장음표시 사용
101쪽
huiusmodi turificatione mentio habetur,quae quemadmodum fieret opere pretium est cognoscere. Ara stabat, cui Idoli simulacrum imminebat, in ea ignis accensus; qui ergo Idolum colere vellet tus in eum ignem si pauper . erat exiguum pressa manu, aut summis digitis inijciebat; si ditior magna copia, plenaque manu, lance, Velaicerra profundebat; eum cultu vetera monumenta e marmore indicant, & numismata, in quibus huiusmodi ara representatur, prope quam Vir supplicantis habitu lancem porrecta manu tenens aspicitur ; id vero maxime proprietura dare, sed & ponere etiam, ut in nostra historia, dicebatur. Ouidius. Ouid. lib. Gratare Iliacis , turaq; pone focis 3 - so .&Iuuenalis.
In earbone tuo charta pia tura soluta . Iuvenal. . Ponimus. 3Et h c quidem quoad ipsum loquendi modum. Caeterum quod ad rem attinet illud in actis Martyrum legitur edicta quandoque proposita fuisse, ut omnes Christiani ubicumque inuenti Dijstura dare, seu ponere cogerentur, Acta rS. vi in actis SS. Abundij, & Abundantii, & alias saepe ; ad quod etiam vi persecutionis adductus est B. Marcellinus ij missilis Pontifex, qui deinde eam maculam salutari poenitentia, ipsoque tandem martyrio deleuit. Verum illud maxime sabbis ti atrox, & horrendum fuit, quod sub Diocletiano propositum est, nequis quidquam Christianis venderet , nec alia usui humano necessaria subministraret , nisi Dijs in prius tura posuissent, cuius rei ita meminit Venerabi- 'lis Beda. Mar nNon illis emendi quidquam,
fui vendendi copia, Nec ipsam haurire aquam. Dabatur licentia , . ' . Antequam turificarent . Detestandis Idolis.
Tus qu6que Christianorum manibus imponere solebat
102쪽
Gentiles,easque per vim foco in ara accenso admouere, Dyibah. Vt illud flammarum ardore compulsi in suppositum ignE in Ianar. cadere sinerent ; Ita de Origene tradit Epiphanius: Itε quamuis inquit spontanea voluntate id non perfecerit, ut fama increbuit, posteaquam tamen plane se istud facturum fuisset professus immissum in eius manum tus in altaris rogum immiserunt. J Quandoque etiam tus a deus Martyrum manibus imponebant', ut illud ante Idoli statuam excutiendo id Idolo obtulisse viderentur. Cel
D. Loria bratur maxime S. Cyrilla Martyr, quae in eadem Diocle-- t iani persecutione ardentes carbones cum ture supra ma man. rartio num posito diu tenuit. Commemorat quoque praeclaro ε' Iuli, encomio S. Basilius eximium Barlaam Martyris facinus ,
ia Ora . ., qui potius coburi manum passus est, quam tus in seret.
PLUMBATIS CAEDI, PIumbatarum serma vi
situr adhuc in antiqua pictura Ecclesiae S. Laurentij extra. ' Vrbis in nia ; Erant enim glandes, seu globuli plumbei seniculis, vel, ut in antiquo etiam marmore insculptum ea. S. vidimus, catenulis inpacti, quibus Martyres caedebam .f. tur ; quod etiam declaratur ex actis S. Theodori, cum etaram a. di. globis plumbeis immisericorditer verberari iussum dico tur. Hoc autem tormenti genus inter alia connumeratur s. i. Ad. a S. Ioanne Chrysostomo his verbis: Sunt lictoribus mulm si as ta tormentorum genera, ligna, lora, ungues, plumbum, M. cs z. quibus torquent corpora, & membra dilacerant, & dia Disi μ' strahunt. J Et S. Ambrosius: Quid respondebo postea inquit si compertum fuerit, data hinc auctoritate, ali- ist .aν. quos Christianorum, aut gladio, aut fustibus, aut plum. h.- ψ' bis necatos ξJ Huius etiam cruciatus meminit Tertii A. II. M lianuSin Apologetico, cum dicit: Ceruices ponimus ante ρυνας, plumbum ; J & Ammianus Marcellinus his verbis: Sertia famis. cum,& Asbolium supradictos, quoniam cum hortaretur 3 Mar- passim nominare quos veIlant, adiecta religione firm
rat, nullum igne , uti serro se puniri iussurum , plumbi
103쪽
validis ictibus interemit. J & alibi : Cumque disceret
inquit perisse aliquem laqueo, abisse alium trans mare, consciuisse sibi alium mortem, aut plumbo vita erepta extinctum, in immensum excanduit. J Et Prudentius in hymno S. Romani.
Tundantur,iηquit, terga crebris ictibus, Plumboque ceruix verberata extuberet.
De hoc denique suplicio extant quamplures leges in C dice Theodosiano vi l. 8o. de Decur. l. q. & 7. de exact. l. de Heretic. & l. a. de quaest. ex quibus colligitur ingenuos homines supplicio hoc mulctare nefas , ab eoque omnem Curialem ordinem exemptum fuis it Christiani autem,cum plebei, viles, & seruilis conditi nis homines reputarentur virgis , fustibus, plumbatis, lijsque infamibus, & seruiIibus poenis assiciebantur. Mutitos vero Sanctos Martyres plumbatis caesos spiritum emisisse, ut Maximus hic noster, legimus, & praecipue SS. Geruasium, Ianuarium,Papiam,Maurum, Seuerum, Seuerianum, Carpophorum, Victorinum, Nicomedem Pres. byterum,ut in actis SS.Nerei,& Achillei, Lucianum quoque S. Vrbani Papae Diaconum, & plerosque alios. Plumbatis etiam, sed non ad ipsam necem, caesi fuerunt S. Vse Nerea , γbanus Papa cum socijs, SS. Martyres Abdon, & Sennen, ' Arthemius, Procopius , Gordianus, alijque innumeri. a. ra. F.
PHOENIX. Extant adhuc quaplures Christianoru sarco. pha i sacris,& symbolicis nguris insculpti , quos omnes iam a nobis summa diligentia,& in diuersis suburbijs , &priuatis domibus conquisitos, cum Coemeteriorum picturis , Deo fauente, edemus; In quorum plerisque Phoenix insculpta cernitur, quam resurrectionis symbolum ut hic dicitur fuisse colliges ex Sancto Clemente , 1. Clime uqui de Graecis loquens haec habet : Quamquam aiunt in unica specie se resurrectionem ostendere , non credentes
104쪽
ijs, quae ipsimet narrant : Aiunt enim auem quandam esisse soligenam, uberem praebentem resurrectionis demonstrationem, quam dicunt comparem non habere, solamque in mundo reperiri, Phoenicem appellant marrantque eam post quingentesimum annum in Aegyptum aduolari. tem, secumque copiam cinnamomi , casiae, xylobalsami adducentem in loco, qui dicitur Solis ara consistere, ibique conuesiam ad aspectum Solis, ei ut aiunt ) supplicein sponte confiagare, redigique in puluerem Ex cine- . ribuS autem vermem existere, eumque concalefactum in nouam Phoenicem formari, alitemque factum in Arabia, quae est ultra Aegyptiacum saltum aduolare. Cum ergo ut ipsi aiunt per auem rationis expertem probetur resurrectio, cur temere nostratia calumniantur)J IJςc S.CI S. CD mens. Phoenicem quoque symbolum es e resurrectionis
v, tradiderunt Tertullianus, S. Cyrillus, S. Ambrosius, &-a. s. Am plerique alij Patres, de quibus sustus in libro nostro debras tib 1, picturis Coemcteriorum.
de resurr/e. 49 QUAERERE FACULTATES AMBORUM. Bona enim Damnatorum lata sententia publicabantur: calis,a . Supplicij damnatione inquit Callistratus bona publia: - cantur , cum aut Vita adimitur, aut Ciuitas; aut seruilis ' conditio irrogatur. J Et Vlpianus pariter Iureconsul
ripiam in tus: Si cui inquio aqua, & igni interdictum sit,eius necis illud testamentum valet, quod ante secit, nec id quod m ct qui postea fecerit ; bona quoque, quq tunc habuit cum damnaretur publicabuntur; aut si non videantur lucrosa Creditoribus concedentur: In Insulam deportati in eaden scausa sunt; sed relegati in Insulam, & quibus Terra Italica , & sua Prouincia interdicitur testamenti faciendi ius retinent: Hi vero, qui ad ferrum, aut ad bestias, aut in metallum damnantur libertatem perdunt, bonaque e ii rum publicantur. J Inde est quod in actis Martyrum bo- na eorum publicata stequenter reperies; & idcirco AI-
105쪽
inachius post S&Valeriani, & Tiburti; gloriosum exitum
eorum facultates quqrere coepit. Erant vero antiquitus Procuratores ad damnatorum bona constituti, ut ex
hac antiqua inscriptione colligitur , quae in area domus Caesiae in Vaticano inspicitur.
ROMULO. PATRI. DUL. . CISSIMO. ERVO. PVBLICO. PRO C. AD BONA DAMNATORUM - PRO C. AD. ALIMENTA di CONSILIARIO. AVGGR POST IMIUS ROMULUS i FILIUS. ET NEPOTES.
Hic est fortasse Procurator ille Caesaris, cuius meminit L. si ut proponis C. de bonis proscriptorum, ibi: Si ut pr pQuis bona eius, qui tutelam tuam administrauit, sententiam passi ad Fiscum sunt deuoluta: Procuratorem nostrum adire cura, qui si quid iure' posci animaduerterit, no negabit d Erat enim hic procurator,ut notat Bart. in l. si minori C.de iure fisci iudex inter priuatu, & Fiscsem, de quo saepe in Titulo de Iure fisci,& de bonis damnatorum
ueo APPARITORIBVS. Ministri omnes, qui Magistratuum praeceptis praesto erat,vi pote Lictores,Viatores, Cornicularij, Scribae, Accensi, Interpretes, Praecones, alijque similes, apparitores ab apparendo dice- ν; bantur, ut notat Seruius in illud Virg. Adri. 'saevique in limine Regis parent.
De Apparitoribus quoque habes apud Prudentium.. Incensus bis Uclepiades, ii Ierat
106쪽
Euiscerandum corpus eculeo eminus Pendere, O uncis ' vinculisque crescere. paritores sed furenti suggerunt, Illum ieiuna nobilem proflia, ia ' . 'Meritisque multis esse primum ciuium . .
Quamplures praeterea extant leges, quae de Apparitoribus mentionem faciunt, ut l. nullus Apparitor, & l. quicunq; C. de diuers. ossic. l. Diuus E de seruis fugit.l. si pignora is de euict.l. ne diu Apparitorum C. de poenis. Multiplices etiam titulos de Apparitoribus habemus in Iustinianeo Codice,ut de Apparitoribus Prefecti annonae, de Apparitoribus.Magistrorum militum, Comitis Orientis, Proconsulis ,& Legati; de Apparitoribus Praefecti Pr torio,& demum de Apparitoribus Praefecti Vibi, de qui, bus hic.
st OFFERRET SOLIDOS, ITA UT PAREM
SUMMAM NUMMORVM. Solidum hic pro aurea in neta, nummum vero pro aerea accipi clare liquet ex illis quae sequuntur verbis: EXULTANTES, QUOD DA
RETIS AD COMMUTATIONEM AURI PRETI SI;AERAMENTUM VILE &c. Solidus inquit Isi
dorus nuncupatur,quod illi nihil deesse videtur; solidum m.I. e. a . enim Antiqui integru dicebat & totu. J & paulo infra: - lidus apud Latinos alio nomine sextula dicitur ideo,quod de his sex uncia compleatur, hunc ut diximus vulgus au- reum solidum vocat. J Erant ergo solidi, ut ex his Isidori verbis colligitur, aurea moneta it quorum sex unciam, ac duo, &septuaginta libram perficiebant, quod ita ipsius ---δει AleXandri Imperatoris tempore, quo huius nostrae Sacrae Imporiin L Virginis martyrium contigit obseruatum constat ex eius. dem Rescripto, cuius haec sunt verba: Quotiescunque ce M. ta summa solidorum pro tituli qualitate debetur,aut auri δε. massa transmittitur in septuaginta duos solidos libra seratur accepta. J Huius quoque solidi aureae monetae mi minit
107쪽
minit Lampridius in vita eiusdem Alexandri; & demum solidum ex auro confici solitum patet exl. prima C. . ponder. lib. Io. Solidos etiam pro aureis nummis in Sacris literis accipi ex eo colligit Budeus, quod qui solidi in
vulgata editione dicuntur , a Iosepho stateles nominen- tur ; stater vero apud Graecos aureum nummum significet. . haec de solidis . . Nummus vero hic pro aerea moneta accipitur, ut diximus ; idem enim erat simpliciter nummus, quod stae lius aeris, quorum centum antiquum aureum, & quorum mille sestertium neutro genere constituebant, ut auctori, . late Ciceronis comprobatur, qui quinque sestertia,quin- Cis. . que millia sestertium, & quinque millia nummum pro eo in Vorrem. dem usurpat. Et quod Suetonius aureum unum dedissei sis. -. Othonem scribit, Tacitus centenos sestertios dixit. Sed Othone .
de his lasi per Bud eum, Alciatum,&alios recentiores quosdam, qui de asse, ponderibus, & mensuris scripserui.
CHRISTIANA SUM. Tam ardenti desiderio ob fidei confessionem martyrij coronam promerendi flagrabant gloriosi Christi Milites, ut ab Imperatoribus,& Iudicibus
de nomine tantum proprio interrogati simul cu eo Christianae professionis nomen ederent, ut nostra haec Beatis. sima Virgo Caecilia. Ita quoque de nomine a Fabiano Iudice interrogatus S. Pontianus Martyr, respondit: A Sur.um... parentibus qκ idem meis nomen mihi Pontiani impositum est, sed Ego ιε- ranc aliud maius, praeclarius habeo nempe Christiani. De nomine ino; pariter interrogatus Sanctus Euentius ut habetur in actis f. .. S. Alexandri Papae respondit: Nomine carnali Euenitus di- 3- mi, cor , Spirituali aμtem chrissianussum. Interrogatus S. Acatius Centurio Martyr a Bibiano Duce quodnam nomen habe βη - δ.ret, respondit: Optabile mihi,s toti generi meo nomen . christo rideriuatum, illud vero qκο bκmano Uu appellor catius en . Ita ni ijSών. quoque S. Bonifatius Martyr de nomine tantum interr I, D
108쪽
gatus respondit: Primum quidem mibi nomen , o quo maximὸ vocari gaudeo CFrissianus sum , quod si ris scire nomen mibi impositum a parentians Bonifatius. Hac ipsa denique Christi con- fellione adeo gloriabantur S. Martyres, ut de nomine interrogati nihil aliud quandoque responderent, qua Christianus sum, vel Christianus appellor, de quo multa exe-οpla reperies in Epistola Gallicana ad Ecclesias Asiah. Phlygiae missa apud Eusebium, sed inter Hiera praeclatues V. 2. illua est, quba in ea de Diacono quodam traditur, cuius
haec sunt verba ; Ipse tanta animi celsitate, & constantia. illi exaduerso restitit, ut ne nomen quidem,vel suum , - vel Gentis, vel Ciuitatis unde fuit, neque virum seruus , an liber illis vellet dicere ; sed ad omnia rogata latino sermone responderet, Christianns sum , istudque pro nomia. ne, pro Ciuitate, pro genere, & denique pro re quaque iterum, ac saepius eloqueretur; aliam autem vocem Gen-AEAE 3 Cο- tiles ab eo elicere, audireque non poterant. J Ita etiam ista I. - . . de Sancto Concordio Martyre legitur, qui de nomine a se uar. Torquato Tusciae Comite interrogatus respondit: CHRISTIANUS SUM, Et iterum interrogatus, IAM TIBI DIXI, respondit, CHRISTIANVS SUM ET CHRISTUM CONFITEOR. Huius demum liberrimae Chri-
. sti confessionis a Sanctis Marinibus emitti solitae mentia T rtulit . nit Tertullianus in Apologetico his verbis : Vociferatur ἐ' , Christianus sum, quod est dicit, tu vis audire quod non est, veritatis extorquendae Praesides de nobis. - solis mendacium elaboratis audire. J
NA, ILLUSTRIS, AC NOBILl S. In alijs Codicibus, legitur INGENUA, NOBILIS, CLARISSIMA . Haud
temere credas Sanctam hanc Virgine a veteribus illis R
' manis CAECILIIS gen is auxisse; quippe CAECILIA Gens Romae plebeia quidem , sed nobilissima fuit, ex qua
109쪽
Dictaturis, Triumphis, Pontificatibus maximis claruit. Ilustrarunt id nomen apud Ethnicos ex mulieribus plures aliae, inter quas antiquissima CAIA CAECILIATAN AQVIL prudentissima mulier Tarquinij Prisci Regis uxor ; Florente vero Rςpublica CAECILIA L. ME TELLI DALMATICI I . que M. Aemilio Scauro Principi Senatus, deinde L. Sullae Dictatori nupsit. lemoratur etiam a Cicerone altera CAECILIA PETELLA cuius ab eo somnium refertur. Est & tertia Metelli
filia, eius qui a Creta deuicta cognometum tulir, Crassiq; diuitis, qui a Parthis caesus est,ut pleriq ; conijciunt uxor, cu us est monumentum id egregium e liburtino marin re sphaerica forma, quod Appia via adhuc extat, vulgo caput bouis dictum, in quo haec legitur inscriptio.
Memorabile etiam Caeciliorum nomen reddit, quamuis non ex Metellis otta, CAECILIA ATTICA Attici eius ad quem Ciceronis extant epistolae filia , & M. Agrippetier consulis uxor, ex qua Agrippina nata est uxor Ti. Claudij Neronis Caes. Sed omnium glorias omnes haec nostra CAECILIA superauit, maximumque Familiae suae decus triumphali martyrio, & christianae fidei virtute addi- Adit, ut illis quidem verbis significauit: Quod autem IlluRritus est Christiana sum. Ipsa quidem se, & Romanam Civem,& illustrem ,&nobilem , ac clarissimam profitetur, nec id Proestinus abnuit inquiensi Naiiuuate scimur te nobilem ;Cui nobilitati fidem etiam astruit,quod diues admodum,& opulenta erat, Sponsoque & ipsi illustri sino desponsata. Neque vero longe ab ijs teporibus alij CAEClLII
110쪽
absunt sub Caesarum Imperio, quorum nomina inter F stos, & Magistratus leguntur: Ante annos centum sexa- Tertuli.lib. ginta circiter sub Vitellio CN.CAECILIUS SIMPLEXU Consul cum C. Quinctio Attico suffectus ; propius sub
Traiano ante annos plus minus centum C. CAECILIUS ιι - rvis. CLASSICVS suffectus cu Acilio Rumi omitto C. CAE-
ρώπ' CILIUM PLIN M sub eode Traiano Cornuti Te
t. vir. d. t ulli Collegam, cuius extant epistolae elegantissimae,quor. , - niam hic Patria Novocomensis in Familiam est insitus. a. ἀε Inua- CCeterum prOXime omnium ad nostrae Martyris tempora δε accessit ex his , quos hactenus notarim Viris insignibus
P CAECILIUS CAPELLA, qui sub Septimio Seuero Prq
N 'No ses Byganiij fuit tempore quo ea Ciuitas exitio data est, .... vis cuius meminit Tertullianus. Sunt & frequentia in vel uicui. am- stis lapidibus variorum C ciliorum nomina , quorum γG.δε sis. . etiam plurima inuenies impressa in libro Inscriptionum
s.f. .do in Europae a Smetio collectarum.
., ' marium Magistratum honorificis quoque verbis Impera- . . M tores ipsi affari consueuerunt; ad illum enim rescribentes p/ἰMt in C. his eum titulis decorabant: Illustris magnificentia tua. Iuli diis, II. r. . σpr c in magnificentia tua. ulustris magnitudo tua. uroris
potui. ..d. anhoritas tua . Amplitudo tua. Sublimis eminentia tua. S- ceritas tua. Gravitas tua. Culmen tuum. Sublimitas tua Et alijs-bis, Σι. similibus: Idcirco Beatissima Virgo nostra Caecilia cum Alcqυ. machio loquens inquit Nobilitas vestra. Ita etiam in actis S. Sebastiani Fabianus Vibi Praesectus Illustris us a SanLa.d.M. Oto Tiburtio Martyre appellatur.