장음표시 사용
141쪽
omnem cum camo exuere, & requiescere iamper, AEternaque frui ac tranquilla pace, vel ipsis Depositis membris, nulla re Prorsus egentem Vivere, nec sentire aliquem jam posse dolorem , λtque una cum diis totum Percurrere mundiam , Singula spectando , & ventos superare volando , Ni tuerit pingui vitiorum tace gravatus, Cogaturque imas terrarum habitare latebras. oitquam sic sata est. Musarum maxima , surgit , Io. Et me Phoebea renuentem frande coronat:
Deinde abiens per inane amplum, sese abdidit astrio.
142쪽
Unitatem Dei, omnium rerum primi principii demonstrat e quemsumme perfectum, simplicem , existentem, sapientissmum , summe bonum , sempiternum , infinitum H incorporeum esse apodictice osten it. De levitata es gravitate pauca. cum sensus fallacessent,
rectam rationem veritatis normam infallibilem ess asserat. 2Eiberi tuos colonos rationales , holmnibusque nobiliore, agygnat. An plures orbes dentur disquirit. Naturam anima cognoscere dimile est. causam motus in corpore humana voluntatio calari aserribui3. Deindo sententiam suam de dolore, lasstudine, pqsonibus animau sensibus eo ponit et ubi animam solam, non vero oculosvrdere , auresve audire Uc. solidissmii Nex intimis pbilosophia purioris penetralibus depromptis alumentis manifest me evin cit. Tandem anima immortalitatem ι bu jusque dogmatis necessitatim S utilitatem evidenter satis demo rat V inculcar ι ob-j.ctionibus respondet. LIBRA.USA a gedum surge , & melioribus
utere pennis dAlta pete, atque humiles jamdudum despice curas:
143쪽
Rebus in excelsis decus est & gloria major Contemplare deos , totumque per aethera curre , Est ubi ver aeternum, ubi pax aeterna, ubi sempeTLucidus apparet Titan , nulli que tenebris Laeditur alma dies, non illic nubifer Auster , Vaesanusve Aquilo : Zephrri sed blandior aura Spirat, & ambrosiae laeti suma gramina mulcet. Hac spatiare igitur : tamen inde relapsa vicissim A centro ad centrum vario discurre Volatu , ro. Ac veluti speculam quaerit, quicunque videre Optat multa procul, sic te super astra necesse est
Scandere, ad usque Iovis solium : hae sublimis ab
Subjectum claro spectabis lumine mundum. xrincipium primum, immensum, admirabile,sum
Ex quo cuncta fluunt, tanquam de fonte perenni , Unum est duntaxat, nec recte plura putantur et Nam si plura forent rerum primordia, vel nil Inter se prorsus differrent, sic erit unum :Vel mase differrent, & sic fateamur oportetao. Esse aliquod majus, melius, praestantius, intexCaetera principia , unde aliis tribuatur origo , Arbitrio cujus moveantur caetera. nam si Plura movent pariter, si vires omnibus aequae , Si par imperium est,non est tamen aequa voluntas,
Parque illis animus, crudelia proelia fient Iugiter, atque omnem impediet discordia motum. Ut si forte.ratem parili conamine plures Impellant venti, nunc huc, nunc flatibus illve Ambiguis agitata haeret, cui pareat, aut quem 3o. Audiat: unde loco semper versatur eodem. At si animus cunctis idem est, eademque voluntas Principiis , laustra ponentur plura, sed unum Sussiciet; nam si non sussicit, atque aliorum Indiget auxilio , si non nisi juncta movere Possunt , haud dubie impersectum erit unumquodque Nec poterunt Vere primordia prima vocari, Nam persectum impexsecto prius esse necesse est Nec
144쪽
Nec non composito simplex , & pluribus unum , Et miNro purum : quod prudens nemo negabit. Eit os fisepretium tamen hoe ratione probare. Causa suo effectu psor est, auctorque opere ipso. Persectum vero, quHi partes continet omnes, Nil que illi defit, lonpe eit robustius , atque Fortius, ergo iacit. movet, imperat, unde putatue Jure quidem causa atque autor : sed debile conir Est imperfectum , quia partes non habet omnes, Io. IIuicque aliquia dent: proin vincitur, atque
Persecti jussu paret, non imperat: ergo Iure quidem essectus dici, atque opus esse meretur, Posteriusque ipso persecto clebet haberi. Quod si principium primum , quo cuncta creantur Imperfectum esiet: miserum foret usque, & ab illo Nil posset fieri persectum : sicut ab arte
Quae non persecta est, persectum non opus exit. Quare non post uni plura esse exordia rerum , Ait unum : quia persectum non amplius uno est. 'ao. A quo sic rerum aeternus deducitur Ordo , Ut monade a prima innumeri numeri generantur. Est etiam purum ac simplex : nam posteriora His sunt composita & mista : an componere quis
Aut miscere potest, si non prius inveniantur Ex quibus id fiat prius haec extare necesse est Singula per se , deinde simul conjuncta manere. Ergo principium primum sceu diximus unum est, Ac simpleκ , nec non purum: quod vivere si non Credimus , erramus quoniam in si viveret, unde go. Esset vita aliis , cum vivant euncta per ipsum Vivit nimirum , atque sapit: quia condere nunquam Tot bona, tam varia & pulchra , & tanto ordine posset, Ni sapiens foret,& eognosceret omnia ad unguem. Nec diti. .ndum etiam, sed corde atque ore is
tendum sito, ipsum esse bonum ; nunquid bonitate eprebi τ
145쪽
Illud cunctorum quod origo & causa bonorum est
Num sonte eκ dulci rivi effunduntur amari r Num dulces rivi ex sonte effunduntur amaro 'Aut opus est nihil esse bonum , aut bonus ille Putandus Qui rerum fons est . & mundi maximus auctor. Nunc homines varie appellant: nos ore Latino Qui loquimur , plerumque Deumque, Jovemque
Qui quum si e primum ens , R ab ipso caetera sim , Iacirco est per se vivens sapiensque , bonusque , io. A nullo accipiens quod habet, Verum Omnia ab illo Accipiunt. igitur quod habent, amittere possunt, Si modo nil conferre velit dator ille supremus. Ut rivi possunt arescere, si nee et undas Fons solitas : tamen haud ideo sons deficit ipse. Aam per se producit aquas , neque pendet ab ullo. Sic Deus est per se, idcirco non de facit unquam :Nec si cunita simul pereant . ideo ipse perio it. Quicquid enim per se est,semper durare necesse est. Quum nullo indigeat, quum solo pendeat a se :Quum vi non possit, quum nolit sponce Perire.
ipse est totum , sunt autem caetera partes.cn totum non est , quod constituatur
x ipsis , quum sit super omnia simpleX. te suaquam J totum est, quia condidit
astu in ,re quicquid tam vastus continet orbis. quae vivunt, & quae viventia non sunt. Omnia quae apparent, A quae appareotia non sunt, Ipse facit solus , solus quoque facta tuetur.
I ac ratione igitur totum est , totumque Vocatur.3O. Ut semen tota ast arbos : quia viribus ejus uri an quim sit minimum, tamen ingens nascitur ar- validis tam is syatiosis explicatu labras. ίb S, Multi autem dubitant an corpu5 Corporeia Sue Sit Deus , cta etenim nil praeter corpora credunt, Atque ea corporeo quae sensti percipiuntur. Quare nos utrum hoc sit verum despiciamus. Qua i
146쪽
Omne quod est corpus, quantum & quale esse ne
Atque duo haec propter nimirum sensibile corpus Reciditur: his demptis, quid sensu percipietur Quod vero quantum & quale est,componitur: atqui Simplex est Deus ipse, velut jam diximus. ergo Neutique corpus habet: praedictis adde qu5d omne
Corpus materia saltem , formaque coactum est. Praeterea non sinitae virtutis oportet
Esse Deum, aeternus quum sit ne desinat orbis ,ro. Nullum infinitam vir utem corpus habebit, Quod libet est etenim finitum, nempe rotundum, Corporibus cunctis majus, meliusque suis est Limitibus cinctum ἰ sic quod quater angulus, aut ter Format, sic alias quod habet quascunque figuras. Ergo in sinitae non est virtutis , & istud Msnstro sic t partes hoc divide corpus in aequas. Sique A , dimidium , sit B, pars altera : quaero An possit tantum Α, quantum B,& utriq; potestas Infinita sit ' hoc pacto pars altera frustra est, Io. A ltera lassiciet. qu bd si pars utraque vir Finitas habet, & totum tale esse necesse est. Finitis etenim constare ex partibus ipsum In sinitum , audet qui dicere, desipir. Ergo Corporis est expers, qui corpora cuncta creavit. Forte aliquis respondebit, Deus infinitum
Est corpus, nos vero ist9d posse esse negamus. Omne etenim spatium compleret: nec locus ullus Restaret vacuus qui claudere caetera posset: Sic nec mundus erit, nec nos , nec denique
quam s3O, Praeterea corpus vivens quum nobilius sit Ac melius quam quod vita caret, haud dubitand
Nobiliorem esse ac meliorem corpore Vitam ,
Propter quam corpus melius mPobiliusque. Quaero igitur nunquid vita es ubstantia ρ vel quia Accidit hoc si sit, subita a vilior Mne Nec non deterior quam quod Quod certe absurdum ela Abit turba sophorum,
At si vita ipsa est iabstaina , corpore nullo
147쪽
Indiget adjuncto sibi: solaque purius aeque Commodius per se quam corpore junera manebit. ἰam quare adsciscat corpus sibi , vivere liber Quum vale/t mundi sator , & sine corporis usa 'Nempe supervacua est moles, & carceris instanContinet Inclusas vires , animamQue coercet,
Impediens . ne quo vult pergere libera possic Ille igitur sum; aus princeps , bonus , Omnipotens
quesaEcernus , sapiens , prorsus sine corpore vivit. Io. Sed quare hoc multi nolunt concedere' dicam, Nempe quia in crasso demersi corpore , Crasso obducti sensu , nil praeter corpora norunt. Ut si sorte oculis vitrum quocunque Colore
In sectum objicias , quicquid spectabis , eundem
Qui vitro , credas acceptus habere colorem.
Scire tamen debemus , & omni errore fugato Credere, nec dubie, esse alia & quam plurima vererntia , vel nullo virentia corpore : vel quae Corpus habent tenue in primis : ut cernere nostriaci. Haud possint oculi, nec noster tangere sensias, Atque ideo nobi meliora & nobiliora. Quod forsan tali poterit ratione patere. Omne graVe & crassiim quanto plus continet in se Terrenae seruis , tanto sit vilius illo Quod tenue atque leve & subtilis materiai Massa est compositum: docet hoc quodcunque metallum:
Nam simul ac validis Vulcani viribus arsit, Loquitur, & partes illius deteriores , In quibus est terrae plus & gravitatis , habentur 3o. Pro nihilo, in scoriamque abeunti leviora,
rura, nitent, meliore sono, meliore figura. ic panis melior, qui purior & levior sit Ex simila : hunc domini comedunt: sed crassior e Dat famulis: rursus graviori & deteriori camCustodes pecoris paIEuntur rure molosii.
Sic aqua, sic vinum, atque oleum, & liquor omnis hab ur
148쪽
Nobilior tanto , quanto est subtilior atque Lucidior , leviorque cibus quoque : crassior, & cui Plus gravitatis inest, in sordes versus ab alvo Pellitur : ast alius terreni ponderis expers, Fit caro , sit sanguis , fitque utile nutrimentum. Cur lapides viles , crassoque pravique & opaco
Corpore sunt, geminae pretiosaque marmora lucent Nempe quia his minus est terrenae saecis : at illis Materies concreta magis , densataque tellusio. Dat pondus, lucemque adimit. pretiuinque
Sunt speciosa igitur minus, & pretiosa,tenent quae Plus terrae : unde etiam possunt minus entia dici : Ut minus est aurum scoria , & quod vilius aurum est. Namque elementorum certe est vilissima tellus, Et quasi faex quaedam: idcirco faber optimus illam. Inferiore loco fixit, multumque remoto :Ut quantum posset, distaret ab aethere puro :Densavitque globum,ut minor & contractior esset, Coelicolumque minus turbaret lumina , quando Io. Immensi spectare velint penetralia mundi: Ergo ubi tam pulchrum absolvit Deus amphithea ..
ornavitque ipsum stellantibus undique gemmis , Qui equid ubique fuit scobis, immundaeque re Iictum Passim materiae, ventos abstergere jussit. Illi confestim domini mandata facessunt Hinc Aquilo, inde Norus, Zephyrusque, Eurusque patentes Certatim verrunt campos , glomerantque redactas In medium sordes , variisque affatibus urgent e
Sic facta est tellus , quae prorsus ab aethere totogo. Expulsa, ad centrum sese miseranda recepit. Non locus alter erat distantior, in seriorque, Ad quem contagiens tandem requiescere posset. . Nonne etiam reliquis infirmior est elementis ,
Debiliosque t etenim si discindatur ab aestu , . F o Aus
149쪽
Aut serro , aut alia quavis ratione , redire In sese nequit, ac diductas jungere Partes. Alt aqua si fuerit divisa, recurret in unum Extemplo, Sc rursus veluti prius integra fiet rSic aer , sic ipse ignis quum dilaniantur, Quamprimum coeunt , dissectaque membra reducunt.
Et remanet sacto de vulnere Ila cicatri π.Unde hoc nimirum quia sunt meliora , magisque Persecta , & propria possunt virtute moveri :IO. Terra autem per se stabili gravitate quiescit , Immo aliis causa est ut sint immota . locumque Ne mutare queant: si quidem plus est ubi terrae , Plus gravitatis inest : minus illic mobilitatis , At quae sunt leviora , eadem sunt mobibora , .
Et Vitae propiora quidem : nam causa movendi Corporibus vita est patet hinc,quod mortua mistis Cuncta carent, sed quum viventia sint meliora
Ouandoquidem nihil est vita pretiosius ipsa)Naud dubie , levius quodcunque est, mobiliusque, χo. Illud idem melius dicendum nobiliusque. Ergo errant prorsus qui credunt entia tantum , Quae apparent oculis , vel tactu percipiuntur.
At quae crassa magis : quid enim subtilius ipso Aere, quidve potest tangi minus atque videri 'Unde ipsum multi vacuum , & nihil esse putarum via Apprime est tenuis : quid ni t veruntamen est ens,
Fi verum corpus, primis de quatuor unum , Nobilius terra , & terram humectantibus undis.
Tradita proinde fuit sedes sublimior illi. 3o. Nam quae sunt coelo & si estis propiora beatis,
Debent nobiliora etiam , A meliora putari. Nonne omnes venti tenues, ut lumina fallant. Quis tamen esse neget ventost qui ferrea postquam Careeris AEolii fregere repagula , montes Ingentes quatiunt: validaque a stirpo revullas Uejiciunt ornos , pontumque a sedibus imis Evertunt, cogunt nubes , solvuntque coactas, Terribilesque cient tonitrus : & sulmina trudunt . Cmim tanta: habeant vites, non entia dices,
150쪽
Cernere qubd nequeas,vel prensos stringere palmis Nimirum it ultum est committere sensibus Omne Judicium , saliunt oculi persaepe videntem , Proque alio monstrant aliud, demergite in undas Perspicuas baculum rectum , apparebit in illis Incurvus : currat prope littus adacta phaselus ,
Currere tunc littus credas , cessare phaselum. Fallaces ititur sensus , aetate frequenter , Aut morbo , aut aliis causis mutantur & errant rao. Nec sunt cuique pares , quod pulchrum judicat ille , Contra hic rurpe putat, dulce ille, hic ducit a
Ille alget, calet hic: variantur corpore sensus, Inque alia sunt carne alii, partesque sequuntur Interdum per quas operantur : ut ebrius unam Esse duas credit flammas , & si κa moveri: Quippe mero turbati oculi, turbant quoque visum. Aer praeterea solet ipsos vertere senius :Namque modo est clatus, modo turbidus , humidus est nunc , t Nunc siccus, nunc est densus, nunc rarus: ita ipsos aci Illudit varie sensus : hinc sanguineus sol Apparet, minor hine vel major luna videtur: N inc clamante aliquo sinuosa resultat imago , Decipiens stolidas iteratis vocibus aures. His aliisque modis possunt errarer sed ipsa
Certior est ratio , auce qua . mens invenit inter Mille latens nugas & inania somnia verum. IIanc amat, hanc sequitur,totis huic viribus haeret, Qui sapit, ingenioque valet, cui vivida mens est. thereusque animus : sed crassa obtusaque turba 3 o. Non videt hanc lippis oculis: hinc plurimus er-- Vanaque credulitas,& Opinio caeca tenaxque iror, Prudentum rectrix ratio est, at opinio vulgi. Nos igitur rationis iter , qua possumus , Omni Conatu ac studio quaeramus & ingrediamur. Ipsa etenim ratio sol est, qui tramite certoi r semper , per quam a brutis distare putamur :Obscur/in , incertamque imitatur opinio lunam.