장음표시 사용
441쪽
isi 2 i. rescotumque libellorum supplicum in Regia magistrum ἰNiverni Megotia ex Regis permissii procurantem ense ferit, ludibrio magis quam caedi. Diluendae injuriae parabat Nivemus lingulari certamine cum Ioinvillio experiri, cum Rex , legitimus inter principes arbiter postquam Cardinalis petierat veniam a Niverno suprema autoritate intercedens , finem dissidio facit inter cognatos principes : in Maxescotum offensa diluitur , proloquente coram arbitris, Ioinvillio, in haec ipsemet verba: Domine Marescote , contemplatione Ducis Niverni doleo quod te percusserim, oro ut facti obliviscaris, meque tibi amicum fore credas ex persona 6 dem Ducis. Principum per ea tempora si inma erat ratio,
affectabantque distingui ab omni ordine , praerogativa san. guinis. Per injuriam Ioinu illius percusserat magistratum, de ait dolere se ex persona Niverni, quod percusserit; quasi ad-s eo infra positus in quem collata offensa, ut gratis caedi posset. Erat inae labes ejus aetatis, qua a principibus Rex p xum distinguebatur ; quo jure utimur hodie , nempe anno
M. DC. X LI I . quo haec scribo : externi principes parum a
Regni primoribus, parum hi a nobilibus disserunt, uno ser-
me ordine habemur omnes ; eoque ventum ut nemo publice , nemo privatim peccare poisit tine ultore , quod ejus sapientiae & aequitati debitum, qui aetate nostra summam rerum tenet in Gallia. Secundum eam obsidionem morbo item militari extinguitur Marescallus Brissacus ex antiqua Cossaeorum stirpe, vir animo ingens, nomineque haud indigniaCossaeo , quod apud Gallos ab omni aevo clarum. i. Rex consecta in Engeriacos expeditione, in Pontios castra movet: dum progreditur exercitus a recenti obsidione tardior, redeo in Aquitaniam quam, distracto ad Engeriacos Rege, Rohanaeus invadit & occupat.
442쪽
O RCAE inter , ct Boi sardalianti mingens ab honorum aemulatione discordia, quam Ro- hanaeus fustra sedare tentat. BoiO-pardalia- nus Regi adhaeret, utque Gensacum, Monhum
tium, O Bregeracum. Rohameus Neracum trahit in partes)kas; unaque cum Foreaeo, dum To-
nelnsium se uterque recipit, in Vi nolium incia dunt, O quanquam vinci se capi poterant, evadunt. Myenius et si inermis erat Neraci obsidionem desinat, pr rediturque una secum familid. Luae, quantave, ct unde subsidia illi, in eam expeditionem advenerint. Mompolianus , ct Capsus strenui adolescentes urbem propninant. Ingens Moenio ab audaci fasto periculum. Deficiente in sipendium militare pecunia , Belabatus, juri in capris dicumdo praepositus ,s calem Aquitaniae pecuniam privata autoritate retinet , militique disribuit ; quod a Rege
probatum. Marchio Forcaeus Neraco liberando, Cataontii urbem dolo expuerat , Castellamque Juperimpositum ob et Marenius manente ob dione Ner araea, cui vel uni impar erat, obsessis propere O prospere opitulatur. Memorantur de ea expeditione singularia, ut hostem qui extra urbem claustro clo tegebatis in urbem vi ingenti retruserit, ut Marchionem Arcaeum, per altam Nodiem, in turpem fugam adegerit, ut liberaverit obsesam arcem. Vt demum, Nerari obsidionem restauraverit. Per Myenii absentiam erumpit Neracaei praesidii miles , si agemque Regiorum edit maximam. Retruditur. Insperato Maventi reditu te riti Neracenses deditionem meditantur: auget metum Regis a ventus , quem capto Engeriaco huc properare fama vulgaverat. WrbaLi m. Mons sanus, Tanasium, Mediolanum ad Aquitanos , ct M hurtium factioni renumciant. Rex fano Engyriaci expug nato, castra in Pontianos movet. Castronouanus urbem ut Aedat ab UT erio impellitur. Ous urbis descriptio. Ru- peltam es se piratica Abitali, ct Santonum plagas depraedantur, Cc s con
443쪽
- 4IO HISTORIARVM GAL Lini 62 i : constructoque in littore propugnaculo, quo se reciperent, ferro Oflamma circumjecta mari municipia vasant. E Teboitu Pras niuae. Rufulcaudius castra in praedones movent, ct fugant. Doman
penitus rebellioni, Rupellani terra, marique ob dent. , terrebrrem expeditionem procurante Cpernonio, maritimam Gursio, cui Ese. mum Dampetrus cum triremibus Gallicis a stunc Ius. Describitur Suilsae austerim arcis expugnatio,Comiti Sam Paulas iniuncta. miti auxit utar Condaeus Princeps, unaque molitur ob dium. Vi expugn/tur a Regiis pagus, ultra inerim positus, e regione arcis efroque O-gamma desolatur. Caede expletur viector, praelii rei quia absorbentum uridis: trist suorum exemplo, deditionem facit praestarius in arce miles. Rebellant Aquitaniae in ferioris urbes, pro quibus Male retus Regi ob rinxerat exceptis Moisumtio, no Hiari, O Montemarfano, quae BoisO-Pardalianus autor tace sua con mai ct exemplo. De Montalbani obstine disserenda , pos domitam Aquitaniam , an urgenda , rutaelis reli-guis urbibus , in utramque partem agitata quaesio : pro alusine dilatione ob dendam urbem. Cutracum venit R . De prae' lio citracensi , quo mi ur Henricus IV. quamvis hosti numero impar erat iugularia recensentur. Berge cum, urbs moitissima, Regi in transitu deditur. Clirarum ob detur. Pene inuniatur omnis exercitus ab imbre repentino. Regis providentia lauta tur ex jacio memorabili. Descriptio Clatrari. Expugnandis ela fris , quae extra urbem erant, cum cohorte praetoriana praemissus Thermessus, vulneratur : suprema morientis verba ad Regem. Pavailloti. Undenam Securii dicit Papiliones. Strata ma deditioni procurandae , quo discordiae semen inter municipes, O prae diariis spargitur, unde mox deditio subsequuta. Pasoris Clarracenses ad Regem oratio pathetica, ct elegans. Tribus oppidanorum in tu cam a iis, militi parcitur. Luestus Siliariorum justi contra Regios, ex fide violata. Cous praesidii miles dum urbe ab Pit, quare, O quonam modo. Vaeraei Procancellam mors, ct elegia. R
censentur calamniae quae in ipsum vulgabat invidia. Producitur restamentum viri sapientis, s licitate Stoica, ct arroganti memorabile. Comestabilis LunaeusAgida sibi arrogat de que Comesabilis es, ct Procancetarius. Rem inauditam i Mallenius praecursor Regu, vicinas Montaliano Sectariorum arces expugnat Scribitque ad Partimeutum Tolosanum munifice , ct comiter.
Gregorii mi Ponti is ad Regem Christianissimum btterae, queis gratulatur ei Cathoticae vindici, haereseos expirpatori digni*mo, ubique victori.
N E v N T E Iunio Rohanaeus in Aquitaniam in seriorem penetraverat. Forcaeo a Comitiis Ru-pellanis ejus provinciae administrationem permissam ante memoravimus; Bodla-Pardaliano vic
444쪽
LIBER NON V s. qi IVicarii munus delatum: huic quanquam minore ossicio Omnis apud Aquitanos autoritas erat ; ille solo Lenearnensi praevalidus ; se rBeneam io Regi subacto, vanum erat Forcaeo in ea provincia nomen ; id caussae fuit cur Benearnio dejectus, Aquitaniae procurationem assectareti totus que incumberet confirmando imperio, quod a Comitiis Mi-pellanis acceperat: obstabat acriter Boissa -Pardalianus, spe
cieque fidei Regi debitae, pravo Comitiorum judicio , quo
ipse Forcaeo postpositus , obluctabatur. Rohanaeus dux partium , ratus ut res erat) ruinam Aquitaniae Sectariis ex cadiscordia imminere , nihil intentatum relinquit conciliandis ducibus: ceterum,ubi infracta Bois la-Pardalianum pertinacia obluctari videt, eius provinciae municipia & urbes invadit qua dolo,qua vi aperta. Manent in fide, BoisIa-Pardaliano autore, Fanum Fidei, Gensacum, Monhurtium, Berge ra-cum : rebellant Rohanaeo & Forcaeo praevalentibus Clatracum,Toneinsium,Calmantium Neracum,Castr jaloufium. Primus Rohanaei conatus in Neracum suit. Urbs est antiqua Ducum Labretanorum ditio, castro regio illustris, Cameraeque judicialis quam Edicti vocant tum sedes. Factione tacita pellitur ab urbe senatus, intactusque abit,quod Robanaeo in laudem vertit. Erant qui custodia militari cohibendum censerent : praevaluit fides publica: salva senatui omnia, praeter mansionem qua prohibetur. Nec longa Rohanaeo mora in urbe: postridie Toneinsium iter dirigit: stipabant Forcaeus pater & M rchio filius, sexagintaque omnino cquites. Inglorium sane Uigni otio veterano armorum duci, praetervectum hostem in conspectu alae sortioris, quam ipse in eam partem Marmanda eduxerat, audito partium ducibus hac transitum fore : ivit in adversam alam Vigniolius, sed segnius pro negotii mole. Praemissi agnoscendis mutuo viribus exploratores, pugnant leviter; pcdemque statim reserunt, minima utrinque jactura,Vi-gniolius falso errore ductus, ubi hostem pugnam ausiim,sclO-- petorum displosorum strepitu elonginquo audit , novo auctum sublidio ratus canit receptui: monticellis asperabatur locus, eoque haud erat facile numerum explorare. Incide
rat sera in casses, finisque bello erat si juvenili ardore in ho
stem raperetur veteranus homo: quandoque noxium est,con
sultius tractare negotia, praecipue in praelio, quo, etsi consilia
445쪽
4 2 HIs ToRIARvM GAL Lini siet i . lia plurimum possunt, saepe facto magis est opus, quam alta indagine. Certe momenti maximi ea expellitio erat, qua Rohanaeus & Forcaeus duo Sectae columina nulla in essu gium spe incidebant in manus Regis. Majore militum numero regressum V igni otium , altro Galliae maligno imputa tum est : namque fide, & bellica virtute plus valuit, quam ut credere fas sit peccasse in alterutro tantum virum. Neraco deiectus cum Senatu Catholico Pic honus Praeses, ad Mayentum istum Burdigalae nullo belli apparatu age bat, quartana aeger) actutum scribit; nec mora, statim adverso se Garumnae committit Princeps , Cadilliacumque appellit, ubi tum Espernonius. Postquam in Neraci obsidionem
convenerant ambo, Barrautius, Ornan usque a Sancta Cruce
militiae delectum habere jussi ; postridieque Marmandam ventum ; huc se receperat Senatus Catholicus Neraco profugus, Regisque mandata operiebatur restaurandae Camerae, si iuberetur: Mayenii eo loci familiam qua progrediebatur una morae impatiens auget V niolius ducentis alarii . Missi
Retu Duν . dein ad Rupetaurum & Albeterram qui militum conscri--abctore. ptionem iptis indicerent; mox mille ducenti legionarii, trecenti alarii, duo majoris modi tormenta, quantumque satis in eum numerum commeatus procurantur. Vigniolius solo circumjacente mille & quingentos alarios legit, manum expeditam : confluit undequaque nobilitas , qua maxime valet
uitania. Nec diu cum octingenti nobiles Voluntariox vocant Equites totidem conductitii laeta phalanx ; pedites
quatuor mille conveniunt, levior in e peditionem exercitus : verum tanta Mayenii fama erat,ut vel uno ipsius nomine consternaretur hostis. Ergo hisce copiis procedit, tantae obsidioni omnino impar. Praemissus secialia prohibetur accessu urbis, infesta in caput quod sacrum esse debuit, displosione, unde Mayenio iracundia de justus dolor ex violaxo jure gentium. Nihil in tanto duce modicum , corpore S animo ingens, ingens viribus & virtute, ira implacabilis erat. Urbi praeerant successivo , & pari imperio Mompolianus Forcari filius , & Vice- comes Caslesius strenui adolescentes. primo tum juventae impetu. Maycnius investigandis cominus hostilibus munimentis progreditur , leviore secum manipulo ;cx militari ceste regula iste numerus, neque enim iis expeditiovibus turmatim procedere prudentis de periti est: prael xer
446쪽
ter tegulam suit quod ipsemet imperator praebuit se ducem, i 6 a i.
hosti explorando : hoc vulgo castrametatoris ossicium est, quandoque primipili. Enim vero ita natus Mayenius,ut spectare ad se quamcunque belli aleam crederet; propius muris successerat, cum sit bito expedita phalanx, Equites centum urbe erumpunt: MVenius aggredi pro temerario , pedem referre pro in glorio habens, haeret in vestigio, dum se ignorant inviςem , utrinque est ab insidiis timor : sese mutuo aspiciunt alae; & ecce , Mayenio iste agnito, eques inimicus perrumpit, mediumque inter suos ex improviso provocat ; valentioris equi nisu sternit obvios , & aggreditur quem voce compellaverat: accingit se hosti seriendo Mayenius , cum ille fclopeto in caput audacius impresse, sine ictu displodit,quanqualia ex sulphurato pulvere ignis, Mayenii accenderet comam ; fugientem insequitur Princeps, serroque instat, cum ille suorum occursante globo ercipitur. Audax sane facinus & inultum. Succedunt urbi legiones; cavatur haud segniter humus producendo vallo ; tormenta bellica proximae verberationi admoventur : sed nihil e rum in promptu erat, queis obsidentur & capiuntur urbes; pulvis tormentarius, globi ferrei, artificii ignes, ipsa militem stipendia deliciebant; quo rari ordines , eoque nulla spes Neraci capiendi. Huraltius Belcbatus, in castris juridi- Huνautricundo a Rege praepositus, vectigalem Aginni pecuniam pri- ες at, Iuvata autoritate apprehensam militi distribuit, rem non ante usurpatam : capitali judicio obnoxia est privata autoritas. t mia. fiscalem pecuniam amovens: factum Belebati Rex diplomate comprobat, pecuniaque mox largius distributa obsidionem promovet, quae in proximo erat deficiente stipendio ut
solveretur. Marchio Forcaeus cognito Mayenium eo provectum audaciae, ut quatuor legionariorum millibus Neracum, vastam munitamque urbem oblideret; in agro Petragorico lectis duobus legionariorum millibus, magnis itineribus ad Aquitanos properat, nihil haerens, quin Mayenius, praelii aestu soluta obsidione ultro statim occurreret; neque spem sesellit eventus : quippe Mayenius audito adventare hostem, alarios quingentos Rupe lauro de Albeterrae , distribuit obviam ituros .adjecta insuper, manente obsidione, duo peditum millia. Haec inter affertur interceptam a Marchio- 'ne Forcaeo Cataontii urbem ue urbe capta, imminere arci Vict
447쪽
6 victorem, quae commeatu & milite vacua vix defendi possit,&, nisi postridie subsidio levabitur miles , venturam in Forcaei manus : Mayenius nihil intermissa obsidione , vel huic impar negotio, novae se implicat curae ; moles obsidii Vi-gniolio desertur, raro usque adeo milite, ut obsidens , vinc Tetur numero ab obsessis , aut saltem aequaretur ; ipse in hostem pergit diluculo; quanquam, reciprocante in eam diem
caum,ist. Calmontium Garumna praeterfluit , antiquam urbem Comitissae a Sancto Paulo illustre seudum . cujus municipes Catholici erant, mixtim& Calvinistae : urbi supereminet castrum fluvio dominans, genioque loci praevalidum : praesi-ΠΤ.-risiti. dium arci Catholicum erat, praefecto Estourvillio ; commeantibus in utramque Garumnae ripam Sectariis percommoda statio , per quam communicabant invicem Aquitani, Petrao orti, Lemovices, & Aginnenses. Consilium Marchi
ni F rcaeo Neraci liberandi primum & praecipuum erat: si perstaret Mayenius in obsidionis proposito, vacuis milite Garumnae ripis, Calmontium haud aesrὸ intercipi posse sperabat ; nec vana spes. Excubabant in urbis custodiam Ca, tholici permixti Calvinistis , sullo invicem metu, quia municipes Ionga consuetudine & consortio , una iuncti & concordes erant ; accedebat communicatus familias inter nuru
Io Religionis discrimine sanguis, quo junctis, una caussa re sperabatur: ast bellis civilibus quibus maxime de Relitagione agitur) nec longae assuetudinis ratio habetur, nec sanguinis. Forcaeo in plano fuit, Sectarium municipii magistratum corrumpere , cui die sortitb obtigerat excubiarum onus ad portam urbis; corrupta item fides speculatoriς , is e longinquo advenientes numerabat, reddebatque stationariis numerum , pulsata viritim campana. Ceterum , quo Castellum simul interciperetur , postquam inconcussam Estourvillii fidem agnoverant, illudunt incauto in Lunc modum : simula ir portando ad calutare Baptismi lavacrum in senti conventus. Augendae celebritati accitus Estourviilluc a castro in urbem descendit; suggreditur Forcaeus, obviosque secundum viam nullo delectu det inet,ne sors quod saepe
accidit praeveniretur nuntio. adventus. Estourvillius nullo proditionis indicio . nullaque in apertum caussa, repentino metu concutitur, ossiciique memor recipit se in arcem. Ibat
448쪽
L1BER NON vs- anxius, cum ecce ad portam urbis auditus fragor, velut ab i621. irrumpentibus, confususque equorum hinnitus, velut advenientis e longinquo subsidii. Pugna in ipso urbis aditu inter ipsos Sectarios prim , commissa ; quippe miles, quem Mamchio Forcaeus e Petragoricossilo ductabat, nemine oppid norum agnito , uno ordine omnes habuit, amicos & inimicos juxta feriens : sic plerique Sectariorum caeli. Recipiunt si in arcem Catholici, penuriaqile annonae laborantem praesidii militem opprimunt, magis quam juvant. Hic mos arcium praesectis quae urbibus imminent) pessimus, ut in
dies vitae mentinab urbe mutuentur , fisi vicinia loci, quod quam sit noxium , ne quidem ignorant ipsi. Praemittuntur Cheverrius & Doudiasius, qui obsessis spem facerent a litave- everrL nio, interea dum magnis ipse itineribus properabat : inser- ρμέο . tur per noctem commeatus quantum satis exhibendo milit
donec solvendae oblidioni advenissent destinatae in sublidium alae. Postridie Mayenius venit, ast leve propulsando hosti auxilium quingenti equites ; sequebatur e longinquo pedes,
impar itineri, cui se Mayenius praeceps commiserat. Marchio Forcaeus circimiseeta urbi muniverat vallo,aggere, tumultuariisque e cespite munimentis. Haec inter Mayenio affertur Barrautium , Ornanumque a Sancta Cruce secundo Farrau.
Garumna duo peditum millia invehere, militem Neracaeae Or' 'odis obiidioni destinatum: his opportune utitur Dux opprimenta si qi do hosti. Barrautius ad dextram qua defluit amnis in collis acclivi cohortem suam in quadrum distribuit, Castronova' cas inaκ. nus ima collis insederat : haerebat in vestigio Ornanus San-Crucaeus coacervati agminis ductor, signum exspectans, quo in hostem progrederetur. Diistributo in turmas militi pene in excidium vertit, capessendo praelio, nobilium , quos Πρ- res Oluntarios vocant, aemulatio : primum cornu , jusque imperii Miris. habita natalium, aut stipendiorum ratione assectantium in- . Vicem, tanta pertinacia, ut civile dissidium privata contentio faceret : ni Mayenius nullo delectu legionariis permiscuisset nobiles hasta pugnaturos, ut quemque sors dederat. Collimatae dein machinae duae in claustra hostium, quo per ruinam fieret via. Haec inter , in ulteriore ripa Forcaeus pater , quingentis circa alariis laeta manu ostentabat se Forcaeo filio, & obsessis , quo intenderet subsidii fiducia animos ;&, quia vox exaudiri non poterat, clangore tubarum accendebat
449쪽
debat ad pugnam, indicans vadum quaeri, aut cymbas praetervehendo qui aperta planicie experiretur , equiti. Certe si viam invenisset periculum erat ne una irrumpentibus obsessis, ad internecionem periret regius miles e Mayenius destinata obsidione nihil duxerat inuti suae potius, quam ut navi-sia, quaecunque secundis, advertisque aquis habebantur,subducetantur ; nec satis subductis cymbis , vada intercluserat longo spatio , fractis in abruptum ripis. Certe parum Consuluerat rebus suis Forcaeus : quippe solo inimico subsidii ductor in adversam ripam transvehendi, debuerat firmasse transitum , insessis longe lateque ripis , alax convectis secum per plaustra cymbis. Mayenius antequam signum praelio daret,ad militem verba facturus , conscenderat cespitem: at exercitus loquentem dire non poterat, usu aurium ad fremitum duorum agminum intercluso. Ergo duces & proximum quemque circum- equitans, vehementi motu compellat ; nobilibus avitae glo-xiae memoriam revocat, praedam militi, causiam Dei omnibus : nec posularese ut fortiter capesserent pugnam , ni omniabus ipse in exemplumforet: quot vulnera,tot decora honorum futura victoribm e tot caeli ex fidei proteictione promeriti m nimenta : hae se frenuis disere quos audit vertere in crimen
proloquenti, quod verbis male transigitur dies,quod hortatu inutili moratur pugnam. Ex adverso Marchio Forcaeus vir strenuus gloriae tanto avidior , quanto haec prima ipsi in bellum rudimenta erant , editam a bellicis tormentis ruinam reparare, sactoque ex limo mixtim & palea aggere , claustra opponere irrupturo hosti. Demum pugna imminente,agnito ad Mayenii nomen consternam militem suum , temeritatem esse, clamabat, quam huc que pro magnanimitate coim erant; si fregerint conatus primos, reliqua in plano fore. Musnium quant cunque apud ιmbestes audit, unum animal esse temerarium ct vacors, pavore hostium,quam sua virtutes Iulus, primo impetu validum, in reliquis exhausum ct ener- me : Clauseris, inquit, munimento tegimur, abruptum iteres venienti hosti. pravalemus animo C, virtute , aequamus numero. In adversa ripa Forcaeus subsidium explicat toto di fusum littore; caussa Dei urget nos Religioni protegenda, quid moramur commilitones λ Plura parabat cum Mayenius dato
ex improviso signo irrumpit, hastam in primo cornu vibrabat
450쪽
L1BER NONvs. 4 IIbat ipse capite supereminens omnes quippe corpore ingens i6eti. robustiorisque brachii nisu disjiciebat vimineas crates , &dolia hutno conserta ; siquando conatus hastae irritus, apprehensum manibus aggerem proturbabat giganteo conamine : sequutus acriter miles vallem adjacentem clamore impleverat, reboantibus concavis, & velut ab ingenti exercitui j ragor &strepitus. Haec inter artificii ignes ab arce in urbem jaciuntur haud incertis ictibus, quia a tergo patebat hostis: quatuor horis aequo Marte pugnatum ; die deficiente inclinabat in hostem victoria, cum Mayenius ab aestu,& puli vere hausto sitibundus , reparatis gelida viribus pugnam acrius init, sequitur novo furore miles; non ante pertinacius dimicatum, donec alta jam nocte munimento suo desectus hostis in urbem se reciperet. Regiis proxime ad portam urbis prima statio est , quam ne improvisus per obscuram noctem hostis irrumpat , doliis & cespite muniunt. Provecta nocte Mayenius, praevitis omnibus quae monebat necessitas, delibatum pugna & febre corpus somno sorte commiserat, cum ecce subitus fragor; implacido horrore experrectus, hastain corripit, nihilque haerens quin cuniculo hostis subvertisset arcem, in subsidium ibat, cum praemissus rei explorandae miles reseri, arcem integram stare adhuc, nihilque ab hoste ea parte tentatum, excisum in urbe tumultum persilentia nodiis audiri , caussam in incerto esse. Discussis ad primum crepusculum umbris idem miles lente in sessam urbis suggreditur , nemineque obsistente in urbem ingressus vacuam hoste agnoscit& refert : fugientem persequi Mayenio, reliquis belli ducibus satius visum, si victoria potiretur: tisausum recenti pratio militem , incertum iter , collibus circum asperis is profundioribuου flvis opportunas hosti in sidias , denique ex veteri Gallorum paroemia sternendum pontem argenteum hosti fugam molienti. Appetente luce agnitum , corruisse ingenti ruina Ecclesiam , sorte, an de industria parum constat : erant qui crederent, vigilem armamentario, quod in Ecclesia posuerat hostis, legionarium, propius tormentario pulveri admotum , scintilla sors ex fune ignito decidua, pulveri cujus in eo loco promtua- Lε Maga rium erat communicasse ignem, unde Basilicae, & somi - -
num repentina strages : praevaluit derent dplo transectum negotium