Scripta quae manscrunt omnia.

331쪽

LIBER I 11 14. 239 quod ollum commotum a Scapula ita postea confidimatum est a ompeio, ut nulla ration ab illa misorias eripere posset. Eadom causa sero osti. lanimo 2 redis, qui est item Calenus, optas nostri familiarissi

mus. Osce igitur ambos tibi si commendo, ut maiore cura, studio, sollicitudine animi commendare non OS- sim Vol ipsorum causa, meque in eo Vehementer et amicitia movet si humanitas Lepta vor cum ita laboret, ut ius fortuna videantur in discrimen venire,10 non possum g non aut proximo atque illo aut otiamasque laboram. Quapropter, etsi saepe expertu Sum, quantum me amares, tamen sic olim tibi persuadeas,

id in in hac re maximo iudicaturum toto igitur arate Vel si pateris, oro, ut homines miseros et fortuna, 1 quam Vitare nemo potest, magis quam culpa calamitosos conserie incolumis Velisque per te me hoc muneris cum ipsi amici hominibus, cum municipi C leno, quocum mihi magna necessitudo est, tum Leptae, quem omnibus antepono, dare Quod dicturus sum, 20 puto equidem non valde ad rem pertinere, sed tamen nihil obos dicors: os familiaris alteri eorum valde exigua est, alteri Vix equestris. Quapropter, quoniam iis Cassar vitam sua liberalite concessit, nec est, quod iis praeterea magnopere possit adimi, reditum, si mos tantum amas, quantum certe amas, hominibus confico; in quo nihil os praetor iam longam, quam idcirco non fugiunt, ut et vivant cum ui et moriantur domi. Quod ut enitar contondasque Vol potius ut perficias posse enim te mihi persuasi), Vehementer te etiam ata que etiam rogo.

XIV.

Ser. in Pomperiano V Non. Mai. . I od P.

CICERO DOLABELLAE CONSULI SUO S. Etsi contonius oram, mi Dolabella, tua gloria a Is hisque ex o magnam laetitiam Voluptatemque capie-

332쪽

bum, tamen non possum non confiteri cumulari me

maximo gaudio, quod Vulgo hominum opinio sociummo adscribat tuis laudibus. ominom conveni con- Veni autem cotidie plurimos sunt enim permulti Optimi viri, qui valetudinis causa in haec loca veniant, praeterea ex municipiis frequentes necessarii mei), quin omnes, cum te summis laudibus ad castum extulerunt, mihi continuo maximas gratias agant negant enim se dubitare, quin tu meis praeceptis et consiliis obteinperans praeatantissimum te civem et singularem con 10 2 sulem praebeas. Quibus ego quamquam VeriS8im POS- Sum respondere te, quae facias, tuo iudicio si tua sponte facere nec cuiusquam egere consilio, tamen neque plane adsentior, ne inminuam tuam laudem, si omnis a meis consiliis prosecta videatur, neque Valde 15

nego sum enim avidior etiam, quam satis est, gloriae; et tamen non alienum est dignitate tua, quod ipsi Agamemnoni, regum regi fuit honestum, habere aliquom in consiliis capiendis estorem, mihi Vor gloriosum to iuvenem consulem florere claudibus quasi so

alumnum disciplinae meae. . quidem Caesar, cum ad eum aegrotum Neapolim Venissem, quamquam erat oppressus totius corporis doloribus, tamen, antequam me plano salutavit, O mi Cicero' inquit, gratulor tibi, cum tantum Vales apud Dolabollam, quantum si soego apud sororis filium valerem, iam sala esse posSemus Dolabellas vero tuo et gratulor et gratias ago, quem quidem post te consulem solum possumus Vere consulem dicere'. sindo multa de facto ac d regesta, tum nihil magnificentius, nihil praeclarius actum oumquam, nihil rei p. salutarius. atque haec una vox omnium est. A te autem peto, ut me hanc quasi salsam horoditatem alienae gloriae sinas cernere meque aliqua ex parte in sociotatem tuarum laudum venire patiare. Quamquam, mi Dolabella has snim iocatus 5 sum libentius omnes meas, i modo sunt aliquae meae laudes, ad te transfuderim quam aliquam partem X-

333쪽

LIBER I 14. 241 hauserim ex tuis. Nam cum te semper tantum dilexerim, quantum tu intellegere potuisti, tum his tuis saetis sic incensus sum, ut nihil umquam in amore fuerit ardintius. Mihil est nim, mihi crede, virtute sermo sius, nihil pulchrius, nihil amabilius. Sompor amavi, ut scis, , Brutum propter eius summum ingenium,

auarissimos mores, singularem probitatem atque constantiam; amon Idibus artiis tantum accessit ad amorem, ut mirarer locum fuisse augendi in so, quod mihi 1 iam pridem cumulatum etiam videbatur. Quis erat, qui putaret ad eum amorem, quem erga te habebam, posse aliquid accodoro Tantum accessit, ut mihi nunc deni- qu amare Videar, antea dilexisse. Quare quid ηι, quod ego is hortor, ut dignitati si gloriae servias proponam 1 tibi claros viros, quod facere solent, qui hortantur8 minem habeo clariorem quam te ipsum te imitere oportet, tecum ipse certes no lico quidsm tibi iam tantis rebus gestis non fui similem osso. Quod eum ita sit, hortati non os necessaria, gratulatione magis a utendum est contigit nim tibi, quod haud scio an

nemini, ut summa severitas animadversionis non modo

non invidiosa, sed etiam populari osset si cum bonis omnibus tum infimo cuiquo gratissima. Hoc si tibi fortuna quadam contigisset, gratularer elicitati tuas; a sed contigit magnitudino cum animi tum etiam ingonii atque consilii Legi enim contionsm tuam nihil illa sapientius ita pedetemptim si gradatim tum accessus

a te ad causam facti, tum recessus, ut res ipsa maturitias tibi inimadvortondi Omnium concessi daret. so Liborasti igitur si urbsm oriculo si civitatem metu neque solum ad tempus maximam utilitatem attulisti, sodoliam ad exomplum. Quo facto intollogor dobos in topositam esse rem p. tibique non modo tuendos, sed etiam Omandos esse illos viros, a quibus initium libortatis a prosectum est. Sed his de rebus coram plura propediem,

ut spero. quoniam rem p. 'Sque conserens, lac, ut

diligontissimo is ipsum, mi Dolabella, custodias.

334쪽

242 PISTULARUM XV.

Ser. Romae m. interc. priore a. 708 6 69.

CICERO ΡΑΕΤ S. Duabus tuis epistulis respondebo, uni, quam quam driduo ante acceperam a Zetho, alteri, quam attulerat Ρhiloros abollarius. Ex prioribus tuis littoris intollexi pergratam tibi esse curam meam valetudinis tuae, quam tibi perspectam esse gaudeo; sed, mihi crede, non Θrinde, ut est reapse, mi litteris perspicero potuisti. Nam cum a satis multis non enim possum aliter di 10eors ot coli mo vitam si diligi, momo est illorum omnium mihi to iucundior. Nam quod me amas, quod id et iam pridom si constanter iacis, est id quidem magnum atque haud scio an maximum, sed tibi ommune cum multis; quod tu ipso tam amandus es tam-15que dulcis tamquo in omni genero iucundus, id ost proprie tuum. Accedunt non Attici, sed salsiores quam illi Atticorum Romani votores atquo urbani sales. Ego autom existimos lico quidlubot mirifico capior sacωtiis maximo nostratibus, praesertim cum a Videam soprimum oblitas Latio lini, cum in urbem nostram est infusa peregrinitas, nunc ver etiam bracati et ransalpinis nationibus, ut nullum steris toporis vestigium appareat. Itaque, te cum idoο, omnis mihi Granios, omnis Lucilios, vere ut dicam, Crasso quoque et Lae 25lios videre videor. Μοriar, si praeter te quemquam reliquum habeo, in quo possim imaginem antiquas et vomaculae festivitatis adgnoscere. Ad hos lepores cum amor erga me tantus accedat, miraris me tanta e turbation valetudinis tuae tam graviter exanimatum 303 fulme2 Quod autem altera epistula purga te non dissuasorem mihi emptionis Neapolitana fuisse, sed auctorem moderationis, urbane, neque ego aliter accepi;

intollox tamon idem, quod his intellego littoris, non Oxistimasso te mihi licors, id quod ego arbitrabar, res ε

335쪽

LIBER I 15 16. 243 has non omnino quidem, sed magnam partem relinquere catulo mihi narra et illa tempora. Quid similo no mi quidem ipsi tunc placebat diutius abosso ab rei p. custodia sedebamus enim in puppi et cla-

Vum tenebamus nunc autem Vix est in entina lacus. An minus multa s. c. futura putas, si ego sim N ea 4 poli Romae cum sum et urgeo forum, s. c. scribuntur apud amatorem tuum, amyliarem metini; et quidem, cum in mentem Venit, ponor ad scribendum si ante 1 audio s. c. in Armeniam et Syriam osse perlatum, quod in insam sententiam factum esse dicatur, quam omnino mentionem ullam de ea re esse factam. Atque

hoc nolim me iocari putes; nam mihi scito iam a regibus ultimis allatas esse litteras, quibus mihi gratias i agant, quod se mea sententia reges appellaverim, quos ego non modo reges appellatos, sed omnino nato nosciebam. Quid ergo est tamen, quam diu hic erit noster hic Praefectus moribus, ambo auctoritati tuae; quom Vero aberit, ad fungos me tuo conseram. Domum si h habebo, in denos cis singulos sumptuarias legis dies conferam; sin autem minus invenero, quod placeat, deorsu habitar apud to scio iam, nihil tibi gratius facere posso. Domum Sullanam desperabam iam, ut tibi proximo scripsi, sed tamen non abieci. Iu Θ- lim, ut scribi' cum fabris eam perspicias si enim nihil est in parietibus aut in tecto vitii, cetera mihi probabuntur.

XVI.

M CICERO PAPIRIO PAETO S. Doloctarunt, tuas litteras, in quibus primum 1 amavi amorem tuum, qui te ad scribendum incitavit Vorentem, ne Silius suo nuntio aliquid mihi sollicitudinis attulissoti do quo si tu mihi antea scripserasa bis quidem eodem exemplo, facito ut intoli orem te

336쪽

esse commotum, et ego tibi accurate rescripseram, ut

quo modo in tali re atque tempore aut liberarom te ista cura aut certe levarem. Sed, quoniam proximis quoque litteris ostendis, quantae tibi curae sit ea res, sic, mi Ρaste, habeto, quicquid arto fieri potuerit non sonis iam satis os consilio pugnare artificium quosdam excogitandum est), sed tamen, quicquid elaborari aut offici potvorit ad istorum benevolentiam conciliandam et conligendam, summo studi me consecutimi esse, nec hustra, ut arbitror; sic enim color, sic ob 10

servor ab omnibus iis, qui a Caesare diliguntur, ut ab iis me amari putem. ametsi non facito diiudieatur amor Verus et fictus, nisi aliquod incidit ius modi tempus, ut quasi aurum igni sic bonivolontia dolis

periculo aliquo perspici possit cetera sunt signa com 15 munia, sed ego uno utor argumento, quam ob rem me ex animo vereque arbitrer diligi, quia et nostra fortuna ea est et illorum, ut simulandi causa non sit 3 De illo autem, quem penes si omnis potestas, nihil vita quod timeam, misi quod omnia sunt incerta 20 cum a iure discessum est, nec praestari quicquam Of- est quale situmina sit, suo positum vis in alterius voluntate, o dicam libissino. Sod amo eius ipsius nulla re a m offenaus est animus; si nim adhibita in ea re ipsa summa a nobis moderatio. Ut onis 5 Olim arbitrabar sae meum libere loqui, cuius opera esse in civitate libertas, sic ea nunc amissa nihil loqui, quod offendat aut illius aut eorum, qui ab illo

diliguntur, voluntatem. Effugore autem si Volim nonnullorum acuto aut facete dictorum opinionem, fama Mingonii mihi sit abicienda; quod si id possem, non

recusarem. Sed tamen ipse Caesar habet peracro iudicium, et, ut Servius, frater tuus, quem litteratissimum miss iudico, facito dicoret: Hic versus lauti non est, hic est', quod tritas auris haberet notandis gene 35ribus poetarum et consuetudine legendi, sic audio Caesarem, cum Volumina iam confecerit Ἀποφθεγμάτων,

337쪽

LIBERI 16. 245 si quod adferatur ad eum pro meo, quod meum non sit, reicere solere quod e nunc magis facit, quia Vivunt scum fore cotidis illius familiarss. lacidunt autem in sermone Vario multa, quae fortasse illis, cum dixi, se inlitterata nec insulsa esse videantur haec ad illum cum reliquis actis perferuntur ita enim ipse mandavit. Sic fit, ut, si quid rasterea de me audiat, non audiendum putet. Quam ob rem Onomao tuo

nihil utor misi posuisti loco vorsus Accianos Sod 510 qua est invidia . aut quid mihi nunc invid6ri potest Verum fac esse omnia sic video philosophis placuissociis, qui mihi soli videntur vim virtutis tenere, nihil esse sapientis praestare nisi culpam. Qua mihi

vidsor dupliciter carere, et quod ea senserim, quae 1 rectissima fuerunt, et quod, cum viderem praesidii non satis esse ad ea optinenda Viribus certandum cum Ualentioribus non putarim. Ergo in ossicio boni civis certe non sum reprehendendus. Reliquum est, ne quid stulte, ne quid temere dicam aut faciam contra Os tontos Id quoque puto esse sapientis Cetera Vero, quid quisquo me dixisse dicat, aut quo modo illo a cipiat, aut qua fido mecum Vivant ii, qui me assidue

colunt et observant, praestare non possum. Ita fit, ut et consiliorum superiorum conscientiam praesentis tem-25 poris moderation m consolor o illam eci similitudino non modo iam ad invidiam', sed ad

fortunam transferam, quam existimo levom si inbecillam ab animo firmo et gravi tamquam fluctum a saxo frangi oportero. Etenim, cum plena sint mO-30 numenta Graecorum, quem ad modum sapientissimi viri roma tutorint si thonis vel Syracusis, cum serviontibus suis civitatibus morint ipsi quodam modo libori, ego me non putem tueri meum statum sic OSS ut nequo offendam animum cuiusquam nec frangama dignitatom meam γNunc venio ad iocationo tuas, quoniam tu secun 7 dum Oenomaum Acci non, ut olim solebat, Atellanam,

338쪽

246 EPISTULARUΜsed, ut nunc fit, mimum introduxisti. Quom tu mihi' popillium, quem ' denarium narras, quam tyrotarichi

patinam Facilitato mea ista ferebantur antea nunc mutata res est. Hirtium fg si Dolabollam leondi discipulos habeo, cenandi magistros puto enim te in si visse, si forte ad Vos omnia orieruntur, illos apud me declamitare, me apud illos cenitare. Tu autem quod mihi bonam copiam eiures, nihil est tum enim, cum rem habebas, quaesticulis is faciebat attonitoro nunc, cum tam aequo animo bona perdas, ' non e 10 si consilio, ut, cum me hospitio recipias, ostimationem te aliquam putes accipere etiam haec levior est plaga ab amico quam a obitore. Nec tamen as nus quaero, ut magnae reliquia fiant; quod erit, magnificum sit o lautum. omini t mihi hamoas 15

cenam narrare. emperius fiat, cetera eodem modo. Quodsi porseveras me ad matris tuae cenam ΘVOeur

feram id quoque Volo enim videre animum, qui mihi audeat ista, quae scribis, apponere aut etiam polypum miniati Iovis similem. ihi crede, non audebis ante mmeum adventum fama ad te de mea nova laesiti v nisi eam tu extimesces. Neque est, quod in promulside spei ponas aliquid quam totam sustuli solebam 9 nim antea obilitari essis si lucanicis tuis. Sod quid has loquimur liceat modo isto onire a Voro volo senim abstergero animi tui motum, ad tyrotarichum antiquum rodi Ego tibi inum sumptum adferam,

quod balneum calfacias oportebit; cetera more nostro.

10 Suporiora illa lusimus D villa Soliciana si curasti diligonis si scripsisti facetissime itaque puto me prae 30

termissurum salis enim Satis est, sannionum Parum.

339쪽

Ser. Romae post Id. Sext. a. o 6 Q.

CICERO L. MIRIO PAEΤO. Non tu homo ridiculus os, qui, cum Balbus noster 5 apud o fuerit, ex me quaeras, quid de istis municipiis ot agris futurum putem quasi aut ego quicquam sciam, quod iste nesciat, aut, si quid aliquando scio,

non ex isto soleam scire. Immo Vero, si, ama'

tu fac, ut sciam, quid do nobis futurum sit habuisti

10 enim in tua potestate, ex quo si ex sobrio vel certe ex ebrio scire posses. Sed ego ista, mi aete, non quaero, primum quia de lucro prope iam quadriennium vivimus, si aut hoc lucrum est aut haec ita, superistitem rei p. vivere deinde quod scire quoquo mihi 1 vi or quid futurum sit. Fiet enim, quodcumque ο-lent, qui valebunt valebunt autem semper arma Satis

igitur nobis esse debet, quicquid conceditur. Hoc si qui pati non potuit, mori debuit. Veientem quidem agrum et Capenatem metiuntur; s hoc non longe abest a Tusculano nihil amon himso. Fruor, dum licst, opto, ut semper liceat si id minus contigerit, tamen, quoniam ego vir fortis idemque philosophus vivere pulcherrimum duxi, non possum eum

non diligere, cuius beneficio id conuocutus sum. Quia si cupiat esse rem p., qualem fortasso si illo vult homo optare debemus, quid faciat, tamen non habet; ita a cum multis conligavit. ris longius progredior; scribo iam adris Hoc tamen scito, non modo me, qui consiliis non intersum, sed ne ipsum quidem prim30 cipem scire, quid futurum sit nos nim illi sorvimus, ipse temporibus. Ita nec ille, quid is ora postulatura

sint, nec nos, quid ille cogitet, scire possumus. Has tibi antea non rescripsi, non quo cessator esse solerem, praesertim in litteris, sed, cum exploratis nihil haborem, nec tibi sollicitudinem x dubitations

340쪽

mea nec spem ex adfirmatione asperro volui. Illud tamen adscribam, quod est verissimum, me his temporibus adhuc de isto oriculo nihil audisse. Tu hamon pro tua sapientia debobis optare Optima, cogitare difficillima, ferre, quaecumque erunt.

XVIII.

Ser. in Naeviano ire. XIII K. Sext. a. 708 6 Q.

CICERO S. D. L. MIRIO METO. Cum ossem otiosus in usculano, propterea quod discipulos obviam miseram, ut eadem me quam mR-1οximo conciliarent familiari suo, accepi tuas littor plenissimas suavitatis ex quibus intollaxi probari tibi meum consilium, quod, ut Dionysius tyrannus, cum Syracusis pulsus esset, Corinthi dicitur ludum aporuisse, sic go sublatis iudiciis amisso regno forensi tu 15 dum quasi habere coeperim. Quid quaeris me quoque dolochia consilium multa enim consequor. rimum, id quod maxime nunc opus est, muni me ad haec tempora. Id cuius modi sit, nescio tantum Video, nullius adhuc consilium me huic anteponere nisi fori 20 mori melius fuit. In loetulo, falsor, sed non accidit; in cis non fui; cetori quidem, ompeius, Lentulus tuus, Scipio Afranius foede perioriint. At Cato praeclare. Iam istuc quidem, cum volemus, licebit domus modo peram, ne tam necesse nobis sit, quam illi fuit, scid quod agimus. Ergo hoc primim1. Soquitur illud: Ipse melior fio primum valetudino, quam intermissis exercitationibus amiseram deindo ipsa illa, si qua fuit in me, facultas rationis, nisi mo ad has xorcitationes rettulissem, exaruisset. Extremum illud est, quod tu sonescio an primum putes pluris iam pavones confeci quam tu pullos columbinos. u istic t Hatoriano iure delectas, ego me hic Hirtiano Veni igitur, si vir os, et ' disceam προλεγομενας, quas quaeris etsi