Marcelli Palingenii ... Zodiacus vitæ. De vita, studio, ac moribus hominum optime instituendis. Libri 12. Additis, quæ nusquam hactenus inveniebantur, singulorum librorum summariis. Cum indice locupletissimo

발행: 1698년

분량: 337페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

x rq MARCEL. PALINGENII

Calcar agit, multosque trahit virtutis ad arcem, Torpentes urgens stimulis compellit, ut armis Grande aliquid faciant: vel si non viribus audent Inaenio saltem exhibeant memorabile quicqciam; Ipsa tamen vitium est: unde ambitiosus haberi

Nemo velit, quicunque etenim ambitione tenetur, Creditur esse levis . ventosus , turpis : ut olim

Romulidae orabant, jacto post terga pudore,

Plebeios . quoties suffragia venabantur , O. Cerdonumque animos precibus servilibus atque Turpibus obsequiis captabant, muneribusque , Ut propriis rebus curarent publica omissis, Perque forum medium multis comitantibus irent, Inflati ut vento solles . ac fronte superba. Propter se Virtus petitur , non propter honorem: Ipsa licet proprie ac vere mereatur honorem.

Quid i quod vulgus ineus nescit virtute moveri e Hanc potius ridet: saveat fortuna n*cesia est, Divitiaeque adsint: tune laus, honor, Sc decus

omne

a . Adveniet, virtus sine censu languet ubique :Quanquam nil refert, si gallo sordet jaspis :Nec minus idcirco est pretiosa & nobilis r unde

Vir bonus , & verae compos virtutis, abunde Contentus , vulgi laudes contemnit & odit. Nee sumum quaerit, nee inani pascitur aura , Insignis facies fucis non indiget, aurum

Quod per se pulchrum eli, nudum monstratur , at ille Qui non est , aliqua saltem cupit arte videri,

Personamque sibi inducit velut histrio. quare 3 o. Si recte aspicias , vita haeci est fabula quaedam. Scena autem mundus versatilis: histrio & actor Quilibet est hominum . mortales nam prope cuncti Sunt personati, & salsa sub imagine , vulgi Praestringunt oculos r ita diis risumque Jocumque Stultitiis nugisque suis per saecula praebent: Ergo honor & fama , & mortalis gloria , laus que Somnia sunt, prorsus nil conducentia : quando S0rre masis quam virtute acquiruntur : at esto

Quod

132쪽

Quod tantum dignis tribuantum die mihi nunquia Corporibus prosunt certe nil dic , animisne Tari tundem : hos inflant potius . tumidosque , te

vesque,

Nec non sollicitos reddunt. se subdere multis, Et servire solet multis , ambire, precari, Munera largiri, quisquis sectatur honores. Vita igitur talis misera est, & plena tumultus , Subjacet invidiae, & magnis quandoque periclis, Virtutem veram qui possidet, ille quietus,

io. Ille satis felix : permittat caetera divis , Suffciens honor est homini, quum dignus honore eit: Qui datur indigno , non est honor : est onus , imo Ludibrium , veluti in scena quum ludius est rex. Iam mala quae humanum patitur genus , Pan ume

Principium postquam e latebris male olentibus alvi Eductus tandem est: materno sanguine scedus Vagit, & auspicio lacrymisum nascitur insans :Ut put O , quam mala sit vita haec , quam plena Periclis Natura monstrante videt. sic per mare longum ΣΟ. uel cator salturus iter, terretur, &alto rectore dat gemitus, metuens scopulos, freta,

ventos,

Naufragium , occursus piratarum , omnia demum Terribilis quaecunque tenet discrimina pontus. Vix natus jam vincla subit, tenerosque coercet

F ascia longa artus: praesagia dira suturi servitii: quis enim liber ῆ:sunt legibus omnes Subjecti: nec non & regibus , & vitiis , &Judiciis hominum : servit quoque quilibet ultro spe pretii faciendo aliquid , vel forte coactus. 3O. Omne animal postquam natum est, subito ambulat . & quo-eumq; libet graditur: non sic homo tempore longo. Non pedibus , non Ore valet, non mente, sed instar vocalis ita tuae . solis vagitibus Omnem Nocte dieque domum vexat, turbatque quievem

133쪽

m 6 MARCEL. PALINGENIT

Post ubi jam valido se poplite sustinet , dc jam

Rite loqui didicit, tunc servire incipit, atquet Iussa pati , sentitque minas ictusque magistri :Saepe patris matrisq; manu, fratrisque frequenter Pulsatur: facient quid vitricus atque novercat Fit juvenis,crescunt vires ι jam spernit habenas , ioco luditque aures monitis: surere incipit, ardens Luxuria atque ira : Ω temerarius omnia nullo sConsilio aggreditur , dictis melioribus obstati o. Deteriora fovens : non ulla pericula Curat . . Dummodo id efficiat suadet quod caeca libido et Rixatur , nec jura timet, cerebrosus Τί exlex. Nempe agitur furiis juvenum pars maxima : pauci Quos Daenat metus, aut pudor, aut prudentia ,recto, i Tramite sinceram ducunt, sine l. bc juventam. Succedit gravior , melior , prodentior aetaS , Cumque ipsa curae adveniunt, durique labores :Tunc homo mille modis , studioque enititur omnν Rem facere,& nunquam sibi multa negotia desunt. zo. Nunc peregre it, nunc ille danai,nu Ac rure labo- Ut sese, uκorem natos, famulosq; gubernet, Tatr

Ae servet, solus pro cunctis sollicitus, nec Iucundis fruitur dapibus , nec nocte quieta Ambitio hune etiam impellens , ad publica mittiti Munia e dumque inhiat vano male sanus honori Invidiae atque odii patitur in ala plurima, dc inceps obrepit canis rugosa senecta zapillis ,

Secum multa trahens incommoda corporis , atque Mentis : nam vires abeunt, speciesque colorque o. Nec non deficiunt sensas et audire , Videre , Languescunt, gustusque minor siti denique semper Aut hoc , aut illo morbo vexantur, inermi Manguntur vi N. ore cibi, vix crura bacillo Sustentata meant: animus quoque vulnera sentit ,

Desipit , & longo torpet confectus ab aevo. Ergo suis subjecta malis est quaelibet aetas. Plurima sunt etiam mala , quae communiter omni AEtas ferre solet: nunc frigus laedit acutum , Hybernaeque nives , nec non suribundus ab arctoos. Riphaei que jugis Boreas , quum stiria perdet

134쪽

morrida culminibus , glacie cum flumina torpent. NUn C aestas nimiis insana caloribus urit , Qrium tenet ardentem Nemees Nyperiona momstrum , .

Arvaque flavescunt, & tellus arida aperto Ore vocat pluvias : nullus morientibus herbis Mumor adest , lamae siccae , siccaeque paludes Torrentur , candet coelestibus ignibus aer , Nunc sitis atque fames , nunc & penuria rerum 'Utilium cruciat: quis possit carmine morbos o Innumeros, quibus est obnOXia vita , referre Quod subres, quot languores, quot ubique clolores A capite ad plantas humanum corpus ut erit ra , Sic intus patitur : per singula membra venenum Infudit natura homini : caput, & manus, ct peo , Et latus, S stomachus, graviter torquentur,& aures Atque oculi, Sc fauces, renes : quid caetera dicam Quid cupio numerare grues quot Strymonis unda

Excipiat r vel quot Phrygius Maeander olores t i Mens etiam plerumque sua. de sede recedit,aci. vel philtris, vel carminibus, vel turbine morbi, Vel quum cerritus caco daemona pectore quisquam Bajus at insano , vel quum furit improbus Euan :Rrianquam & avaritia, ambitio, dolor, ira,volupta S, Non minus ac vinum humanos confundere sensus, Atque animis tenebras soleant inducere : quares Dicere si verum volumus in pars maxima vi vivEbria vaesanis affectibus , inveniuntur

Heu pauci qui non titubent, qui lumine sano

Aspiciant quid agant, ac se ratione gubernent. 3O. Hinc non inscite quidam numerum infinitum Stultorum di Nil : nam quis non indiget albo Helleboro , & tota Anticyra vi κ Graecia septem Inter stultorum tot millia connumeras, qui Credantur vero sapientis nomine dient. Humani generis mater nutrixque profecto Stultitia est, sine qua mortalia cuncta perirent. Nil que agerenu homines in terris , hac duco si untnelia . & quae bellis sunt opportuna tot arma,

Tot clypei, tot signa suis distincta seu is:

135쪽

IIae rursus monstrante , joci . thyasque , chorique

Inventi, tot deliciae , tot ludicra , totque ornatus e nonne hin etiam vis tanta librorum , Tantus nugarum torrens fluit omnia , saltem

Plurima facta hominum veniunt ab origine tali , Jam vero tristes casus , &tristia fata.dunt quibus oppositi mortales , dicere ad unguem Nemo quidem pinec , quamvis facundus; in undis Mergitur hic, avidisque miser fit piscibus esca rao. Ille cadit, praecepsque ruens perit, aut male languet Perfractis membris : alius nive, grandine, dc imbri obruitur : multos iti opino sui minis ictu Interiisse liquet r quoidam delapsa ruina Contrivit: nonne absumunt incendia multos Nonne, aliquos aut herba nocens , sungusve malignus, Incautos perimunt nonmillos pulture fixus In medio cibus Histi, quot bellua morsu Fκ animat ' mutusve malus , vel non equus aequUs, I um furit atque serit serratis calcibus t aut hos Io. Indomitus, quoties cornu bacchatur acuto ' Quid referam, quot damna homini pcrsaepe venire Culpa hominum soleant f adeo ut fera nulla magis Formidanda illi, quam semine natus eodem. siti inc tot praedones , tot fures, sacrilegi tot. Tot delatores, tot salso in crimine , testes ,

Tot moechi, tot carnifices , mortalia turbant Otia; ceu laetos tiirbat lea vita juvenc OS.

Ille nocet lingua , hic serro, pars maxima fraude: Ille palam rapit, hic clam: sunt qui stimulato

3o Nomine amicitiae, vel nomine religionisi Onant multis , quos credulitate si deque Inlulsa faciles salii novere ; sere omnes Pro genus insandum) damnis gaudent alienis Non frater fratri, nec amicus sidus amico , Nec patri natus , vere hic sunt tartara . sunt hie

Cerberus, &furiae, & chaos , & ityx : denique quicquid Horribile, & foedum nigri tenet aula tyranni, ,

Sola

136쪽

Sola quies somni pacem mortalibus assert: Dum vivunt: nihil hac s nisi tetra insomnia turbent,

Dulcius esse potest : nam curas atque labores Eκimit, & blandis miseros ampleta itur alis. Hanc homini tamen invidit natura quietem. Jussit enim ut dirus pulex , cimerique , culexque, Morsibus inficerent hujus tam dulcia pacis Gauclia , nec de sint unquam mala nocte dic que. Longe igitur melior mois est quam mortis imago. I Q. Nam quicunque fretum vitae paudente carina Tranavit semel , & tutum tenet a Te hora Portum, Ille hilaris venios ridet tumidasque procellas , Leucotheamque caput sertis redimitus adorat, Atque Athamanicum donis Onerat Melicertam, Securus celebrans vallos in littore ludos. Mors omnes finit poenas : mors omnia solvit Vincula morte sugit metus omnis &Omne periclu, inque dolor nullus , te nulla urgebat egestas , Quum patrios nondum lumbos ingrcssus , eras nit:

a C. Sic post qua extrema fueris jam more solutus, Te nullus dolor , & te nulla urgebit egestas. Quis ci amnosa sibi, quis perniciosa sui me I empora crediderit, quae tunc fluxere, suit quum Jpse nihil , nondum materna conditus alvo uuis queritur nocuisse sibi menses ve dieme, Quos nunquam vidit, vel quos nunquam ipse vi indebit 'Vel qui noctem illam ut parvam, miseramque, gra

Vemque

ituperet , qua nil sensit 8 somnoque profundo Obrutus , ut lignum jacuit , gelidumque cadaver 3 o. Quid mors aeternus somnus. somnus brevis est mors. Sed multis placet immortales eme animas, RVivere defunctos perhibent, membrisque relictis Nudatos , veluti proprio de cortice tracta Cochlea nudari solet, ad Plutonia regna Tendere praeci pites , ac tartara nigra subire :N rili erurnque nemus fingunt, ubi vulgus amantum

137쪽

mio MARCEL. PALINGENII

Ingemit, atque addunt ferventes ignibus amn , NIonstraque vipereum manantia gutture Virus , Distinctasque locis sedes, ubi vagiat insans , Atque ubi verberibus saevis facibusque cruentis Eurnenides agitent sontes : ubi rura beatis Debita perpetuis vireant pulcherrima ramis.

δε si alit et dicunt alii, & post funera credunt Esse quidem manes , sed qui vixere decenter Re recte, in coelum sublatos juniter astris :

o. Contra qui pecudum ritu terrena secuti Neglexere deos , D dum quoque corpora justo Judicio induere , & murat O carcere poenas. Solvere tantisper scelerum , dum prorsus ab omni Crimine purgati aethereas reserantur ad Oras. Quae si vera forent, etiam metuenda foret morS. Aut saltem bene vivendum , vitiisque carendUm ad Iamque piis justisque dari bona praemia, contra Injustis meritas poenas meritumque dolorem, qui morte obita superentne, an sint potius nil, 2 O. Et quum corporibus pereant animae quo tanquam Sole nives verno , aut nubes A quilone sotu tar 'Dicere non nostrum est: videor satis esse loqciuta: Germanam scitare meam , quam nomine GrajiAppellant Sophiam: snamque haec doctissima tales Assidue versat curas , semperque requirit Occultas rerum causas , & amabile verum. Hac igitur monstrante potes naturam animarum Noscere , ni fallor, si te tenet ista cupido.

Is satis id fuerit tibi dicere , quod metuenda 3 o. Moets non est , saltem justis qui Deciore puro vixerunt: quoniam vel dulci pace fruentur . AEterno ad drini somno , vel praemia habebunt Debita virtuti , & felices em cieritur. Quare agedum sanctos mores amplectere, & oim

Pelle animo noxam pro viribus : hoc tibi pacto Mors levis ac facilis fiet, nulloque timore Depositum reddes naturae , & laetus obibis.

Quin haec tecum animo vor la, sic cogita , & inque,

138쪽

s id mihi mors oberit 'quo me lux ultima damnori stici et i nullo nimirum ; quid mihi demet Divitias: sed divitiis tunc neutiquam egebo νNec re ulla prorsus e cur non diti stimus ergo Censeri potero nempe est locupletior ille. Non qui plura tenet, sed qui minus indiget aurum,

Argentum , gemmas, Palatia, Praedia, vestes , Atque alia id genus , omnino aspernabor , uti nil Apta mihi: nec me torquebit adempta Voluptas . IO. Ut neque torquentur pecudes, quod mollia vina

Non habeant, vel mellitas croceasque placentas. Quae non optantur . quid tum si non habeantur tSed dulces natos , & dulces linquere amicos Cur adeo miserum est ' nonne esset deterius si Me superante illi morerentur ' perpetuoque In maerore manerent ' ut scribunt , Nestora acerbo Antilochi fato , aut Fuandrum funere nati, Quem Rutulus ferro travit, Phrygia arma juvan

tem s

terno in luctu vitam duxisse molestam. a Q. Praecedant at parvo post tempore nostra sc-quentur,

Quum volet ipse Deus , vestigia , meque revissent et Si modo sunt aliquid manes , Ut credere par est, Ut Christi praecepta docent, multique sophoriana. Quicquid erit, non propterea mihi dura videri Mors debet, quod divitias & dulcia vitae Gaudia surripiat. namquc haec sunt tradita nobis Mutuo , & usuram rerum natura benigna , Non res concessit mise is mortalibus : ergo Quum nil sit nostrum, moriendo aliena relinquam, 3o. Nil que meum amittam : quid tum si aliena re

linquo Quid doleam, si quae sua sunt natura reposcit 'Nudus ego huc veni , simul hinc ero nudus abibo. Mundus enim quoddam hospitium est, ubi turba

animantum Diversorum ingens habitat, quae tempore Certo

IIis stultur dapibus , quas convivator habeni δ'

139쪽

xxx MARCEL. PALINGENII

Ubertim , & gratis permit dic: sumite, dicens ,

Sumite: non meritis vestris , sed munere nostro , Haec.bona tradidimus vobis obsonia , donec, Ni fuerit visum vos hinc dimittere , donec Eja agedum , dicam , nostris decedire mensis , Vescimini, & genio laeti indulte te; sed hora ultima quum veniet qua vos hinc ire jubebo , Parete sequo animo , & venturae e edite turbae , Convivasque alios iisdem gaudere sinatis. Io. Ergo quis , nisi si demens, ingratus , iniquus, Talibus auditis alieno excedere tecto , Nolit, & invito domino residebit at ille, Pessime vade foras , clamabit, & ejiciet vi, Tunc male confusus , lacrymans, querulu Sque re

cedet.

Cur ego sorti serae si me vocet arbiter urnae, Mordicus invitam vitam retinebo ' vel aegre Migrabo ut multi neque enim fas : imo libenter Destituam mundum hunc foedum innumerisque refertum Fraudibus atque dolis, incestibus atque rapinis,ao. Est ubi nulla fides , pietas ubi nulla, nec ulla Iustitia & pax dc requies , ubi crimina regnant Omnia , ubi frater iratri itis diatur , ubi optat Interitum patris natus , mulierque mariti , Atque vir uxoris : nemo est , vel rarus ubique Qui non suretur modo possit non rapiatque .uu on sit sallax , qui non ficto ore loquatur: Ut merito possit mundus spelunca latronum Dicier, en roges sub honesto nomine, nec non Pontifices, spoliant populos; en depeculantur

3O. Certatim cives , laniantes viscera matrum.

Quid rot stupra loquari sunt cuncta libidine plena, Et passim prostant, & clam fodiuntur ephebi. Quis non moechatur ' mystae , va trique cuculli, Quos castos decet esse, palam cuin pellicibus , vel Furtim cum pueris, matronis virginibusque Nocto cl: eque subant: sunt qui consanguinearum D guinibus ea uileiae ineunt pecudes quoque multi, Et rura , & illvae infames, urbs quaeque lupanar, Adue

140쪽

Adde tot instantes casus , tam multa pericla Quae impendent semper mortalibus : adde labores Assiduos, & tot ridenda superstitionum Θgmina, queis opus est cervicem subdere quandos Proh pudor ignari sophiae, crassique cerebri, Doctrinae osores quibus est sola alea curae , Aut nutrire canes & equos, volucresque rapaces, Continuisque jocis puerilem ducere vitam Sceptra tenent, praesunt populis, urbesque guber

nant.

IO. Hinc tanta errorum scabies , tot stultitiarum Colluvies, hinc & tot millia flagitiorum. Talia si tecum reputas , animoque reVOlvis, Non metues mundum hunc tam stultum , tamque malignum, Linquere: sed potius recte secisse Calanum, Atque alios dices , qui sese sponte necarunt, EL l ponte hanc scelerum caveam , stabulumque se.

rarum

Desertiere , manu cessantia sata vocantes , se Nec voluere ultra moribundum pascere corpus, Et miserae carni tanto servire labore.

ao. Quod nisi relligio obstaret, legesque Plat

Et Deus , hortarer te ultro dimittere vitam, Et sortem insanem & sceleratas linquere terras. Non vinum, ut vinum appetitur, sed tale, bonum

que,

Sic & vita , ut vita, est nil, nisi sit bona r quod si Est misera, ut vinum corruptum despiciatur. Esse quidem , per se nec amandum,nec sugienduin est: Quippe habet hoc quamvis vilissima recula , ver

Musca , lapis , cortex: nihil est optabile, dempta Conditione boni: nisi sit lese , esse. bonumque ,3o. Non video cur optari, cur possit amari. Quare qui mortem metuit. valde insipiens est, Quum mala tot tantosque pati sine fine labores Corpori r atque animi malit, quam vel cruciarum

SEARCH

MENU NAVIGATION