장음표시 사용
261쪽
L I 2 1 Ris E c v N D V s sui habitatorereperiem civitatem, non paucis ibi diebus manens, Mni eam 5c direptioni dedit. Ante vero quam abinde castra mouerentur,consilio sapientum rex habito, propter crebras quae in exercitu ortae fuerant seditiones,aliqua militi in posterum profutura ordinare aisponit Non selum ergo edidio dato,sed a singulis maioribus ec minoribus sacramento praestito egem dedit,ne quis infra castiorum ambitum gladium ad quodlibet comilitonis nocumentum portare auderet, adijciens poenam, ut quicunt hanc treugam violando,quempiam de se iis vulnerare manu mutilaretur, vel etiam capite obtrimcaret .Ha tam sapienti,quam necessaria lege data,de ca tem iuuenilium irrationabilis impetus animorum conquieuit. De Ana, πν re obsessasit,erderiinin spraesius sim quomodo obsessa Mimpiamire, qualuoisa vis dotabiArru.c APUT π VI. Vitnon longe ab eo loco ciuitas Monainaniraec arte mimit Mediolanensius 'amicue psis contra Papienses scedere iuncta. igitur Papiensisus conqueretibus plus a Terdona se quam a Mediolano molestiiri, eo quod quamuis ciuitas Papia in sinu quidem Mediolanensium posita,robin ,tamen comitatus sui ultra Ticinum fluuium habeat, isti nullo montis seu fluminis obieetii expositum, iussa est a principe a Mediolani colubemio reced 'φPapiat sectari. od dum lacere recusaret, dum magis seditiose 5c im mice,quam pata ce oc amice regibus, ciuitati adhaerere delegitisset tanquam maiestatis rea,&ipsa inter hostes imperii adnumerata proscribitur.Primceps Terdonensium sicut & Mensium vindicaturus inselentiam,ab Asta castia mouens,in marchia quadam,quae Busta dicitur,tentoria fixit. Ibi per aliquot dies Desens, quosdam ex militibus cum fratre suo Conrado,Bertolso Burgundio
onum duce, Otione vexillifero suo,ea 'aioaria Matino comit praemittendos, sit m eius.
tatis exploraturos deaeuic inti transinista amne,qui Tanera vulgo dicitur,vs. adiapsam ciuitatem decurrentes,ac omnia circumspicientes, non longe ab ea super proedicturii amnem metantur casti a.Tertia dehinc luce rex suos insecutus,altera fluminis ripa tabernacula fixit suis ex praedicti amnis inundatione,qisi ex subita imbrium muti titudine plus selito excreuera iungi non valens. Attamen non multo pὀst fluuio alia quantisper mitigato,trans dandi labore suis adiunetiis,ad ciuitatem properauit Primo alsului suburbia muro turribus sustulta,cepit & expugnauit, ciuibus vix ad simperiorem ciuitatis arcem se recipiendi,ex notas,quae iam incumbebat,ec superueniete terete scopulosam ficiem in praerupto laterum praetendente positi turribus,re prς cipue una lateritia,a Tarquinio Superbo olim faetii quae θ rubea nunc ab indigenis dicebatur Superba,in decliuo mεtis suburbio,ex murorum ambitu,ac turrium cesse
rum,populi* multitudine,cuiusdam amniculi per medium transeuntis insignis. Princeps nobilis,capto ut di Hiri est saburbi arcem ipsam seu ciuitatem obsidione clausLErat autem prsdicta arx non selum suis viribus,sed etiam Mediolanensium forti . tudine,& vicinorum Baronum quorum unus Marchio Opitius,cognomento Mala spinasset,praesidiis munita,ob tantae opis confidentiam, ad propiaedam principis iram instrui ausaelestiata est haec celebris Todonae obsidio mense Februario inciniente,postea ieiunii proxima quadragesimae hebdomada. Receptis igitur ad angustias arcis Terdonensibus, tanta' multitudine velut uno carcere inclutis, mons ipse cireumquain a principe,ne ullus effugiendi pateret miseris aditus,obsidione vallatur, principe ipso ex Occidentali parte Henrico duce Saxoniae in stiburbio, quod Me, diem vetitu Apenninum respici Papiensibus in Campania,quae contra Papiam seqMediolanum ad Orientesn vel Aquilonem extenditur, residentibus. Nec mora, mae
incipe,diu Brimi tormentorum genera fibricantur,sagittarii, listarii sun illa
262쪽
Hi arcem incunseptam obseruanti Tentabat omnia virtus principis,oc ubi infir sola arcis videbat loca,valentiori urgebat manu. At Terdonenses artistimis septi claustris effugii locum non habentes,m desperatione audaciam silinunt. Nulla enim,ut altille Historiographus promptiorem bello militem reddit, quam necessitas proeliandi Prierupto periculorsi. Urgentur iaculis,urgentur balisti' quods his grauius est,prvPria remordentur conscientia,eo quod proprio principi rebellando, quirima ex eis deprehensi fuissent, patibuli quod in prs sentiarum erectum cemebant, ectabam lapplicium. Sicut enim est magna miseris tyrannicae obuiantibus immanitati cons latio,conscientiae spes: sic e conuerso tali principi,qui non solum legitimus iudex,sed re primus praesul dici potest,reluctari conantibus, miseriae miseriam cumula contra conscientiam debitae sententiae metus. Crebris tame excursionibus,quasi nullo timo- ris periculo urgerentur, militem in castris manentem lacessebant, iuuenileslanimi. laudis ut assistet auidi,virium suariam experientiam utrobii capessebant:illis pro si Iute istis pro triumpho dimicantibus. Nec hoc sine utrius p partis damno. Nam di ex nostris duo nobiles iuuenes Kadolus ex Baloaria,& Ioanes de Saxonia pluribus sa diatis,necantur. Ex illis vero,exceptis his quos occisos,vel vulneratos intus celabant nonnulli viui deprehensi, ligni supplicio in oculis omnium p as meritas luebant Ferunt quadam die lapidem vi tormenti ex balista,quam modo margam vulgo dic re solent,propulsum,ad superiora moeniorum loca conscendis.,ex collitione patietatribus tactis si ustis tres simul milites armatos inter maiores ciuitatis, iuxta principriem ecclesiam de suae reipub statu consultantibus stantes,uno ictu percussisse, neci dedisse. citia vero castra Papiensium maiorem incursum caeteris sustinebant iungi tureis eximperio principis Quilhelmus marctato de monte Ferrato, oc quidam alii ex Italicis Baronibus. Erat enim ex ea parte puteus seu sons,quo solo poterant oppidani uti: ec idcirco Papiensibus prohibentibus,illisi suprema necessitudine cuius proprium est periculorum discriminis immemorem esse,audacter decertantibus, maior, imo quasi quotidiana instabat conflictatio. Nam amniculus,qui medius i
stensum est percurrebat suburbium,ex ruina turrium,caeterorumuemoenium, a Pr
Prio alueo excussius, ne in ipsorum usum etiam seculentus prouenire posset, a di ce Saxoniae,suiscpaci iter seruabatur. Videns princeps plus cupito obsidionem pro duci, anhesabat enim ad accipiendam orbis &urbis monarchise coronam non sola turres machinis quati,sed etiam inusitato satis utens artificio,cuniculos versus turiari
Tarquinii quae Rubra dicebatur,seri iubet,ut sic ad turrem ipsam peripsos si terra,
os meatus procedentes,sundamento laese,eam ruinae darent. Nam cum praedicta
ciuitas non in modum aliarum ciuitatum vallo seu fossa, sed praeruptis undi, prope interclusa rupibus,naturali praesidio muniatur, ex illa tantum parte aliquantisper re missior,hispidaei rupis firmamento carens, praedictae turris munimentum,magni sedati robur tanquam huius suae imbecillitatis adiumentum artificialiter admist. Oppidani non sine quorundam ex nosti is proditionis suspicione ingeni um praesentiuυ commentis int,iuxta sundamentum turris Nipsi cuniculos faciut: sic quibusdam ad euersionia turris procedetibus,suffocatis,caeteria coepto desistimLFost haec rex naturam naturae ope vincere volens,id est,ut naturae prssidiis septos per inopiam cogeret potus praedictum sontem humanis usibus inutilem facere disponiti In ieiuniuellii hominum,pecorum laetida & putresceritia cadauera. Sed nec ite repelli poteran misera oppidanorum auiditas. Aliud itidem inuenit ingenium. Incutiuntur pra
die o sonu detes iacula sulphureas oc piceas flammas latentes sic aquae
manis usibus deinceps inutile'amari cantur.
nio munitum.Fiunt in castris, cernentibus Terdonensibus, scalae, caetera pro
ascindendis muris instrumenta utilia, oppidanis arbitran us ad ipsorum haec fieri
263쪽
fieri nocumentiam.Deliguntur gnari qilio &sortes de equita ordi viri,pr eclis sibi duobus ducibus Bertolla duce,& Ottone Palatino comite, ad praediebam* c
strum eo tempore quo noctis beneficio propositu celari poterat,properatur.Nec mora iactis ad murum scalis ad superioris convexa tendunt, castrum ingrediutur,ac sine dubio cunetis sepore depressis,voto potitu suissent,nisi ex praematurataciamoris c5-
citatione oppidani excitati, ad fugam* parati, vix tandem fiducia sumpta, ad inni
NΗc praeteresidum erit de cuiusdam praeruptae audaciae stratoris virtute, qui dues .
isdio longae obsidionis affectus,caeteris assiliendi arcem exemplum dare velim
gladio tantum Sc clypeo,parua ut id genus hominum sele0 securi, quae sellae
ab eis alligatae portantur,vsus,aggerem qui tum rubeae praeiacet, aggreditur, , iam securi qua pedem si gere faciens,montem ascenditi Non illum crebri lapidum qui a machinis principis contra turrim,vi tormentorum propellebatur,deteri ere notam iaculorum,seusa tum ab arce ad modum imbrium, hon interpolatilaetiis uocare poterant,ad turrim us* iam semidinatam processit, ibi viriliter dimicando militem etiam armatum ad terram ictitius deiicit alip inter tot periculorum discrimi, na illaesus,ad castra redire potust. Quem rex ad se vocatum, militari cinolo ob tam praeclarum facinus,h onorandum decreuit. At ille cum se plebeium diceret,in eodeta ordine velle remanere sufficere sibi conditionem suam honeste donatum,ad propria redire permisit contubernia. Sed ut ad id unde digressi sumus,redeamus. Urgentur
aquis amaricatis oppidani,intolerabili potus inedia,graui stis molestia.' propinquabat paschale festium, Θc princeps relinionis intuitu quatuor diebus, id est a quinta coenae domini seria, vscp ad proximae Palatialis hebdomadae secudam feriam, ab arcis impugnatione cessandum statuita Itam proxima dehinc seria, id est, ea die qua passio domini in Parasceve a cunctis Christicolis celebratur,clerici es monachi cum oppidanis inclusi,vestibus sacris induti,cum crucibus,thuribulis, caeteris* Christiani riiugornamentis,portis apertis egress ad tentoria principis venire cupiebant. Quos rex de longe prospiciem,missis in occursum episcopis viris' literatis, cur,&ad quidventiarentinquisiuit. At illi erdonoenos aiunt,infelix portio,ad pedes regalis excellentiae venire desiderabamus, calamitates deploraturi, quas sustinemus non merito nostro, sed perditae ciuitatis,perditissimoruml ciuium contagio. Nunc autem quia ad pro . sentiam non admittimur principis,liceat interim pedibus vestrae prouolui benignit tis,obnixe pόstulantes,ut humanitatis stratianos homines animaduertendo,humansmiseriae tanquam vestram seriem in nobis recognoscatis. Nel pro condemnata ciuitate nec pro ciuibus maiestate reis preces afferimus. inros 5 utinam nimquam nostri vidissent oculi,ntiquam eis sors hinxisse quoitim nobis sors tam futura lactat obnoxia. Nunquid insens cum sonte,cum nocetate innocens,innoxius cum reo,pari poena ab aequo iudice plectendus erit ' Vallamur claustroriam diuturnitate, quatimur tor. mentorum acerbitate,stis infesta ariditate piceas ac sulfureas,usibus , humanis ine. Ptas aquas haurire cogimurn dedi magis dolendunt est non nobis hoc sacrosancto dominicae passionis tempore deo sentire licet,quia nec libet. Astantes enim sacris autaribus,sagittarum terremur spiculis,saxorum percellimur ictibus: sicq semper ad omnem etiam naturalem motum pauidi a mentis tranquillitate tanquam amentes ei
cumferimur.Non securi in lectulis,non in oratorio imperculs,animum ex periculora instantia distractum ad offerendum deo sacrificium pacis eqlligere pacifilansi vale. mus. inrid fecimus ' quid luimus Nuquid Mediolano a ciathrea cotra Papia arma tulimus Nunqui d ex foedere seditiosae ciuitatis ira principis incurrimus At nos hactenus armorii ignari ne dicam cum lactiosis,sed nec ullis mortali hus co ederati δε-lideo armis spiritualibus,non carnalibus insti ucti militare consuevimus. Sine nostro
264쪽
146 DE RE B. GEaTIs r R I D. I. In P. cosilio tristes armatur,nobss inconsultis, ὀ ignorantila. in prslio certaturicosulunt, maiorum' ciuitatis haec est dispositio, illoriani nutu haec peruntur, procerum motus ut dicitur haec euiticta sequuntur. Ad nos nihil spectat, nili ecclesi carum excubii rum sollicitudo, pro regum caeterorumve in sublimitate postorum uaquillitate ad rogem regum deum quotidiana amaritatio. At dicet aliquis,Ex hostis contubernio &tu iudicatis hostis. Sis eius in poenaracius, cuius suisti in mesin 'is secius. Nam iam gens picem coinquinatur. Cum peruerse manens peruertitur. Dicit enim Psal ista: Cum sanctio sanctus eris,& cum peruerse peruerteris. Nuquid nostro magis arbitrio, quam diuina prouidentia ciuibus his commendi necessitudine,non ex malefaciendi assaensione adiuneti sumus Nunquid non cum Babilonicis,qui asse stu,non loco figiendi sunt,nos no Babylonici in uno septo esse pollumus r Possum cum malefieri, re esse, nec tamen male storis socius,vel amicus iure dici.Possum necessitatis lege se personae iungi,ut personae non iungar vitio iure naturae in homine naturam sc homi nis diligere,ut naturae abhorream casu Nam qui ex indueto Sapientis, vel Psalmo graphi testi monio scilicet quod ex contubernio bonorum bonus,ex consertio malo,rum malus fiat,probare nititurinon sic ait 'oritate notabi quasi non de quodam sic, & de quodam non si sed de onuit sic & semper accipiaturi verum etsi de quoda sic ecde quodam non siqnon tamen de omni sic vel semper,sed ut frequentius dictum pumteti talem rsum in naturalibus non mathematicorum, sed physicorum sequuntur arates. Nec rite pice tangi ex comanendised consentiendi dicetur ratione. ramuisti alium praediictae audi oritati. prophetiae praecedentia oc consequella generent sensum, vino de nobis, sed de creatore haecas Ieratur, qui scilice sicuti meto sanetus apparet misericorditer eum iustilicando,sic peruerse peru sus putatur iuste illum puniendo,
ea locutione, vel proportionis ratione,qua linea recta curuo parieti apposita, irratio riali sensus opinione no recta videtur. Unde & alibi ab eode propheta dicitur, iam bonus Ilii ies deus his qui re sto sunt corde. Et hic subsequenter adnectitur intoniatu populum humilem saluum ficies, Ac oculos superbora humiliabis. imitetur princeps terrae principem coeli,& si in eadem ciuitate cum superbo humilis inueniatur, non immen cum superbo humilis puniatur. Miseremini ergo domini A patres condionis nosti respicite in nobis quae gestamus stigmata Christi: & quos ad pietatem no ne Oit nostrae calamitatis acerbitas: inclinet saltem chara ster domini Sed licit mortalia serum. Commenta Papiae luis Terdona no tua debeiae Accusas de malefac ita Papia Terdonam,cum tu si comparatione disiimulando qualitatum admittit, peius secet s. At inquies,improbae ciuitati, sua contumaci superbia vicinos qiioscpprementisce dere nexa ab aequo principe iure poenas subire debes Esto, Mediolano astbciata est Terdona. rare non illius gratia, sed tuo metu:non ut per illius poteream iii peiaixi, sed ut per eius vires a tua excuteretur violentia.Sensi rem meam,inquit Terdona, a
dum paries proximus Lunellum dico arderet, sub Mediolani confugi alas. Mediolanum iudicas quod Cumas legitima occasione destruxerit. Teipsam non respicis,qus Lunellum imperiale oppidum,magna di robusta equitii manu stipatum, Palatini comitis tui habitatione inclitum, oppidanis ipsis ad colloquiu pacis dolo vocatis, ira dulent ψ captis,ad solum usque sine causa prosternere non timueris. Paetus est ille inter Italiae proceres nobilissimus inquilinus tuus, qui debuit esse dominus. Reddit tibi nunc vectigal, cui tu principis vicem gerenti vellii sal per luere solebas. Videat princeps,&animaduertat qua honestate sui, perii ue honore ipsius Ialeti iudicium de Italis laturus asii deat.vectigalis tuus consideret, quo decore securis,quo rei in lix lia iure plectendi sunt ante ipsum deferatur, qui sub tuis modo militat signis. iudico tur igitur a iusto rerum arbitrio aequa lance primὁ Ticinum,eius exemplo caetera illesiae urbium corrigantur excessiis. Sed quid ad nos de talibus Mictriit fad, lis fidri. Nos miserum vulgus, nos dei tantum seruitio mancipati,nostram intueamur sind. Nihil ad nos de tyranius terrae.At ὁ utinam selix nimium prior aetas, at auro S ivmi redirent secula, ricolonus terrae sarculo,ligone dc rastro, no cum naturae com
265쪽
te initigilare posset.Pereat qiu ad cruentandum hominil genus arma extulit qui bellum feritate hominem se non recognoscens, humanum Moenem primo fit dit. Ad nos redeamus. Nihil fecimus, allienas ob culpasse stimur. Nobis quaesumus pietas parcat principis, ec si miserrimae non vult ignoscere ciuitati, nos saltem inermes iam ex laetore pestilentiae morbidos, ct iam morti propinquos ibertati datos de tam grauibus clauinis exire permittatiHaec dicunn& manus ad coelos tende es, lachrymis obortis rigantes genas, cum magno eiulatu ad pedes eorum qui missi fuerant, se prosternunt.
Ognitis his prisceps animum quidem intus ad misericordiam flexum praesta
, si sed ditatutionis saepicionem vitans, extra eum in prioris seueritatis constantia seruauit, illis ut ad arcem redeant iussis. Condescendebat millesae cieti sorti,
sed flabridebat superbi populi sortunae, quem hoc indicio quasi desperatum, & deis
lationi proximum animaduertebat. At oppidani nondum tot malis in stos se sin in tes, infra quatuor dies, quibus pro Christiani cultus deuotione principem hostibus pacem dedisse diximus, baleare tormentum instium ignorante principe,ac eos treugam datam obseruare aestimanteFinito ut di etiam est,quatriduo,oppidani rursiis machinis pulsantur. Illi suo quod fecerant vim tormenti propellentes, unum etiam quo magis infestabantur, quatiendo frangunt. Quo sine mora reparato, acrius solito v
centur. Tot impaesionum , ac maxime sitis defatigatione saeti, ultimaque de beratione correpti Ierdonenses, tandem de reddenda per deditionis praesidium
pertra flant arce. Demersione e tulis,er crucinodo rex apud Papiam triumpb- gens cor oriatur, erinde in sciam ster, σν modo rex 44 v tundem, Romuli ponto obrium b. Et, eris A L
situr tertia post Pataidem seseruiitatem hebdomada, mense Aprili, animabus silum ex miseratione ec mansuetudine principis saluti & libertati datis, ciuitas primo direptioni exposita, excidio& flammae mox traditur. Eripitur ibi de graui qua tenebatur captiuitate, quidam ex Graecorum proceribus, quem Opitius cognomento Malaspina, male propter pecuniae exactionem ceperat, asperis p locis inclusiim in iopia arce tenebat. Videres miseros oppidanos, clam iam securitate concella, de missioris claustrorum ergastulis ad liberam prodirent aeris temperiem, sinebri facie tanquam de bustis egredientes imitari, in semet praetendentes, quod dicitur omnium miserabilius este, claudi obsidione. Perae a victoria, rex a Papiensibus ad ipsorum ciuitatem triumphum sibi exhibituris inuitatur, ibi ea dominica qua Iubilate canis tur, in ecclesia S. Michaelis, ubi ant uum regum Longobardorum palatium fuit, in multo ciuium tripudio coronatur.Deductis ibi cum magna ciuitatis laeticia & impensa tribus diebus, inde per Placentiam transiens, iuxta Bononiam Pentecostencelebrahae ibidem transcense Apennino citeriorem Italiam,quae modo Tinia vocari se-let perlustiat Illic Pismos viros in insulis,& transmarinis ciuitatibus potentes obuios habuiuelam ut naues contra Guilhelmum Siculum armarent, in mandatis dedit. Cir ca idem tempus Anselmus Hamel burgensis epist opus a Graecia reuersus, Rauemnatensem archiepiscopatum per cieri & populi ese stionem, simul ec eiusdem prouinciae exarcharum, laboris sui magnificam recompensationem a principe acciniti turrex ad Urbem tende circa Viterbium ostiametanit iis Romanus Antistes Adrianus G eardinalibus suis veni ens ex debito officii sui honorifice suscipitur,mui asuersus populu sua conquestione utens,reuerenter auditus est Praedietiis enim popoliis, ex quo Senatorum ordine renouaremi tui multis malis Pontifices suos a gere
266쪽
temeritatis ausu no formidavit. Accinit ad hirius seditios facinoris arminenta, quos Amolias quidam Brixiensis, de quo supra di fuim est, sub typo resigionis,& ut euagelicis verbis utar, sub ovina pelle lupum gerem, Vrbem ingredus,ad frictionediam in dis populi animis praemolli dogmate ad animositatem accensis, innumeram post si: duxit, im5 seduxit multitudinem. Arnaldus ille ex italia ciuitate Brixia oriundus, eius demse ecclesiae clericus ac tantum lector ordinatus, Petrum Mailardum olim praeceptorem habuerat. Vir quidem naturae nonheheus, plus tamen verborum pronuuio quam sentenuarum pddere copiosus. Singularitatis amator, citatis cupidus cuiuia modi hominum ingenia ad fabricandas haereses, schismatum' perturbationes sunt prona. Is a studio a Galliis in Italiam reuertens,religiosum habitum, quo amplius decipere posset induit, omnia lacerans, omiua Ndens,nemini parcens.Clericorum ac epiai coporum derogator,monachorum persecutosilaicis tantum adulans. Dicebat enim nec clericos proprietatem,nec miscopos regalia,nec monachos possessiones habe
tes aliqua ratione saluari posse. Cuncta haec principis esse in eius leficentia in sum tantum laicorum cedere oportere. Praeter haec de sacramento altaris, baptismo paruulorum non sane dicitur sensisse. His alijscp modis, quos longum est enumerare, dum Brixiensem ecclesiam perturbaret,laicis p tertie illius prurientes erga clerum aures habenti bus, ecclesiasticas malitiose exponeret pagina , in magno concilio Romet sub innocentio habito,in episcopo ciuitatis illius, viris p religiosis accusatur. Roma nus ergo pontifex, ne pemiciosum dogma ad Plures serpexet, imponendum viro sit tium dece Pt: sic factum est. ita homo ille de Italia fugiens, ad transalpina se contim litubim in oppido Alemaniae Turem osticium doeioris assumens, pemiciosum dogma aliquot 1 ebus seminauit.Comperta vero morte innocentii, circa principia poniuicatus Eugeni j,Vrbem ingressus, cum eam contra pontiscem suum inseditionem excitatam inuenmiliet,viri sapientis haud sectatus consiliunt,de huius nodi dicetis Ne in eius ignem ligna simas, mplius eam in seditionem excitauit, proponens antiquorum Romanorum exempla, qui ex senatus maturitatis consulto, 5c ex iuuenum a morum sortitudinis ordine &integritate, totum orbem terrae situm fecerint. Quare res discandum Capitolium, renouandam dignitatem senatoriam,rcso adum equos irem ordinem docuit. Nihil in dispositiόne Vibis ad Romanum spectare pontiliciusussicere sibi ecclesiasticum iudicium debere. In tantum vero huius venenosae do Iris nae coepit inualescere malum, ut non selum nobilium Romanorum, seu carditialium diruerentur domus,&splendida palatia verumetiam de cardinalibus reuerendae personae, inhoneste aut latis quibusdam, a furenti plebe tractarentur. Haec&his similia eum multis diebus, id est,a morte Celestini usque ad haec ab eo incestanter 8chreuere
ter agerentur tempora,cunal sententia pastorum iuste in emn,& canorice prolata, ius iudicio tanquam omnino auctoritatis vacua contemnerentur, tandem in manus
quorundam incidens in Tusciae fimbus captias, principis examini reseruatus est,ta ad ultimum a prs secto Vrbis ligno adaictus,ac rogo in puluerem redacto funere, ne astolida plebe coimus eius venerationes haberetur, in Tyberim sparsus. Sed ut ad id unde digressius est stylus redeat tunc lis sibi incomitatu rerum apicibus, ac per aliquot dies una procedentibus,quasi inter spiritalem patrem & filium dulcia misce in colloquia re tanquam ex duabus principalibus curijs una repub. essecta, ecclesiastica simul ec
AT Romanorum ciues de principis aduentu cognoscentes, praetentadum ipsus
animum legatione adiudicarunt. Ordinatis ergo legatis industriis θ literatis. qui eum inter Sutrium Romam adirent, accepto prius de secutitate viati eo sic praesectatis regalis excellentiae consistotio vitis, taliter adorsi stati Vibist
267쪽
gati nos,vinis non parmum momentum rex optime ad tuam a serratu populo Roii des inati simus excellentiam. Audi serena mente,benignis auribus, quae tibi ab alma
orbis domina deferatur urbe, cuius in proximo adiuuate deo,futurus es princeps mperiator,&dominus. Pacificus si venisti, imo quia ut arbitror, venisti gaudeo. Orbis imperium esse stas,coronam Prsbitura gratant assurgo ocanter occurro.Cur enim suum'isitatimis populum non pacifice aduenirςt,non gloriosa munificentia re ico. ret,qui indebitum clericorum excussirrus iugum, ipsius magna ac diutina expectatione praestolatus est aduentum: Reuertantur opto pristina tempora,redeant rogo in litae urbis priuile a, orbis Vrbs sub hoc principe recipiat gubernacula, refrenetur hoc imperatore,ac ad urbis reducatur monarchiam orbis insolentia.Talia recto , Augusti sicut nomine sic induatur &gloria.Scis quὀdvibs Roma ex senatoriae dignitatis sapientia, ac equestris ordinis virtute di disciplina, a mari vis ad mare palmites extemdens,no solum ad terminos orbis dilataui quinetiam insulas extra orbem positas or
hi adiicies, principatus illic propagines propagauit.N5 illos procellosi filictus aequo
rum,non hos scopulosa: ec inacccisibiles rupes Alpium tueri poterant, Romana vi tus indomita cuneia perdomuit. Sed exisentibus peccatis, longe positis a nobis principibus nostris,nobili illo antiquitatis insigni, senatum loquor, ex inerti quorundam desidia ne eesta dato,dorinitante prudenti vires quoque minui necesse fuit Assurorextruae,ac divae resp.Profuturum gloriae,ad 6crumsanetu urbis solatu, equestrem ordinem instauradum,quatenus huius consiliis,illius armis,Romano imperio, tuae personae antiqua redeat mans7tificentia. Nunquid hoc placere non debebit tuae nobilitati: Nόnne etiam reminerabile iudicabitur tam insigne facinus,tam , tuae competens auctoritati Audi ergo princeps, patienter 8c es inter pauca de tua, ac de mea iussicia,prius tamen de tua queri de me Etenim,
Hospes eras, ciuem laci. Aduena suisti ex transalpinis partibus, principem constitui
Quod meta iure fint, tibi dedi. Debes itaque primo ad obseruandas meas bonas con siletudines, leges pantiquas, mihi ab antecesseribus tuis imperatoribus idoneis ii urumentis firmatas,ne barbarorum viplentur rabie,securitatem praebere: officialibus meis a quibus tibi in Capitolio adclamandu erit, usque ad quinque milia librarum expensam dare, iniuriam a rep.etiam iniue ad est onem fulguinis propellere, &haec omnia priuilegiis munire, sacramenti pinterpositione propria manu confirmare. Ad haec rex tam superbo quam inustato orationis tenore, iusta indignatione inflammacus cursum verborum illorum de suae resp. ac imperii iustitia, more Italico longa continuatione,periodorum* circiritibus sermonem produicturum interrupit,& cum corporis mod Mori venustate regalem ses uans animum, ex improuiis non in pro
uiseresponditMulta de Romanorum sapientia, sea sertitudine hactenus audiuimus, magis tamen de sapientia. Quare sinis mirari non possimus, quod verba vestia plusiatogantiae tumore insipida, quam sese sapientiae condita semimus. Antiquam tuae proponistribis nobilitatem, diuae tuae resp. veterem statum adsidera sustollis. Amo ico,agnosco,ut*tui scriptoris verbis utar,fuit fuit quenda in hac reo. virtus. G5da dico,atcν ε utinata veraciter,quam libenternunc dicere possemus.Sensit Roma tua, imo &nostia vicissitudines rerum.Sola euaderensi potuit sterna lege ab auctore omnium sincitam cum iis sublimari globo degentibus sortem. Quid dicam c Garum est
qualiter primo nobilitatis tuae robur ab hac nostra urbe translatum sit ad Orientis vris hem remam, & per annorum curricula, ubeia deliciareum tuarum Graeculiis esuriens si erit.Superuenit Francus,vere nomine aere nobilis,eam. quae adhuc in te residua sint,ingenuitatem Bruter eripiritivis cosyoscere antiquam tuae Romae gloriam,senatoriae dignitatis grauitatem, tabernaculorum dispositionem, equestris ordinis virtutem & disciplinam, ad conui Hrm procedentis intemeratam ac indomitam audaci e Nostram intuere rempub. Penes nos cuneta haec sunt Ad nos simul omnia haec cum imperio demanarunt.Non cinitnobis nudum imperium, virtute sita a etiam venit, amenta sua secum iram Penta nos tui, penes nos est
268쪽
21o DB R. E B. Gnsor F R i id trap. penes nos est miles tinis. Princeres Francorum ipsi te consilio regere, equites Ainc nam ipsi tuam seno iniuriam propellere debebunti Gloriaris me per te vocatum in
me per te primo ciuem, post principem lactum, quod tuum erat a te suscepisse. Quadi
dicti nouitas quam ratione absona,quam veritate vacua sit, aestimationi tuae, pruden- rumin relinquatur arbitrio. euoluamus modernorum imperatorum gesti, si non diuinoi iri principes Carolus di Otto nullius beneficio traditam ,sed virtute expugna tam Graecis seu Longobardis Vrbem, cum Italia eripuerint, Dacorinn* apposueruiete inis. Docet haecDesiderius ec Berengarius tyranni tui, in quibus oriabaris, quibus tanquam principibus imitebaris. Eos a Francis nostris non selum subactos oc taptos suisse,sed oc in sciuitute ipserum consenuisse vitam finisse, vera relatione didici
mus.Cineres ipsorum apud nos recondithecidentissimum huius rei repraesentarit hadicist. Sed dicis, Vocatione mea venisti. Fateor, vocatus fui. Redde causam quare in catus fuerim. Ab hostibus pulsabatis, nec propria manu, corumue mollitie liberari poteras.Francorum virtus inuitatione adscita esst implorationem potius quim v Icationem hac dixerim. Implorasti misera seli cem,debilis sortem,inu dida validum,amria securum. Eo tenore vocatus,si vocatio dicenda est, veni. Principem tuum militem
sive Teutomcoriam manus inualida Deo largiente,vita' comite, oc ipse temeritatis filiae quandoque capere poterit experimentae Iustitiam tuam, quam tibi debeam, ex quiris.Taceo quod principem populo non populsi principi leges praescribere opor teati etermitto quod quilibet possessor possessionem suam ingressurus, nullum c5ditionis praeiudicium pati debeatiRatione contendamus Proponis, ut mihi videti trium sacramentorum exactionem.De singulis respondeo. Dicis me debere iurare, leges antecestarum meorum imperatorum, eorum priuilegijs tibi sumatas, di bonas consuetudines tiras obseriam. Apponis etiam, suod patriae usque ad periculuinopsti tuitionem iurem. Ad ista duo limul respondeo.Ea quae postulas, aut iustii sunt. ei usta Si iniusta sunt, nec tuum erit postillare,nec meum concedere.Si iusta,recognosco me haec & debendo velle, &volendo debere. Querare suferfluum erit voluntario debito, & debitae voluntati sacramentum apponere. Quomodo enim tibi tuam iussistiam instingerem, qui quibuslibet infimis etiam quod sinina est, seruare cupio e G modo patriam, repracipue imperii mei sedem, que ad periculuiis capitis non de finderem qui & ipsius terminos non sine eiusdem periculi aestimatione, quantum est in me restaurare cogitauerim Experta est hoc in nupersissi iti Romano&rea dira orbi, ec fortasse plures prouinciae, plurahi missiciat regna, spissens nesse iii non impedisset. Ad tertium venio capitulum. Assimas pro pecunia quadam iuram tum praebetia mea deberi persortiti Proh nesas. A tuo Roma exigis principe, quoaquilibet lixa potius petere deberet ab institore. A captiuis haec penes nos exiguntur Num in captiuitate detineor r Num vinculis hostium urgeor c Noline multo reserustipatus milite inclitus sedeo Cogetur princeps Romanus contra suam voluntatem cuiuslibet praebitor esse,no largitor Regaliter oc magnifice hactenus mea cuilibuit ec quantum decuit,&praecipue bene de me meritis dare consileucSicut eruuii minoribus debitum rite expetitur obsequium,sic a maioribus meritum iuste repeditur boneficium:hunc quem abhia diuis parentibus meis acceptum seruaui morem, ciuibus cur negarem Urbem' meo introitu laetam non sacerem. Sed merito non iusta initi ste petenti, nicta iuste negantu Haec dicens, 5c non sine condigna mentis indi i tione orationem terminans, conticuit Porro quibusdam ex circunsi uitibus inquirentibus ab his qui missisuetant, an plura dicere vestriat, paulisper deliberantes in doloresponderunt, se priusea quae audierant, conciuibus suis referre, & time dem consilio ad principem rediisvel IESie accepi o cymmeatu,a curia ei edientes, ad Urbem cum festinatione reuertuntur. Rest doli in pissentiens, consulendum iii per hoe
269쪽
L 3 B E R s E c v N D v r. is adhuc melius experierisversatiam. Coenosces enim in dolo eos venisse,&in dolo ro disse. Sed dei nos adiuuante clementia, dicentis, Comprehendam sapientes in astillia
sua, praeirenire eorum poterimus versutas insidias. Maturato igitur praemittantur sorores oc gnari de exercitu ithrenes,qui ecclesiam beati Petri, eoninunal occupent ossi m. In praesidiis equites nostri ibi fiant, qui eos cognita voluntate nostra, statim acu mittent.Prηterea Octavianum cardinalem presbyterum, qui de nobilissimo Roma norum descendit sanguine fidelissimum tuum,eis adiungemus Siccp saeium est. Elissuntur proxima noese pene usque ad mille armatorum equitum te stissimi iuvenes, summo diluculo Leoninam intrantes urbem, ecclesiam beati Petri, vestibulum regradus occupaturi obseruant. Redeunt ad castia nuncij haec laeta reportantes.
Quomodo rex in eadem recina artasti Petri roram Imper acceperire et excursu rra ex stibae uictoria imperatoris.
sole orto,transadia iam prima hora, praecedente cum cardinalibus ec clericis sum ino pontifice Adriano, eius aduentum in gradibus praestolante, rex castra in uens, armatus cum suis per declivum montis Gaudin descendens, ea porta quam auream vocant Leoninam urbem,in qua beati Petri ecclesia sita noscitur, intrauit. Videres militem tam armorum splendore fulgentem, tam ordinis integritate decenter incedentem,ut recte de illo dici posset erribilis ut castrorum acies ordinata: & illud Machabaeorum, Refulsit sol in clypeos aureos & aereos,&resplenduerunt montes ab eis.Mox princeps ad gradus ecclesiae beati Petri veniens, a summo politisce honori sce susceptus, ac usque ad confessionem beati Petri deduc ius est. Dehinc celebratis ab ipso Papa missarum solennibus,armato stipatus rex milite,cum benedictione debita imperii eoronam accepit, Anno regni sui iiq.mense Iunio, xiiij.Kalend.Iuliis,cun is qui aderant,cum magna laeticia acclamantibus, deum seper tam glorioso laeto glorificantibus Interim a suis pons, qui iuxta castrum Crescenti j ab urbe I ponina usque ad ingressum ipsius extenditur Urbis,ne a iurente populo celebritatis huius iocundiatas interrumpi posset, seruabatur. Peras iis omnibus, Imperator cum corona selus eis quum phaleratum insidens, caeteris pedes euntibus, per eandem qua introierat pomiam ad tabernacula quae ipsis muris adhaerebant, reuertitur, Romano pontifice in pa latio quod iuxta ecclesiam habebat, remanente. Dum haec agerentur, Romanus p pulus cum senatoribus suis in Capitolio conuenerat. Audientes autem imperatorem sine sua adstipulatione coronam imperii accepisse, in furorem veru, cum impetu in gno Tyberim transeunt ac iuxta ecclesiam beati Petri procurrentes,quosdam ex stratoribus, qui remanseran in ipsa sacrosaneia ecclesia necare non timuerunt. Clamor attollitur. Audiens haec imperator, militem ex aestus magnitudine, sitis ac laboris de fatigatione recreari cupientem, armari iubet. Festinabat eo amplius quo timebat suarentem plebem in Romanum pontificem ordinales' irritisse. Pugna conseritur ex una parte iuxta castrum Crescentii cum Romanis,ex altero latere iuxta piscinam cum trans berinis. Videres nunc hos istos versus castra propellere nunc hos illos ad ponistem aque repellere. Adiuvabantur nostii, quod a castio Crescentii saxorum ictibus. mi iaculoriam non laedebantur spiculis. Mulieribus etiam quae in spe ctaculis stabant, suo, ut aiunx adhortantibus, ne propter inertis plebis temeritatem tam ordinatum. equitum decus ab his qui in arce erant, prsdictis modis sauciaretur. Dubia itaque serte dum diu ab utrisque decertaretur, Romani tandem atrocitatem nosti orum non seis. rentes coguntur cedere. Cemeres nostios tam immaniter quam audacter Romano,
eaedendo sternere stemendo caedere,ac si dicerent, Accipe tume Roma pro auro rabico Teutonicum ferrum. Haec est pecunia, quam tibi princeps tuus pro tua offert 'corona.Sic emitur a Francis imperium. Talia tibi a principe tuo tibi reddinitur commercia talia praestantur iuramenta.Praelium hoc a decima pene diei hora usque ad no
istem protraetim est. Caesi fuerunt ibi,vel in Tyberi mos pene mille, capti fomἐdu centi, sautiati innuimeri, caeteri iniugam versi, uno tantum onestiis citiam di mir
270쪽
in D E REB. ε Eset Is FRID. I. In P. ocesse uno capto.PIus enim nostios intemperies coeli, aestus* illo in tempore in i
me circa urbem immoderatiosiquam Romanorimi laedere Poterrant arma. iniperator regressus ab urbe, quo diuerterit er quid Iecerit. De euestae 'πίesine legariser m se . st
tam magnifico triinrapho, perator ad castra rediit,ibi' &se 5c sius sella iei stulis recipientibus membra,noete illa conquieuit Altera die cum mercaturi a ci
uibus amaricatis habere non posset,laborantem ciborum inedia militem ad superiora duxit ac paulisper ad campi planitiem procedes,tentoria locauit. Dehinc iuncta montem Sora 'em,in quo besitum Sylvestrum ollim persecutionem fugiente tradu viatuisse,Tyberim trans dans,in quadam valle campi viriditate amoena, cuius la amonis cursu conspicua,non longe a ciuitate Tyburto, militem tam oreris laboribus d
fatigatum,aliquantum quiescere permisit. Adventabat toti ecclesiae, Sc pi scipue R manete urbis pontifici &imperatori venerabile festium Petri oc Palili. Ea ergo die is iam Adriano Papa celebrante,imperator coronatur. Tradunt Romanorum ibi pontificem inter missarum selennia cunctos, qui fortasse in confii fili cum Romanis habito sanguinem fuderant, abseluisse:allegationibus usum, eo quod miles proprio pris cipi militans,eius' obedientiae astridius,contra hostem imperii dimicas, sanguinem
fundens,iure tam poli,quam latino homicida, sed vindex animetur. Inde casti amo uens,interurbem Si Tuscillanum resedit.iam tempus imminebat, quo canis ad mo hidum pedem Orionis micans exurgere deberet. Et vicinis stagnis, cauemosacp, ac ruinosis circaurbem Iocis tristibus erumpentibus 8c exalantibus nebulis, totus conus crassatur aer,ad hauriendum mortalibus lethiser, ac pestilens. Urgebatur hocii commodo in urbe ciuis,hoc tempore ad montana consuetus suacre, in castris miles. tanta desuetus aeris intemperie.Nec dubium quin ciuis ad obevientiam pontifici ad deditionem principi suo venisset, si miles extra tantum incommodum pati potuisseta Verum innumeris hac coeli corruptione in morbos grauissimos incidentibus, princeps dolens ac nolens,sulam tantum morem gerens,ad vicina montana transferre cogitur tabernacula. Itaque proximum ascendens Apenninum, super Nar fluuium , de quo Lucanus,
lentoria fixit,circa burnam a Romano potisce relidus sibi captiuis,divisus. Ibi per
aliquot dies mancns,accepto* prudentum consilio, corruptum quem biberant aere Pharmacis propellendum,exercitum quantum poterat recreauit. Umultis ibi aliquot diebus,cum Fodrum a vicinis ciuitatibus,re castellis,& oppidis exquireretur Spol tam indipnationem Principis incurrunt.Dupliciter enim peccauerant, cum Dcw.hrarum laeti ei it obnoxij,partim deflaudando,partim falsiun monetam dando. Ad auxit huius indignat 'niscumulum,quod Guidonem comitem,cognomento me .ra inter omnes Tusciae proceres opulentiorem de Apulia in legatione imperatoris ad ipsum redire volentem,in sua ciuitate hospitatum comprehendere, captuiiij tenere ausi sint. od , his peius erat praeceptum principis eum relaxari iubentis cote Pserunt.Imperator ergo plus de captiuitate proceris sui, quam de s audatione pecuniae mo ius,in Spoletanos transbilit arma.Illi murorum ambitu, altissimari ψ riuria muniminis multinidine non contenti, extra muros cum fundibularijs6sagittarijs gressi,occurrendum principi putantes,quos poterant percutiebant, & quos poterat rigebant. Videns hoc princeps,cudus ait hic puerorum, non virorum videtur concerratioDixit suos fortiterin aduersariqsmere iubet. Qiro sine mora faccto,vallorum obstaculis,tanquam plano ex seruentium animorum sortitudine transinissis, caedatur Spoletant,ac aliquandiu viriliter resistentes cedere coguntur. Vrbis relagio ser cipere volentibus,miles quia tergo imminebat, simul recipitur, sortima iuuante viritutem. Civitas direptioni datur,ec antequamasportari usui hominu profutura possint,a
Modam 'pposito uncc crematur. Ciu qui senu flammamΨ eiiugere poterant.