장음표시 사용
451쪽
de tommodo parientium situ. 44 Ipropter acutam illam et male subtilem Philosophiam, qualis tum erat, adeo obscura efficiebatur, ut qui huic parti volebat, aliis simul operam dare vix posset. Neque videtur alia causa allegari posse, ob quam superiore et hoc nostro saeculo, tam raro aliquis ex medentibus inueniatur. qui vi medicamentis, sic etiam manu mederi valeat. Et
si quidem iam superiore saeculo simplex illa Hippocratica
Medicina a nonnullis quasi in lucem reuocari coepit, ne- qtae tamen magis excultam ex eo tempore a Medicis Chirurgiam esse, mirandum est: Et porro sine dubio multo minus hanc artem Medici exercebunt, qui iam rursus, nescio quas, Philosophicas tenebras clarae Hippocraticae M dicinae obducunt. Verum ut hoc largiar, quod nobis obiici video, elle Chirurgicas operationes: quae, cum non
nisi longo usu discantur, a Medicis fieri non possint, qualis calculi sectio sit, qua Hippocrates Medicos defenderit, Sconcedant tamen hoc mihi necesse est, Medicum si non
exercere Omnem hanc artem, tamen eius scientiam ita tenere oportere, ut Chirurgicis eiusmodi curationibus prae-
este pollit, atque ut omnia rite fiant, videre. Quod si in Ulla curatione ex iis, quae manu fiunt, sane in ea maxime necessarium est, qua parturienti succurritur. Nam in aliis curationibus de unius hominis, in hac de binorum, matris infantisque vita agitur, quae tanto certiori periculo eX- posita est, quo magis ignarae plerumque mulierculae hanc curationem perficiunt. Et quamquam hic ea, quae manu sunt, Medicus aliis facienda relinqueret, qui in his praecipue exercitati sunt, videmus tamen permulta in partu incidere, quae Medici opem exigunt, maxime cum utero cum aliis plerisque visceribus peculiaris communio sit, per quam ea, qVae patitur, etiam ad alia transmittit. Quare mulierum morbi, qui tamen sunt fere omnium curatu difficillimi, iisque medendi rationes cum obstetricia arte arcte coni unctae sunt. Hanc igitur artem, non minusquam Omnem Chirurgiam mihi discendam esse existimavi,
452쪽
et quidem ita, ut, si occasio serret, etiam eXcercere pos- sem. Sequutus autem sum optimos, quati tum fieri potuit, Artis magistros, et euoluendis perlegendisque eius auctoribus sic operam dedi, ut cum his, quae audiueTam in scholis, accurate contenderem. Inter haec illum locum, qui est de parientium situ, cum ideo peculiarem attentionem merere exfstimavi, quod de eo perpauca scripta inueniebam, i tum quod vel nullae vel parum idoneae rationes sunt, quas quisque allegat, cur hoc vel alio situ Parientem collocandam malit. Quae tamen res cum mihi haec inquirendi non parum utilitatis habere videretur, rem Medico dignam me facturum credidi, si eo elabora Tem, Ut quarumcunque parturientium positurarum idoneas causas inuenirem. Nam si interea praecepta, quae Chirurgi solent de vulgo sic dictis operationibus dare, primum fere ac praecipuum de idoneo aegri situ est, sine quo Medicus neque facile, neque tuto manu mederi potest: atque si etiam in internis morbis quam plurimis, praesertim pectoris, situs aegri rationem habendam esse, ex antiquis AREΤAEus potissimum et CAELIVs AURELIANVS, ex recentioribus optimi Artis magistri docuerunt, eaque res summam utilitatem habet, quis est porro, qui dubitet, pariendi facilitatem ex commoda idoneaque m V lierum positura non parum pendere' eaque, qualis esse debeat, a Medicis quam accuratissime inquirendum esse, dilucideque exponendum ' Ac mihi quidem, ad hanc cogitationem incumbenti, multa partim in aliorum scriptis
Occurrerunt, partim in mentem quoque ex Anatome Venerunt, quae, ut de scribenda hac Dissertatione consilium caperem, eniciebant. Nam, quae Argentorati ante aliquot annos prodiit Cl. HORNVNGi de parturientium situ Dissertatio, ea me vel ideo a proposito minus reuocauit, quod eum longe aliam, quam ego ingredi statueram, viam
d. Collegit saltem atque roeensuit, quae alii Obstetri etae
453쪽
CAPUT SECUNDUM.Autiquus Artis Obstetriciae satur. Vnde factum , ut
haec ars quosi mulieribus propria γ Quid veteres Meditide parturientium situ γ Modus refuyinandi mulieres noxius. An is νινε praeceptus ab Hippocrate γ Seliae usus in pa tu ianitquior esse videtur, quam lecti. Qualis viritisque figura cum apud υ teres, tum apud recenti0res, Gerimanss, Gallos, aliasque Gentes 7 et qu0modo parturientes in viroque figuratae I Alii stus recensentur.
Inter eos olim, de singulis Chirurgiae partibus, pera sectos libros, qui, non dicam ad haec nostra tempora peruenerunt, sed quos minimum scimus ab antiquissimis Medicis perscriptos fuisse, et qui tantum non omnes interierunt, de Obstetricia arte paucissimos fuisse, et hos parum accuratos atque utiles legimus. Quod cum procul dubio hanc causam habuerit, quod ipsi Medici parturientibus manus auxilium non praestabant, atque ab omni artis
usu remoti erant, facile patet, nisi sublesta Hygini ' fides
sit, prima in huius rei causam et culpam ad Atheniensiuin mulieres pertinere, quae suam suorumque salutem imperitis, inertibusque malebant mulierculis, quam eXercitatis atque omnium huc pertinentium rerum gnaris Medicis credere. Nam quod laedi pudorem Athenienses dicebant, si mulierum natura a curante Medico nudaretur, atque hos publica lege lata ab obstetricia arte arcebant, quis dubitat, et reliquos Graeciae populos in ea re Athenienses sequutos esse' quisque non videt, Medicis ab hoc tempore et apud Graecos et multo magis apud Romanos, qui ab
artis auctores de parturientium situ praeceperunt, quod ante eum fusius quodammodo fecerat L ORN. SOL INGEM in Em-bryuleiae Cap. I a.
inter Mythogr. Lat. Μunckeri Amst. 368 i. 8. Cons elegantissima Commentatio de arte obstetricia veterum Magnis.
454쪽
Gsina Commensatio ab illis et salutarem Artem acceperant, omnem suisse Obstetriciam artem exercendi occalsionem ereptam ' Tamen id viris videtur relictum fuisse, ut emortuum partum eX utero excuterent, L quod unum obstetrices tunc minus audebant facere, β non, quod ipsae poterant in alio quantumuis dissicili partu, laboranti, vi becet, succurrere, sed
quod plane ut nostrae mulierculae, quae hanc a Ttem eXeriscent, quotiescunque non breui, tamquam sua sponte, pro di bat infans, tamdiu naturae auxilium expectabant, vel temulentae et audaciores violentam extractionem vario modo tentabant, donec infans praematura morte vitam vix in .gressam finiret. Quare ut apud HIPPOCRATE Μ, CELSUM, aliosque perpauca de mortui partus extractione, sic de reliquis manus auxiliis, quibus parientibus succurritur, ut infans vivus in lucem educatur, propemodum nihil legitur. f. a.
Atque de situ parientium ut sciatur, quid Medici olim Praeceperint, primo HIPPOCRATEs,l' si partus in v tero
centi oriun quoque multorum Medicorum fere usque ad hoc saeculum vana erroneaque Opi. Dio, ubi intus emortuus infans
est, dissicillimum partum esse,
et cum ingenti mortis periculo coniunctum : eaque inde orta
est, quod causam facilis partus eredebant in ipso infante esse, qui pertaesus quasi angusti do. micilii, spatiosius quaerat, si
hique adeo ipse viam ex utero in hane lucem paret. Nunc autem cognito hoc ATOre , ne. que ab infantis virtute multum separamus, aut ipsi confidimus, neque contra, si emortuus intus partus est, mulierem credimus aut dissiculter admodum parituram esse , aut plane sine manus, vel potius instrumentorum ope auxilioque partum eniti non posse.
tiquioribus temporibus accipi, circiter ad tertium usque saeculum a Christo nato. Nam qui post haec tempora sive Graeci . siue Latini atque Arabes Medici vixerunt, ex horum scriptis ananifestum est, obste
trices etiam mortuos foetus ex utero exsecuisse.
quem inscripsit: de foetus moris tui exsectione, et Lib. I. de Morbis Mulier. p. 6l T. Ed. Foes. τ
455쪽
de commodo parienti um situ. ψ4s ' transuersum situm obtineat, mulierem concutiendam, et hinc in caput ait rcclinandam esse, quo caput infantis ad os uteri descendat: deinde CELsus, hac curandi ratione omissa, in dissicili quovis partu, resupinam mulierem in transuerso lecto collocare iubet, qui, cum in aliis plerisque HipPOCRAΤΕΜ auctorem sequatur, in hoc autem minus, totum illum libellum, qui de foetus in utero emortui exsectione inscribitur, Hippo CRAT is non esse, mihi piopemodum persuadeo, minimum illum locum, quo ea curatio continetur, ut plura alia in HIPPOCRATE , alium auctorem habere, facile credo.' Atque, si proxime superiorum saeculorum Medicis id condonandum est, quod parturientibus ita succurrere voluerunt, sane in nostrae aetatis Medicis id neutiquam ferri potest, praecipue cui nia in permulta tutiora adminicula habemus, quibus utamur.' Vt enim hoc largiar, de quo tamen scio non paucos dubitare, tali parturientis concussione reclinationeque infantem verti, et quasi praecipitari versus os vulvae posse, primum tamen intelligo id fieri non posse, ubi ab aliquo tempore ruptis membranis velamentisque infantis, intus coul tenti humores effluxerunt, et sicciores angustioresque viae factae sunt, neque adeo moueri conclusus infans, nisi ma-Nima vi, potest, praeterquam, quod, si vitiosus infantis situs est, uterus ipse non raro e sua sede motus et male positus deprehenditur: Deinde in eo casu, quo fieri eam conversionem posse concipio, qui is est, ubi membranae integrae, neque aquae, quibUs innatat partus, effusae sunt,
partim minus necessariam eam conuersionem esse, quOniam
partus male compositus, in caput sit conuertendUS. i. Idem conquestus iam oliui Galenus est, occasione doctrinae de venis corporis humani, quarum plura secum pugnantia systemata, ut vocant, in diversis H1PPOCRAT 1 adscriptis libris occurrunt. Foec: quo loto duplicem cor cutiendi mulierem modii in deseribit, alterum, quo intili ereum lecto, cui alligata, pervices a capite sublimis feratur, qui modus in partu naturali
conueniat, alterum, quo magis in caput reclinetur, et coXis
456쪽
niam ab initio sit,' partim aliis deinde et minus periculi plenis auxiliis obtineri posse: Denique multum praestare, ubi mi
nus idoneus partus situs est, inanti in uterum dentissa eius pedes prehendere, et caute protrahere, quam praecipitatam mulierem violenter concutere, ut caput ius antis os
uteri occupare valeat, quod per caput dissicilior non raro quam per pedes infantis partus eiu Idque adeo existimandum est, saepe conuersione illa seri debere. Nam profecto umbilicatis, ut hoc utar, funiculus, dum valida parturientis concussione, agitationeque partus ad os vulvae eonuertitur, hunc facillime illaqueare potest, quo non solum partus viplurimum dissicillimus fit, verum etiam in
fanti persaepe gula frangitur, et quod fere longe pessi
mum est, ob nimis breuem funiculum, uteri contracti laudus pedibus insantis perforatur, cuius mali exemplum noui, et quo utriusque, mulieris infantisque vita perit.
Ita res nihil habeant, ut cognosci potest ex Observ. 3I 2, 3I3. DE LA MOTI E Traild des Accoticheyuens, Par. IZ22. q. Ex eo autem haec bina conseis quuntur: primum, quoties partus recta in caput prodit, Vehementesque ad partum dolo. res uteri adsint, neque partus tantillum promouetur, etsi satis apertae viae sint pro infantis magnitudine , ne horam quidem differendum partum, sed manu in uterum is emissa,
pedes conquirendos attrahendosque esse; alterum . periculi pleriam rem esse, ut in omni partu, sic etiam in eo quo infans videtur recte conuersus esse , partum promotientia meis dicamenta dare, vel mulierem
eile, credo, mente concipitur, quoties se ipse super infantem in via per ossa haerentem, imparuimque fortius contrahit, atque a diaphragmate et abdo. minis musculis impellitur, modo infans vel genua vel potius extremos pedes fundo uteri obvertat. Quanto facilius per forari debet, ubi partus a funiculo impeditur Hoc enim breuiore tum faecto, uterus se contrahere non potest, quin Partus eadem Vi, qua alias per vaginam exitum quaerit, infundum uteri agat, eumque perrumpat. Et hanc plerumque causam fuisse existimo rupti uteri, quoties in captat conuersus partus fuit, etsi de funiculo collum tune ambiente Audio.
457쪽
de commodo parientiuna stu. Itaque haec parienti una positura, etsi quam maxime esset
ab auctore HIPPOCRATE commendata, nullum usum habere intelligitur. Contra mulierem atque partum non raro in vitae periculum adducit. φ
Iam , quia ex graecis auctoribus, qui HIPPOCRATEM Coum sequuti sunt, et ante CELsVΜ vixerunt, nullum inis venio, qui, ut de Obstetricia arte in uniuersum, sic speciatim de situ parturientium scripserit: nam PHILUMEN Vs, ex quo AETIus nonnulla excerpsit, qua aetate vixerit, mihi ignotum est, quis non intelligit ex iis, quae antea de CORNELIO CELso' '' diximus, eum primum videri supinum mulieris situm in transuerso lecto commendasse' Hunc situm optime conuenire docebimus, quando natura nihil valente, omne est ab obstetricantis manu auxilium eXpectandum. In eo autem, quod CELsus iubet mulierem sic collocare, ut et imus venter in conspectu Medici sit, et partus ad os vulvae compellatur, in hoc equidem cum ipso facere non possum , quoniam primo, cum reUelatis illis mulierum sacris nihil proficitur, nisi ubi ferramentorum usus necessarius est, quod rarius accidit, me
lius pudori consulitur, si non oculi sed manus saltem ad vulvam demittuntur ; deinde ilia compressa, '' si male
exhortari ; quorum neutrum Medicis atque obstetri ibus satis commendari potest, quOniam dissicillimi partus, et ubi
t mater aeque ac infans non ra.
ro vitam perdunt, nimis diu neglectum manus auxilium in partu, qui naturalis esse videtur , fere semper consequun
I. Cons. Gog Lic KR Dissert. i de non resupinandis ad Partumi mulieribus. m. de Medicina Lib. VII. Cap. 20.
n. Externa abdominis colu- pressio, quam etiam eX r cen
tioribus Medicis, qui de Obstetricia arte scripserunt. ΠΟΙ - nulli proponunt, ne quidem in ullo casu aliquam utilitatem, contra frequenter noxam affert. Vterumque grauiter laedit; sed ea vis, quam se contrahentes abdominis musculi utero in arunt, et maiorem essi eae iam habet,
458쪽
Glina Commentalio compositus laetus est, partum tardare possunt, si recta, siue in caput, siue in pedes conuersus procedit, nullam utilitatem asserunt; Partim enim tutius possent ilia ab adstante muliere comprimi, si id aliter vim quandam ad promouendum partum haberet, partim vero, in naturali faci lique partu, satius est mulierem in conueniente sella collocare. Eiusmodi sellae neque HIPPOCRATES, nequeCELsus ullam mentionem fecerunt. Contra GALE Nus
expresse scribit, parturientes ab obstetricibus in sellis collocari. Utitur autem his verbis: ' Obstetrices ipsae non illico parturientes surgere iubent, nec in sella collocant; et paullo post: postea vero, quam ad partus transitum satis patet os vulvae , surgere mulierem iubent, et in subsellio collocant. Praeter haec GALE Nus ipse de situ parientium nihil scripsit. Sed Mos CHΙΟΝ , cuius aetas incerta est, e sellae etiam usum commendauit. ' Et cum his ex
Grae habet, et praeter noxae metum adhibetur. Neque vero
ad eam compressionem id portinere existimandum est, quod, si uterus super ossa pubis, vel ab uno alteroque latere propendet, praestantissimi obstea
tricantes. manu aut mappa subiecta , eum sic tollere , ne Ver
sus spinam deinde compellere iubent, quo os uteri in directo vaginae sit: nam hoc in signem utilitatem et mulieri et infanti praestat.
τας γ ν jp. Non solum aetas huius Mos CHro ΝIS incerta est . qui de muliebribus graece scripsisse dicitur, verum etiam de ipso nomine iure dubitatur, quod graeci Codicis auctor nomen statim minus professus est, sed latinus Interpres se MOSCHIO NE 51 appellari in praefatione
praefatione existimo , qui iam exstat, de muliebribus graecum librum , non nisi Epitomen
ante Pauli Aeginetae tempora compolitum fuisse.
q. De Muliebribus affeta Cap. 47
459쪽
Graecis AETIVs et PAVI vs AEGINEΤA, g Ar sv c Asis ex Arabis consentiunt. Ex quo consequetis esse videtur, sella quidem, minimum GA LENI iam aetate, mulieres usas fuisse, tamen lecti usu in in partu multo antiquiorem esse. Eorundem vero auctorum, maximeque MOSCHIO-Nis et AETI 1 et PAVLIV locis accurate inspectis patet, innatbrali atque facili partu mulieres in sella in dissicili, et
ubi manum obstetricantis oportet opem ferre, et ioetum educere, in lecto collocatas fuisse. Quid ergo obstat, quominus et CEL si et antiquissimis HIPPOCRATIs temporibus obstetrices etiam sella v fas esse credamus' quoniam, quae utrique scriptores de usu lecti asserunt, ad eum partum pertinent, quo emortuus foetus ex utero excuti debet. Nam de naturali partu, quidque in eo sit vel obstetrici, vel Medico faciendum, neque HIPPOCRATES, nequeCELsus est aliquid commentatus. Praeterea omittendum sane non est, etsi GALENO antiquiores Medi ei nihil de sella scripserint, eius tamen usum iam antiquissimis temporibus apud Ebraeos, et forte etiam Aegyptios obtinuisse. quod clarum est ex PHARAONis mandato, obstetricibus Ebraeorum, de necanda mascula prole, dato. Unde et graecos antiquissimos eundem morem accepisse verisimile est. Quicquid sit, nequit tamen hoc ipsum in dubium vocari, veteres post GALENvΜ Medicos eandem sententiam habuisse, quam etiam ex nostris permulti habent, Oportere mulierem, si naturalis partus, in sella, si praeter naturam, in lecto collocari. Vt vero de lecto, qualis esse debeat,
antiqui propemodum nihil, . sic de sella solus Mo.
460쪽
esse, ut, ab anteriori parte, crescentis in lunae modum pateat, quo et manus ab obstetrice eommode admoueri, et foetus exire possit. GALEN Us et Graeci omnes Vocabulo utuntur, quod cum fuerit omnis generis sedi. libus impositum, neque ex hoc aliquid de figura sellae colligi potest. Sunt tamen bina antiqua monumenta ad puerperium pertinentia, quorum alterum ToΜAsINI, alterum C AsPAR BARTHOLINus ' exhibuit, et in quo. rum utroque puerpera in sella sedens conspicitur. Utramque vero mulierem iam pariendi labore perfunctam esse, e pueris recens natis aliisque signis intelligitur. Quare fortassis aliae, quam in quibus partum ediderunt, sellae fuerint, in quibus assident. Quis autem nescit, puerperaS, quam primum editus foetus erat, sacra sive Iv No Ni, siue D 1 ANAE, siue etiam UENERI fecisse, atque pro lata ope concepta vota persoluisse' Ad quae cum sine dubio etiam illa monumenta, tanquam tabellae votivae pertineant, estne probabile, illas mulieres se in ea potius sella, in qua pepererant, quam in alia quacunque sedentes estingi sura.
turas μαλέην , κρὶβ υποςορέσαντα, fuisse ab illis, quas RHODION lectum altum, firmum et suba et alii Germani Seriptores de
ro iubet mulierem reclinare ἐν κραββατω τω σκλη- ρως ἐςρωμένφ, in toro non
molli sed duro, loco citato. Cap. 48. x. loe. 'cit. Cap. 47. Ποῖος
ἐςιν ό μυωευτικος ὁ ρος, κα--θαπερ η καθέδρα του arte obstetricia. ante haec bina circiter saecula, proposuerulit, et citiusmodi vel nune vulgo obstetrices utuntur.
y. De Donariis et Tabellis Votiuis pag. II 4. Edit. Patav. 16Sq. 4.
E. Exposit. veteris in puerperio ritus p. I 2. Rom. I 6T7.
Κκρεως, εν ω καθεδετοι κτως, hibitae sellae parumper diste. να χη μο τῆν συσιν osχοίω- runt. sed forte tantum, quan- μα τρωγλ ν τετ MI- tum hoc BARTHOLINi monu- μένην, o πως ἐκεισε το mentum illud TMoΜAsi xi βρυον πεσειν ὀυνηθν. Vi- elegantia superare videtur, at . dentur adeo hae obstetriciae que a principe et magis beata