장음표시 사용
241쪽
possiunt non fieri, quam sieri. Respondent aliqui, Druri inde scire, quia ex duabus propositionibus defuturo contingenti , una est in se decet minate rei a.& altera determinate falsa. Iterum insurgitur contra antiquitat ei adcveritatem. Decantatum est apud Aristotelem dc S. Thomam r. Peri Hermen. g. in contradictoriis de futuris contingentibus neutram in se esse deteri r a te veram vel faliam . sed alteruatum indetermiuite. Unde quaeso ex se haberet una determinatam veritatem Θ Sicut nihil ex se habet suturitionem , ita nec aeterminatam veritatem fu tu altionis. Haec ex caussa pendent. Si spectas secundam caussam , nihil determinationis invenies, ces msit ex se in sesserens ad utrumlibet. Nisi ergd prima causta, quae est decretum divinae VoIuntatis , statuat , in caussa fecit uda hoc potius agat, quam alterum, notest via ulla cognoscendi futura conditionata etiam
conditione posita. Vides ergo, i m possi bile esse
ut DEus cognoscat futurorum contingentium unum
potius quam alterum futurum ante decretum, quoe vult potius unum fieri quam alterum, etiam posita conditione 3 Nihil timeas liber ati ex hoc decreto; nam etsi eo Eaut , infallibiliter fit futurum a caussa conti, gente.- quod ita decretum est , tamen liberὰ futurum est, si a caussa libera est ; quia hoc ipsum decrevit Daus, ut libere fieret. Nam DEus suo decreto non sacit. ut arbitri in non possit facere contrarium, se uolum facit, ut cum posset facere contrarium , reipsa non faciat , adedque liberE unum potius quam alterum faciat. Hinc facile patet, fore satius, Mnesiam DE 1 scientiam futurorum contingentium ante decretum D si praedefiniens, omnino ablegare, quam contra sanctam antiquitatem ita pertinaciter pugnare ct in tantas diis cultates se conjicere,
242쪽
absolute futura , etiam cognoscit in reγum p sentialitate, quam habent
Ex hoc , quia Di ii s videt sutura contingenti
in suo decreto , videt etiam eadem in praesed ita sua , quam habent in aeternitate , si tamen abso Iute sint futura. DEVS cognoscit omnia eootingentia,
inquit S. Doctor a. 3. nsn sollim ρrout sunt in suis ea sis, sed etiam prout unumquodque eorum ectactu in seipso. Et licet mutingentia fiant in actusuccusive. non tamen DEVS successive cognoscit continaentia,
prout fiunt infud Urie, sicut nos, se simul, quia su
cognitio mensuratur Alsrnitate, sicut etiam suum esse ternitas autem tota simul ex sens ambit totum tem lm. I de omnia qua sunt in temp re, hunt DEO ab atarno presentia : non solism ea otione , qua habet rationes rerum apud se prasentes , ut quidam dicunt, sed quia bim int*itu rtur ab at rno supra omnia, prout sunt insusprasentiolitate. Unde manifestam e tiquod contingentia is infallibiliter a Deo cognoscuntur, in quantum subduntur divino conspectu: f cundum suamprasentialitatem , o, tamen lunt futura contin- sentia uis causis comparata. Hxc doctrina, quam vis verissi ina, parum Recensiorib*s arridet. Mallent non esse S. Thomae , ut liberius carpere possent. Hinc multi in alium sensum , invitum S. Thomam trahunt T a'ne rus eum e plicat desola praesentia rerum in aeternitate nou reali, sed obiectiva . qua objiciuntur omnia intςllectui divinu ut pr*sentia. Sed non advertit, in hoc ipso se contradicere S. Doctori; quia expresse dicit: omnia quae Iunt in tem pore , sunt DEO ab g terno praesentia, non solum ea ratione , qua habet rationes rerrem apud se praesentes
243쪽
ἱ tuis ci fertur ab aterno seupra omnia , prout sunt nsu
prasentialitate. Sed cur ipa realem deic staris pra semiam rerum in aeternitate DAi ' An non hoc apsunt docet I. August. s. Tritiit. i6. inquiens eapua DEUM nιc praeeritat an erunt i ct futura iam facto unt 8 Idem vult S. Gregorius, quando in illud JOb. t 8 numersi mensium e M apud te e Z, sic loqui- cur : quontum apud Omnipotentem DE V Metiam labentia flant , apud eum lesse numerum nosirorum mersum ιννhibe 'Vel nihla , vel ompia aliquando existentia sunt realiter in NUNC. aeternitatis praesentia. Cum
enim aeternitas non habeat praeteritum Sc futurum, omnia aliquando existentia illi erunt praesentia,' idem nunc aeternitatis ambit totum nostrum prae- .scns, praeteritum , & suturum , ita ut quod nobis praeteriit, aut erit, comparetur ad nunc aeternitatis ut praesens. Non refert, Deum non ab aeterno, sed in principio creasse c luna & terram. Non statim
aeternum est, quod in aeternitate est , hi si illi com-
mensuretur. AE ternitas clim una & eadem com - plectatur, quae sunt in quovis nostro tempore, etiam .inon aeterna ut praesentia habet. Quae in nostro nunc temporis fuerunt, aut erunt, in nunc aeternitatis ad-
huc iunt. Nbn pro terea aliquid bis producitur, ut tibi imaginaris , si existat in nunc aeternitatis, dc in nostro nunc primum incipiat esse. Eadem actione. est in nunc a ternitatis, & iiicipit esse in nostro nunc rnam aliter non est in aeternitate , nisi quia aeternitas complectitur etiam illud nunc , in quo primum estres sutura. Hi ne de Antichristo vere dixeris : effiealiter in nunc aeternitatis, & tamen nondum est in hunc nostri temporis, sed erit. Nulla est contradictio, aliquid esse in aeternitate. & nondum esse in nostro tempore pIaesenti.
244쪽
AD intellest in seu seleatiam infinitam sequitur
voluntas infinita. Et sicut DEus est suum in relligere, ita & suum velle. Vult se volitione simpliciter necessaria , quia sicut non potest non esse ita non potest non velle es e. Vult alia a se volitione non simplicernecessaria ; nam sicut omnia alia potuerunt non esse , ita DE is potuit ea non velle. Posito tamen , quod semel voluerit rem esse , ex bypothesi necessario vult , quia voluntas ipsus est immutabilis. Dum audis, D Euri potuisse aliqua non veste, non sic intelligas, quasi DFus potuerit carere aliquo actu voluntatis; non potuit , quia unico actu . qui est ipsa DEI substantia , vult omnia; sed quφdidem astus potuerit ad aliqua non
Discrimen est inter scire re velle DEr: Detus non po: est plura simpliciter scire . quam sciat; at potest
plura velle, quam velit. Ratio discriminis est, quia divinum scire, ait S. Doct. q. ry. a. 3. ad. 6. habet necessariam habitudine is a seita , hon autem diu num vasse ad votita. Quod ideo in , quia scientia habetur de rebu/ , secundum qiiod sunt in biente: voluntas autem comparatur a tres , hecundum quo sunt in seipsis. aeuia igitur omnia alia habent nεeefarium
esse, secun Am quod sunt in D EO , non autem serundum quod punt in siim , habent. ne sitatem absolutam ita , quod sint per se se necessaria : propter hoc DEVS , quacunque scit, ex nrcessitate s ilicet
absoluta)jcit, non autem quacum vult, necestate mula. Non objicias hic scientiam visionis ; quae dicitur libera , eo quod versetur circa existentias rerum, qua possi ni non esse. Scientia simpliciter
necessaria , est scientia U S L simplicis intelligentiae;
245쪽
qua ymnia eo gnoscit necessario , sye exi stenti: sive mere possibilia . secundum suas naturas quaecunque illis accidere pbssunt; est ipsa scientia visionis fecundum rem , & modum cognolcendi; tantum differt , quod illa in ipsis rebus ut sic non requirat existentiam realem , ut requirit ista, Et pio pter hoc solusia haec dicitur libet a , alioquin in se simpliciter ne essaria. Sed opponit Ua GSueZ d 79 cap. et . quod DEus non minus velit Omnia pψssii, , a. satem voluntate inefficaci, vel complacentia simplici , quam sciat. ' Velum hoc sufficienter ne ii probat. Voluntas DEI , quae feri u dire ac in aliquid extra se , est illius caussae pollibilium non est caussa, s ed tant sim existentium. Lod DEus directe viast, bonumst oportet ; possibilia, esto bona possint esse tamen nondum suta , donec DEus .ctii ill s sua volui rate bonitatem tribuat. Eus iton sciat nos, vult aliquid supponenco bonitat. m, se 1 dando. In Ecax voluntas imperfectio em dicit, unde nulla iuDEo formaliter locum
si omnis D Ei voluntas circa creata est effcax, nunquam poterit se strari suo effectu. m DEI p sumi ruisse a m luntati 3 Cedes. 12. Advertimus , quod liberitor opponeres illud 1. ad Timot. a. ' DE CS mul, omn/s homines salvos feri. a i a nen ron om n s salvantur. Sed praevenimus dicendo , voluntate ni DEI circa omnium hominu .. fa utent, tam una esse voἐuntatem signi, quia D Eo actu non in st ; ω quam S. Thomas a. it. vocat metaphoricὰ voluntatem. Voluntas signidicitur ea voluntas , quam DEus re ipsa non habet,
nos autem cx quibusdam signis colligimus , quasi
eam haseret; quia si nos non imus talia signa . tales habemuς voluntates Unde S. Doctor a. it.' ad 2. ait : Signa voluntatis , dicuntur voluntates divina,
246쪽
qua in nebis solent esse signa volen i , in DEO H* na
m iantares dicun-r ; sicut punitio non εσὶ signum quo in DEO A ira, se punitio ex eo ipso. quo i ij in nobis signum ira, dicitur in DEO ira. Hujus modi sunt signa , quando aliquid DEus praecipit,
prohibet, consulit, Ccc. nam esto positive velit pix cipere, prohibere, dcc. tamen non semper p':ilix hvult, ut fiat, vel non fiat; alioquin infallibiliter ita contingeret. Voluntati signi oppon tuc voluntas beneplaciti, quae semper impletur, di quae secundis S. Thomam est voluntas coniequcns, 'Di AtasAu- tem signi est ante cadens, quae non impictur nueraccepta. Hanc distinctionem voluntatis nem ecparte D E I , sed volitorum intellige , Ct ad ver tu S. D. a. 6. ad I. Antecedentem ergo vocat. quae fertur in objectum secundum se , de abiolat i consideratum ; consequentem autem , T irri: ir in obiectum consideratum in particulari , cum omnibus circumstanctis. Ex mcnte i i ut G i
voluntate anta edenti vult D Eus orirites homin . 'salvos fieri, id esst , secundum as sol hi tam cci. C, - derationem hominum , prout sunt sic Ata ad , a tem ; Sed si addatur , quod cedat z. .ri aio rc mgloriam DEi & Electorum , di mani nationern ἰaustitiae Dui si mali puniantor , volun te c'ris quenti , secundum c*c si delationern particulari uni circumstantiarum , non volt oivs cs o vii, sie: i, di ita contingit. Hinc dicit S. Doct. quod antece- an or volumus, non simpliciter vob mm , fa)e. un dum quiZ. Ei tandem concluait, Volesos arcnaam etiaced cotem magis dici ' e leti te m. implicat via te itatem in D Eo esse formes iter , quia eii octo sim ei semis. Nulla eigo in t EO. quod tamen plerique Recen iotes pro ccrto supponunti est positiva voluntas , aut si inplex complacentia de salute, o iv mum lio inia uiu. Quaecunque est , cssicax est. M tu Litaur,'
247쪽
iam dex istis aliud est consequens, quam DEu,
ymnia alia a sep arde fim te sua volvitotes Si enitri nihil potest esse, nisi DEus velit esse. utique ab ipsis praedefiniri debet. quio & quomodo velit esse. cimn sm Lcμnsvoluit socii in caelo ct in terr .Ps. I34. Voluntas DEi cst caussa prima omnium. ergo ex ipsius praevio decreto pendent omnia. Fieri η potest, inquie S. Thomasq as ut Deus aliqua faciat, qua n'npr ci verat. Ohr ordinax iis facturum quia ipsum facere, subiace/ pras ientia. Θ praor Auarioni Dei. Nec aliter quidquaρ cedereperest. inquit S. Pro sp i. 2. devocat. Gent. 3. quam Omnipotentia Dei voluntate dispositum est. Hoc sal quid eri , inquit S. August. 33. qq. i. Deo agente, quod Deo volente.
imponit necessitatem arbitrio.
SI Dii voluntati eis caci nemo resistere potest, inquiunt nonnulli, quomodo non necessitatur arbitrium humanum ad illa agenda, quae Deus prae definivit 3 Aut quomodo Deus non est author mei peccati, quod ut sM erem, ipse prius essicaciter voluit tHuic dissicultati multi succumbunt. Nonnulli cumvasque et apud Tannerum d x. q. io . dub. 8. negant ullas actiones liberas, ita a Deo esse prae definitas,ante praevisionem dc suturitionem absolutam determinationis nostrae. Tanne rus concedit qui em , Deum prae definire actiones arbitri j nostri ante praevisionem absolutam futuritionis, non autem ante conditio tam praeviso'em , quam habet Deus per scientiam inediam de nostris liberis A. bus, quod nimirum sub hac ventia conditione, si poneretur, alburium exiret in hos vel illos actus. Ast haec dissicultatem non minuunt, sed augent. Nihil potest Deus videre sutu-xum, ut jam ostendimus , nisi ipse prius ericaciter
248쪽
ut sit futurum. Media scie tia non ea si
naum fundamentum, quia nimis arenosa. ipsum esse actioniim nostrarum , omni modo substat divinam voluntati, tanquam primae caume, ut impossibile sit. ut arbitrium sese determinet ad aliquam a fionem. ni si Deus prius emcaciter voluerit hanc determinationem. Quomodo igit 3r c0gitabile est . Devinvidete illam determinationem antequam velit ullicaciter, ut sit futurae
At de libertate propierea actum non est. Sine dubio libere operaris , quoties ita operaris , ut posses non operari, vel operari contrari uin. Deu sua prae definitione non auffert tibi hanc potestatem. Solum facit , quod saepi's dictum , ut facias portius hoc , cum postes contrarium. Majorem nor inseri necessitatem , quam tin tibi infers , dum te determinas ad unum , cum posses Jc alterum arripere : nam posita tua determinatione ad unum. smul non stat , ut te determines ad alterum; manet tamen tibi potentia, & libertas, determinandite ad alterum. Ita posito DEI decret O , ut te determines potius ad unum , quam Ad alterum, fieri quidem non potest , ut simul te determines ad alterum , tamen manet libera potentia , qua posses te ad alterum determinare. Haec necessitas non est absoluta . sed tantum conditionata , quaa
omnium iudicio libertati non ossicit. Sed nemo. in uis, potes voluntati Dei e scaci res stere 3 Dicimus omnino voluntari Dei neminem posse resistere si pe res stere intelligas, ut intelligit S. Scriptura . niti in contrarium ejus , quod DEus cssicacitet statuit. At si resistere sumas pro eo , quod est possc facere contrarium eius, quod DEus decrevit, sed nunquat' fami rus es, semper, sed improprie, resistis volu oratio E I quoties libere operaris. Nihil id cosmi liciter est necessarium , quia D gus emcaciter vult id, .
fieri , scd quia vult simpliciter necessario seri
249쪽
rula DEVs, inquit s. Thom. a. s. quadam fieri necessario, quεdam conting nter. Et ideo quibre dam ectibus aptavit caussas necessarias, qua deficere non possunt , ex quibus 4seiam de necessitate promeniunt:
quibmdam autem vi *it contingentes, defectibiles. εx quib- essectim contingentes eveniunt. Non igitur propterea es seseus voliti DEO eveniunt contingenter. quia causa proxima sunt contingenses , sed propter es, quia DEUS moluit eos contingenter evenire , contingentes causas ad eos pr oravit.
Ex hoc igitur , quod DEus praedeshivit, ut faceres hos potius actus , quam alios , non sequitur, quod non facias libere , sed potius sequitur, quod facias libere, quia & D Eus hoc ipsum prae- definivit , & propterea tibi dedit arbitrium. Sed opponis, si adhuc ponum facere contrarium, non implicat contrarium me facere. Respondemus non implicare absolute , sive in sensu diviso ; implicare tamen sub conditione hae , si Daus praedefinivit, sive in sensu composito . An non, dum libere sedes, adhuc habes potentiam ad standum ' Et tamen .implicat . te simul sedero & stare. Verum instas, quod sedere sit in tua potestatate ; essicax autem .
DE I voluntas non . Dicimus parum res erre, sufficit ad libertatem , si omnia , quae requiruntur, sint in potestate aut horis liberi arbitrii , qui no solum te facit agere, sed etiam libere agere. Et iam in tua sententia concursus D EI cum arbitrio non est in tua potestate , ct tamen non impedit, quin libere agas cum illo. Sed times , ne DEus hac ratione fiat author peccati Z Vanus timor. DEus sua praedefinitione , caussat quidem actum tu ut reccaminosum , quoad entitatem actus , non au- m. quoad malitiam. Actus tuus, pio ut est a DEO, non potest esse malus ; sed prout est a tuo libero arbitrio, contra dictamen rectae rationis. Sed posit
creto , inquis , non potest non esse ab arbitrio.
250쪽
yalsum est , absolute posset non esse , quamvis eticliac hypothesi non possit non esse . quod malitiam non hi pedit. sed instas , si DEus hunc actu
. non praedes nivisset , non fecissem. Verum est Sed ipse ob majus bonuria praedefinivit, & malitiam a tuo arbitrio liber E provenientem , permittere voluit, quam impedire non tenebatur.
At sancti Patres nobis adversentur 3 s. Damasse cenus ait a. de fide orth. 3 o. istud scire interesi ;DEUM omnia quirim prae cire, se non omnia pr definire scit enim ea etiam qua in nostra potesta
te se arbitrio sita sunt , at non it/m ea pra asini Item alibi ait: qua in nostra potesate sita sunt, nam providentia divina, se libero arbitrio assignari debent Similiter s. Chrysosti Homi l. ix. super Epist. ad
Heb. non antecedit nostras voluntates , ne nostrum
iadatur arbitrium. Respondet S. Thomas infra q. 23. a. i. ad I. & 3. ad similes modos loquendi Patrum. eos esse intelligendos de prae definitione cum impositione necessitatis , quam adstruebant Manichaei. Dicere autem, quod Dhus nostrum arbi trium nullo modo praeveniat , Patres non potuerunt , quia sic negassent gratiam praevenientem, quod foret haereticum. similiter S. Damascenus negare non potuit, arbitrium nostrum subili pro videntiae divinae, sed tantum voluit, quod ea quae sunt ab arbitrio in ratione bonitatis & malitiae, potius sint adscribenda arbitrio tanquam caussau proximae. Verum S. Apselmus nos evertit, qui dicit. ite cessitatem antecedentem revertere libertiam iatqui manifestum videtur , vi praede finiti is ne
cessitari antecedenter arbitrium nostrum. At non evertit, teste ipso Tanta ero, quia iste S. D. vocae nec ilitatem antecedentem , quae oritur ex caussa' secunda necessiaria, uteri coelum volui, inquit: eam