장음표시 사용
11쪽
pertus simpliciore ac rustico, nec Doctor Carolostadius, sed frater vel vicinus Andreas appellari voluit. Hist. Aug.
Nihilo - tamen- minus in superiori Germania, &praesertim apud Helvetios, ad quos subsequenti tempore Carolossa ius molestiarum pertaesus Anno M D XXVIII contra disertum Electoris interdictum & datam fidem
Kemberga transiit, haeresis Sacramentaria vires & incre-- menta sumsit. Namque inricus oviutius, Pastor Tigurinus,etsi violentam & nimis duram, quam Carolosadivi proferebat, verborum Coenae expositionem deprehenderet,ipsium tamen dogma,quod e Batavi cujusdam, nomine Honis, Epistola haustum diu apud se aluerat, reti-ς nens,copulam EST exponendam esse docuit per SIGNIFICAT, ut repraesentatio panis significet absens corpus Christi. Cumque non pauci animadverterent, in toto vivisi apparatu non esse tantum roboris, ut rei feliciter gerendae par esse posset, Johannes Oecolampadius, insberga Francus,Pastor Basileensis, amicorum precibus fatigatus ominglio suppetias tulit, inque praedicato verborum institutionis tropum quaesivit, contendens,
corpus in verbis Coenae non Fro sub antia carnu Christi, sed pro memoriali,signo sive Agura absentu corporu accipiendum esse. Hist. Aug. Confρ. .. . I. I sq. Quia vero Helvetii in Lutherum aliosque orthodoxos, piam de Coena Domini sententiam defendentes , Aut G mangli4 & Oecolampadi4 Anno MDXXV. & MDXXVI. variis scriptis insurgerent, Lutheris duobus libris, quo- .rum primum de verbu Chrsi: Hoc est corpus meum, adhuc inconcussis, Λnno MMXX . alterum autem , -
12쪽
fessionem se. de Carna Anno MDXXVIII. edidit, praesentiam veram corporis Christi adstruxit. Idem egerunt aliis libris Iohannes Eugenhetim, Pomeranus, mittembergae ; Andreas Osander & Andreas Aishammerin, NO .ribergae, Urbanus Erigiis, Augustae , Johannes Brennus, Halae Suevorum ; alii alibi. I, 3. . Cum autem haec dissidia a Carolosadio , viviis& Oeeo ampadio excitata cursum Evangelii non parum impedirent, ipsisque Pontificiis ansam criminandi suppeterent,factum est,ut Philippusalassiae Landgravius, ad conciliandos cum Helvetiis Saxones, Lutherum & viritiam eorumque asseclas Anno MDIXIX. Mar-purgum evocaret, ubi privatim primo, deinde publice collocuti in multis religionis eapitibus consenserunt, in Articulo vero de Coena Dominica consentire non potuerunt. vid. infra Cap. IV. S. I.
Ast hic consensus non diu perstitit. Cum enim Anno MDXXX. Augustae Vindelicorum in publicis Imperii Comitiis Invictissimo Imperatori Carolo V. tradenda es set Ecclesiarum Nostrarum Confessio , non tantum inlis , Augustanae Confessionis subscriptionem detrectans, peculiaremConfessionemΤiguri Latine & Germanicὰ excusiam, Evestigio Augustam misit; sed etiam Quatuor Civitates, Zvvinglii dogma sequentes, Argentinenses se. Constantienses, Memmingensis & Lindaviensis ob X. Articulum,qui agit de Coena Domini, subscribere eidem recusarunt, & peculiarem fidei Confessionem, a
Marirno ducero conscriptam obtulerunt, in qua tum in
13쪽
, tamen Marpurgi consensus erat initus, suum a nostris. Ecclesiis dissensum testati sunt. Steidan. Lib. m. p. IICHist. Aug. Cons. p. Uo. I Z. f. F. Hujus inconstantiae vel verius contumaciae meritas deinde poenas dedisse oviettim dicitur. Cum enim in Helvetia bellum civile esset exortum , ovinglim communem Martem subire volens in prima acie d. XI. Octobr. Anno MDXXXI. agens annum XLIV. interis stus est,in cujus corpus valde invitum fuit. Vid. Si eid. Lib. FUILF . IIo. Basileense Chronicon testatur, illud in quatuor partes discerptum,postea combustum, & cineres in profluentem projectos fuisse. Et quia homo fuit carnosus atque obesus,plerique scribunt, milites portionibus ab ipsius corpore resectis ocreas illevisse. Hist. Aug. Cons. ρ. υδ. viritis morte audita, Oecoiam adius sequenti mense prae animi moerore Obiit. Sunt, qui suia 'focatum & exanimem in lecto inventum eme narrant. Philippo, Hassiae Landgr vio aliquando dixisse fertur: Dexteram mihi prius resectam fuisse optassem, quam ultim Iuteram veulusam de Caena Dominica contra Lutherum, textum o verba Chrisi retinentem scribere occepi. Quae ipsius verba Petrus Plateamia in Aula Hassiaca audivi ili, atque Luthoro fle compluribus aliis retulisse dicitur. Vid. Hist. Aug. Cone loc. cit. Caro aritu autem utrique supervixit. Τandem tamen ipsum a Satana suffocatum interiisse,ipsorum Ecclesiae Basileensis Ministrorum litterae multoties sparsae prodiderunt. Quodam enim tem .pore,ipso pro concione populum docente,virum quen. dam statura grandem atque immanem templum Basi
leense ingrς lium, juxta urbia illius consulem stetisse,
14쪽
rursusque templum egressum ipses Carolostadii ades intrasse,ibique filium ipsius sobitarium inventum, mantibus elevasse,quasi terrae ipsum allisurus. Illaesum tamen cum hoc mavidato dimisisse . Parenti diceret,se post tridui spatium, illius auferendi gratia,rediturum esse. Comsul autem de viro illo , quinam fuisset, a Carolo stadio post concionem interrogatus,neminem sibi visum ess respondit. Domum igitur reversus, cum ex puero, quid sub concione gestum esset,didici si et, ita animo fuit
consternatus, ut tertio post die expirarit. Hist. Aug.Cons. p. o. quam narrationem tamen in medio relinquimus. f. 6.
Anno MDXXXII. Argentinenses in Comitiis Suin-furtensibus Augustanar Confessioni, ut& ejus Apologiae
subscripserunt. Qua de caussa, ut inter Saxoni aru IN &Suevicarum Ecclesiarum ministros,praecipue vero in ter Lutheram & Bucerum, qui hactenus Zvvinglianis faventior fuerat,eo firmior restitueretur concordia, Anno MDXXXVI. una cum Marιιno Eutero adhuc alii decem,
Theologi Witte bergam sunt ablegati. Cumque Eueerus, se olim quaedam non satis intellexisse, neque satis explicate docuisse,esset confessus, &ea propter errores suos cum lachrymis revocasset, reliqui etiam superioris Germaniae Theologi obnixe precarentur, ut, quoniam per omnia agnoscerent,veram esse Confessionem L A- pologiam Augustae Caesari exhibitam, in concordiam &vincula illius fidei & solidat fraternae charitatis reciperentur, facta tandem est concordia,certaque formula,cui utraque pars subscripsit, conscripta, quam Suevicae Ecclesiae quidem receperunt; Helveticae autem, quas secum consentire Ixurm Uittebergae dixerat, reciperet,
15쪽
noluerunt. Imo& ipse Bucerus Concordiae Formulam Wittebergae conscriptam & subscriptam apud Helvetios Zoinglianorum more interpretatus est, quod Lu. therum ita commovit, ut habere eundem posthac in a-rnicorum numero noluerit. Nec ipsis Zvvinglianis placuit,quia homo erat versipellis,qui variis technis & molitionibus Syncretismum tentabat. Hist. Aug. Confess. p.266. seqq. 289.-3- 348. Osiandri Epit. Hison Etrus Cent. XVL Lιb. IMVδF. .a si seqq. g. 7. Tandem etiam,& quidem post obitum Luiberi,Johannes Calvinus, qui,cum Argentinae Proses rem ageret,ita modeste&circumspecte de SS. Coena Iocutus erat & scripserat,ut interLuthera nos Theologos numeratus,aliquibus Colloquiis. cum Pontificiis habitis, anto bellum Smalhaldicum adhiberetur , Genevam vocatus Zvvinglianis se adjunxit , atque cum Tigurinis Anno MDXLIX. inre Sacramentaria consensum iniit, ubi Arrie. pexuis. ita scribit : Tames Philosophice loquendosa. ra caelos locus non eis: quia tamen corpus Christι, ut fert humani corporis natura re modin, sinitum ea, ct cario, ut loco, continetur, NECESSE EST, A NOBIS TANTO LO. RUM INTERVALLO DISTARE, ΔUANTUM COE. LUM AsEST A TERRA. Hist. Aug. Consp.46o. osiand. Cent. XUL Lib. II. p. 7F. P. Fao. Sicque subsequenti tempore venenum Guinglianum per multas Germaniae partes , imo per Angliam, Poloniam,Trans sylvaniam, Galliam scriptis suis effudit
16쪽
rum in Regna, Principatus &Ducatus irreptione
A nno MDXLVII. Petrus Mars ν , hactenus in Illustri Argentinensium Collegio Prosessor Theologus, venenum Zvvinglianum Argentinae dissimulatum in An glia disseminavit, ab Eboardi G. tenelli Regis Angliae Tutoribus,Pontificiam Religionem extirpaturis, ad interpretandas Sacras litteras Oxoniam vocatus. Cui soailociavit Bernhardinus OchimG. Italus Senensis, ex Mo nacho Zvvinglianus,deinde Ana baptista, & demum Arianus factus. Hist. Aug. Conf ρ. M. .sqq. Sleidan. Lib. XIX. p. 3 3. Cumque Thomas Gamerus, Archi-Episcopus Cantuariensis, Papatum radicitus evulsum vellet, Mar4tinum Buceram & Paulum Fagium Anno MDXLIX. Argentorato in Angliam evocavit, eosque Cantabrigiam . misit,ut ibi sementem purae doctrinae facerent. Laudabilis suisset hic Archi-Episcopi conatus, nisi delectu e rasset,& puriores Evangelii Doetores vocasset, nec Calviniano dogmati quod hodienum in Anglia obtinet, portam aperuisset. Paulus Fagius eo ipso, quo Angliam petiit, Anno, febri quartana Cantabrigiae periit, quem deinde Anno MDLI. Martinis Euerem secutus est. Ste GII. Lib. XXI.8. yΙσ.ώ6. Lib. XXII. p. Osiand. Cent. XVL Lib. IL CV. v. t. w. Db. III. CV. r. p. sis. Cumque
deiuncto Eoario M. iussu Mariae,Angliae Reginae, Ponti.
17쪽
ficia Religio in Anglia restitueretur, Petrin Mari r Ann, MDLIU.Argentinam rediit,& praeterSacram Scripturam Aristotelem explanavit. Ast cum Formulam Concordiae Anno MDXXXVI. mittebergae initam amplecti nollet, 'nec invariatam , sed mutilatam illam a Philippo Me- Ianehthone Confessionem Augustanam reciperet, eo res deducta est,ut Anno MDLVI. Argentina relicta, Tigurum commigraret,ubi errorem Sacramentarium,perinde ut in Galliis, egregie disseminavit , donec Anno NDLXII. e vivis excessit. Si ei dan. Lιb. XXVI p. II a. Hist. Aug. Confessi. t. N. str.
Anno MDLIIL Johannes Las 1, Nobilis Polonus, qui peculiarem in Anglia instituerat Ecclesiam Zvvlnglianam,ab Angliae Regina, Maris,dimissus cum duabus navibus Calvinistarum pIenis ex Anglia in Daniam,&quidem Hamiam pervenit. Cumque Paulus Novioma-gω, Concionator Aulicus, in concione quadam inter alia errorem Calvinianorum taxasset, Las I scriptum quoddam ipsi opposivit,in quo ex ascensione Christi in coelum, praesentiam ejusdem in S. Coena negare ausus fuit. Qua de caussa inter Noviomagum S Lasis ejusque socios institutum est colloquium, in quo Lashy cum suis palam est consessus: Se Lui herum, Augustanam Confessio.
nem atque Ecclesias Saxonicas non curare. Quam ob rem ristianus,Rex Daniae,cum Calviniani nec Luιheνι dorctrinam sequi, nec iisdem ceremoniis a Luιhero institurtis uti vellent,eos Regno excedere jussit. Subitam hanc Calvinianorum dimissionem tam indigne tulit Lasky,ur,licet lautissimo, ioci. scit. Joachi inicorum viatico essent condecorati,acerba epistola Regem impietatis ac
18쪽
cusaret. Si ei dan. Lib. XXV p. MIO. Osiand. Lib. In Cast. U.
p. μδ. q. Hist Aug. Cons. f. 4 σZ. seqq. f. hEx Dania postquam L- cum suis discessisset, pars ipsorum Rostochium, pars Nismariam , alii Lubeccam, alii Hamburgum petierunt,ubi statim Nostrarum Ecclesiarum doctrinam arrodere, concionatores contemnere,ad Magistratus scribere, & Ecclesias perturbare coeperunt. Quae res etiam in omnibus hisce locis disces sum eis maturavit. Atque ita divingliani nullum receptaculum in Dania,nec in inferiori Saxonia invenire potuerunt, sola Bremensium urbe excepta, in qua Iohan, nes Las T. opera Auerti Hardenbergit, Theologiae Doctoris & Bremensium Concio natoris, virus Sacramentarium insidiosissimis , sceleratissimisque fraudibus &technis disseminavit. Et quamvis Albertus Hardenberingim,communi Statuum provincialium consensu,Brema,& ex inferiori Saxonia Anno MDL xI. sit relegatus, suos tamen reliquit Sectatores Crypto-Calvinianos, eOSque , inter Christophorum Petelium, quorum infelici opera Ecclesia Bremensis Calviniani dogmatis veneno est insecta, sedulam praeprimis operam navantibus Ecclesiae de Academiae mitte bergensis Doctoribus & Professoribus. Namque Nittebergenses Theologi Crypto-Calviniani ad lubitum Danielis Eurenti, Consulis Bremensis, tales . ministros verbi Bremam mi serunt, qui Calvini simo probe deIibuti,Ecclesiam illam veneno Sacramentat lo inficerent, quos,reclamante licet Senatu & Ministerio illius Ioci, idem Consul armata manu Ecclesiae obtrudere ausus fuit. Hist. Aug. Consp. y I. III. IIo. Hulteri Concor conc. Cv. u. p.
19쪽
Ann5 MDLUT cum Proceres Regni Poloniae in
conventu Nar viensi a Rege peterent,ut de recipienda Augustana Confessione deliberaretur i cumque non expectato Regis consensu , quem Episcopi Poloniae impediebant,Evangelium ad mentem Augustanae Consessionis doceri in propriis suis Provinciis & praedicari curarent,eo ipso tempore Johannes Las I, vir apud Polonos magnae autoritatis,callidus & blandus Calvinista, e Frisia orientali,quo Brema relicta se contulerat, in Poloniam
rediit. Quo facto doctrina Evangelii in Polonia non puria & sinceria est proposita , sed fermento Calvinistico corrupta,& magna poloniae pars Calvinismo infecta. O
Anno MDLXI multi Ministrorum in Ecclesias Saxoni cas,quae sunt in Trans sylvania, noviter ingressi,Z vvlnglianam sive Helveticam de Eucharistia opinionem introducere sunt conati,quibus Concionatores orthodoxi acriter sese opposuerunt, & aliquot ex Ecclesiarum Ministris ad praecipuas Academias Saxonicas consilii exquirendi gratia cum Confessione sua in Germaniam ablegarunt,quibus Johannes II Rex Hungariae,litteras commendat itias ad Augustum Electorem Saxoniae, nec non Lipsiensem, ittembergensem&Rostochianam Academias fidei conciliandae gratia impertiit. Et quamvis Α- .cademia Rostochiana ad postulata ablegatorum ministrorum Trans sylvanicorum pie & γη ἀωe Lutherane responderet , Lipsienses tamen& mitte bergenses , licet ab Augusto, Electore Saxoniae ad edendam perspicuam, solidam & planam responsitonem admoniti, animi sui
20쪽
sensa prodere non sunt ausi , sed fumos venditarunt, atq; de cepis interrogati de alliis responderunt ,& ita stabiliendi in Transsylvania Calvini simi occasionem dederunt. Histor. Aug. Conf 8. Is seqq.
Eodem anno Calvinismus, qui e vicinis locis, Ge- neva sic.&Basilea,Galliam invaserat, opera Theodori Beῆa & Petri Mars is, in Gallia radices agere coepit. Cum
enim impulsu eorum,qui Papatui renunciarant,variae actiones atque tractationes de reformatione in Ecclesia instituenda, per Casharanam Mediceam, Caroli M. tenelli
Regis Matrem susciperentur, ad hanc deliberationem Beza Geneva, & Purm Martyr Tiguro Possia cum sunt accersiti. Cum autem Pontificii de nullo articulo cut iis agere vellent, nisi prius de Articulo Coenae Dominicae
juxta Consessionem Augustanam liquido & suffcienter mentem suam aperuissent, Calviniani hi collocutores, ad tegenda & tamen paulatim disseminanda dogmata Calviniana variis insidiis & amphiboliis usi sunt, de quibus infra Cap. x f. a. erimus acturi. Hist. Aug. Cons.
f. 7. Anno MDLIX. Calviniani in Palatinatu Simmerinensi , & quidem Heidelbergae prodierunt. Namqueis se helmm CDυvinius, Ecclesiae Heidelbergensis Minister,uir natura facundus, acuto& acri ingenio, non tamen solide doctus,cum in Ducatu murtembergico Calvini sinum dissimulasset, Heidelbergae Calvini opini nem publicE defendendam suscepit. Huic cum Dumanis nin Heshu ,Theologiae Doctor, & Ecclesiae Hei det bergensis Superintendens non injuria se opponeret, Tride- .