장음표시 사용
291쪽
Aemiliam iter agentes, arctatum Rauennatem instant nusquam segnes, nusquam incauti peragere,quae negoc is principis,ac runt utilitatibus prclinura noui iliant. ln- . de per Ariminum versus Anconam tendunti Compererat enim Logothetam seu Pa- .lologum, cum alijs nuntiis Constantinopolitani imperatoris ibidem morari:spe quidem quo aduersus Guillielmum Siculum largitione pecuniae milites, qui solid . vocantur, colligerent, re autem vera, ut ciuitates maritimas, quod saepius antehac attei ratum nouimus, seu vi, seudolo,sub Graecinam redigerent ditionem. Cum* Rauemna exemtes non longe adhuc a ciuitate processissent, obuios habuere non paucos de
melioribus terrae, qui ad praesatos Graecorum legatos ierant, ec cum ipsis colloquium familiare tenuerant. Ia de re commoti & in iram versi pro eo quod se despexisse, 6c Graecos spe lucri sibi praeposuisse viderentur,otio palatin comes,nec sidorum paucitate, nec illorum remoratus numerositate, gladio exerto in meliorem & nobiliore omnium Rauennatensium, nomine Guilhelmum,co nometo Maltrauerser, manum natis et eum captiuum abducturum cominatus es omnibus aliis prae timore di pa re silentibus,& non contradicentibus. Magna oc miranda prsiati comitis animositas, quem nec copiosius eiusdem nobilis viri comitatus terruit, nec vicinae ciuitatis metus permovi quin ut legatus impetii ubi ratio postulabat, aristoritate impetiali uteretur. Tandem lenioribus verbis,di multa supplicatione mitigatus 5c placatus, ceptum iter regilaac contra Graecos, qui ut diximus, apud Anconam tunc in orabantur, pros
buxus,non paruam militiam collegit,& prope ciuitatem castra posuit Euocatos ita adsciverbis minacibus,&valde grauibus adoissimi qua temeritate sine principis cos ientia talia praesumpsissent, non se ignorare Danaum insidias, di Graecam astutiam, simulata humilitate maleficia volui callidistimasaude composita in amicos deo lassi , quod contra inimicos metisse putabatur Cum' manifestis indiciis hostes in mani imperi j conuisa cantur, non aliud superet quam ut pro crimine laeta maiestatis de ipsis omnibus stipplicium Q at Talibus inuesctionibus perterriti Graeci, atque animo consternari,inulta suppli inne verba excusetionis depromunt, parten in lita quibus possunt argumentis purguc cqpantur. Nequaquam se ignorare legem liniam maiestatis, quae in eos qui contra imperatore vel re p. aliquid moliti sunt, suum viagorem extendit. Verum ab hoc suam ipsorum conscientiam sese beatos sacere, si icta pro veris non recipierida. Magis eos credere debere benignitatibus 5c obsequijs ta-pissime a Graecis in nosti os experimento probatis.Testis horum sit Alemania tota testis pietatis sit ipse imperator, ne poriciss orbis terrarum, qui haec aliquando viderit, e re ipsa experius fuerit. Aequitas in vivos, misericordia in mortuos, honor in principem, munificentia in optimates: haec esse affectus sui erga nostros probationes certissimas sidiis , criminationibusvetiores. His ec similibus se cum magna metium conuicione Graecis de obiectis excusantibus, dum nulla fraudis deprehendi potuissent indicia acceptis ab eis magni scis muneribus, in Graeciam eos pacifice remigare
concedun*ipsim Mutinum reuertuntur. Auersie legati ergamineios Romini pontificu Miserintho piid is nuria m
HIsdem diebus Henricus di lacinctus supra dicti nim in Adriani Papae Fertiam
venerant,audito* quod legati imperatoris Mutinum redissent,non sperantes Dpsos sibi occurrere rumilitatis formam praebentes,quod insolitum antea fuerat, ad eos pergunt, exposita' causa legationis, quod scilicet ea quae pacis essent, &honori imperio in mandatis haberent,dimittuntur.Iam vero aduentum illorim per omnes partes illas bi arta montium transituri erant,fama nuntiauerat, multos mori lium rerum alienarum cupidos id contra eos a nauerat, quod pene neminem latoba maiestate imperialem Romanis insensam existere, quod vitio auiditatis quis pardebat, ac si regiae volutati obsequeretur,temerarius intedebat, speras in hoc casula trocmuhonestiori nomine posse palliati A Ferrati ita*Verona, a Veronapavi
292쪽
1 4 D E R E B. c t s T f s F R I D. r. I ri P. Iem Tridetvinam ster agunt, habentes secum gratia maioris securitatis, venerabileni. episcopum Tridentinum Alberium. Sed maluit auri sacra fames, quae quos arriaipuit, nil unquam honestiam , nil moderatum sentire,vel appetere permittit. Nam Fri derie di Henricus comites, quorum ut illis partibus non parum poterat violentia-ltam O dinales,quam Episcopum captos, spoliatos in vinculis ponunt,donec Roma. . nus quidem datus in obside nobilis Vir, germanus Iacino, episcopum autem eui. denter diuina potentia liberauiti Hanc tamia immanitatem Henricus nobilissimus i dux Baioriae & Saxonis ob amorem sanctae Romanae ecclesiae, ec honorem impe rii, non multo post probe vindicauiti Namque ec vadem eripuit, comites multis malis attritos, ad deditionem ec satissaei nem coegit.
FRiderico igitur,ut iam dictum est, castra in campestribus Augustie ciuitatis metato,ad suam eosdem legatos admitia praesentiam, eis* elementer receptis,cautari; aduentus exquiritillii reuerenter,ac demissis vultu, voce modesta, tale suae legationis assumum principium.Praesul sanita Romanae ecclesiae, vestrae excellensiae deum tissimus in Christo pater salutat vos, sicut charistimum ec specialem saneu Petri filio Salutant etiam vos venerabiles fratres nostii, clerici autem vestri, iuersi cardinales, itanquam dominum di imperatorem Vrbis di orbis.Quanta dilectiones incta Roma na ecclesia a litudinem & honorem imperii vestri amplecflatur, quam sine costi-tia peccati vestram satis inuita sustinuerit indignationem,& scripta praesentia, re in m re nostro positae,inuae vocis ossicium declarabit. Post haec verba literas efferunt, quae ivenerabili Ottoni Frisingensi episcopo adlegendum, simul 5 interpretandum datae sunt, viro viis qui singillarem habebat dolorem de controuersia interregnum dis cerdotium. Exemplar literarii hoc est. Ex quo uniuersalis ecclesiae curam deo, prout ipsi placui disponente suscepimus, ira in cunetis negotiis magniscentiam tuam honorare cinauimus,ut de die in diem animus tinis magis ac magis in amore nos iso, ecveneratione sedis apostolicae debuisset accendi. Vnde sine grandi admiratione non .serimus, quod cum audito ex suggestione quorundam animum tuum aliquantulum contra nos suisse commotum,duos de mestoribus,ec maioribus fratribus nostiis, Rotiandum talicet cancellarium i S.Marci,&B hardum iit S. Clementis presbyte. ros cardinales,qui pro tuae maiestatis honore in Romana ecclesia soIiciti semper exim triant,pro voluntatis tuae cognitione ad tuam praesentiam destinauimus, aliter quam imperialem decuerit hon rificentiam sunt tractati. Occasione siquidem cuiusda vera bi, quod est, Beneficium, tuus animus, sicut dicitur, est commotus,Mod utiqueno dum tanti viti, sed nec cuiuslibet minoris animum merito commouisseti Licet enim thoenome,quod est Benescium,apud quosdam in alia significatione, quam ex impo. lsitione habeat, assumatur: tunc tamen in ea significatione accipiendum fuerat, quam' nos ipsi poscimus, di quam ex institutione sua noscitur retinere.Hoe enim nomen ex bono oc filicto est editum,& dicitur beneficium apud nos non seudum, sed bonum fi Gim.In qua significatione in uniuerse sacraescriptiuae corpore inuenitur ubi ex bene
ficto 4ri non tanquam ex seudo, sed vesut ex benedictione, di bono facto ipsu in hemari dicimur, ec nutrit Et tua quidem magnificentia I Ritido reco oscit, sim' nos ita benedi honorifice imperialis dimitatis in ne tuo capiti imposuimus vibo num factum valeat ab omnibus iudicari. Vnde quod dam verbum hoe, ecialias lscilicet Contulimus tibi insigne imperialis coronaea a sensit suo vis stat ad alii:
retorquere, non ex merito causae, sed de voluntatepropria, oculorum suggestiori si
qui pacem regni Ac ecclesiae nullatenus diligunt, hoe inerunt. Per hoc enim vestobulum Contulimus, nil aliud intelleximus, risi quod superius dictum est, ii πο- suimus. Sane quod postinodum personas ecclesiasticas a debita sacros inctae Roma nae ecclesiae vilitatione, ut dicitur, reuocare iussisti, si ita est, quam inconuenitenter a ctum sit, tua, fili in Christo charissime, discietio, ut credimus recognostic Nam si
293쪽
L r B E si P R I Μ V 27 aliqvid apud nos amaritudinis habebas, per nimii os & literas tuas nobis fuerat intiniandum ec nos honori tuo curauissemus, sicut filii charissimi, prouidere.Nunc igitur ruoniam ad commonitionem dilecti filii nostri Henrici Baiomae N Saxoniae ducis. uos de fratribus nostris Henricum tit S. Nerei ec Achillei, ta Iacinctum S. Mati: e in
Cosmidin diaconos Cardinales,prudentes siquidem echoninos viros,ad tuam prae sentiam destinauimus,celsitudinem tuam monentes di hortantes in domino . quatenus eos honeste,& benigne recipias, quod ab eis ex parte nostra tuae magniscentis fierit intimatrum a sinceritate cordis nostri nouerit tua excestentia processit se, ac per hoc eum eisdem filiis nostris, mediate iam dicto filio nostro duce,ita celsitudo tua si
deat conuenire, ut inter te ac matrem tuam sacrosanctam Romanam ecclesiam, nub lius discordiae seminatium debeat remanere. Omodo imperaurriarispinisicis t rutri erit. c APUT ππII I.
LEctis, ecbenigna interpretatione expositis literis, isnperator mitigatus est, et
mentior, facius quasdam causas alio loco memorandas, qus seminarium discordiaepties rent, si non congrua emendatio interueniret, legatis per capi nil adiastinxit. inubus ad nutum principis, oc per omnia bene respondentibus, praesulem Romanum in nullo regiae dignitati derogare, sed honorem ac iustitiam imperii seni per illibatam conseruare pollicentibus pacem, di amicitiam tam summo pontifici, quam omni clero Romano reddidit,eamcpsisno pacis N Osculo,absentibus per prae
sentes destinauit. Sic hilatiores saeti legati, donati regalibus muneribus diuer
Eodem loco, iisdem di inus nuntii regis Daciae nuper eseeu, principis adeunt
praesenti am, postulantes quatenus inuestituram de regno suo regi mittere, ac Eleo etionem de ipso iactam rati habitione confirmare dignaretur. Exaudiuit eos imperator, praebito & accepto ab eis sacramento iurisiurandi. Post reditum situm de Ita. ita in 'xi dies regem ad curiam venturum, ec regni administiationem de manu principis, debitae fidelitatis interposita securitate,suscepturum.
'tiora monsium locu u. IIIIICII , imperatorem consultantes. I 'antae si quidem erant
auxiliariorum copiae, quod plurium viarum motus vix eos prae multitudine sustinore potuistis videlicet Francorum,Saxoniam,Ribuariorum,Burgundionum, Sueum Him Baioariorum,Lotharingiorummo orum, garorum, Caretanorum,occum his aliae nonullae Cesticae seu Germanicae nationes,viri sortes, bellatores, infinitae multitudinis, vario armorum apparatu,iuuentus valida, di ad bestorum motus imperte
rita. dericus habito consilio, re prouida circunspeetione usus,hoc modo eis vias,&Alpium transitus censitit distiibuendos.Dux Ausuis Henricus, oc item Hericus diis Carentanus di simul cum eis copiae Ungarorum,serme Dc. si vittarii electi, pariter Comites di Barones illarum terrarum, per Canalem, eclarum ut ij, atque Marchiam Veronensem. Dux Botolsus de Tarinyn,ves potius Burgundiae, cum Lotharinos, per υiam Iulii Caesaris, quae modo mons Iouis vocatur. Multa pars Francorum, Ripa. Doloriam, ac Sueuorum per Clauennam, di lacum Cumanum. Princeps ipse habens, in comitatu suo regem Boemiae, ducem Sueuiae, videlicet Fridericum filium regis Conradi,sratrem suum Conradum Palatinum comitem de Rheno, dericum Coloniensem, Amaldum Mogutinum,HSinu Treuerens in are episcopos, cum episcRI
294쪽
pi, Conrado Edistria se Daniese gens emanno Verdens4Gebetardo Hobsepolin. e. abbatibus remum coenobionam,indesicet Faedens Augi Taceo Ma
chiones, mites clarastinos,&valde potentes, quonam nomina liconer perstringer delicato seu pigro tediori onerosias existam. His omnibus stipatus agminibus, imo diuino comitatus praesidio, diuus Augustus Alpium fauces felici procinictu cepit Hogere. lam angustias montium laetus exierat exercitus, iam in planis Italiae campestri. bus ea metati laetant, prima* venientium impetum Brixia temere in locis muni tis,ec milirum suorum sortitudine confisa, armis ausa sint excipere. Sed momento temporis laceratis eius viribus subacta est. Primo a rege Bomorum grauiter attrita: deinde in aduentu principis,datis hc. vadibus, simul nonmodica pecunia in deditionem paelionis recepta. in Mopum in inreta inceps ii risererit,er delet diri
sidente gusto, reexdi s ciuitatibus Italiae venientem militem praesto.
lante,consilio inito,commode &religiose satis, prius de pacis quam de belli ti
ctat negocijs. Conuentum ergo principum cogens, leges pacis in exercitu con sinuandas tales costituit: Statuimus,& firmiter obseruari volumus, ut nec miles, nee seruiem litem audeat mouere. QM6d si alter eum altero rixatus fuerit, neuter debet
vociferari signa castrorum, ne inde sui concitentur ad pugnam. Quod silis mota si rit,nemo debetaecurrere cum armis, gladio scilice lancea,vel sagittis: sed indutus lorica scuto,galea, ad litem non portet nisi fusi quo dirimat litem. Nemo vociferabutur signa castiorum,nisi quaerendo hospitium suum. Sed similes vociferatione signi litem comouerit, auferetur ei omnς suum hamascha, di eiicietur de exocitu. Si semus secerit,tondebitur,verberabitur,di in maxilla comburetur,vel dominus suus redimat eum cum omni suo harnaschae Qui aliquem vulnerauerit.& hocse fecisse negauerit, tunc si vulneratus per duos veraces testes,non consanguineos suos, illum conuincere pote manus es abscindatur. Quod si testes defuerinthoc ille iuramento se expurgare voluerit, accusator si vult,potest iuramentureiurare, di illuduello impetere. Si quis homicilia secerit, oc a propinquo occisi,vel amico, vel socio, per duos veraces leues non confinguineos occisi, conuictus fuerit, capitalem sententiam subibiti Verum si testes desuerint,&homicida se iuramcto expuri revoluerit, amicus propinquus o cisi duello G potest impetere. Si extraneus miles pacifice ad castia accesserit, sedes in palebi do sine scuto ti armis si quis eum isserit, pacis violator iudicabitur.Si autem sedens in dextrario,& habens statum in collo, meram in manu,ad castra accesserit, si quis eum laeserit, pacem noviolauit. Miles qui mercatore spoliauerit, dupliciter reddet ablata,ec iurabit quod nesciuit illum mercatore. Si semus, tondebitur, o in m xilla comburetur,vel dominus suus reddetpro eo rapui L Qiscunque aliquem spoliare ecclesiam vel sorum vident prohibere debeti tamen sine lite i prohibere no pitest, reum accusoedebet incuria. Nemo aliquam mulierem habeat in hospitio: qui vcto habere praesumpserit,auferetur es omne suum hamasch, oc excommunicatus h
hebitur,ec mulieri sus abscindetur. Nemo impugnabit castis, quod a curia defensionem habet. Si stiuus iam in secerit,ec in furto fuerit deprehensus,si prius itur non erat, non ideo suspendetur, sed tondebitur,verberabitur,oc in maxilla comburetur, eceiicietur de exercitu, nisi dominus redimat eum cum omni suo hamasin. Si prius furerat,suspendetur. Si seruus aliquis culpatus non in fimo fuerit deprehensus,sementidie expurgabit se iudicio niti seni,vel dominus iurametum pro eo pretes it. Actor vero iurabit quὀd aliam ob causim non interpellat eum de fimo, niti quod putat cubpabilem. Si quis inuenerit equum alterius,no tondebit eumne otum iaciet, sed dicet Marsolco,ec tenebitnon furtiue,dc imponet es onus suum. Quod si ille qui amisit equum, in via deprestenderit oneratum, non desiciet onus illius, sed sequens ad hospitium, recipiet equum situm. Si quis vero villam,ves doma incenderit, todebitur,ec in maxillis comburetur, diverberabitur. Iiser non coburet carbones in villa, sed Portab
295쪽
portabiit linia ad hospitium simi, ec ibi comburet: quod si hi ina secerit, totid sitiis
vel betabitur,&inis illis comburetur. Ssquis aliis laserit, imponens ei quὀd pacem non surauerit, non erit reus
violatis thacis, niti illie probare positi duobus iddneis rinibus, quod hacem Iutauerit: Neino iecipiet seruum qui sine domino est quod si fecerit redd i iti dithlό duid Osd illόubstitierit. licunque foueam inuenerit, libere seratur ea. Queiὀd si ablata sierit ei, non reddet minim pro malo,non ulciscetiuiniuriam suasit, sed conque et ui Milleat eo s.
stillarii accepturiis. ιSed si mereator Teutonicus ciuitatem intrauerit, & emetist mercatum, &po tauerit ad exercitum,& carius vendiderit in exercitu, Camerarius auferet ei omne so rum suum,di verberabit eum,& tondebit oc comburet in maxillam. Nullus Teutonicus habeat socium Latinum, nisi sciat Teutonicum: sed chabuerit,auseretures quicquid habet. Similes militi conuitia ducerit, negare potestiuramento:s non negauerit,e--
ponet et x. libras monetae, quae tunc erit in exercitii. Siquis inueritiit vasapletia vini, vinum inde extrahat ita caute, ne vasa conscinis git ves ligamina incidat vasorum,nead damnum exercitus totum vinum effundatur. Si eastrum aliquod captum fuerit, bona Oae intus sunt auserantur, sed non in
cendatur,nisi sestό hoc Madoleus iaciat. Si quis venatus seerit cum calutius venaticis, seram quam inuenerit, di canibus agitauerit, sine aliculas impedimento habebit. Si quis per canes leporarios seram sagauerit, non erit necessario sua, sed eritos pantis..iquis lancea ves gladio seram percussoli,5c antequam manu leuauerit, alte qccupauerit, non OccuPantis erit: sed qui occiderit eam, sine contradietione obotinebit.
Si quis bii fando seram balista vel arcu occideri eius erit. Hanc treus' archiepiscopi episcopi, abbates, datis pro se dextris firmauerin&violatores pacis pontificalis ψstici j seueritate coercendos promiserunt.
- totus exescinas tam cisalpinus, quam transalpinus conuenerat: iam multitudo 'l prudentium,&iri lege docti Isimorum in unum coierant, omnium* air res intentae erant, quas ad partes, vel in quas nationes in primis eos bellicus labor, & voluntas principis inuitaret.Tunc Imperator, coniuncta cum hilaritate iuuenili regia seuerita. trivi & timeti pariter &amari mereretur,unde exauditi pollet, constitisse,&p0 com dione huiuscemodi usus oratibne memoratur. Ite regum magnas nos, 5e ingentes debere tuas cognoscimus: cuius dium 'e placuit ordinationi, ut quasim iniiter eius, di vestia regni gubernacula regeremus, cultam nobis In vestra probitate atque prudentia fiduciam donauit, quod in multis experimentum vcstri habentes,saluo nobis bens enitatis vestiae praesidio simul & consilio quaecunque occurrerint, quaeculam renare Romani impern turbare ausa fuerint,ficile reprimenda puteirius. imperii inquam non ni, cuius apud nos ministerium, auctoritatem penes vos qui optimates πgni estis, recognostimus. Nemo nos pro liabitu nostro bella gerere putaueri quorum S euentus varius est,& quae comitum suorum videlicet sanae, sit vigil is, denique diuersa mortibus horrenda ec se idolosa non ignoramus. Non ad proelium nos accendit libido dominandi, sed seritas rebellandi. Mediol uirum est quod patriis vos laribus ejiciu quod charitaberorum 6c coni 'nim vos amplexibus abstraxit quod hos omnes labores sila irrevetentia 5c t eritate rapitibus vestris induxit. Iusti in vobis belli causam fecerunt; qui Iegitimo imperio 'rebelles haveniuntur. Suscipietis itaque bella ipsa non cupiditate, vel crudelitate, sed i
pacis studio, ut malorum audacia coerceatur,di boni disciplinae sucdebitum Geuiuia a
296쪽
inueniant. iod si per desidiam, aut ignauiam dedecus a Mediolano vindice gladioti 5 prosequeret mir, iam indubitanter eim: sine causa portaremus: nec tam esset inhoς noura laudanda patientia, quam negligentin vituperanda. Milustri ergo iustitia, suusagium vestrum inste postulamus, ut temeritas adueri orum careat in retii R im' periistinis ad nostra dedit fius tempora, nostro ministerio debitu sortiat honorem. Non inserimus sed depcllimus iniuriam. Cum iuriam bellums j, quod ex se sto superioris potestatis geritur agite nunc uniuersi, summam militiae laudem cons cuturi demeritis 5c laboribus fructum congyuo tempore recepturi, obedientiam relinpub. utilitatibus exhibete, quicquid vobis utiliter imperatum tuerit, pro viribus o temperate diuina siquidem opitul rite misericordia, non segnes, non degeneres inuenire nos debet inimica ciuitas in conseritando, quod ante stares nostri Carolin otio titulis Imper i addidere, primi de ultramontanis, ille inter Oςcidentales, hic ter Orientales Francos , &ad regni termiru's dilatauidos adqcere curauerunt. Discora verbum* Auguisti strepitus clambr fauo totius exercitus prosequi nix e dur na ouaedam alacritas militidus incidi salutis datori vpta, ac Friderico imperatorici na quis lite patria voce adclamant'.At sapientes, egum periti persuadent,dit lanenses licet improbos Ninfames iudicis rames ovicio per legitimas induci scitandos eis ne violentia eis illata, vel contra ius in absciites prolata seni videret M.Lie sitimas .ero inducias dicunt, iudicis edi quin unum, mox alterum, & tertium heu .ium pro omnibus, quod Peremptorium nominatur,q dec sinum est
saque Mediolanenses cum viderent uniuersam vim belli suis imminere capitibus
eligunt quos ad curiam mittant legatos, viros eruditos, di in escendo acerrimos QSit eum se poenalibi is, o stridii iuris actioniblis conuiniri viderent, neque princiarem pactione multae pecuniae polle deliniri,suffragio opti maturis iis ira quaesito poeism infecto negotiolad suos reuertuntur. Imperator astipulantibus iudicibus re prismi, de Italia,contra Mediolanenses condemnationis proteresseritentiam, hostes eos iudica omni apparatu ad obsidionem ciuitatis accingitur αribus rebus apud Mediolanum corii periis, permota ciuitas, atque immutata Vrbis facies eraς ex summata, titia atque lasciuia quae diuturna eis requies peperera repente omnis tristitia inuasti
Festinare trepidare suo quisque modo S metu, pericula metiri. Ad haec mulieres quia hin sua rei p.magnitudine belli timor inselitus incesimi amictare sese, manus stippuces ad c um tendere,miserari paruos pueros, omnia Pauere. Fuere tamen plerique
sicut alibi de quibusdam dicitur qui se & remp.obstinatis animis perditu irent. Nam
semperin ciuitatibiis quibus opes nullae sunt,qui aes alienum soluere non possunt, soni, aliorum & quieti inuident,nova exoptant, odio suarum rerum omnia mutari stident seditionibus sine cura aluntur: quoniam ut dicitur egestas lacilehabetur taedamno. Praeterea iuuentus, quae magis manuum labore victum quae minopiam to lerabat publicis largitionibus excit urbanum odium ingrato linori praetulerat. Vnde factum est, ut nauisitudine huius vulgi praeualente,resp. iuxta ac sibi consulerentiae libentibus animis belli euentum expectarent, nobilioribiis si melioribus metui
lium silentio addictisTt haec quidem in eiustat:
FRiderisus autem per aliquot dies operiens, expectabat si forte Mediolaneris spoenitudo salubris ab incepto rebellionis reuocaret i serte cladis & periculorum consideratio eos propositum mutare petiis aderet. Paratus etenim erat serenus principis animus potius correctis veniam praestare, quam post destructionem pro-11inriae cum cum multorum deperdito populo triumphare. Vis igitur in priori
297쪽
LIBER PRIMV s. a pertinacia permanentibus, cuneus comitat ira agminibus, incipere obsidionem acriter statuit,casti almouens usque ad flumen Abdum processi Is fluuius Cremonensum ac Mediolanensum fines medius dirimens, tapissime atroces eorum contra se se incursus inhibuit,qtunc quidem propter liquentes in Alpibus nives, non medio cri inundatione excreuerat, ruptis' pontibus omnino transvadandi opportunita tem exercitici denegare videbatu derant quoque in ulteriore flumi ius ripa pugna cissimi de Mediolanesibus circiter mille equites armati,qui se ope ec adminiculo in undantis numinis iacile vada pontest defendere possie arbitratistat.
Per cointra audaces non in aucia tuta.
Nempe strati sunt, cum ex improvise rex Boenuae,& Conradus dux Dalmatiae, cum suis parvipendentes periculum, aquis se dederint, quamuis dissicillime, dinosne clade suorum, imperterriti tamen alueum furentis amnis transvadauerint,vel potius transnataverint.Numerus eorum quos aquarum vehementia inuolui inuoluem do submersit, circiter ducentos aestimabatur. Mediolanenses postquam regem pri
ter spem diopinionem suam transisse cognouerunt ante pugnam fuga disi ei sti, &adrivitatem reuersi sunt, sarcinae relictae, di praedavniuetia a nostris direpta. Has primutias belli, primos conatus infaustos Mediolanensibus nonnulli asiperius au ictu
sunt, rerum exitus ex principio metientes. Bomos reliquus exercitus secutus, pars
resectis pontibus, pars insano gurgiti se immittetes, ta se,quam tacinas transposuere.
mino longe ab eo loco castrum quodda Mediolanensia Tretium appellatum, in planitie campestri, mediocri eminentia paululum in altum sublatum, quod naparte iam dietias fluuius Abdua alluebat, altera muri fortisiimi ambitu, ruraris fortitudine muniebatur, pontem firmum, & ad transiueandum copiosae militiae habilem, suis continuans suburbiis. Augustus commodum ratus ad trasitum suorum,
si praelatum castrum suae subigeret potestati, obsidione cingit, oppugnat, , in breui
expugnat. Castellani enim disciplina militum 5 ingenio contemti,pa ulisper quidem primos sustinuere impetus: deinde cum nullum locum fugae, nullum de ciuitate prisidium sperarent,sicientes quod pro vita res illis erat,dextraspostulant,accipiunt,m nitionem dedunt, plurimi pendentes quod in tam adiima fortuna personarum silitem lucrati fuissent. dericus locatis ibidem praesidiis, ad obsidionem Hiis , Hories instruit.
PROMediente autem eo in hostilem terram, quidam de exercitu malae assectatae
laudis auidi, praeuenire alios, ec de virtute certando alter alteri superior inueniri desiderabant. inter quos erat comes Ehebertus de Butenrivis nobilitate, divit ijsεc virtute animi ac corporis insignis, cum quibusdam aliis nobilitius, diregalis funis Iiae militibus.Isiti coeuntes in unum, circiter mille equites armati, sperantes se aliquid memorabile fa cturos, ad ciuitatem properant, repene usque ad portam assultum ciunt,viti digni pro sortitudine,qui meliore fortuna in futilent. Nam ossi coeptum casus inuidit, tamen non qualiter cesserit,sed quid decreuerint attendendum.Excipiumvir siquidem valida hostium multitudine: certanire hastis primo, deinde strictis ensibus dimitatu vixi in conflictu discerni poterat ex qua parte quisque pugnaret,pem mixtis viris di propter ans ustias permutatis, visum pulliis obortus ec excitatus ad imstar noctis excaecabat, vocis autem intellectum maistudo,&diuersias cosiandeban. neque enim fugae, vel periecutioni locus era sed qui inter primos stetissesit, aut cadendi, aut occidendi necessitatem habebant,quia refugerenon dabatur. Nam εἰ p
298쪽
disci DE RE H. cns Is r Rib. I. In P. seriores utriusque partis in fronte suos urgebant nullum inter dimicantes bello in
cuum interuallum reliquerant.Cum autem hostium multitudo, nostrorum animos oeperitiam vinceret, iam , tota acies pelleretur, praedictus comes Ehebenus, unisu rum qui deiectus fuerat, oeem ferre cupiens, subito ecpio prosilit, militem liberat, iamin vincentes hostes pene solus perturbat, re ad vallum usque ciuitatis persecutus est. Fugiebant eum uniuersi, neque vim hominis, neque audaciam sustinentes. VOiam profecto sata virum perseqtiebantur, quae ab homine vitari non possunt. Multitudine'uippe aduersariorum undique circumfusus, ad terram lancea promatus est. Me detracta galea atque thorace,capite caesus, nemitae succurrente, quόd locus intercludebat auxilium serre cupientem. Aegre itaque nobilissimus comes, & vir regalia sanguinis perimitim magnam de se querelam non tantum apud sitos, sed etiam apud exteros relinquens. Dictum tamen memini a quibusdam , uiuum eum captum, ei in tra ciuitatem atrociter decollatum. Occisi sunt ibidem quidam atqnobiles, quorum unus erat lo annes dux oc maior de exarchatu Rauennatensium, oc tegi j milites N. de N. mpti quidam, caeteri ad castra reuertuntur.Reuertetes autem milites interminatio Principum, & im perator iratus, huiusmodi oratione coiripuit: Mediolanenses omnia cum deliberatione iaciunt,atque prudentia,fraudes di insidias componendo, e
rum J dolos fortuna persequitur.Nos hi vero, quibus ob disciplinam Sc consuetudo.
rem obediendi rectoribus sortuna famulatur, nunc contrario peccant. Non immers. to ita vincuntur, depelluntur, quia omnium pessimum est praestitie Imperatore sine rectore dimicare, cum etiam vincere sine praecepto ducis, infamiae sit. Scituros esse ait,omnes qui de caetero arroganter egerint,vel minimum quid praeter ordinem mouerint, legum seueritate se in eos vindicaturum. Circunfusa vel ὀ agmina principem pro commilitonibus obseci abant, paucorum temeritatem condonari cunsorum obedientiae precabantur: emendaturos esse peccarim praesens suturae compensiti' ne virtutis. Placatus Imperator est precibus, simul & utilitate multituditus, facto in. dulgendum putans,inulta monens, ut pos rhaec prudentius agerent. Ipsevero quemadmodum se in aduersarios ulcisceretur prouocatus artius cogitabat.
saque postera die quae lucescit in viii. Kalend. Augssi, Tridericus ad obsidionesti
ciuitatis ducens exercitum, omnes copias suas in vij. legiones partitur, proficiens singulis de principibus rectores ordinum, quos antiqui centuriones decaconta chos,seu chiliarchos appellare consueuerunt, cum signiferis, ahis' disciplinae Non dinis custodibus. Prannissi autem milites cum stratoribus viarum ibant, qui aggerum maligna corrigereti ac deuia complanarent, obstacula praeciderent, ne perplexo limnere Citigaretur exercitus. Circum aquilam S signa alia, tiabicines di cornicines. Sese iii singulorum agminum cum peditibus erant,mulis, alijsta iumentis aduehentes inse ilitum sarcinas. Hos sequebantur qui expugnandis ciuitatio machinas ec caetera tor lmenta portarent.Omni um vero agminum postrema erat mercenaria multitudo. OO 'dinato taliter militum itinere, praemonitis diligenter ne quis ordinem deserat, Mar- ltio quodam spiritu repleti, cum valido clamore diuinum implorant auxilium. Desim de ociose occum omni decore progredientes ambulant, situm quisque ordinemve tui in bello custodiens. talemcunque huic negotio veluti liberum spectatorem comtigit anuisse,hunc ego experientius intelligere puto,quod dicitur, Puli a vi luna, o lecta ut sel. terribilis ut castrorum acies ordinata. Pera o itinere Fridericus cum omni exercitu, circiter C. millia armatorum, Vei amplius, Mediolanum peruenit: ibit positis castris, quamuis promptos ad bellum, milites continebat, ne quid ea die attentarent. Illi vero qui de civitate fuerant egressi labant armati super Vallum, ruM omnino strepentes , dubium principis aduouea
299쪽
L i B E R P R I Μ V s. etsitis aspectus, vinam hanc reueretiani,& huius silentii disciplinari, an metum uniuersis inciti serit. In gyrum ergo eregione portara distribues exercitu, instruebat obsidione.
Miuuis ipsius situ ac moribus cum superiore Libro mentio sierit, id adiicient 'dum videtur quod campi planitie undique conspicua, natura loci latissima, am-
- bitus eius super centena stadia circunuenitur. Muro circundatur, ita extrinse cus late patens aquis plena, vice amnis circumflui quam priori amo primitus ob in tum si ituri belli, multis inuitis ec indignantibus, consitaeqrum provide secerat. Tu tium proceritati non tam ut aliae ciuitates,mident.Nam in multitudine atque sortit dine tam sua quam sibi confoederatarum ciuitatum confidentes, impossibile arbitrati sunt a quoquam regum seu imperatorum suam ciuitatem posse claudi obsidione. Vnde faelum est, ut ciuitas haec inimica regibus ab antiquo fuisse dicatur, hac via temeri. late,ut semper rebellionem principibus suis moliens,schismate regni gauderet,& g minorum potius dominorum, quam unius super se iuste regnantis ane flaret princi
ratum,ipsa letus & utriusque ridens sortunam,nec in hac, nec in illa parte fidem haber Huius rei si quis exempla desiderat, ad Leoprandum, qui gesta Longobardorunt
Diuisis ut dicatim est inter principes exercitus portis ciuitatis singuli eorum nastinare,parare vallo,sudibus, palis, aliis* propugnaculis castra munire propter improuisos hostium excursus decertabant.Neque enim vincis, turribus, arietubus aliorum generum machinis tantam ciuitatem attentandam putabant, sed lor
oa potius obsidione fatigatos ad deditionem cogi, vel si foras pr ter fiduciam multi titudinis erupissen praelio superatum iri. Oppidani non segnius ea quae necessaria sorin .procurare munimenta castrorum disturbare, crebris excursibus exercitum attentare sagittariis ec sundibulariis plero Q sauciare. Erat in extrema parte exercitus Co-radus Palatinus comes de Rheno, germanus imperatoris, & dux Sueuorum nideiscus cum Sueuis , lcaeteris i sorum commilitonibus obsidionis agentes negocia et ca portam sibi destinatam. mediolanenses oeportunum rati, vel pro eo quin paucio res aliis agminibus,& iuniores aetate, vel quod sequestrati a sortitudine exercitus alirilium inuenirenon possent, eos inuadere statuunt, sperantes facile se aut plenum de illis triumphum reportare, aut sorti aliquo patrato ficinore vitam pacisci pro laude. itaque post occasum solis, cum praeter vigiles tantum, totus miles scilia labore com iri somni quiete recreanda speraret, apertis portis cum pugnacissimis egress disiectis stodibus, usque ad iam dictorum heroum castra excurrunt, oppugnant, sauciant. Alemani ubi hostes aduentare senserant inopinata re ac mouisa primo perculsi, auter apud alterum formidinem simul θc tumi/ltum facere: deinde alius alium appλ- re hortari,arma capessere, venientes excipere, insules propulsare: clamor permixtus hortationi strepitus armorum ad coelum sint,tela utrinque volare, pro ingenio quis que, pam cominus gladiis, pars pugnare lapidibus, seu alterius generis missi uti
Non procul ab hinc rex Boemorum castra fixerat is ex quo bellicum clamorem: accepit decernit laborantibus sociis auxilio fore debere. Quanta ergo poterat velocitate, suos arma capere equos ascendere iubetii pse cum eleetismilitibus ectibicinis,& tympanistris praeire. Non eos molabantur vinearum aggeres, seu maceriae, non asperitas ct insolentia loci retinebati Ea vero consueti S clauorum equi facile euaderci Nostri ubi ex sono tubarum panorum amici regis aduentum cognouere, animoso res ec laetiores effecti, resistere, hortari se inuicem ne deficerent, neu paterentur lio Istes iam iam fugituros Vincere. Aderant Boemi tum demum misi ina vi certatur, ni rimo ct imore cum infestis signis concurritur. Rex ipse cominus actiterinstare, labo a
300쪽
n R E B. GraTIs r R I D. r. i n p. tantibus saccurrere, hosteria ferire, strenui militis, A boni regis osticia simul ciceque hatur Oppidani ubi vident contra ac rati erant, se in medios hostes deuenisse, nec ii petum regis sustinere potiue, terga vertunt. Nostri iugientibus instant, & usque ad an talias portarii in persecuti, in reliquum tempus pacem sibi de incursionibus illorum peperere. Hostium quidam Occisi, plurimi capti, magna Para vulneribus consedi.
QVia vero tam superbae ciuitatis tam famosam obsidionem se non meminit aeta, nostra vidisse, pro eo quὀd non solum Alemanici, sed di Italici regni vires ibi
adunatae fuerant,quisque gloriosiis, ac laudis auidus alius alium in aliquo egre pio faelo, unde sibi nomen faceret, praeuenire fatagebat. Igitur Otto Palatinus come de Baio ia, cuius iam saepe mentio habita est, cum duobus statribus sivis, Uriderico dcottone iuniore tiam sibi coluncta militia, ad portam quam ipsi vallaveran diligetistius hostium conamina obseruabanti radam ergo die dum ociose ipsos agere, in rostra circa portam custodes aspexissent, visum est eis tentandam fortunam. Ergo propinquante ves, era, clanculu milites armari iubent, servos' ignem eum aridae mare, riae fasce praeparatum habere, quatenus dato signo pariter ex improuiso procurre . ec pontem ac portam ipsam, si heri posse exurerent.Parent di fio,atque ad nutu prae cipientium subit 6 prosilientes, usque ad propugnacula pontis super aggerem dispositavenerunt,ignem,sicut praecepti suerant, haud seMitri iniecerunt. Populus ciuis ratis tumultu excitat , improuiso metu, incurre quid potistimum sacerent, trepidat cum erumpentibus fla is propugnacula oc assteres concremaricemerent, timer ne indum nactae somitem citius volitando non solum potes 5c portam, verum ipsam ciuitatem pessundarent Clamor ergo ac tumultus per ciuitatem varius agitatur cur rimim permixti inermes ec armati prohibituri incendium. Concurritur infesto Masere, certatur magnis viribus ab utrisque, obscuram noctem, inccndium, ec saculae, te daem ardentes illuminaban fragor percutientium, gemitus percussiorum, voces acu hortantium hincinde varie resonabant alvi coeptum eorum eiacaciam obtineret, Gli ut ignem restinguerent.nostrost a porta propellerent, summa vi conabantur. Cosmites ipsi duces praelii in hoc certamine, sicut & in alijs multis, omnibus se periculi, prostituentes, sicut optimi bellatores sortitudinem corporis, ac inii magni trudi neni adeo sub oculis omnium clarere secerunt, ut de eorum virtute etiam hostis iudicaret,
re quiuis spe ator testis sero. Multo autem labore consumpto, lite* in horam n ictis protracta, miles ad castia reuertitur. Sauciati utrinque plurimi, veriam attorutatem cladis beneficium nodus imminuebat. Alii asserunt hoc negocium clara die
e minus populares Mediolanenses turpe habentes, si remissius in nostros agerent, ubi tempus 5c locum inuenerunt, non 'am valida quidem matur, sed perpaucos siue sagittarios, siue fundibularios, incautos sauciando, temeritatis at que audaciat suae magnitudinem ostentare conabantur.Et illi quidem qui ad supeli res conflictus venerant oderatius agemath vero tanquam non experti, per singula momenta excursiones moliri. Ad portam itaque quam obseritabat Henricus dux Aust vir nobilitate generis ci animi clarissimus, pamius. Imperatoris, dum saepius hanc exercerent iniquitatem, non dignum ratus racinus hoc sine ultione praeterire ad .correetionem eius vindictam, accepta oppomanitate accingitur. Igitur uniuersis, quos secum habebat, armatis, auxiliariis Ungarorum corijs in sagittando optimis,
cum caetera heroum, qui sibi sociati filerant,c oueassumptis omni conamine oppugnatione portae disponebat Non hoc latere poterat Mediolane es,quippe moliti