장음표시 사용
111쪽
iam optas tradus ii, quaeri minus pertinaciter defensam intra paveos dies in deditionem Moepit. isdem ferme diebus et Brulliorum exeieitus Cro lonem Graeeam urbem ireumsedit, opulentam quondam armis virisque, tum iam adeo multis magnisque eladibus adflictam, ut omnis aetatis minus viginti milia civium superessent. Itaque urbe a defensoribus vasta οsacile potiti hostes sunt arctantum retenta, in quam inter tumultum captae urbis e media caede quidam effugere. et Locrenses descivere ad Bruttios Poenosque prodita multitudine a principibus: Regini tantummodo regionis eius et in fide erga Romanos et polesialis suae ad ultimum manserunt. In Siciliam quoque eadem inclinatio animorum phoe 10nit, et ne domus quidem Hieronis tota ab desectione abstinuit: namque Gelo, maximus stirpis, contempta simul senectute patria simul post Cannensem adem Romana societate ad Poenos defecit, movissetque in Sicilia res nisi mors adeo opportuna, ut patrem quoque suspicione asper geret, armantem eum multitudinem sollicitantemque socios absumpsisset. 16tiae eo anno in Italia in Africa in Sicilia in Hispania vario eventu acta. Exitu anni Q. Fabius Maximus a senatu postulavit ut aedem Veneris Erycinae, quam dictator vovisset, dedicare liceret senatus decrevit ut Tib. Sempronius onsul designatus, eum primo honorem inisset, ad
populum serret ut Q. Fabium duumvirum esse iuberent aedis dedieandae 20 eausa et M. Aemilio Lepido, qui bis .nsul augurque fuerat, filii tres, Loeius Marcus Quintus, ludos lanebres per triduum et gladiatorum paria duo et viginti per triduum in soro dederunt aediles eurules C. Laet rina et Tib. Sempronius Gracchus, consul designatus, qui in aedilitato magister equitum suerat, ludos Romanos laeerant, qui per triduum immstaurati sunt plebeii ludi aedilium M. Aurelii Cottae et M. Claudii Mameelli ter insigurati. Circhmacto tertio anno Punici belli Tib. Sempronius onso idibus Martiis magistratum init praetores Q. Fulvius Flaccus, qui antea bis
consul censorque suerat, urbanam, si Valerius Laevinus peregrinam sor astem in iuris dictione habuit App. lalidiua Puleher Siciliam, Q. Mucius
Scaevola Sardiniam sortiti sunt M. Marcello pro consule imperium esse populus iussit, quod post Cannensem eladem unus Romanorum imperatorum in Italia prospere rem sessisset. XXXI Senatus, quo die primum est in Capitolio consultus, decrevit ut, quo eo anno duplex tri-35huium imperaretur, simplex confestim exigeretur, ex quo stipendium praesens omnibus militibus daretur praeterquam qui milites ad Cannas fuissent de exercitibus ii deereverunt, ut duabus legionibus urbanis Tib. Sempronius consul Cales ad conveniendum diem ediceret, inde eae legiones in castra Claudiana supra Suessulam deducerentur quae ibi le-,40giones essent, erant autem Cannensis maxime exercitus, eas Ap.
Claudius Pulcher praetor in Siciliam traiceret, quaeque in Stellia essent, Romam deportarentur ad exercitum, cui ad conveniendum Cales edicta dies erat, M. Claudius Marcellus missus, isque iussus in castra Claudiana
112쪽
dedueere urbanas legiones ad veterem exerethain ampleuetur dedueem
dumque inde in ieiliam Tib. Mellius Croto legatus ab Ap. Claudio
est missus dieit primo exspectaverant homines, uti consul omIlia eoIIesae reando haberet deinde, ubi ablegatum velut de industria M. Mam1 num viderunt, quem maxime eonsulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas reari volebant, remitus in uria ortus quod ubi sensu consul, is utrumque inquit e re publiea fuit, patres eo eripti, et M. Claudium ad permutandos exerestus in Campaniam proficisci, et mitia non prius diei quam is inde eonfecto quod mandatum eatis 10 sotio revertisset, ut os eonsulem, quem tempus rei publieae postularet,
quem maxime vultis, haberetis es ita de omitiis, donee r iit aruinas, silentium fuit inter ea duumviri reati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedieandis, Menti Otacilius, Fabius Veneri Erycinae utraque in Capitolio est, anali uno d-retae et de treeentis 15equnibus Campanis, qui in Sicilia cum fide stipendiis emeritis Romam venerant, latum ad populum ut cives Romani essent, item uti munieipes Cumani essent, pridie quam populus Campanus a populo Romano desecisset maxime ut hoc serretur moverat, quod, quorum hominum essent, sese se ipsi negabant vetere patria resteta, in eam, in quam redierant, sono dum adsciti postquam areellus ab exemitu redit, omitia eonsuli uni rogando in Ioeum L. Postumii edicuntur oreatur ingenti onsensu Nareellus qui extemplo magistratum eriperet eui ineunti consulatum eum tonuisset, voeati augures vitio creatum videri pronuntiaverunt, ubg.que patres ita fama serebant, quo tum primum duo plebeii consules
25 laeti essent, id deis ordi non esse in locum Mareelli, ubi is se magistratu abdieavit, suffectus Q. Fabius Maximus tertium mare arsit eo anno, ad Sinuessam bos eculeum peperit, signa Lanuvii ad Itinonis S spitae eruore manavero lapidibusque ire id empum pluite' ob quem imbrem novemdiale, ut adsolet, saerum fuit, ueteraque prodasia eum meum expiata. XXXII. Consules exercitus inter aes diviserunt Fabio exertatus Teani, ut M. Iunius dictator praefuerat, evenit, ita ut Sempronio tir ne volonesque fierent et sociorum viginti quinque milia M. Valerio praetori legiones quae ex Stellia redissent Meretae N. Claudius pro ab navis ad eum Terestum, qui inpra Suessulam Nolae praesideret, mi sus praetore in Siciliam a Sardiniam prosecti. eonsules edixerunt, quotiens in senatum oeassent, uti senatores quibusque in senatu dicere sententiam Iieeret ad portam Capenam eonvenirent: praetores, quorum iuris dietis erat, tribunalia ad Piscinam publicam posuerunt eo vadimo
Mnia fieri iusserunt ibique eo anno ius dictum est. Interim Carthaginem, unde Naso Bale Hannibalis duodecim milia peditum et mille quingentos equite viginti Mephantos, mille argenti talenta in Italiam transmissurus erat cum praesidio sexaginta avium longarum, nuntius adseriar, in Hispania rem male gestam omnesque serme
113쪽
es m proviselae populos ad Romanos deserime erant qui Magonem eum classe ea opiisque omissa Italia in Hispaniam au te ut eum Sardinia. reeipiemis repentina spes adsulsit parvum ibi exertatum Romanum esset veterem praetorem inde A. Comesium provineis peritum decedere, novum Exapectari ad Me sessos iam animos Sardoriun esse diutumitato 5 imperii, et proximo iis anno Merbe' atque avare inperatum, gravi tribat Et eollatione iniqua frumenti pressos nihil deesse Eud quam a Metorem, ad quem defieerent hae elandestina legatio per principes missa erat maximo eam rem moliente rumpateora, qui tum auctoritate atque opibua longe primus erati his nuntiis prope uno tempore turbat erecti loque Magonem eum lasse sua vitaque in Bispaniam mittant, in Sarduniam uasdrubalem deluunt daeem, et tantum sermo viarum quantium Nasoni de munt. Et Romae eonsules ranaaelis rebus, quae in urbe agendae erant, movebant tam sese ad balum Tib. Sempronius militibus Sinuessam diam 15 ad eonveniendum edixit, et Q. Fabius onsulto prius senatu, ut humenta omne ex agris ante kal. Iunias primas in urbes munita eonveherente qui non iuvenisset, eius se agrum populaturum, servos sub hasta venduturum, Illa incensuram ne praetoribus quidem, qui ad tua dieendam
ereati erant, vacatio a belli administratione data est Valerium praelo in rem in Apuliam ire placuit ad exercitum a Terentio Meipiendum eum ex Sicilia negiones venissent, iis potissimum uti ad regionis tua praesudium Terentianum Tarentum mitti eum aliquo legatorem: et viginti quinque naves datae, quibus oram maritimam inter Brundisium ae Tarentum tutari posset par navium numerua Q. Fulvio praetori urbano v deerela ad subuebana litoin tutanda C. Terentio meonsuli negotium datum ut in Reeno agro eonquisitionem militum habena latasque his praesidio esset et T. Olaeilius Crassust, postquam adam Mentis in a. pitolio dedieavit, in Siciliam eam imperio qui elaaia praeesset missus. XXXIu. In hane dianeationem duorum opulentissimorum in terris myopulo in omnes reges gentesque animos hae erant, inta quos Philippus Nauedonum rex eo magis, quod propior valla a mari tantum I nio dis eius erat cis, ubi primum lama eoepit Hannibalem Alpes tran gressum, ut bello inter Romanum Poenumque orto laetatua erat, ita, utria populi mallet vietoriam esse, cineretis adhu viribus fluctvat 35 animo siler postquam tertia iam pugna tertia iam victoria eum Poenin erat, ad fortunam inclinavit imal qua ad Hannibalem misit, qui vi .lantea portus Brundiianum Tarentinumque, quia ustodiis navium Romanarum tenebantur, ad Laciniae Iunonis templum in meam es mi sunt. inde per Apuliam petentas Capuam media in ea dia Romana illati is sunt deductique ad Valerium Laevinum praetorem ire meeriam atra
habentem. ibi intrepido Xenophanes legationis prin ps a Philippo regas missum ait ad amicitiam meietatemquo iungendam eum populo Romano, mandata habere ad tonsule ae amatum valuisque Romanum.
114쪽
praetor inter deleationes veterum oelorum nova societate tam elariis, sis laetus ad modin hostea pro hospitibus omiter aeevit dat qui Pro quantur, itinera eum eum demonstrent, quae loea quosque auus aut Romanu aut hostes tenean Xenophanea per praesidia Romana in Cam paniam, inde a proximum sui in aura Hannibalis pervenit, laedu que eum eo atque amicitiam iungit legibus his, ut Philippus ex quam
maxima lasa -- dueenta autem nave videbatur Metum , in Italiam tria re et vastaret maritimam oram, bellum pro parte sua terra
marique gereret ubi debellatum esset, Italia omnis eum ipsa urbe Romaio Carthaginiensium atque Hannibalis isset praedaque omnis Hannibali mderet perdomita Italia navigarent in Graeciam bellumque eum quibus vegi plaeeret geraxent, quae civitate eontinentia quaeque insula ad na-eedoniam vergunt, eae Philippi regnique eius essent. XXXIV. In has sermo leges inter Poenum dueem legatosque Maeedonum ictum foedus: 15 missique oum iis ad regis ipsius firmandam fidem legati, Gisgo et Bostaro Naso, eodem ad Iunonis Laciniae, ubi navis o ulta in statione erat, perveniunt inde protiet eum altum tenerent, conspecti lassa Romana sunt, quae praesidio erat Calabriae litoribus Valerius Flaccus ex rosa persequendam retrahendamque navem cum misisset, primo sugere rem si conati, deinde, ubi eleritate vinci senserunt, tradunt se Romania et ad praesectum classis adducit, eum quaereret, qui et unde et quo tenderent cursum, S phanes primo satis iam semel felix mendacium struere, a Philippo ae ad Romanos missum ad M. Valerium, ad quem unum iter tutum fuerit, pervenisse, Campaniam superaro nequisse saeptam hostium 2 praesidiis deinde ut anteus ultus habitusque suspeetos Imatos serit Hannibalis interrogatosque sermo prodidit, tum comitibus eorum seduciis a metu territis litterae quoque ab Hannibale ad Philippum inventae et pacta inter regem Macedonum Poenumque ducem quibus satis cognitis, optimum visum est captivos omitesque eorum Romam ad senatum aut 30 eonsules, ubioumque essent, quam primum deportare ad id celerrimae quinque naves delecta a L. Valerius Antias qui praeesset missus, Lque mandatum ut in omnes nave legatos separatim custodiendos divideret, daretque operam ne quod iis olloquium inter se neve quae eorum ni lio eonsilii esset.
ab Per idem tempus Roma eum A. Comelius Mammula ex Sardinia provincia deeedens rettulisset, qui status rerum in insula esset bellumae desectionem omnes speetare, Q. Mucium, qui sucemsisset sibi, gravitate caeli aquarumque advenientem exceptum non tam in periculosum quam longum morbum implicitum, diu ad belli vim sustinendam inuti- εο lem fore, exercitnmque ibi ut satia firmum paeatae provinciae praesidem esse, ita parum bello, quod motum iri videretur , decreverunt patres ut Q. Fulvius Flaeeus quinque milia peditum quadringentos equites seriberet, eamque legionem primo quoque tempore in Sardiniam traiciendam raret, mitteretqua eum imperio quem apia videretur qui rein sereret
115쪽
quoad maeli eo avaluisset ad eam rem missus ea T. Manlius Torquatus, qui has eo ad ensorque luerat submeatque in consulatu Sardos. sub idem sero tempus et , a Carthaone in Sardiniam lassis missa duee
Hasdrubale, mi Calvo cognomen erat, foeda tempestate vexata ad Baleares insulas deicitur, ibique -- adeo non armamenta modo sed etiam 1 5ve navium quassati erant, subductae naves dum reficiuntur, aliquam tam temporis triverunt.
XXXV. In Italia eum post Cannensem pugnam, raetis partis alterius viribus, alterius mollitis animis, segnius bellum esset, Campani per se adorti sunt rem Cumanam suae dieionis saeere, primo sollieitantes ut 10 ab Romanis deflaerent, ubi id parum processit, dolum ad capiendos eos
eomparant Campanis omnibus sta um aerifieium ad Hamas eo en tum Campanum venturum certiores Cumanos se runt, pelieruntque ut et Cumanus eo senatus veniret ad consultandum communiter, ut eosdemulerque populus foetos hostesque haberet praesidium ibi armatum, se 15 habituros ne quid ab Romano Poenove periculi esset. Cumani, quamquam suspeeta fraus erat, nihil abnuere, ita tegi fallax onsilium pomorati interim Tib. Sempronius .nsul Romanus Sinuessae, quo ad conveniendum diem edixerat, exercitu lustrato transgressus Vulturnum flumen irea Liternum posuit astra ibi quia otiosa QMtiva erant, crebro sodecurrere milues cogebat, ut tirones, ea maxima pars Volonum erant adsueseerent signa sequi et in acie agnoseere ordines suos inter quae maxima inerat cura due itaque legatis tribunisque praeceperat, ne qua exprobratio cuiquam veteris fortunae diseordiam inter ordines sereret, vetus miles tironi, liber voloni sese exaequari sineret, omnes satis hono 25sios generososque ducerent quibus arma sua signaque populus Romanus eommisisset quae sortuna eoegisset ita fieri, eandem ogere tueri laetum. ea non maiore cura praecepta ab ducibus sunt quam militibus observata, brevique lania oneordia coaluerant omnium animi ut prope in oblivionem veniret, qua e eondicione quisque esset miles factus haeo sentiae
Graecho legati Cumani nuntiarunt, quae a Campania legalis paveos ante dies venisset et quid iis ipsi respondissent triduum post eum diem se-εlum esse, non senatum solum omnem ibi suturum sed astra etiam et exereitum Campanum Graechus iussis Cumanis omnia ex agris in umbem eonvehere et manere intra muros, ipse pridie quam statum aerifi-35eium Campanis esset Cumas movet castra. amae inde tria milia passuum absunt iam Campani eo thequentes ex uomposito eonvenerant, nee meae inde in occulto Marius Alfius medix tuticus -- summus m sistratus erat Campanis, eum quattuordecim milibus armatorum habe... eastra, sacrifiei apparando et inier id instruendae fraudi aliquanto Mintentior quam muniendis astris aut ulli militari operi triduum aeritiatum ad Hamas noeiurnum erat aerum ita ut ante mediam noctem mmpleretur hui Gracchus insidiandum tempori ratus, custodibus ad portas positis, ne quis enuntiare posset coepta, et ad decimam diei ho,
116쪽
mari eoaelis militibus orpora et re soninoquo per in ara est pristis tenebris onvenire ad signun possent, violis Aemo prima tollici ait Lma, silentique proseotus omine tum ad Hamas modis eis pervenisset, sim Campana ut in pervigilis neglecta simul omnibus portis invadit, alios somno stolos, dis perpetrato saero inermes redinintea obtrune hominum eo tumultu noctum caesa plas duo milia eum ipso duee --rio Alfio, apta sunt signi militaria quattuor et triginta. XXXVI Graeehus minus eantum militum aetne eastris hostium potitus Cumas se propere meepit, ab Hannibale metuens, qui a ter a. 10 puam in Tifatis habebat castra nee eum provida latur istata opinior nam imul Capuam ea clades est nuntiata, ratus Hannibal a re ne gesta insolenter laetum exercitum tironum magna ex parte et servorum spoliantem victos praedasque agentem ad Hamas se inventurum, Iullum agmen praeter Capuam rapit, obviosquo ex laga Campanorum Misim 15 sidis Capuam duci, saueios .hieulis portari iubet ipse mina vacua ab hostibus astra ne quiequam praeter Mentis Vestigia media virata epassim eo .ra foetorum invenit auctores erant quidam ut protinus inde Cumas dueeret urbemque oppugnare id quamquam haud minem Hanniba eupiebat, ut, quia Neapolim non potuerat, vina saltem mariti. 20 mam urbem haberet, tamen, quia praeter arma nihil Meum miles aptim aeto agmine extulerat, retro in castra super Tifata se Mepit inde mligatus Campanorum precibus sequenti die cum omni apparatu oppugnam dae urbis Cumas redit, perpopulatoque agro Cumano mille a ua ab urbe eastra loeat, cum amechus magis verreundia in tali nee sitateramis serendi socio, implorantes fidem suam populique Romani substitissae quam satis fidens exercitui ne alter eonsul Fabius, qui ad Calac alea habebat, Vulturnum umen traducere audebat exercitum oecupatus primo auspiciis repetendis dein prodigiis, quae alia super alia nuntiabanis plantique ea haud facile litari haruspiem respondebant a XXXVII Eae ausa eum Fabium tenerent, Sempronius in oba disne erat, et iam operibus oppugnabatur adversus ligneam ingentem admotam urbi aliam turrem ex ipso muro excitavit eo ut Romanus, aliquanto altiorem, quia muro salis per se alto subieetis validis sublicis pro solo usu erat. Inde primum saxis audibusque et ceteris missilibu pr 35 pugnatores moenia atque urbem tuebantur, postremo, ubi promovendo adiunctam muro viderunt turrem, facibus ardentibus plurimum intulignem minisserunt quo incendio trepida armatorum multitudo eum de tuere sese praecipitaret, eruptio ex oppido simul duabus portis stationes hostium sudit fugavitque in astra, ut eo die obsesso quam obsidenti ai. Minitior esset Poenus ad mille meanti Carthaginiensium aes et undesexaginta vivi apti, qui ei a muros et in stationibu soluto a negligenter agentes, eum nihil minus quam emptionem tunnimeat, ex improviso oppressi saerant Graectus, priusquam se linstes ab repentino P vom olligerant, receptui gnum dedit a suos intra muros raevidi i
117쪽
uero die Hannibal, laetum Mundae ro eo utim vino provilo ratus erviaturum, aciem intra astra atque urbem inominite eis a postquam neminem moveri ab solita ustodia urbis vidit ne evinmitti inequam temerariae spei, ad Tifata redit insevia re. Quibus diebus Cumas tib ratae Mint obsidisne isdem diebus es in Meanis ad Grumentum Tib. 1 Sempronius, ui Longo e nomen Mat, eum annone Poeno prospere pugnat supra duo milia hominum oecidit et dueentos octoginta milites amisit, signa militaria ad quadraginta unum epit putius finibu Lue nis anno retro in Bruttios sese eeepit et ex irpinis oppida tria, quae a populo Romano defecerant, vi recepta per M. Valerium pravi is rem, Feminium Veseellium Stellinum, et auetore desectionis seeuri perie si supra quinque milia aptivorum sub hasta venierunt, praeda alia militi eonema exercitusque Nuceriam reduetus.
x VIII Dum hae inaneant atque in Hirpinis geruntur, quisque naves, quae a donum atque Poenorum aptos legatos Romam podi1 tabant, ab supero mari ad inserum ieeumvectae prope omnem Italiae oram, eum praeter Cumas velis errentur neque hostium an socior imessent satis sciretur, Gracinus obviam ex lasse sua naves misit eam pereunctando in vi in eognitum esse eonsulem Cumis esse, naves Cumas adpulsae aptivique ad onsulem deduoli et litterae datae eo vias litteris Philippi atque Hannibalis perlectis onMgnata omnia ad senatum itinere terrestri misit, navibus devehi legalos iussi cum eodem sere dia litterae legatique Romam venissent et perennetatione saeta diet eum seripliceongruerent, primo gravis cura patres in sinisernentes, quanta vix tauerantibus unicum bellum Medonici belli moles instaret evicia alimen adeo non auembuerunt ut extemplo agitaretur, quem ad modum ultro inserendo bello averterent ab Italia hostem eaptivis in vinoulaeondi iussis omitibusque eorum sub hasta venditis ad naves viginti qui que, quibus P. Valerius Flaccus praesectus praemat, viginti quinque mrari alias de munt his comparatis deductisque et additis quinque a 3oribus, quae advexerant captivos legatos, triginta naves ab Ostia Tarenium prosectae, iussusque P. Valerius militibus Varronianis, quibus L. Ap stius legatus Tarenti praeerat, in naves impinus quinquaginta quinque navium elasse non lubri modo ItaIiae oram sed explorare de Macedonteo bello a eongruentia litteris legatorumque indiciis Philippi onsilia eminsent, ut M. Valerium praetorem litteris certiorem saceret, isque L. Ap stio legato exercitui praeposito Tarentum ad amam prosectus primo quoquo tempore in Maeedoniam transmitteret daretque operam ut Phusippum in regno eontineret peeunia ad amem tuendam belIumque
tedonicum ea de eis est, quae Ap. Claudio in Sicillam missa erat ut 4o redde tant Hieroni regit ea per L. Antiatium legatum Tarentum atram vecta. almes ab Hierone missa dueenta milia modium tritici et hordeseent L XXXIX. Dum haeo Romani parant aguntque ad Philippum mptiva navis una ex his quae Romam inissae rara ex eum relasit,
118쪽
iure sinum legatos enm litteris aptos itaque ignari rex, quae eum Hannibale legalis suis convenissent quaeque lagati elas ad se adlaturi fuissent, legationem aliam eum eisdem ninniatis mitti legati ad annibalem missi Heraclitus, ut Seolino cognomen erat, et Crito Boeotius et Sositheus Magnes hi prospere tulerunt a rettulerunt mandata sed peius se aestas eiroumegit quam movere a moliri quicquam re posset: antum navis una apta eum legatis momenti serit ad dilationem imminentis Romanis biali. Et rea Capuam, transgresso Vultumum Fabio post expiata tandem 10 prodigia, ambo oonsules rem gerebant. Compulteriam et Trebulam et Saticulam, urbes quae ad Poenum deseeerant, Fabius vi cepit, praesidi que in his Hannibalis Campanique permulti eapli et Nolae aio ut priore anno senatu Romanorum plebs Hannibalis erat, eonsiliaque Oee illa de ede principum et proditione urbis inibantur quibus ne incepta mem15derent, inter Capuam eastraque Hannibalis, quae in Tilatis erant, traducto exerest Fabius super Suessulam in eastris Claudianis onsedit, inde N. Marcellum propraetorem cum his opiis quas habebat Nolam in praesidium misit. XL. Et in Sardinia res per T. Manlium praetorem administrarim coeptae, quae omissae erant postquam Q. Nuesus praetor gravi morbo est implicitus. Manlius navibus longis ad Carales subducit navalibusque
sociis armatis, ut terra rem gereret, et a praetore exercitu Mepto duo
et viginti milia peditum mille ducentos equites conserit: cum his equitum peditumque opiis prosectus in agrum hostium haud procul ab Ham. Misit orae castris astra posuit. Hampsicora tum sorte prosectus erat in Pellilos Sardos ad iuventutem armandam, .ua opias augeret suus nomine Hostius castris praeerat is adoles nita serox temere proelio inito susus fugatusque ad tria milia Sardorum eo proelio caesa, octingenii ferme vivi capti alius exemitus primo per Rros silvasque fuga Palatus, ad dein, quo ducem sugisse sama erat, ad urbem nomine Cornum aput eius regionis eoMuot debellatumque eo proeIio in Sardinia esset, ni classis Punica eum duee Hasdrubale, quae tempestate deiecta ad Baleare erat, in tempore ad spem rehellandi advenisset. Manlius post famam adpulsas Punicae assis Carales se eeepit ea oecasio Hampsicorae data est Poeno 35 se iungendi Hasdrubal, opiis in terram expositis et classe remissa a thaginem, duee anapateor ad foetorum populi Romani agrum populandum prosectus Carales perventurus erat, ni Manlius obvio exercitu ab effusa eum populatione eontinuisset primo astra matris modico intervallo sunt obiecta, dela dein ps procursationes lavia ertamina vario 40 eventu inita, postrem descensum in aciem, signis ollatis iusto proelio per quattuor horas pugnatum diu pugnam ancipitem Poeni aedis a. tale vines adsuetis laeerant, postremo et ipsi, eum omnia circa strage esuga Sardorum repleta essent, lusi eo erum terga dantea circumducio ς-nu, quo pepulera Sardos, inclusit Roman et eaedes inde masia quam
119쪽
pugna suit duodeelm milia hostium Mesa Sardorinti mul Poenorum si sermo tria milia et septingenti apti et aagna militaria septem et vaginti. ILLI Ante omnia claram et memorabilem pugnam fecit Hasdrubab imperator aplus et Hanno et Mago nobiles Carthaginienses, Mago ex gente Barcina propinqua cognatione Hannibali unctus, anno auctor rebellio-5nis Sardia bellique eius haud dubie eonestor meo Sardorum duees minus nobilem eam pugnam cladibus suis Merunt, nam et filius Hampsicorast Hostius in ei cecidit, et Hampsicora eum paucis equitibus fugiens, ut super adflictas res necem quoque filii audivit, nocte, ne cuius interventus oepta impediret, mortem sibi conscivit ceteris urbs Cornus eadem 10 quae ante fugae receptaculum fuit, quam Manlius vietore exercitu amgressus intra dies paveos recepit deinde aliae quoque eivitates, quae ad Hampsicoram Poenosque defecerant, obsidibus datis dediderunt sese, quibus stipendio frumentoque imperato' pro cuiusque aut viribus aut delicto Carales exerenum reduxit ibi navibus longis deduetis impositoque, quem 15 secum advexerat, milite Romam navigat Sardimamque perdomitam nuntiat patribus, et stipendium quaestoribus, Dumentum aedilibus, aptivos Q. Fulvio praetori tradit. Pe idem tempus T. Otaeilius praetor ab Lilybaeo iam in Africam
transveetus depopulatusque agmim Carthaginiensem eum Sardiniam inde is peteret, quo sauia erat Hasdrubalem a Balearibus nuper traiecisse, classi Asrieam repetenti occurrit, levique certamine in alto commisso septem inde naves eum sociis navalibus epit: eeteras melus haud saeus quam tempestas passim disiecti Per eosdem sorte dies et Bomilcar cum miliatibus ad supplementum Carthagine missis elephantisque et eommeatu Lo 25 eros accessit quem ut ancautum opprimeret, App. Claudius per simul tionem provinciae ircumeundae Messanam raptim exeroitu ducto est que suo Loeros traiecit iam inde Bomilcar ad annonem in Bruttios proketua erat et Loerenses portas Romanis elauserunt Appius magno natu nulla re gesta Messanam repetit 30 Eadem aestato Marcellus ab Nola, quam praesidio oblinebat, erebras excursiones in agrum Hirpinum et Samnites caudinos secit, adeoque omnia erro atque igni vastavit ut antiquarum cladium Samnio memoriam renovaret XL L itaque extemplo legati ad Hannibalem missi simul ex utraque gente ita Poenum adloeuti sunt: hostes populi Romani, ab Hannibal, fuimus primum per nos ipsi, quoad nostra arma nostrae Vires nos tutari poterant postquam his parum fidebamus, Pyrrho regi nos aviiunmimus, a quo relicti pacem necessariam accepimus suimusque in ea per annos prope quinquaginta ad id tempus quo tu in Italiam venisti. tua nos non magis virtus ortunaque quam unica comitas ac benignitas 40 erga cives nostros, quos aptos nobis remisisti, ita oneiliavit tibi, ut te salvo atque ineolum amico non modo populum Romanum sed ne deos quidem iratos, si fas est dici, timeremus at herculo non solum incolumi Et victore sed praesente le -- eomploratum prope eoniugum ac liber
120쪽
eum B trerum exaudis et amantia tecta posse eo plem -- lla manus aliquotiens hae aestate devastati, ut M. Mareellus non avnibal Dessae ad Cannas videatur glorienturque Romani e ad iam n modo telum vigentem velut aeuleo emisso torpere per annos entum eum popalos Romano bellum gessimus nullo extera adiuti ne due ne exemitu, nisi quod per lennium Pyrrhus nostro magis milite suas aurit virea quam aut viribus nos defendit non ego seeundis rebus nostris gloriabor, os eo ules aeranos eo utares exerenus ab nobis sub iugum misso et si qua alia a laeta aut gloriosa nobis evenerant. quae aspera ἀνα-- is que tune Miderunt, minore indignatione referre possumus quam qua. hodie eveniunt magni dietatores eum magistris equitum, in eonsules eum binis eo viaribus exemi rhas ingrediebantur fines 'stros, aut .
plorato et subsidiis positis es: mis signis ad populandum dueebant naeno propraetoris unius et parvi ad tuendam Nolam praesidii praeda sumtis 16 iam ne manipulatim quidem sed latronum modis pereursant totis sint,
nostris negligentius quam si in Romano vagarentur agro. Musa autem hae est, quod neque in delendis et nostra laventus, quae a domi e et
tutaretur, omnis au signis militat tuis nee te ne exerestum tuum n
rim, nisi, a quo tot acies Romana susas stratasque esse sciam, et laetis Messe aleam opprimere populatores nostros vagos sine signis palatos, quoquemque trahit quamvis vana praedae spes Numidarem paueorem iniquidem praeda erunt, praesidiumque simul nobis et Nolae ademeris, si modo, quos ut foetos haberes dignos duxisti, haud indignos iudieas quos in fidem is plos tuearis 'U XLul Ad ea Hannibal respondit, omnia i-25 mul sa re Hirpinos Samnitesque, et indieare ades suas et patere mB- sidium et queri indefensos se neglietosque. Indicandum autem primum suisse, dein petendum praesidium, postremo, ni impetraretur, tum deni- qu querendum mastra operi imploratam. nereitum sese non in inmHirpinum SamnRemve, ne et ipse oneri esset, sed in proxima Ioea so-Meiorum populi Romani addueturum lis populandis et militem suam e pleturum se et metu proeli ab M submoturum hostes modis bellum Romanum adtineret, si Trasumenni quam Trebiae si Cannarem quam
Trasumenni pugna nobilior esset, Cannarum se quoquo memoriam is e ram maiore et clariore letoria laetum
a Cum ho responso muneribusque amplis legatos dimisit, ipse praesidio modie relicto in Tisitis prelaetus elem exeroitu ire Nolam pergit eodem anno ex Bruttiis eum supplemento Carthagine advecto atque elephantis veni eastris haud proen positis longe alia omnia inquirentioomperta sunt quam quae a legatis oelorum audierat. nihil enim amis evilus ita agebat ut aut fortunae aut temere hosti ommissum dies ps
set explorato eum firmisque praesidiis tuto remptu praedatum erat, omniaque esu adversus praesentem Hannibalem aut provisaque sum mni lom is sensit hostem dumitare, optas intra moenia tenuit, per muros inambulare senatores Nolanos iussu et omnia Hrea explorare quae