Marcelli Palingenii ... Zodiacus vitæ. De vita, studio, ac moribus hominum optime instituendis. Libri 12. Additis, quæ nusquam hactenus inveniebantur, singulorum librorum summariis. Cum indice locupletissimo

발행: 1698년

분량: 337페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

Aut sanguis, quoties generosa essem male quisquam NatuS , avos , atavosque suos , gentiliaque arma. Jactat, & eximios laudat virtute parentes. Judicium tamen hoc vulgi mendaciter errat Ut plerumque solet, communis opinio multis, . Paucorum ratio est, si nobilis ille putari

Deber, quicunque est dives : se nobilis esse Credo potest lanius , tonsor , piscator, equiso Pastorque.& pistor , coriarius , atque bubulcus , I o. Et leno, & latro, & quivis de plebe lutosa.

Namque ex his multi rebus nummisque pozentes Et sunt, & possunt fieri, sortuna frea uenter EX tollit mi seros r eodem detrudit acl imum saepe illos , Quos a se rotae commiserat ilia . Nobilis ergo fuit tantum quum moenia v i istor AEncadum intravit Marius plaudente senatu Ac populo , insignas lauro , niveisque quadrigis :Sed post quana e)ectus Syllanis viribus , cxui Minturnis latuit, latuit quoque carcere saeclo eao. Vel quum mendicus panem per Punica rura - . Pro superii in testes , & non bene nota potestas Quaercbat panem duris sonoribus aptum , Non erat infelix tunc nobilis : abstiterat tunc 'Nobilitas fugiens longe : mo X ipsa reverzit , Quum Marius rediit. mutato sidere, Romam. . Nimirum stulta haec sententia , si sit ab auro Nobilitas, c 'rte de terra nascitur aurum D se aude, dc furto , de foenore : nascitur ergo

De fraude , & furto , de suenore nobilitas , ogo. Judicium vulgi insanum i o sine pectore turba INobilitare hominem non ulla pecunia , nullae Divitiae possunt : pretio nam dignior omni est

Nobilitas: haec non omitur , nec venditur auro. 'At genus ille suum jactat , laudesque suorum . Inculcat, cum sit turpissimus : atque recenset Gς sta patris, monumenta atavi,patruique trophaea. Et quanquam innumeris, demens, ignavus, ab uncten Criminibus , virtutis inops , tamen esse putatun

Nobilis , est alto quoniam de sanguine natus. o. Cur aliena tibi tribuis i laudemque tuorum

122쪽

Esse tuam censes cum tu sis dedecus illis, Degener, infamis i mentito nomine cygnum Gracculus appellat sese : cornicula plumas 'avonis furata , cupit pavo ipla viae riSect natura vetat . Quae nobil Italis origo est . II inc animi viles , hinc & coelestia cord a Proveniunt: haec largitur sua semina cunctis. Nempe animum Propter. non Pronter corpus haberi Nobilis . & dici clepes : nam corpora multa sitir a O. Servorum pulchra, ia magna,& robusta viden- Nobilitas cuidam est animi proprius decor, atque Vis ouaedam nativa , cupit Qua grandia semper , Uilia contemnit, qua 1 urium tendere ut ignis Nixi et, & summas penetrat velut ardea nubes, Infima delpiciens. han v I in qui munere coeli Accipit , isse bonus siet, patiensque laborum , Consilioque potens , curis vigilantibus , ut quid Dignum laude gerat, ut sit laudabilis ipse. Sect tantum nastura bonum non omnibus, imo a . Perpaucis donat, quorum fama inclyta longo Tempore, post cineres populorum in pectore vivit. δε itamen so mores , o mira insania) quis non Vult dici & credi nunc nobilis y o nebulonum Turba aucta κ , o vile pecus: te nomina Clara Delectant. tibi fama placet, xilii gloria : cur non Et labor & virtus etiam olacet, ut meri id sis Nobilis an mavis lapiens iustusque vocari,

Npm i ne mentito , quam ver cur tibi nummus Falsus . cur panis salsus, cur caetera fallis ,3 . Non lunt grata, velut me laxa cfritile nome:

Nob litatis amas ' o Iarva , o limia aisce

/ Uilce I PIus f mare animum , compescere caec0s I iAssecius , ratione uti. vlvare naanda ,

Iusta sequI : te nosce prius , durosque labores Am 2Iecti ne te pigeat, vile Aqῖie iugare

Desidiam . ut postis culmen virtutis adire. Tunc iure ac merito clicdris nodi lis : naec est. Isaee eis no Silitas vera : naee lunt Hlzaeorum

Mussera , ab indoctis non εntellecta per istam ετ. Incesi e viam Phrygia de gente Qxii rive ν

123쪽

M ARCE L. PALINGENIi

u ac duce Romanum imperium se sustulit astris ν . Hae abeunte iterum in praeceps descendit ab astris. Nam simul ac segnes consurrexere nepotes , Iam parto imperio , jam prosperioribus annis , Del: cias ludosque leves , luxumque secuti , Degenerare suis coepere a patribus , unde Nobilitas tales homines exosa recessit Protinus ad superos, donec crescente nepotum Luxuria & vitio , deleta superbia Romae est. Io. Non i p i t u r egnus e sh, non sanguis . non statua- Mutarum series , ctun auri copia , quae te: srum Nobilit ex irtus , ' Irtus ; hac nobilis Hell

Alcidesque TuiT. suit sae quoque nos i lis ille

Tlias aeternum cui praebuit inclyta nomen :Hac proceres alii, quoru in tot iam a per annos Durat adhuc; quid te riualibus ortum Egregii sui te praecipui renuere parentea zOuid tum Pli nis Ili es t si turpis , turpiter omnem Φncessas maculas sue domiam tibi de iis e sisti ut .ao NSn Fonor ac veluti stolidum si et ienat asellum Magnanimus sortis uti e leo , ii ii in I a barro Nateatur . monitrum es , clarae sue injuria genti. NIon sic nobilitas per te ita mentarc linqui . Aut Virtus potis eit velut aedes , rura . su PelleX. Hanc natura tuis ribuit majoribus : ati non D mnibus , an si qua repetas ab Dristin qQ uri a ,

navem fortaste tuo cir 'lau ti in Emul s Cerdones aut apricolas , unumque videbis Ex humili natum fortuna . nobilitatis P. Principium lecisse aliis r quae tempore crevit Paulatim . sed post quoque tempore victa senescet. omnia seri xemnus . pariter rapit Omnia tem Diat. Quis nunc Pompeji de stirpe, aut Caesaris esse Noscitur aut ejus, domitis coetnomen ab AphrisCui virtus invicta dedit i quis credere tantam Progeniem periisse potest domus alta deorsum

Saepe cadit, penitusque ruit , inritam QN2 Evaturae sentimili simili a est Tominua num i Ortuna perennis. Sic coelum variare GJet mortalia quaeque.

fio. At dices, quale est serae nitalis quoque fructus et Indin

124쪽

I m de venare solet si sum de semine claro , Clarus em Non sic : proceri saepe parentes Exiguum genuere hominem , turpemque decori, Robusti infirmum , sapientes insipientem :Nec mens , ut corpuS , patrio de semine manat. Non patris est animum pueris praebere, sedi ipsum Largiri natura solet.. id nobile semen Egregiumque feret, faveat nisi debita coeli Temperies verum est vulgo quod dicituri, annus Io. Producit segetes, non cultus : semina quamvis Optima , si terrae fuerint mandata sinistris Sideribus , parient lolium , vel jacta peribunt. Ergo sussiciens non est pater ipse creandis Nobilibus natis, adsit nisi gratia coeli. Hinc est quo es mult0s humili de plebe videmus It lustres nasci : qui magnum nomen adepti Virtute ac meritis , se post modo nobilitarunt.

Quis fuit ille Maro y quis Tullius ille . quis ille Tam sapiens sanctusque Catot quis Horatius

Omnes

a G. De medio plebis geniti: quis doctus Homerua

Cujus nec patriam certam , certosque parentes

Scimus adhuc, dic quaeso, patrem Demosthenis,

Euripidis matrem. dic Socratis , illius inquam Socratis , in cu)us gremio Plato maximus hausit Divinos latices , qui solus Apolline teste Fit visus sapere : hunc genuit, qui marmora fodit

Nascentes pueros mater capiebat ab alvo. Nonnullos etiam reges, de plebe creatos

Novimus. haud rarus quoque consul & induperator 3o De populi faece ad summum pervenit honorem. Quid quod equi, pariterque canes,ac.caetera bruta Degenerare suo persaepe videntur ab ortu tNempe diu res nulla manet, nempe omnia semPezDeteriora solent fieri, in pejusque reserri, Naturae imperio , & fatorum lega perenni: Deinde iterum ex alio suetu instaurata renasci: Hoc variare, decus mundi est: haec gloria surrunt ex minimis ingentia, nec non

Arti sicis, sacere

125쪽

Ex summis minima , & rerum mutare tenUrem Jugiter , ac faciem sapienter cuncta novando. Non tamen inficior , claros habuisse parentes I sie bonum , & claro nasci de sanguine . namquαHoc Vere pulchrum atque bonum est, ProsuntquQ

hu κilio , exemplis . hortatibus , efiiciuntque Νsrpe sui similes natos , nisi sata repugnent, Ut natura potens nimium : quam vincere si quis Nititur , ille etiam congestis montibus , altumro. AEthera conscendet, pulso Iove: qualiter olitri Fama Giganetaeos quum sensit Phraegra tumultu S. Enceladum memorat,summi juga maxima Olympi Imposuisse Osne,' premeret cum Pelion Ossa , Sed tamen hoc non esse satis concludimus. ergo Quamvis a populo dicaris nobilis omni, Sisque licet mollis , nitida cute, corpore lauro, Fgregiis vescare cibis, ac veste superbus Conspicua incedas,reseras gentemque domumque, Nobilis haud ideo es , sed fortunatus , & utria o. Aurato similis , similisque ex marmore signo.Quis tamen hoc curat i satis est de nobilitatorio virtute , ipsum nomen: maluntque videri, Quam sic esse homines. pro dii, nunc nomina tari

Malnifica , & claros titulos sibi quilibet Optat,

Arrogat, affectat, sequitur, rapit: ut merito jam Et se asinus pardum voeet ,& formica leonem. Quis non vult sapiens,'generosus , justus haberi , Et probus & doctus contentus cortice solo in tque umbris rerum t ut tali velamine mores Ao, Occulat infandos i lis est de nomine, non re. Uoe habeas igitur nomen , sic nobilis esto , ut Romae Pasquillus homo est : ut saepe vocatur Nobilis aut latro,aut meretriri, aut nobile marmor, Esto tamen quod sis & nomine nobilis, & re :Quid tum laudabor , dices , decorabor honore. Nunquid parva tibi haec,& non cupienda videntur I'rnmia ' quandoquidem virtus eκ nobilitate Nascitur , ex virtute autem laus surgit, honorque. 7 A Non

126쪽

Non volo , nec fas est virtutem carpere : sed si Interius videas meliori lumine verum , Cognosces quanto virtus tam digna labore Afiiciat miseros homines : quam reddat amaram Stoicus id quamvis nolis concedere) vitam. Moralem primum videamus : dissicilis pars Nimirum haec : quam si quaerit quis rite tenere. Πeu quantos opus est subeat toleretque laboles :Naturae bellum indicat, confligat Oportet :u 3O. Quandoquidem mortale gonus natura creavit. Infirmum , pronumque malo , adversabile recto. I 'ro superi, in vitium facili decurrere lapsu Quisque solet. cur haec homini mala semina quondam

Indita sunt nunquid fuit haec tua culpa Prometheu tAn malus hos daemon humana in pectora morbos Intulit ut tama est,) scelerisque injecit amorem Heu quam dissicilis , salebrosa , & plena laboris

Semita , quae ad mores ducit, vitamque Deorum bQuis bonus est 'non sponte ullus , quis non rnatu S jlao. Qui legis, regi sue metu, peccare recusat: si e Vel qui forte nequit, quot vult, committere crimen. Nimirum haud facile est natuῆae obstiter e , seque Vincere , Minsanos compescere pecturis aestus. Quapropter pugna assidua , jugique labore Eit opus a puero , ut vitiis ponantur habenae. Assuetudo etenim naturae frangere vires Saepe solet, si sit multos firmata per annos. Ergo militia est hominum vita : hostibus omnis Plenus ager , multi latitant ubicunque latrone S. Ao. Quis ror vitabit laqueos tot retia cautus Effugiet 8 nam cum sortuna est prospera cuiquam,

Actutum subit & stimulat vesana libido , Tum sua castra movet ventosa superbia , tunc & 'Desidia atque gula , & petulans audacia surgit: Contra illum dolor atque metus, dirumque Venenum Occupat invidiae atque irae, quum sorte sinistra Vivit, & indignam quaerit propellere quovis Pauperiem pacto, tunc fraudibus atque rapinis .

127쪽

rro MARCEL. PALINGENII

Et furtis studet, ut sua damna rependere possit. Ehcii , mortales inter Scyllam atque Charybdim Jactantur miseri, & vitiis laeduntur utrinque Dumque mala haec vitare volunt, labuntur in illa. Si cupiunt sortes fieri, discrimina oportet Multa pati , & multos coguntur ferre labores. Si virtutem illam , quae humanus temperat actus , A ffectant, opus est expellere gaudia , tristi Consilio , gratamque parum deducere vitam . xo. Si Justus vult esse aliquis , non utile quaerat, Justitia est multis laudata , domestica paucis. Quo a si sorte placet cuiquam prudentia , semper Ut caveat , nulli credat, fidatque necesse est rQuandoquidem sunt cuncta dolis & plena periclis. Denique qui bonus est ,& mitis i saepius ille

Laenitur : ille minus tutus , plus insidiarum Sullinet. hie si quidem mundus domus ampla ma

lorum ,

Ae scelerum patria est : probitas hic exulat. Undae Imbelles lepores , damae mites , Capreaeque dio. Idque penus sine selle animalia quaeque petun-Saepius , & Pereunz: rarus venator ad ursos flux Accedit, tutos conservat lilva leones. I nunc , & mitis, simpleκ . innoxius esto , Ut citius fias avidorum praeda luporum. Heu mundus toltis quaedam est nativa tyrannis. Debilibus robusta nocent, & grandia parvi S , Ales fulminiger timidos infestat olores , Accipiter laniat turdos , mollesque columbas rversicolor coluber ranas misera Sque lacertas 3 o. Devorat: in silvisifera fortior, ore minorem Dilacerat: tua monstra tenes quoque maxime N

Quae rapido infirmos absumunt gutture pisces. Non mare , non tellus , non aer tutus , ubique Hostis adest, prodestque parum non e Te nocentem: Ergo vide quam sit pars haec virtutis amanda , Quae sacit esse bonos : nam tanto parta labore Hostibus in mediis tandem vos reddit inermes.

At dices, probitas defendi legibus, atque

Diuilla o Corale

128쪽

Principibus solet : o utinam fieret, sed ubique

vi ri Ciantur nummis leges , magnoque favore: Γ Iacantur donis Reges , & , oce precantum :x amnant jura illos quibus aut e X hausta crumena , Aut nullus favor est, alii quocunque premantur J ci dicio , insontes abeunt, ut parvula musca Iri vcnui tela , quam pendens texit arachne , VoΙvitur ac remanet: sit grandior horricii orqv. e Impulerit , se angit casses & tuta recedit :io . . Sic leges veluti Scythica de gente canebat Barbarus ille sophus) miseros nectuntque tenentque Transmittunt laxis soribus , renuuntque potentes, Altera virtutis pars , quae studiosa requirit Naturae causas & viri penetrabile verum ,

Quam sit dissicilis , quam magni plena laboris ,

Εκ perti norunt. primo coguntur ab aevo .

Sub p maeceptoris servia , formidine multa , Verberibus caedi , & lacrymis dictata reserre: Inclusi tanquam in cavea cohibentur , ut ire a o. Non liccat quoquam, nisi permittente tyr3nno.Quanquam ventris onus jubeat, Vesicave turgens , Et pueris cognata fames , & ludere gratum. Tempora sed calidae postquam accessere juventae , Majori studio est opus. hic Antenoris urbem , Adriaci tentans rabiosam gurgitis iram , Parthenope nave petit, Tyrrhena per aequora cur

Tens :

At Perusina alius, Romana ve moen ia quaerit: Ut procul a patria tellure, incommoda multa , Et mala multa serat, Veneris, somnique cibique

3 o. Parcus , & assiduus studio , librisque legendis Haud aliter quisquam fiet, nisi nomine, doctus .

Sunr etenim docti re pauci , nomine multi. Gaudia nempe nocent, nocet illecebrosa voluptas Apprime his cupiunt qui discere plurima,& altum Doctrinae culmen conscendere. namque resectunc Ac removent animos , duro tramite , per quem Itur ad auricomae lacraria celsa Minervae.

Nempet labore opus est longo, assiduoque

129쪽

Nobile per populos urbesque acquirere nomen Hinc vero multos cruciat dyspepsia , multos , Dum nimium nimiumque legunt , ophthalmia

Prae studio stomachus crudescit, visus hebescit, Et pallor veniet , R in acies , & accrba senectus.

Nec mirum , quoniam scire & cognoscere vertam , E si praeter naturam hominis, propriumq; d Coriam Ac veluti infirmo radiantem lumine solem Nochtia ferre nequit: sic mens humana deorsum ro. Imbrcilla ruit, quoties contendit m altum Surgere & audaci coelum penetrare Volatu. Quod proprium est' superum , mortales turpiter audent,

Desipiuntque magis, quanto magis illa requirunt , Quorum cognitio nil prorsus spectat ad ipsos , Ni sorte auκilium ac lumen descendit ab alto. At dii felices : mundum , quis , quantus, & undσ,. Atque ipsum mundi dominum, speciesque ani-

mantum

Et rerum innumeras norunt, causasque latentes , Semina , & occultas vires , quibus omnia constant. ao. Haee vita est', hae est ipsorum tota voltiptas Non cibus, aut somniis, non morbus, Cura, laborve,

Non Iucri spes , non damni metus impedit illos , Quin semper valeant Optatum inquirere verum. Ergo caelicolum sapere est: prudentia tantum Convenit & consert mortalibus , ut sibi possint Consulere, & vitare sciant incommoda , nec non Commoda congerere,& tranquillam ducere vitam. Quid taciat, quid non, homini prudentia monstrat. Huic studeat quicunque cupit bene vivere , &inter

3 o. Tot spinas rerum gradiens non laedere plantas. Qtiis non esse putet stultum , qui rebus omissis Utilibus propriisque , aliena & inania quaerit Dumque suas nescit vires , majoraque teIitat, D tim nimis alta petit, praeceps, velut Icarus, dis Mergitur aequoreis : cupiens sequare bibendo Rana bo vem , rupta nunquam bibit amplius alvo. Dum

130쪽

Dum studet insanus Phaethon coelestia fraena

Mortali tra tare manu , nonne insima pressit Stagna Padi,currumque cadens vitamque reliquit Sese metitur prudens & continet intra Naturae fines r nec plus quam debeat, audet, Excepto , si illum Deus impellitque juvatque. Curent mortales quae sunt mortalia : omittant, Quae superum r ne si contendant altius aequo mandere, praecipitent potius, moveantque cachinnum :ro. Ut si sorte velit summa de rupe volare Bos gravis, aut asinus citharam pulsare canoram. Esto autem quisquam doctrina praeditus omni, Usque adeo ut multos norit componere libros :Quid quaeso inde boni accipieti tantumq; lab Orcm I 'iaemia quanta manent dices, laus , gloria, fama, Inque animis hominum diuturna in saecula vi vcr. .

Rr qui ego quid sit honor , quid laus, quid fama ivelim te Clarius & melius perpendere : plurima namque inpparent aliter quam sint, oculosque tuentum RO. Atque animos fallunti specie, velamine &umbra Hinc bona, quae mala sunt: & quae sunt turpia, pura Censentur: scatet hinc sons omnis stultitiai. schra, Saepe sub argento latet aes , ferrumque sub auro Et sub sincero clauduntur cortice putres Castaneae , multosque lupos sub pelle videbis δε gnorum , non ne aulaeis cariosa teguntur Ligna , vel antiquus paries , rimisque pudendus t Est acies mentis potior , quae perlpicit intus Quicquid in abstruso est . quicunque hac uti xur, ille. 3o. Verus erit rerum judex ,& mira videbit. Qxiaero igitur,quid fama juvat quid gloria' quid laus oppressos somno , aut vivendi munere casso, Nil plus quam surdum citharae, aut spectacula cae-At respondebis, viventes & vitilantes . scum Hi S gaudent, nec, non pro talibus omne periclum Ultro adeunt, ultroque animas cum sanguine fun

dunt.

Nimirum ambitio multos a *rtiὴ, tanquam E

SEARCH

MENU NAVIGATION