. diuturnaq; hac despetatione rerum naturarum. in quam nostrorum hominum culpa concidimus . Hinc facile
existimem fore,ut extinctis iis, qui latinae linguae dignitatem tuentur, in eorum locum non suborientibus aliis , id usu ueniat hominibus nostris, quod malis agri cultoribus euenire solet,qui nisi inserendis, propagandisq; arboribus ac uitibus det operam,cito ad inopiam rediguntur . Sed haec posteritas ipsa uiderit, nostrum est , quam semel ingressi fuimus uiam persequi,nec ab hoc cursu uerae gloriae,iniuria temporum deflectere. Quod facio ipse,quoad p0ssu na,cum mea ipsius sponte, tum patrui tui hortatu,cui uel hoc nomine fateor me debere plurimum.Tu uelim quam saepissime ad me scribas,atq; ignoscas, quod superiore anno morbo impeditus literis tuis non responderim, id enim incommodi, si modo est incommodum muntitudine literarum sarciam. Vale &me quod iacis ama. Vm audissem te in proximum annum,tui ordinis antisti. tem renunciatum suisse,sane aeque ac debui gauisus sum, non tuo quidem ipsius commodo,atq; honore iampridem debito,qui si cum onere prouinciae conietatur profecto, plus tibi molestiae sit allaturus quam uoluptatis, sed reip.causa, atque istius ordinis utilitate,quae mihi semper fuit carissima. Neque enim dubitandum cuiq; est,quin tibi iam aetate consecto, &literarum studiis ac religioni delitissimo, longe conducibilius fuisset domi in priuata uita conquiescere , quam me hanc modo illam prouinciam peragrando tam graue onus regendi homines moribus,ac natione mirum se diuersissimos subire. Grumtamen Deus ille omnium rerum conditor qua sapientia mundum creauit,eadem gubernat,ac regit, Fi de tanta omitalium turba quae ad parendum alienis imperiis nata est,nonnullos seligit,probitate,ingenioq; praestantes , quorum cur &Philippo Stanchario.
22쪽
prouidentia Regna,Respublicae,Ciuitates, &conuentus hominum regantur,Qui si Arte cum ad regendum apti sint, prouineiam recusauerint,meo quidem iudicio,non tam Rem p. quam Deum optimax.grauissime ledunt. Proinde censeo te cui semper curae suit quibuscunq; modis posses iuuare rem p. quodq; accepta a Deo beneficia, ingenii ac sapientiae tuae cunctis mortalibus communia semper te uoluisti, libenti ac sorti animo istud oneris sebiturum , daturumq; operam, ut poeniteat patres conscriptos,sero admodum te ab ipsis ornatum honesiq; misse. Quod praeclare feceris,si in primis pacem & concordia tui ordinis conseruaris, si res nouas moliri neminem sinis , si modestiam & urbanitatem,plus si insolentiam,& rusticitatem
ualere uolueris. Quae tibi ut commemorare secit meus in te amor meq; in istum ordinem summa obseruantia , non ut hoc te ignorare existimem quem ego auctorem ac praeceptorem
mihi semper imitandum colendum proposui . Superest illud
unum,ut intelligas me eodem esse erga te animo quo semperfui,amicissimo scilicet,ac beneuolentissimo,quod etsi tibi ia- pridem exploratum et opinor,tamen exploratius suturum confido,quum ad urbem accesseris. Vale.
Hieri Niger, Benedicto Lampridio S. D. SI de tuae in me uoluntatis constantia dubitarem , conarer
pluribus me expurgare,quod post aduentum hic meum nuquam ad te scripserim, culpamq; omnem in quotidianas occupationes meas relicerem,quas augerem uerbis eorum more ,
qui in colendis amicitiis adeo religiosi esse uolunt, ut interdit ad ineptias descendant,sed ea semper nil iam inde a pueris necessitudo inter tios,eaq; in omni cursu nostro totius uitae similitudo studiorum,ac uoluntatum , ut nun si a nobis illi nexus, illa uincula de syderata fuerint,quibus uulgares amicitiae contineri selent. Nunc uero proficiscenti istuc Remardino Mapheo Ciui Romano eximia spe,optimis mori bin adolesce-ti,non potui nihil ad te literarum dare. non quotidi huncco mendarem,que confido sua ipsius urbanitate,ingenio,studioq;
in te suoibiduo tibi iamiliarem futurum , sed ut aliquem huic
23쪽
aditum ad tuam cognitionem meis literis palmcerem. Caet ra ipse abs te quae tua est humanitas facillime impetrabit. Is quum statuisse ad nobilissimum illud orbis terrarum gymnasium sese conferre exemplo suorum quintium,qui disciplinam causa athenas ut scis nauigabant,petiit a me summo studio,ut te sibi si maxime conciliarem,quem speraret in omni recta ratione studiorum maximo sibi adiumento suturum, testatusq; est,id se illustriore gratia excepturum, si si in eum quodvis genus officii contui inem . Potes ex hac cupiditate fruendi con . siletudine tua,coniectura consequi,quem auditorem sis habitutus,quippe qui studio uerae gloriae incensus, nostroq; de te ustissimo testimonio incitatus patriam,parentes,& urbanas delitias prae te contempserit. Nolui deesse amico in re minime necessaria.Non enim uereor ne tuis officiis omnes spes, & cogitationes nostras facile uincas, quum nemo te ad docendum, aut aptior sit aut paratior .Vale. . ta
Αd Franciscum GaIlorum Regem H. N.
CVod mihi semper optatissimum fuit Francisce Rex Ma
xime,lit meae musae aliquem mihi aditum ad tuum cognitionem patefacerent,video me aliena quadam a proposito meo ratione fuisse consequutum qui quum malui dem tuas,& gentilium tuorum uiuentium laudes celebrare , cogor nunc mortuorum memoriam carminibus prosequi ,ea est enim laudandae matris tuae mihi oblata occasio, quam quum multi tum oratores Clarissimi,tum poetae praestantissimi, & libenter sumpserint,&ex ea non mediocrem laudem fuerint consequuti ego unus auersati sine scelere non potui,qui si ad eorum gloria proxime accedere,ac Nobilissime sceminae praeclaras uirtutes iae quare uersibus non poteram,tamen pro meo in te studio conari, atq; in eorum numerum reserri debebam. quum prese
tim confiderem pro tua pietate non posse ea tibi ingrata,& iniucunda uideri , qualiacunq; essent, quae parentis tuae laudes continerent. Quod si intelligam haec ipsa quae ad te mitto, illustri abs te gratia suisse excepta , feliciore posthac argumento praetentato vado altissimum tuarum laudum flumen ingredinQu
24쪽
- - T Hier.Niger Bernardino Mapheo. s. α .FGo uero,Maphee,te incolumem Patauium peruenisse,omniq; humanitatis ossicio a Lampridio exceptum fuisse uehementer laetor. Sed tantum abest ut, ullam abs te mihi hoe nomine gratiam referri uelim,ut fatear me tibi debere pluri inum, quod conciliandae inter uos amicitiae,quam tua tibi uir tute conciliare potuisses,authorem me esse uolueris:; Ex quo quidem ossicii genere, eiusmodi fructum expecto, qui uoluptatem mihi maximam,tibi uero immortalitatem nominis sit ala laturus . Nam quum ad summam ingenii tui vim, summamq; cupiditatem uerae gloriae , quam in sapientia positum esse uel indocti uni homines confitentur . Accesserint tibi loci commoditas,otium, mediocritas fortunarum,praeceptoris Clarissimi diligentia nihil iam de te non excelsum,ac summum polliceri nobis possumus ,& debemus. Dices fortasse duram tibi aduersariam esse propositam, magnam scilicet expectatione, quam apud nos iampridem concitasti.Et ego admodum lene, di infirmam censeo aduersariam,quam posis nullo negotio superare,quum nihil aliud ad ui oriam desit , quam certandi uoluntas, quam certe summam atq; incredibilem in te esse, uel ex eo facile perspici potest,quod adolescens patria omniuNobilissima, parentibusq; honestissimis relictis,te ad celebe rimum istud Cymnasium contuleris, ut doctissimorum uirorii praeceptis eruditior factus,Doctrinae & eloquentiae palmam in hanc urbem aliquando reportares. Plura in hanc sententiam scriberem,nisi eum te esse cognoscerem,qui si in alterutro peccares,Theopompi magis, quam Ephori similis uiderere. Pater tuus bene habet,atq; hoc melius , quod ex tuis ad me literiste ualere, quod nondum cognouerat intellexit. Itaq; tuae literae Patrem, caeterosq; tibi necessitudine,ac propinquitate deuinctos magna solicitudine liberarunt.Tu fac Valeas, meisq;
uerbis Bemboliararo,Lampridio & Pierio dic salutem.
25쪽
IVcundissima mihi fuerunt,quae nuper ad me misisti ea i
na,non quod ea meas laudes continerent,suit enim illud a
moris non iudicii testimonium,sed quod ex eis planὸ cognouerim rectum te iter ad eam laudem insistere, quam mihi ipse
heneuolentia ductus adscribis. Etenim quum tot praeclara aetatis nostrae ingenia partim turbulentis bellorum procellis obruta fuerint,partim auaritia principum exaruerunt, Nonnulla etiam ut sit naturae concesserint,iure nobis laetandum uidetur, ubi in eorum locum succedere alia,&quasi propagines magna spem frugis asterentes consurgere animaduertimus. Itaq; gratulor non solum tibi, sed & patruo tuo Pompeio, uiro dignitateo uirtute amplissimo. Nam ut ipse domestica habes uirtutis exempla,quae imiteris,ita & iste domesticum iam habet laudatorem factorum suorum,atq; haec ipsa laus doctrinae,&animi magnitudinis ita utriq; uestrum communis est,ut neuter ait rius operam studiumve dejderet. Quamobrem sperandum nobis est,ut uestra uirtute,atq; industria depulsa aliquando horum temporum caligine,serenus tandem nobis illucescat dies,& in antiquum decus non Romanae solum linguae,sed & -- perii dignitas restituatur.Vale.
Hier.Niger Bernardino inphato. s. ΙVcundissime mihi fuerunr literae tuae.x.Κl. Februarii Ver
nae datae, ex eis cognouerim,quantum spei in Lampridiana consuetudine posueris,quantumq; de te ipso nobis polliceare.Nihil est enim ut opinor) ad gloriam conducibilius pra claris ingeniis,quam magna concipere, &excelsum sibi locum proponere,ad quem dum summo contendunt studio, laborem omnem facili me perserunt,eorum more,quibus iter si longi sesimum est conficiendum,quod se conficere non posse animaduertunt nisi summa celeritate diligentiasi; utantur. Quod auteiam pridius tibi apprime satisfaciat, ualde mihi est gratum , proinde ab istius uiri latere,quoad fieri potest, ne abscedas . Non Ucaeteri,optimarum literariim professores contemnendi
26쪽
sint,quos excellens eorum doctrina,& urbanitas tua postulat. tu ut obserues & colassed V praeceptorum eadem sere habenda sit ratio,quae medicorum,qui si familiares nobis fuerint, plurimumq; apud nos fidei & auctoritatis sibi comparauerint, plerunq; in tuenda nostra ualitudine, morbisq; depellendis feliciores esse uidebuntur,si externi & noui, sig ne in hoc quidem ipse monendus es,quem hetor iam preripuisse mihi omnes locos te monendi atq; hortandi,sed meus in te amor interdum facit,ut quantum ipse diligens in ea re sis,facile obliviscar . Vale.
lac. Sad. H. Niger Oris ad Ioannem Petrum Caratam Theatinum Cardinalem mihi misisti literas, eas quamprimum reddidiseramq; tuam gratulationem apud hunc, quoad potui, appositis uerbis excusaui. Qui ea qua praeditus est in dicendo grauitate, & qua in te est beneuolentia facile me hoc excusandi onere leuauit, illudq; addidit mirari se uehemen. ter,cum tot alii Clarissimi Viri ad iuuandam Remp. huc undiq; accersiti suerint,te fuisse praeteritum quem imprimis idoneum, atq; opportunum agnosceret. proinde se non commis. surum, quin hac de re admoneat eos qui rerum arbitri sunt, &moderatores. Ego uero respondi nullo me loco defuisse,ut te uocato rationibus Reipublicae consuleretur, quod te ex meis
literis iampridem nosse intelligo. Sed existimasse non nullos minime ad hanc rem opus esse iuris Pontificii scientia , quae tota a germanis iam explosia& eiecta sit, ueluti in gratiam Romanorum pontificum composita atq; consecta. At Theatinus non est, inquit, ex illa iuris peritorum sece Callistus nosteriquippe quem inter summos Theologos recte connum rare possvnaus,non modo ob uera solidamq; doctrinam , qua eminet, sed etiam ob integritate uitae, singularemq; ipsius in ecclesia regenda solertiam. Haec,& multo plura de te colloquuti fuimus summa cum praedicatione uirtutum tuarum, qua Potes contentus esse, potius quam his honoris insigilibus, quae
multi sine uirtute sunt asstquuti, Hodie Reginaldus Polus
27쪽
Britannus Cardinalis&Io.MathaeusGibertus tuus in legationε suam prosecti sunt. Adsit eis diuina bonitas & clementia, qua maxime indigent, prouincia enim disicillima sunt aggressi. Nunciatum nuper est Augustam Civitatem germane primariam penitus a Christiana pietate desciuisse, eiectis sacerdotibus, sublatis diuorum imaginibus , disiectisq; templis, uides quemadmodum de auctoritate Romani pontificis aliquid semper in dies detrahatur,nec quicquam nobis prosit indictio
Concilii, quod ualde uerendum est,ne Germani nobis aut uocatis,aut spretis, in sua ipsi regione celebrent , & decreta sua contra nos prosequantur armis. Parte alia Turcharum Tyrannus nostrum ingulum petit,Hic ego nihil adhuc parati uideo praeter talaria ad fugam. quae omnia in causa sunt , ut multo libentius& citius quam institueram ad uos sim Conuolaturus. Vale,&me ad Idus martias expecta.
Nonis nouembris, quo tempore dissicini morbo labo
rabam, Binus noster tuas mihi literas reddit tertio Idus Septembris datas,qua: uere dicam & corpus adfectum aegritudine,&animum dolore, ac miseria tabescentem non mediocriter subleuarunt in eis enim non uuIgare,&abreptima extriuio consolationis genus continebatur,sed diuinum quiddam, atq; ex arcano uerae philosophiae hoc est Christianae religionis depromptum,quale nullus, unquam ueterum philosophorum, qui sibi uitam hominum uirtutibus instituendam desumpserunt,agnouit.Nam illi magnum ac memorabile facinus edidisse uidebantur, si erumnas hominum dicendo aliquanto leuiores reddidissent,iu,tuis effecisti literis,ut non modo aequiore animo seram publicam & priuatam calamitatem , sed ut illa etiam uelut singulari gaudeam benesicio,&id lucro apponam, quod magno detrimento esse censebam. Illud autem quod in extremo literarum tuarum erat,multo mihi gratissimum fuit,
quod ipse te mihi authorem prebueris repetendi ea studia , quae ego desiperatione quadam rerum,amissarumq; lucubrationum mearum dolorc omittere in animum induxeram, Cuius
28쪽
HIERONY. NIG. Is quidem eonsilii te non solum principem,& authorem exhibuisti uerum & adiutorem,secta mihi potestate omnium sortunarum tuarum,&otis,quo istic soli prope ex omni genere mortalium hisce temporibus abundatis. Agnosco Sadolete humanitatem istam,& beniuolum tuum erga me animum,qui hoc mihi est gratio siquo minora mea sunt merita , atq; in te officia. Sed quominus utar in presentia liberalitate tua,multa in causa sunt. Primum mea ex recenti morbo imbecillitas corporis, haud satis idonea longis itineribus conficiendis, deinde Tumultus hi bellici,qui aditus ad uos omneis ita occuparunt, ut ne Dedalus quidem tuto aduolare istuc posset. Sed quam primum facultas,&commoditas adeundi te dabitur, idq; tempora expostulare intelligam crede mihi, nec me patriae dulcedo,nec propinquorum,amicorum ue ulla necessitudo continebit, quin ad te ocissime conuolem . Unam enim dieculam quam apud te ponam,omnibus saeculis, caeterisq; omnibus uoluptatibus anteponam Gibertus tuus nudius tertius ex ecclesiastica sua prouincia huc rediit, ueritus fortasse Germanorum alpibus praecipitantium tempestatem. Caeteri communes amici omnes bene babent, praeter. M. Michaelium nostrum,qui uxorem duxit,quamquam in hoc quoq; philosophum egit, in dotatam enim accepit, ne ut est Plautinum illud, Dote imperium uenderet. Maronem poetam iterum oblisce scito , obiit enim Andreas noster uir optimus,& doctissimus qui si me audisset, fortasse uiueret,& nos hac molestia careremus . Doleo amici sortunam perpetuo tenore miserabilem , Alter enim Maro quod scisin Augustos,Mecenates, & aureum nactus est saeculum,quod & ornauit,&ab illo uicissim ornatus est,Ηicn
ster in Calligulas, Nerones, Heliogabalos incidit, & deniq; in
eam aetatem, quae ea ratione dici potest aurea , quod de una auri ut omnis hominum dignitas &authoritas pendeat. Sed nos curabimus,ne quid propterea de nostra pristina uolunt te ac studio detractum sit,quin hoc erimus fortiores, quo maior nobis proposita est gloria.Ego certe tuo imprimis exemplo, tuisq; literis sic confirmatus animo sum,ut priuatus omnibus sere sortunae commodis,quae me uel tua ope consequutum
suisse existimabam,longe alia ratione mihi posthac uiuenda
29쪽
statuam,adnItarq: unius Dei opt.Max.benescIum tueri, hoe est scientiam praeteritorum errorum:quam unam si profitebor satis me locuplete essessatisti; sapere arbitraborau cura ut ualeas,& crebro ad nos des literas,ne incerti de tua ualitudine
MAgna solicitudine liberatus sum tuis literis, quae septi
mo Idus Iunii abs te datae, redditae mihi sunt decimo Kal. Sextilis. Cognoui enim ex eis te ex diuturno morbo, in quem ob superioris hyemis asperitatem incideras , aliquando tandem conualuisse. Nam quod consilium reuersionis tuae in ista loca non sine iustis causis a te captum suisse ostendis, rem agis minime necessariam. Id enim non solum mihi, qui omne is animi tui motus iampridem exploratos habeo,sed etiam alienis hominibus,atq; inuidis adeo iam probari coepit, ut nemo fere sit,qui non te Beatissimum esse praedicet,l iis tempestatibus sis prope solus in portu , fructusq; uitae percipias iucudissimos. Quae profecto sic instituta a te uitae ratio non modo uoluptatem tibi & gloriam, sed caeteris quoq; mortalibus &uiuentibus & posteris utilitatem maximam est allatura: Tua enim opera atq, industria in explicandis obscurioribus sacrarum literarum locis,& in tuenda Ecclesia,quam sceleratissimi homines quotidie uexant ,& oppugnant , plus profutura est Reip.quam si Romae in senatu sententiam diceres. Cuius omnis auctoritas ad unius hominis optimi quidem, & sapientis. simi uoluntatem est redacta. Quod certe sanctissimum propositum atq; institutum tuum,ut tute pie , ac sapienter admodum scribis,non tuae prudentiae, sed Dei benignitate & clementiae adscribendum censeo . Animaduerti enim iampridcin te sub praecipua illius tutela & praesidio esse positum , cuius ductu &secunda aura qui nauigant, nullos uia si scopulos nullas procellas, ne perhorrescunt tuae impedire aut remorari possunt. M moria teneo,quo primum ten pore te ex Romana clade atque
cx illis cruoris gurgitibus,quibus ego pene absorptus sui, diui
no beneficio surripuisti uiise nonnullos , qui discessiim illum
30쪽
ta urbe tuum non probarint,quod, Clementem PontiMax.cur non ingratam,neq; leuem praestabas operam in tantis rerum
fluctibus & iactationibus deseruisses, at illi ipsi uituperatores tui paulopost relicto eodem Pontirebus iam profligatis & perditis consilium tuum,quod potissimum damnauerant, sunt sequuti. Quorum e numero fuit Io:Matthaeus Gibertus Veronensium Pontifex,quem postea neq; spes amplissiniorum honoru, neq; labor prouinciae,quem sustinebat, ung loco mouere potuerunt : In quo ita uixi atq; ita est mortuus,ut magnum negotium tantae uirtutis aequandae successori reliquisse uideatur .
Itaq; imprudentim est hominum ne quid grauius dicamin reprehendere officium,quod cum pietate coniunctum sit, atque aliorum studia & actiones ad suum sensum, uoluntatemq; interpretari.Sapientis autem uiri esse arbitror ob inanes uulgi rumusculos ab honesto non discedere,atq; imprimis quam personam initio fabulae sumpsit,cam ad extremum usq; actum sustinere ne quod multis aetate nostra accidio spectatoribus ludibrio sit.Solemq; inuisibilem intimos animorum recessus &latebras omne is penetrantem offendat. Sed haec tu melius.
inicis nostris,qui hic sunt sere omnibus salutem dixi tuis ue his,atq; eis quos in epistola priuatim nominas Theupulo , &Michaeli literas etiam tuas legendas dedi,qui salute tibi reddunt cumulatissime. Sacratus tuus qui apud nos est, magnos Pgressus facit in studiis optimarum disciplinarum , ut de hoc iuuene summa omnia nobis polliceri aut debemus La Zari nosti assiduus est auditor, qui constituit sequenti anno,diuinos libros.M.Tullii de Oratore,& Arist.Rethoricem praelegere . Nosti hominis eruditionem, diligentiam, probitatem, si si magna mihi est in eum expostulatio &querela,statueramus enim una uenire ad te,& aestatis particulam tecum agere iucundissime,at nunc homo elegans impediri se inquit, u, non tam libris,si liberis sibi danda fit opera,patri ut obtemperet suo . sic enim se aduersus accusatores suos defendit. Sed non desperosore,ut aliquando conueniamus , Interea uiuet apud nos tui nominis memoria sempiterna,paucissimiq; elabutur dies, quibus sermones nostros tui mentio non exhilaret. Paulum N