장음표시 사용
231쪽
inittitur ad intellectum ut ea mediante exeat incognitionem rei. Expressia, quam format ipse intellectus de objecto, ab imagine impressia ejusdem, ut Principio determinatus , quae dicitur etiam species
intelligibilis expressa, verbum mentis, conceptus, &terminus intellectionis. Hanc ad minimum plerique Recentiores ad visionem Dei exigunt. S. Thomas nostro iudicio . & recte quidem , Omnem tanquam
impossibilem reiicit. Vel hoc quoque , vel nihil
probant eius rationes. Peripeciem corporis nou poten scuhUri essentia νei in corporea; multo igitur minue peν Deciem creatam quamcumque potent essentia Dei videri. Sane essicax ratio. Nam superiora, teste SDionysio , nullo modo possunt cognosci per similitu- idines inferioris ordinis rerum. Tamen , inquir
a quea, per species, quae sunt ordinis accidentalis ividemus substantias 3 Sed scire debet, substantiamta accidentia proportionata pertinere ad eundem ordinem. Diversum ordinem constituunt ipsae sub- cistantiae, in quantum una est penitus spiritualis, altera partim spiritualis, partim corporalis, tertia penitus corporalis.
Audi ulterius : Essentia Dei en is sum es , inquit S. D. quo nusii forma creatae competere pote i Non potest igitur aliqua forma creata esse similitudo: epraesentans videnti Dei essentiam. An non etiam species expressa est forma creata ' Sed negant consequentiam, quamvis gratis. Certe si non in
genere naturae , saltem in genere intelligibilium spe - cies repraesentans debet e te id , quod repraesentat, alioquin non est sufficiens imago. Dicere autem ullam speciem creatam in genere intelligibili esse suum esse , sicut DEus est suurn esse in genere naturae , fingere est. Adhuc eificacius urget S. Thomas. Divina essentia est allus inciretim
scriptum , eontimns in se supere minenter , quidquid
232쪽
Et hoc nusto modo per aliquam Deciem creatam rei sentari potes t ; quia omnis forma creata es determinata secundum aliquam rationem vel sapientia , vel virtutis, vel ipsim esse , vel alicium ou usmodi Qv d dicis ad hoc Z Iterum negas consequentiam iquiae sto spec: es creata, inquiς, sit determinata in genere essendi potest tamen in genere repraesentandi esse in determinata , dc infinita. Diceres aliquid , si probares. Vis repraesemandi non ex institutione voluntaria , sed ex natura rei inest speciebus intelligi bilibus, ergo non potest excedet e limites suae naturae,& eile infinita. itaque aliter de Visione DEI, qua intellectu teatus videt essem iam DEi , sentiendum est, quam de quacunque alia intelle etione creata. Omnis ali nostra intelicitio immediate terminatur ad verbum
mentis, quod est similitudo expretia objecti ; qui
nullum obiectum crevium secundum ibum esse potest perfecte fieri unum in genere intelligibili cum intellectu ; opus proinde habet cmilitudi de locosui ; at D Eus , cum sit ipsum suum esse , et a in ingenere intelli sibili, potest immediat. se unire in te lectui, & elle ipsi principium , di terminus intelli pendi . . Non dicimus intellectum in hoc niti: lage te,
sed vere elicit actum intellcctionis, qui tamen non est proprie conceptus, via verbum naentis, vel similitudo Dgi , sed stabilis&fit ma DEI , ut in se est, intellectualis appreliensio, seu possessio. Actus hic singularis est , dc penitus ineffabilis , cui in natura
similis non datur. Ad tam altum actum vires naturae non sussiciunt,
quia intelligibile infinito modo excedit nostrum intellectum. Opus est ergo altiori lumine gratiae quod vocant lumen gloriar , quodque est quaedam permanens qualitas supernaturalis, facteas intellectum pol ntem ad D Euri, ut in se est, videndum,
233쪽
avmen creatum , inquit S. D. q. 12. a. S. ad i. Ha
ecessorium ad videndam DEI e sentiam , nou que per hoc lumen DEI essentia intel7igibilis far qua secundum se e Z in ιlligibilu : sed au hoc , quod inteiale L at potans ad intelligεndum , per modum quo potentia fit pρtent: ior ad operandum per habitum. Actus visionis D Ei non partim a lumine , partim ab intellectu est , ut multi sibi imaginantur , sed otus a lumine , & totus ab intellectit per modum unius principit. Intellectus lumine gloriae consor- ratus , immediate inquit in actum visionis penitus
supei naturalem. Natura sic nihil seorsim operatur, scd elevata a lumine gloriae , cum quo constituit unum principium activia in , sicut actus charitatis totus est a voluntate , habitu supernaturali insor mala. Non igitur , ut putat Suareet , intellectusso h m per modum instrumenti concurrit ad D E rvisionem. Nihil vires naturales de suo addunt, sed tantum efficiunt, ad quod a lumine gloriae cle-Vantur. Unde cum aequali lumine gloriae habens intellectum naturalit cr pei sectiorem , melius aut perfectius non videt D Eu es , quam habens intellectum naturaliter imperfectiorem, secus quam videtur scolo 3. d. 13. qu. 3. & . Ex solo lumine gloriae majore vel minore evadit viso persectior aut minus perfecta; alioquin doctior eo ipso evaderet beatior, quam Rusticus, etsi non haberet
DEus ergo ab intellectu creato visibilis est, non tamen comprehensibilis. Hinc Jerem. 23. dicitur. eogitatu incomprehensibilis. Et Apost. Rom. i. vocatum judicia incomprehensibilia. Sed quo sensu incompte hensibilis 3 Certe non eo se usu , quo comprehensio sumitur pro assecutione . Nam hac ratione mouet Apostolus , ut comprehendamus et Sic currite, ut comprehendatis. I. Cor. 9. S. Thomas.
qu. ia. a. p. ideo dicit Deum incomprehensibilem,
234쪽
quia a nulla creatura potestita persecte videri , si che est visibilis aut cognoscibilis quod verissimum. Deus
enim cit infinite cognoscibilis , quia infinitum ensactu ; nullus autem intellectus creatus potest Deum attingere cognitione infinita. Opponit vasque et, secuti dum S. Augustinum id comprehendi, quod ita videtur; ut hil ejus lateat videntem. Manifestum est autem nihil Uel la e re videntem Deum ; totus enim videtur, eum sit ens simplicissimum. Verum
quo sensu intelligat hoc S. Augustinus . colligitur ex verbis subsequentibus e aut cuius ines circumsiui, vel circumscribi pessunt. Quasi dicat; illud comprehendi, quod ita vidctur, ut non quomodocunque nihil ejus : at eat . identem, sed sic , ut cognitione sua circumscribat rem visam. Tunc autem , inquit S. Thomas ad 2. nes alicuju4 circum piciuntur, quando ad finem in mori csgnoscendi illam rem pervenitur. Vndeatur igitur totus Ueus a Beatis, ita ut o ibit ejus lateat viden ora , tamen totaliter videri non potest, ut loquitur S. Thomas; nullus enim intellectus creatus potest eum cognoscere tanta cognitione, quanta in se est cogito scibilis. . ibi .
Hinc a S. pulchre concludit S D. nullum pose
in Deo v: c. re omnes crcaturas possibiles ; alioquin comprehςnderet Deum. Nam ille so lina videt omnia, quae caussa facere potest, qui caullam comprehendit. Est quidem Deus instar speculi, in quo relucent o- innes possibiles cieaturae, sed nemo videbit omnia in speculo. qui speculia in sua visione non comprehendit. Quo quilibet naaius participat lum n gloriae, eo plu-
res videbit in Deo creaturas , inu usta me. i Omnes
etiam possibiles. Hic cum Scotistis non dicimus, aliqui a corum quae in Deo sunt formali ter, posse la- tere videntem. Cum enim Deus sit eus siri plicissimu totus quoad omnia sui videtur . vel nihil videtur. l Hinc implicat videri unam pes '. onam Dei, non visa
alia , aut videri non omnia Dei decreta formalia. f. Verum
235쪽
Verum est , videntem latere potest terminus deincretorum DEI, quia est aliquid creatum, non tam si ipsum decretum . quod inrmalit et est ipse DEu s. Videns D Euri , non diversa, sed eadem visione videt D Eu M tanquam objectum primarium, dccreatutas tanquam secundarium. Eadem D si essentia ScDhu i & creaturas repraesentat, quidem eo plures, quo perfectius videtur. Denique facile ex his capias , quomodo D Eus etiam ore sit ineffabilis. Nos nominamus D E ii Mhic ex creaturis; ac nulla creatura potest exprimere DEu M ut in se est, multi, minus aliquod verbum Sed nec ibi proprio nomine est nominabilis. No- mina sunt signa conceptuum . quos loquens aperit audienti. Beati imprimis non possunt de D Eo, ut iii
se est, formare conceptum ; deinde neminem latet alterius Visio , qua videt D Euhi. Ergo non potest
ibi habere locum ullum nomen, quod beatis signi- ficet esse filiam D Ei ut in se est. Vide S. Thoo
DEus, scut est suum esse, ita suum intelligere
suum scire ι ergo sicut illi non est limitatum esse, ita nec scire. Infinitar scientiae&sapientiae est. Nihil scibile est , quod praeter at scientiae aut ho-xem. Hinc merito exclamat Apostolus Rom. 1. O altitudo divitiarum sapientia se sci/ntia DEI. Cognoscit se , in quantum cognoscibilis est, scilicet modo infinito , adeoque se comprehendit Cognoscit & omnia alia a se , non secundum rationes communes, sed singulates quoque & ultimas differentias rerum. Ipse fixei mundi intuetur. Job 'ir. Omnia sunt nuo is aperta oculis eju4. Heb. 4'.
236쪽
hario videndi omnia est ipsa sua effontia. Haec cladiissime reflati omnia in sua propria natura, etiam solum possibilia , quia continet omnia. Videti primis omnia in sua essentia ut objecto cognito . quia est perfecta omnium imago. II. ut in caussa. quidquid neget Vasque et : quia sic videntur alietura in IDEO, ait S. D. q. I a. a. s. secundum quod iunt in iis , omnia autem alia sunt in DEO, sicut sectussunt vir tute in sua causa. III. ut in Idea: nam Idea es forma rei,
inquit S. Tho m. q. is. a. r. in mente intedigentis exi
flens ut intellecta. Ergo cum essentia D Et si forma omnium rerum a D Eo intellecta in seipso , utique per modum Idear omnia reptae sentat, quamvis hoc multi negent. Denique ut in specie expressa intelligibili: quod enim nobili eis conceptus, hoc DEo est sua essentia , forma in te ligibilis clare exprimens
S. Thomas Seientiam Dei incit duplicem. Vnas, inquit 3. d. i . q. un. a. a. qua dicitur visionta, pcr quam vi ις Dem praesentia omnia, qua sunt, erumto fuerunt. Alia dicitur simplicis intelligentia , prequam no olym ista cit , sed etiam omnia , qua pote facere. Scientia simplicis notitia, inquit q a. de verit. a. s. ad α. O sciιntia visionis nusiam disserentiam important in Deo ex pariescientiis, fedsolum ex parte rei scita : dicitur enim retentia visionis in Deo ad similitudinem visis, corporalis, qui res extra se sim intuetur. Vnde per cientiam visionis Deus hire turn dicisti , nisi quasi ut extra sum,qua sunt velpraesentia, velpraterita, velf tura. sε cienti simpliι, notitiae etiam eora, quAnec funt, nec erunt, necfuerunt: nec alio modo Ibit Dem ista , O illa Meminit quidem hac quaest. a. 8. Sanctus Doctor etiam scientio: approbationis, sed non distinguit a scientia visionis ; nam ordo voluntatis ad res scitas producendas , quem ad it icientia approbation, supra scientiam fimplicis in-olligentiae, teste S. Doct. qu. . de Vesit, a. 3, ad
237쪽
Sit extra genus notitiae. unde novam rationem scien lae non ponit. Et quia secum seri rerum existenciam, cu m scientia visionis coincidit. unde extrahas scientias alia in Deo vix cogitanda est. Sed quae harum strentiarum est rerum caussar Nam scientiam Dei caussare , notum est exs Scriptura Proveib. I 3. Omnia in sapientiasecisti. Nos ex mentes. Thomae
contra plurimos Recentio ies Vasiqueatum , Suar et tum , Molinam, Tanncrum & alios , arbitramur
rerum caussam esse scientiam visionis : comparatur enim ad res, ut scientia artificis ad artificiata, ergo ex sua parte ponit rerum existentias. Cognoscere id, quod existit, scientiae visionis est e cognoscere autem idem, ut potest existete , scienti, simplicis in- relligentiae est: sed vi hujus non ponitur existentia, ' ergo vi scientiae visionis . . Scientia rerum catissativi est libera i ita enim caussat res , ut posset nori causi is are. Scientia simplicis intelligentiae non est libera eo ipso . quia ver a tur circa possibilia , quae non possunt non esse possibilis. At scientia visionis exi- istentia tantum considerat . quae possunt esse& non esse. Deo non prius est esse rem dc ab eo videri, sed videndo caussat. Si nobis non credis , crede iMagno Gregorio et O. Moral. 23. Qua sιnt, non ab laternitate ejus ideo videntur , quia unt, sed ideo funt.
quia vi entur. Item 6. Moral. 32. Non existenti videndo creat, exsentia videndo continet. . Ita S. iΑugustinus. S. Anselm- dc alii sust intelligendi quando dicunt; DEVS suas creaturam non quia unt. ideo novit, sed quia novit, ideo sunt. Non satis- sfacis dicendo , haec esse vera de scientia simplicis
intelligentiae : nam hac omnia novit Deus , et-i alii possibilia ; dc tamen eo ipso non caussantur Oportet, inquis, ut interveniat decretum divinae voluntatis, quo Deus alia vult, & alia non vult esse sed non advertis , ipsam scientiam simplicis intel-I entiat eo ipso transire in scientiam visionis i
238쪽
fosito enim deereto voluntatis de existentia retitiari eo ipso scientia operatur res, &sic visionis est . quia
, Verum opponit Tannetus origenem in Episti ad Romanos. NIn propte rea Hliqui erit, inquit, quia id fit Dam futurum, sed quia futurum est, ideoscituro, Deos antequam fiat. Ita S. Hicibuymus s.Justinus& quidam alij loquuntur. Sed opponimus illis jam
citatos SS. . Augustinum, Gregorium. An sielmum S alios. Dein dc S. Tholpas. a. S. ad s. resp'adet, .
or penetri, consequenter dc alios , loqui sollim decalassi consequentiae, non de caussae Tndi; sequitur
enim, inquit . si aliquE sunt futura . quod Dem eap escierat non tamen res futura sunt causse, quὸd Dem ea sciat. Haec respolisio Tanner' non satas facit. nam hac ratione, iisquit etiam dici posset, eo putarum peccatum, quia Deus p scivit , quod nemo rixeris. Sed scire deberet, Deum non praescire peccata in se, sicut nec alia non entia, sed in j is, quibus iasunt.bbc ergo scit Deus peccata, quia Deus sua scientia est cau sia hominum, quibus peccata insunt. Caussa tamen peccatorum non est . , quia noti sequuntur adactum. in quantum est a D eo, sed in quantum est a libero a ibit ilo hominis contra rationem operantis et opponit aterius, Patres absolute dicere, noni leo efferem, quia Deus novit . quod hon pistus intelligi nisi de scientia visionis. Dicimus, ex mente S. Tho- mi nullam scientiam Dei sine decreto essi caci voluntatis esse rerum caussam, di hoc velle citatos Patres: Sed accedat decretum , tunc scientia non simplicis intelligentiae, scd visionis erit caussa ; nisi illam voces t eaussam in actu primo , quis versatur circa ea quae fieri possunt, ut tamen in a au secundo sit caussa, fieri non potest, nisi induat rationem scientiae visionis
239쪽
gentia in decreto sese voluntatis.
E M o negare potest, D EuΜ eognoscere so tura omnia contingentia, tum quia est infinitae scientiae , tum qu bd S. Scriptura id satis clare signi fieri. Hinc Matth. i. dixit Ci rivus : Va tibi Corolaim , va tibi Γιysaida , quia si in T)ro se Sidone fania essent virtutes, qua in te facta sunt, olim, in cilicio ct cinere poenis extiam egissent' sed quO- modo scit Z Non per seientiani simplieis ilitelligen- triar : quia haec non est exissentiunt , sed contingentia futura ; eo ipso quia ponuntur futura important existentiam , saltem sub conditione. η
Non per scientiam visionis; quia solum est absolute cael stentium, conditionata autem futura contingen- id is x tia nunquam absolute existent, nisi ponatur condi- tio , quae tamen saepὸ non ponitur. Nisi hὶc cum dRecentioribus statuas mediam scientiam occidi iii. Si opponas , tamen Patres aut antiquos Titeolo- gos mediae scientiae non meminisse , reeonunt, anti- quos rem non satis ponderasse. Vapulat i tur ab I istis tota antiquitas. Sed nos antiquam veritatem ipraeseramus novae : Dicimus. DE v Μ omnia fa- tura contingentia cognoscere scientia visionis , eb, i
ipso quia dicunt existentiani vel absiluth, vel condi- itiona e futuram. , Sed examinemus melius scientiam mediam Vel DE v s hac scientia scit omnia futura contin entia, ante uam velit ea vel absolute vel sub cόnditione fieri , , vel postquam velit. Si posterius, esit scien- tria libera, & eadem cum scientia visionis. Si prius,' ut pie rque videntur dicere , aperitur ianua ingenti dissicultari: Si enim nisil potest fieri, nisi ipse Velit , Quo nodo videt ab quid futurum , antequam ipse velit fierit scieatia intelligentiae cognoscit
240쪽
huidem DEus omnia an te suum decretum, sed cori noscit tantum , ut possibilia fieri, non autem ut futura: quia impossibile est futurum, quod Drusno vult fieri. Tanta erus d. i. q e. dub. s. hanc dissi.
cultatem praesentiens advertit ; minimὸ controverissum esse, AM DEVS futura conditionata in stibilii ιν
cognoscat anta' omne decretum Da conditionatκm ,
sed solum ant. decretum predes ieni ac pradeterminans, quod natura ac ratione pracedat omnem dete seminationem caussa seounda. Alias constat, cum in ejwsmodi propositionibus conditionat emper supponarur conditionis alicujus exsentia , qua sine DEI ω Iuntate is decreto saltem cori itionato e se non toteirin cessarium utique use, omnem notitiam earundem propositionum posteriorem esse aliquo Dei decreto, nimirum illa, quo ponitur, Deum hanc ,el illam conditionem, aliquo ιμndem modo esse, aut permittere voluisse. Segnon sussicienter declinat dissicultatem. Nam esto D Eus velit conditionem esse, qua posita videt suturum contingens, adhuc quaeritur ; unde videat subsac conditione rem suturam. N on videt futuram vi decreti, quo Μult conditionem esse, nec vi conditionis ; esto enim conditio sit; cum tamen res sub hac conditione, etiam a DEo posita, contingentersiax, ita ut postsi non fieri, unde habet, quod potiussit futura, quam non futura Profecto nisi Dκus αhoc velit, ac piaedefiniat, ut sub hac conditione res contingens fiat, non erit celio futura, sed adhuc erit indisne tis ad futurum di non futurum' adeoque aD Eo ante decretum praedes hiens non potest videri potius sutura, quam non futura. Non igno; amus, plerosque fugetis ad infinitatem scientiae UEI, qua possit scire, quidquid est scibile, etiamsi ab omni decreto abstrahatur. Sed isti ostendant, oportet, quod ante omne DEr decretum
te ibile sit , quid determinat E sit futurum ex futuri ψontingentibus , quae , quantum in iis est , aeque