장음표시 사용
211쪽
PM. ALTIORA te ne quaesieris, mone Gle s. Ashac lege eximii HI Theolum , qui e suo es oconari debet ad eum qui supra omnia ait, se inhabita, coam inaccusibilem. Sed ne a 'arur temeritatis , sese Alii mim porruis manus, cto cem prasert, moeni Polmisa Ual. 33. Accedited illumjnamini, Scfacies vestrae non confundentur. Vi Theol tu vosca quia philosaphin nequit , ili ratur lumine divi a revelationis. Multa a saeculis abscondita , rq velaIa sunt nobis. Deum esse unum se irinum intrepide pro- Aunciat Thaoletus, sed quis philosophorum hoc omnia it Thaolum opa Hvina nixm si uasur, qu sunt
supra m ioκem, non autem qu sunt contra. Vt eta, probemm xos Theologos , prsnunciabimm qua m. exerciti gratia de Deo Vnο o Trino aede ararnis Itoruo hominum ac v lorum qVa et si supra rationem videbuntur , ostendemus tamen non es se contra rationem,
in hocsecuti S. Thoma, Theologo um fatile Principιm,ti licet hie solummodo cognoscamus per specului' in aenigmate, ibi tamen videbimus de facie ad faciem, ut latius infra g. s. nam sunt septem gi 'ria orporis beati in coelo. I. pulchritudo , ut septies sit sole pulchrius. 2. agilitas, ut i iii 'culi ex c oelo in quamlibqe partem terrae, seu ab oriente i 3 occide tem, instar motus angelici, in insta ii & ad libitum moveri posse sint. 3. sortitudo ut uno pede concitare valeat terram. o. penetrabilitas transeundi sicut Christus pers putri rum , clausis januas. s. Volup s ex carit angelorum aς super splendore & divistis Dei. 6 sanitas indeficiens. . immortalitast cet
omnes crςaturae contra ipsum pu-
212쪽
IN OLrτuM, inquis, pronunciatum. Tamen verum. Si Catholiea fides est ipsa Theologia. habemus rem demonstratam. S Thom hic ait: na- cessarium fuit ad humanam, Us doctrinam quandam fecundum divinam revelationem. Loq uitur de Theologia. Et loquitur de singulis hominibus , quia singuli debent cognoscere Deum ut finem suum,
rationem naturalem excedentein. Sed quae docti ina alia est ita necessaria, quam vera fides 3 sed δcratio te convii at. Si enim utriusque , T. cologiae scilicet & sidet , est eadem ratio formalis, utique erit etiam idem habitus : S. Thomas ubique assignat eandem, nempe revelationem di vinam. Luia sacra scriptura . inquit art 3 considerni aliqua , seιundum quod sunt divinitus revelata, omnia quacunque sunt di υinitin ravelabilia , communi
cant iis uua ratione formali o*εcti hQm sciantias Theologiae lGo comprehenduntur sisb sacra
doctrina ,scutsub unascisntia. Fides ergo&Theologia una sunt scientia. sed insui gu in nos ingens Re entiorum Turba.' Dicunt enim , revelationem divinam utriusque quidem esset rationem formalem , sed immediatam fidei, & mediatam Theologiae, adeoque inde non recte inferri uiri usque unit tem. Sed assignate boni viri Theologiae aliam rationem formalem immediatam. Hic labor, hoc opus. Quidam assignant dis uisum Theologicum. Sed contra Nullus discursus tenet se ex parte objecti , sicut se tenet omnis latio sorinalis specificans, sed tantum ex parxo subjecti , seu intellectus discurrentis
213쪽
demo discurrens idemudicat conclusionem veram. lauia discurrit . sed quia mediante discursu videt i ieam contineri in veritate praemissarum. Ratio ergo formalis , quae movet ad assensum praemissarum, setiam movet ad assensum conclusionis, at discursus lsolum est conditio applicans rationem foringlem ad tconclusionem. Hinc discursus non Theologicae, sed Logicae considerationis est. Ali; putant se rem et tangere melius , si Theologiae tribuant rationem iformalem compόsitam ex lumine naturae & divinar it revelationis : dicunt enim , quando Theologus irrocedit ex praemissa una revelata, & altera lumine inaturali nota , ratione uitiusque praemissae conclu- Esonem esse veram. Sed isti non advertunt, Theologiam etiam procedere ex praemissis duabus Ieve- tilatis. Qualis ergo tunc erit immediata formalis iratio ' Deinde si utraque praemissa , una fidei , &altera naturalis notitiae , continet integram ratior inem formalem conclusionis Theologicae, conclusio fsmul erit evidenter & obscure nota , quod nemo ,
Iiei ter dicta , inquit, ratio formalis objectiva, sive repropter quam, immediata ct completa, euprincipium iravelatum, ua ereditum fide divina, sive Vse os i dei tire' principium revelatum. Sed quid hoc e a: siue idem assensus fidei circa principium xcvelo i
tum , & ipsum principium revelatum at cognitum ij
fide divina 3 obiectum & cognitio objecti l Non hasequii nur. Sed sit. Quomodo assensus fidei potest
esse ratio formalis objectiva, cum sit caussa essiciens iassensus conclusionis ' Ratio obiectiva cognoscitur, ici non est irsa cognitio, nisi sorte reflexe. Deinde l. ipsum principium revelatum alia ratione non potest iesse ratio motiva conclusionis Theologicae, nisi quia revelata, ergo propter reva lationem solam. Et hoc s
volamus. At principium seu praemissa ficti, inquis, i
214쪽
est immediate revelata, conclusio vero Theologi mediate. Sed quid hoc ad rem λ An propter , artatur cognitio fidei, si Deus inibi immedia erevelet aliquid , di idem revelet mediante Ecclesia ea inime. Utrumque per eundem fidei habitum credo. Similiter praemissaesd lim mediate revelam, di conclusoni in ipsa praemissa mediate revelatae assentio propter eandem revelationem eodem habi- u. In hoc discupsu Theologico: omnis homo est risibilis, Chrillus est homo, ergo est risibilis: non alia de caussa censetur propositio Conclusionis vera. xii si quia.est revelata in hac : Christus est homo. Hinc Concilia statuerunt multa esse de fi/e , quia continentur in articulis fidei , absque alia expressa revelatione. Firmum essio sit, eundem habitum esse fidei & Theologiae. Non impediat te, quod dicatur Theologia ac, 'uiri studio , & fides insundi. A istus utriusque a quiruntur studio , & habitus infunditur. An non pueri baptizati habentes habitum fidei , ex Catechismo addiscunt articulos fidei ' Sic studio Theo-
logico non habitus, sed actualis fidei notitia ad plures conclusiones extenditur. Ergo, inquis, omnis Rusticus fidelis, est Theologus. Concedimus, si Theologum vocas, qui fabet habitum Theologiae, idc oportet sic esse. Sin autem ex communi usu eum intelligas, qui opediscursus ex articulis fidei colligit varias & amplissimas conclusones de variis fidei iveritatibus, quae ex naturali ratione opponuntur, dissolvit, utique non omnis fidelis erit Theologus, sed qui in Logicis, dc Theologicis bene versatas sit. Hic opus est multo studio, di exercitio, non tamen novo habitu praeter fidem. Ipsa fides est. quae quoad actus se gignit , sepintegit credendo omnia divinitus revelata di i nde indubitatὰ concludenda. Sed . sorte pro axiomate habes , fidem non esse habitum
discursivum , sicut est Thoologia ζ Profecto hoe
215쪽
toma nobis videtur falsum. Si enim in una pro positione fidei continetur altera , cur per discursum eadem fides illam eruere nequeat ' Qiud impedit rNunquid eadem scientia discursiva sitie discursu an sensum praebet praemissis, in eadem facultate per alia
media demonstratis , & conclusioni ex discursu 3 certe praemissis tunc non assentimur per habitum primorum principiorum, qui tantum versatur circa propositiones per se & ex terminis notas : at illae propositiones sunt per aliud notat. Eadem fim hamana credo penultimum summum Pontificem A morduum, & quod inde colligo per modum Conclusionis , Urbanum VIII., Florentinum ex familia
Barberina esse mortuum. Ergo non repugnat eumdem habitum assentiri praemissis sine discursu, &co ςlusioni cum discursu. Ergo, inquis, non est opus in scientiis habitu distincto primorum principiorum & Conclusionis Negamus consequentiam. Aliud est motivum, si propositio per se ex terminis est nota, & aliud, si per aliud est nota.Mirum proinde non est,tunc dari alium habitu circa praemissas, 5c alium circa conclusione misIn Theologia autem praemissa fidei de conclusio pecaliud est nota , nempe per revelationem divinam. Hinc axioma Aristotelicum : propter quod unumquodque tale, illud magis ; praecipuὶ habet locum inscientiis collectis ex propositionibus per se notis. In Theologia non est major certitudo praemissae fidei Seeonclusionis , quia utraque nititur eodem formali motivo. Sed quid si altera praemissarum sit nota per se ὶ Respondemus nihil ossicere conclusioni,quia non
concurrit ad conclusionem Theologicam permodii motivi aut rationis formalis, sed est nudum medium . vel potius conditio, ut appareat conςlusionem con- tineri in ipsa praemissa fidei: Hoc necesse est sempe ccotingere, quando praemissae nituntur diversis moli
216쪽
debiliorem pallem ; ergo sequitur certitud aera propositionis naturaliter notae, quae est debilior ce litudine fidei. Dicimus omnino conclusionem semper sequi debriorem patiem inoidine aditi t. llectu . Negamus autem propositioni naturaliter dc evidenter notae intellectum minus firmiter inhaerete , quam. per fidem notae. Ha c enim, eo quod ob curaci . esto in se habrat majorem certitudinem , in ordine tamςn ad intellectum , habet debilio i em, deminus moventem. Unde conclusio Theologica recte sc-1 quitur certitudinem si dei tauq am debilior ira iciordine ad assensum intellectus. si legis apud S. Tho- nam i 3 piologo clarent. q. I. a C quaest. a. Habitu . fidei non acquiri , sed his bitum Theologiae, mea i- pisse debes, eum in sumina solidi v. de hoc discur- ,
VNICVS THSOLOGI ET CVIVSCI NIVE
siderationem , tamen in omnibus solum quaede. Deum , quod vel ipsum Theologiae nomen insinuar.
Omnium D v s est principium, medium, dcfi s. Ex ipse . per ipsum, o in ipsosunt om ia. Ergo hoc . quaerit Theologus , quomodo se PE us habςat ad e, alia. Idem facit quidem etiam Metaphysicus, , α
propterea meretur nomen The0logi naturalii, tam su- 'on sub eodem motivo. Rationem naturalem n9sa transtendit. At TMologus Christianus media intei evelatione di vina pronunciat , quae humana ratio non capit. unde Theologia est scientia omnibus naturalibus se perior: imo scien tia scien tar .an. , α apientia; tam quod modo nobathoi e versetur c. anobili stimum obiectu, tum quia per altississas causi s.
217쪽
ur inm autem propterea sit simpliciter dicta se i
ptia , & proprie subalternata scientiae Dei & Beatorum, ut loquitur Saliomas hic, semper judica-imus quae stionem frustraneam. Si nomine scientiae intelligis certam & indubita iam cognitionem, Theo- lqgia maxime scientia est , quia per certissima fidei principia procedit. Sin eum Aristotele intelligas εvidentem cognitionem discursivam per caussas, Theologia utique scientia non est . quia caret evia dentia cognitionis , ut testatur ipsemet S. Thomasiofra q. 12. a. 13. ad 3. ait enim , fidem deficere a Tatione scientiae, in qua tum illi deest visio, id est exi dentia. Ita Analogice di itur subalternata scientiae Dei & Beatorum. Nam Aristoteli vera scientia subali emata poscit , ut sit in eodem subjecta cum scientia sibal ternante , ut idem intellectus ex principiis sub alternantis inserat conclusiones subalternatae, quod, ut patet , in Theologia locum non babet. Consistit tamen Analogia in hoc , quod sicut inscientiis proprie subalternatis . inserior accipit si a principia a superiore, ita Theologia, mediante divina revelatione , accipit sua principia a scientia Dςx
Hi ne tu facilὶ eon eludes, Theologiam in se simpliciter unum esse habitum, supernaturalem, a Deo infusum , sormaliter simul practicum &'speculativum , quod aliis sciens is non conceditur : nam seeundum quod sub unico motivo divinae revela, tionis per se tendit in veritates speculativas practi cas de divinis, participat utriusque formalem denominationem, tamen, testes Do ctore hic, potius speculativa quam practica dicenda est , quia veritates speculativae circa Deum , quas primario scrutatur,
sunt potiores practicis. Tu, qui ante hac Theologiae studium minus aestimare solebas, hinc disce, quanta ejus prae omnibus sit utilitas, necessitati di excelleaῖia.
218쪽
demons tuν tamen etiam evidentern posteriori. εD. Thom. q. a. a. I a, ,-
Sapientes E contra omnes fatentur Deum esse, quia omnis creatura clamat : itfefecit nos . o non
ipsi nai. Q idam putant , ita per se notum esse, quod DEus sit, ut a nullo, qui apprehendit significationem vocis, negari possit , nisi voce tenus. Sed obstat, quod insipiens in corde, & non tantum voce tenus dixerit e non ea Dem. Dico , inquies.ooct. a. i. quod hac propositio: Deus ea, quantum
inise ea, per se nota ect , quia pra dicatum in idemium subjecta; Deus ect enim suum esse sed quia nos
nonscimus da Deo , quid eu, non in nobis perse nota. sed indiget demonstrari per ea , qua punι magis nota quoad nos, ct minus naiaquoad naturam, sicilicetperesso tua. Vides etsi notum sit ex terminis in se , Deum esse , tamen nobis non ita per se est notum. Ergo nobis demonstrari potest, non a priori, quia D Eus non habet caussam sui esse , bene tamen aposteriori per effectus. Haec demonstratio ita est obvia naturali lumidi, ut vix ab aliquo possit ignorari. Hi ne quidam Patrum dixerunt notitiam DET nobis esse innatam quis enim mortalium, dum parum premitur calamitatibus, non statim supplices tendit palmas ad aliquod Numen 'Aspice pulcherrimum ordinem & harmoniam coelestium Machinarum, M ordinatas sublunarium
mutationes inde dependentes, consule tuam ratione. Dum non esse debeat aliquis sapientissimus Gube nator , qui excedat oniae' uod creatum est, & tan tam molem gubernet ξ Sola non sufficit natura, quia caeca est, dc subditur gubernanti cum ratione
219쪽
i rescit intendere finem, & ad eum ordinare Aelfla.
D inde oportet esse aliquod ens necessarium , quod
nunquam eoepit esse, sed semper fuit, &I quo est, quidquid coepit esse e nam si omnia forent continis gentia , aliquando non fuissent , ergo adhuc nona . adeoque nunquam coepissent; quia quod -- ,- - L non est, non incipit nis ab ente, quod est. Hoeens necessarium dicimus Deum , in quo nullus de- f. ctus locum habere potest. Sed rogas, quam si certum, Deum esse; sic posse demonstrarie Nobis videtur de fide: nam sacr* Scriptura id satis clarEindicat. Coeli enarrant gloriam Dei. psal. 13. A magus- rudine creatura tognoscibiliter poterit creator horu- videri. Sap. 13. Invisibilia ipsis a creatura mundipterea, qua' sunt,intellecta conseiciuntur. Rom. IcNon loquitur scriptura, ut putat vas uest, tanturride probabili deductione , sed de clara dc evidente. ita ut ex ipsis creaturis possit evidenter videri & conspici Deum esse. Viderint ergo, qui negant, a posteriori posse demisnstrari, Deum esset
Os quid , sed quid bon est D us ,
nobis in hac vita intelligere. Altior est Dei hquid litas, quam ut cadat sub nostros imperfectos conceptus. Hoc scimus, Dxum non es se aliquist leorum, quod ab ipso est, sed aliquid melius. Ergo 'Deus sine omni compositione pallium est quia 'ouidquid compositum est ; ab asio est. Omne ςnim compositum habet unam partem , vi cujus est in potentia ad alteram: Q od in potentia est; sreduci debet in actum ab eo , quod est. Nihil p ius est Deo , ergo non potest esse in potentia . ad aliud , adeoque implicat esse compositum hinc corpus aut corporeus non est , multo minuς
220쪽
hens materiam & formam. Nee componitur . ex natura di supposito ; aut ex essentia & existentia , sicut res creatae. Ea solum componuntur ex natura de supposito , item ex essentia & existentia , de quoruni natura non est semper subsistere aut exissere. At D et u s essentialiter existit α subsistit. Unde non recte concipitur aliud, quo Deus est Deus , & aliud quo existit, vel subsistit . aut suppositum est. Nulla creatura eadearentitate formaliter existit , qua in tua essentia est talis creatuia. Homo quidem humanitate est homo, at humanitas non est id, quo formaliter ext-stit ; alioquin foret bona consequentia : homo est habens humanitatem . seu est animal rationale. ergo existit. Unde existentia in creaturis semper est actus diversus ab ipsa essentia, cum qua ut po-rentia componit realiter. In Deo autem est simplici et idem. Et hae de caussa Deus dicitur suum ess se,
non item creatura. Quomodo creatura non esset
su im esse vere & realiter, si a parte rei foret penitus idem quod sua essentia Z A ut quomodo non essentialiter existeret , si per ipse messemiam formalite existeret 8 Hinc sacile intelligas , cur nec accidentium compositio in Deo sit , quia iespectu nullius estio potentia aut perfectibilis. Tamen quidam fue-xunt ausi tribuo e illi compostionem rationis e genere Ac differentia. Sed vani sunt. Quaeso cum 'cio conveniat uni voch in genere 3 Est supra omnem substantiam , di supra omne accidens. Si et cis eum esse substantram, & in hoc convenire curri
Dbstantiis creatis , analogiam indicas, non uni- vocationem. utique Deus in ipsa ratione substan- iae est longe perfectior , quam sit ut a creatura ζQuomodo ig tur ia ratione substantiae. uni vocξαum creatura conveniet ' 3 Rogo te quae est diffe- tentia, per quam Deus trahitur ad certam speciem l