장음표시 사용
211쪽
TIT. I. Interdicta quid. Nterdicita eranti formulae seu conceptiones verborum quibus pr*tor iubebat aliquid fieri,aut prohibebat. Solebant autem omnia iudicia certis concipi verbis,&agedi formulae litigantibus a praetore dari, qua formula ve&actionum impetrationes tanquam nimis scrupulosae hodie sunt sublatae, ut patet hic & sup in tit. deformia e act. impetrat.subi unde factum est ut interdicta ritu antiquo solenni non amplius proponantur, sed stmpliciteri extra ordi. nem, i sagatur,ffη. - .eod. n=.eod. ter.tot i dixivam.
Iuindictum bono am ad quid prosit. lNterdictum quorum bonorum datur possessor adeon sequenda ponsessione: reru defuncti apud alias existenti ut Lb. t. vi in feod diximius. At quaeres ad quid sit opust hoc interdicto, cum praetor decreuerit bonorum p cise si ionem illi qui appellatur bonor possessor respondeo, quia, bonor possessio respicit causam proprietatis, hoc vero interdictum pos fessionem,quae est acti, unde is qui agnouit bonor. possessionem, si velit rerum haereditariarum possessionem,quam alius tenet, adipisc debet necessario hoc interdictum proponere,& de iure suo docere.ι.1.h. t. vide
De hoc ff. eod. tit diximus. v NDE UI.
Nterdictum unde vi, seu recuperanda possessionis illi datur qui peri im deicetiri est de possessione naturali vel ciuili rei immobitis. ι. 2.h.
212쪽
Diximus in si . eod. spoliatum regulariter ante omnia restituendum esse, hoc multis casibus fallit tu in notorie constet spoliatum esse incapacem posse si ionis quam sibi restitui petit, frustra namque petit hoc sibi
piae .iam quod capere nequit, veluti quando clericus priuauit laicum posssessione benefici j alicuius ecclesiae vel decimarum item quando restitutio verteretur in disp ndium animae, ut si uxor mariti consanguinea peteret se restitui marito, quoad debitum coniugale non audietur c. luera/ext. derel/.sipoliat. An autems desectus tituli notorius faciat, ut spoliatus ante omnia non restituatur quod communiter Dd affirmant, quorum opinio primo probatur per c. nificii Τι . de diuorijs, ubi maritus, ad cuius aures peruenerat incestum ab uxore commissum, eam sine iudicio ecclesiae dimisit qua de re ab uxore Pontifex consultus, dicit non esse restituendam marito consortium eius recusanti, 2. probatur per . bonamessi. infn. f. postri, ubi praedoni dominus non cogitur rem restituere. Sed his no obstantibus alijstant regulae, spoliatum ante omnia eu e restituendum:&respondens ad primum argumentum quod hoc singulare sit in marito, ut ex pr scripto Christi mulierem ob fornicationem vel adulterium dimit. tere possit. Ad secundum ver argumentum respondent, illud ad rem nihil pertinere, quia dominus praedonem possessione non spoliauerat,
sed possessionem rei suae sine vitio recuperauerat, ut ex d.t.bona dramet. An remedium ita redintegrandae I. quoq; Iaicis competat, inter Dd. controuertitur' quidam hoc negant, asserentes solis dari clericis,ia qui de solis Episcopis,eo quod in d. c. redintegr de solis Episcopis institua tu sermo. Episcopi autem viis teri magis sunt priu: Iegiati, ita etiam sunt fauorabiliores, atq; ideo praedictum c. e score tantum loquens non est ad alios extendendum,maxime cum sit exorbitans a iure communi,&iu.ra correctoria sint stricte interpretanda: his tamen&similibus non ob stantibus,communiter tradunt Dd. remedium hoc quibuslibet Haicis competere, ratio est, quia in omnibus militat eadem ratio, ne scilicet ho mines in animae suae dispendium, res alienas dominis refragantidus re
SI PER VIM VEL AM MODO ABSENTIBUS PORSES Si in PERTURBATA SIT.
TIT. V. OVamuis procurator in iudici js sine mandato non admittitur, nihilominus in odium spoliatoris hoc est singulare introductum, ut si colonus vel seruus absente domino de praedio ceJciatur, uti possit inter
213쪽
n. his titulis in f . diximus- .n AEDIFICII PRIVATII.
βερνοbibenda ἔοmine, malui adessuari NE publicus desormetur aspectus, prohibentur homines aedes suas demoliri' negotiandi causa, l.i Φι.si quisboctit praeterea in aedificatione quae fit in priuatum iuxta priuatu debet taramnio pediunt iberi aeris relinquiasin autem fiat iuxta horrea publica, debeat seruari interuari a xv. pedum alioquin non solum est demolienda rubrica, sed etiam domus fisco est adscribenda,I.moin b. tit.
tendit, nouum opus nunciari possit ratione urbanae seruitutis nouum opus nuntiari posse, inter omnes conuenit. An autem ratione seruitutis rusticati hoc controuertitur. Et eruditus Zasus lib. singu/.resp.c. 9. hoc negat pro ι.ε. . praeter alias rationes diuersitatis, hanc tradit nam in urbanis aedificijs nisi renunciaretur, ut celeri remedio aedificantes cohiberentur, am quies ciuitatu turbaretur, ad arma saepe veniretur, urbs ruinis deformaretur, dum illicite aedificans demoliri opus cogeretur qua propter succurrendum celeri remedio fuerat.arg. c. vbι periculum de elefit in s. Qui pericula quia in seruitutibus rusticis cessant, ideo illic ordinario iure, non extraordinario remedio consulitur. Sed Cui acius lib. l. ob. 37. docet nouum opus nunciari posse tam ratione seruitutum rusticarum quam urbanarum pro . itfde remisiion. ubi Vlp. indistincte loquitur ius is habetio. num opus nutiandi,qui aut domini lim, aut seruitutem habet. Et add.l. i . respondet, ibi nihil aliud doceri, quam non e N locum noui oper nunciationi, antequam actor docuerit de iure suo deque set uitute vix sibi habita quod fit per ac . confessoriam. Boubbi ii
214쪽
Ti T. XII. Edistriatam in publido diruendum est fine exceptione. Um uo licum quid. Adem ratione nec aedificatum quod iuri publico obesse possit, ut 'lo praetextu vel rescripti principis, vel praescriptionis permittatur, t pec riptio λιιι. ideo diruenda sunt omnia, quae per diuersas urbes vel in is ro, vis in publico quae unque loco contra ornatum, commodum S de corem ciuitatis extructa sunt.du.praescriptor opus publicum et i quod ciuitati extruitur, ut Theatrum, balneum, aquae ductus ad usum ciuitatis, quod sun ptu publico sine aut horitate principis fieri non potest, sed liberalitate singulorum potest.Ei inscribi nomen non potest, nisi principiS,& cuius pecunia factum est,t...h.tis.
TIT XIII. Non ad praesides rectores prouinciarum, sed ad patres ciuitatum, id est, ad curatores reipub pertinet,excutere rationes publicorum operum, qui quoque siliquam pro se exigere potiunt praeterea debitor publici operis ex sola: nuda pol licitatione compellitur siluere,ι n. e.
OEhoc tit. in f . eod. diximus Hoc unum autem hic notandum quod sub generali pignore ea non contineantur, quae probabiliter debi-xor non praesumitur obligasse, ut sunt ea, quae ad vium quotidianum necessaria habemus, ea quae sin aulari a tructio, e persequimur , ut sunt concubina, filii naturales, de c. i. gationeέ l. p. r8.1eod.l. .iq. qt e res oblig. ράβ.
1 QVIBUM CAVSIS PIGNUS TACITE CONTRAHATVR.
res in praedium Asticum istiae Iin tacite obligate pro mercede. Enhuncti tui. iniseod explanavimus. An res in praedium rusticum I latae sint tacite obligatae pro merced quaestionis teli Et non desunt qui existi nunt illata Minfeci in praedium ulti cum non minus esse ob
215쪽
-- α 3 iri fundii mii Iata, voluntate domini et se obligata sed verius est ea nonem sine expressa conuentione obligata. l. 4./.del tor,sfdep ιον.as . Item Ieruiaaia, instis.deact. Ratio differentiae est, quia fructus ex praedio rustico nati sunt tacite obligari pro mercede . z.h.t.l η praedijs J.eodem. unde nini opus fuit stituere, ut illata quo que obligarentur Sed cum ex praedio, mi onullus fructus oriatur, quo locatori prospiciatur pro mercede, indiicen. dum fuit, ut ea quae in tale praedium conductum in uulierentur, pr. mer cede sint obligata. Nec obstat s.l.s.cinii; nam ibi voluntas pro expressa conuentione domini sumitur, nec quoque mouet ι.inpraedijs, dendum,lfeod. quia eo loco prae supponitur conuentio facta de inuectis illati.
SI ALIENA RES PIGNORI DATA SIT
TIT. XVI. obiectis contrab.mbr.
OVia re aliena non potest obligari sicuti adiit. quae res pignor. in f
diximus, eonsequens est, ut procurator rem domini non possit obli gare sine eius mandato. ι.t.b.t. Nec tutor aut curator rem pupilli aut adulti, nisi mutuum pro quo pignus statuerunt, in rem eorum conuersum sit, i. 2..pen.h.tit dices emptio rei alienae vδlet,l. rem alienam .de contrah.empl.
cur non etiam pignus quia pignus rem afficit,non emptio. quod si tamen ignoranti creditori res aliena obligata est, eamque debitor postea in suo dominio acceperit, nascitur utilis hypothecaria.I. s.b.t.
OvAE RES PIGNORI OBLIGARI POSSUNT, v EL NON,
De hoc tit.in feod. latissime diximus. Qv POTIORES IN PIGNOR HABEANTUR.
Cpi hunc titulum satis iniseod attigimus. Et quod diximus generalemta hypothecam anteriorem habentem, praeferri creditori specialem posteriorem hypothecam thabenti, O . obstati. 2 2p.omnor. ubi specialis hypotheca secundi creditoris praefertur generali prioris. Sed dicen. dum illam legem intelligi de creditore, qui specialem hypothecam in quibusdam in aliis generalem habet, ut si illi ad debitum sufficiant bo.
na specialiter obligata, non possit secundum cred: torem habente inspecialem repellere. quia ea fuisse videtur mens contrahetium, ut prior ereditor res: neraliter obligatas non prius possit occupare, quam res specialiter Ooligatae, non sufficcrcini ad debitum ex ollae ubi m.
216쪽
DE HIS QVl N PRIORUM CREDITORUM
LOCUM SUCCEDUN I. It T. XIX. O Vando posterior creditor priori soluit, in eius locum succediti. psi iure, sicut de in eius ius , si modo habeat ipse hypothecam. ι. ἰι.h.r. l. sv de pignor. nam si posterior creditor sit simplexu hyrographarius nullam habens hypothecam,non succedit in ius prioris creditoris, nisi conuenerit ut idem pignus habeat obligatum, ι. Arasto 3 squaere pigmr.
SI ANTIQUIOR CREDITOR PIGNUS VENDID
Ovo modo per venditionem quis in locum creditoris succedat, hic Liuius declarat Aut prior creditor distraxit pignus extraneo α interio creditor,&debitor, oblata pecuniae uincere non potest, i. r. ).in aut vendidit secundo creditori,& tunc superest ius obtinendi secundo, i. I. - θ .de distr. pigη. Aut debitora laenauit pignus, vel in solutum deditantiquiori creditori,& eo casu competit inferioribus ius offerendi .s. L
SI COMMUNIS RES lGNORI DATA SIT
Ovando unus ex socijs rem communem obligat, hoc pignus alijs non
nocet, re duntaxat ex parte illius socij existea te obligata. . mc. b.t. quia in re aliena pignus non consistit, rem alienan scontrab.em .
TIT. XXILL Penm ratorium quid distat a conventionali. I hoc titulo tractatur de pignore praetorio.differt a conuentionali tin eo,quod pignus conuentionale nascatur ex sola conuentione, licet non subsecuta fuerit traditio sed praetorium non nascitur, nisi m4 ssus in bonor. postes occupauerit ι. .s p. qui πιι.inpig.bab. s IN CAUSA IUDICAT PIGNUS CAPTUM SIT. TIT. xxii I. et 'modo bocpemu neret tr. Hic specialiter tractatur de eo pignore quod capitur in ea usa iudica.ti, id est, pro iudicato exequendo, de quo in I a diuo Pio, filere iucagitur. hoc vulgo Dd appellanti iudiciale, eo quod detur iudici,confirmandi gratia quod Iust. in . vltim sit praeced. sub praetorio comprehendere voluit.
217쪽
Nier alios iste est effectus pignoris quod a creditore sub hypothecari. pignori dari possit. l. i.M. in nec obstat, quod res aliena pignori dariequeat, quodque creditor non sit dominus pignoris nam inde fit, ex gnore per creditorem constituto utilis tantu indetur actio hypotheca lia non directa ut docetur in iurere ιI .cumpi ηιΤdepignor.
D Artusvi reliquet accessiones pignovi intelliguntur eum ipsa re pri n. Dcipali oppignoratae, i.*.b. M . ratio dubitanditerat, quia ut pignus a i necesse est res pignoratas fulta in bonis debitoris tempore contra ti pignoris.atque iste partus 3ccos De tempore conuentionis non rant in bonis debitoris. ergo non sunt obligatae, nec ideo competit V othecaria.Ratio decidendi est,qui re prio ipilis ex qua partus editu, it, erat in bonis debitoris tempore contr/cia pignoris 4nde etiam in bligationem venit foetus editus,&aliae accessitones quae sequuntur su in principale.
emitteret pignus creditor intelligitur, qui sciens eonsentie vendios tioni rei sibi obligataei. l.z. ., ti Verum est, ut ea res inviva pignus est remissum, Don censeatur pignorata, si eidem eredito ilebitor omnia sua bona post generaliter obligauerit, quamuis in gene iii illa obligatione facta svcrit mentio bonorum futurorum, I vir. h.tis. ensentur etiam illi creditore remisisse ius pignoris, qui programmatedmoniti de rebus debitoris venum expositis die praescripto non sum lint praesentes,is 6.M M. Consimiliter qui consentit, rea sibi oblista a altera obligetur, ius sui pignori remisisse videtui.sed postremulis l. reditor non succedit in locum primi creditoris, sed medii creditorii ausa facta est melior LPaulus iast. euibus mod.pignus vel hypothsol. ETIAM OB CHtROGRAPHARiAM ECV Ni AH i.
cieci, corographarim pοιest retinerepeη-quod inex alia causea obligatum erat.
IVauis soluta pecunia dita luatur obligatio, ideoq; cesset hypothe. caria actio, no tam e cessat rete ii fien oris,sicut haec rub indicat.ait
218쪽
enim etiam ob atro ura phariam pecuniam pignus retineri , quasi dice. ret, non solum retinetur propter eam pro quaesto igatum, sed etiam ob chim graphariam , id est, eam quae debetur sine pignoris obligatione, cuius probatio chirographo continetur. Hursum cod.h.t.unde si duae sum mali debeantur creditori , pro quarum altera rem quandam obligatam habet, pro altera non item, potest creditor pignus retinere, quamuis sit soluta summa prior,cuius ratione pignus erat constitutum. l. uic. 1. t.
DE hocs .eod diximus Quam tu si conuenerit videbitorre pignoratam nequeat aliena ret an ei uimodi pactio valeat: puto valere, ρε I. creditor vli f. eod. ubi sic est legendia, nullam esse venditionem, ut pactioni stetur. Dices pactum non valere, quia nullam paciscentis utilitatem continet, at Pie hoc pactii inutile videtur creditori, quandoqui. dem res pignorata semper remaneat obligata ad quemcunque perue lniat. Respondeo pacitam utile esse, quia creditoris interesse potest hypo lthecaria potius experiri aduersus ecbitorem, quam aduersus nouum do
DEBITOREM VENDlTIONEM PIGNORIS IMPE
Di RE NON POSSE A TI T. X XIX. NEc in testamento, nec inter vivos debitor prohibere potest, ne creditor remit' noratam vendat, i . . i. t. plane oblationes pecuniae debitae
cum v suris. E creditore non accipiente facta consignatio impedit eius
TIT. XXX. SIpi mus a creditore sit distractum, creditor eiusque successores debi- tota stapE suum praestare te nonitur, I. vlt.hoc it nam rem ipsam vendit imit requit ab cmptore vendicare si vel bcreditor per fraudem minori pretio pignus vendidit, ad intere se debito is tenetur: Zdeo non existe itesci uendo contra emptorem mala fidei, siue fraudis participem, ad restitutioncm pigrioris vi a cum fructibus deb: tor agere potest, diimmod brestit sat pecunia ficum usuris, quam suo nonrine emptor creditori soluit.
219쪽
24 IRE pignoris nexu obstricta solutione vel latisdatione sititur, id est, redimitur.ldir ua,h t. Vnde soluta pecunia qui sub rei pignore cre. dita est, datur contra creditorem pignoratilia acato ad repetendum pl.gnus,etiasi actio personalis sublata sit,quia etia ius pignoris personali a. et ione submota durati. r. viii. nec obstat .si deserente,ffqinbus mod.pen.velis. potbsolu.vel si debitor iurauit se non debere,iam pignus se actio hypothe. caria extinguitur, quam actio personalis principalis: Item accessorium nequit subsistere sublato principali .sed dicendum praedicta regula iuris locum non esse , quando alia est principalis ratio 'alia accessorij,ut hic. nam ponamus creditotem male litem instituisse,dum intenderet actio nem personalem, se ideo fuisse victum,tollitur actio personalis non hypoch e cari a,idytisum, S. si creduoros. de solui.
CREDITOR l S, VEL DEBITORIS PARTEM sv AM
DEBiTI SOLVERIT, VEL ACCEPERIT. TIT. XXXII.
Actio Pioratilia personalis inter bαrede diu.di potest, non tem hypotbeearia rea OVamuis manifesti Mindubitati iuris sit, defuncto creditore multis relictis haeredibus actionem quidem personalem inter eos ex I. ir. tab . diuidi ripignus tamen cuilibet remanet in solidum obligatum .Ratio est, quia pignoris nexus est individuus unde fit, ut licet unus ex haeredi bus debitoris pro parte sua debitum soluerit, non possit tamen ex parte sua rem pignoratam repeterrit. is pini prox. Eodem modo, licet ereditore mortuo unus ex haeredibus non possit debitum petere, nisi pro porticitae sua, nihilominus hypothecaria uti potest in solidum .d.ι. .
si IGNORIS CONVENTIONEM NUMERAT io
SIeue cautioni creditae pecunia obstat exceptio non numeratae pecuniae, ita quoque si pignus conuentum vel datum sit, obstat exceptio non numeratae pecuniae,ι. . 2. b. u. Vnde debitor potest creditorem qui pecuniam non numerauit ad restitutionem pignoris conuenire: nec ill e G.3.potest exceptione dati pignoris tueri, nisi probet se pecuniam nu
220쪽
I Uilmianus in ι. vlt.b.r. statuit, ut si inter contrahentesi conuentum fit adiectis pactis, quemadmodum illud distrahi debeat, illud seruetur. finminus, ut creditor vendere possit pignus post biennium a tempore de- nunciationis debitori per creditorem factarai umerandum. Quod screditor nullum emptorem reportat, rursus debitorem monebit, si presens est ut soluat, sin absens fuerit dubitor a iudice debitor terminum aliquem postulabit, ut eum interim requirere possit. Deinde si intra illud tempus non es uentus fuerit iudex,tempus certum definiet, intra quod ei licentia dabitur sese manifestare, Mosterre pecuniam, pignus a pignoratione liberare. Quod si veris interim non soluerit, creditor ius dominita principe impetrabit quo impetrato, adhuc pietatis intuitu intra biennium recuperabi debitor pignus , si intra illud a die impetrati dominij computandum debitum cum usuris praestiterit. Haec Iustinianus. Hodie autem pignoris venditionesi ad indicationes sunt seruandae iuxta statuta&consuetudines locorum.
DE ACTI PIGNORVM, ET LEGE COMMISSORIA IN PIGNORIBUS RES CINDENDA.
ex eommissoria in pignoribus probibita.
LEx eommissoria in pignoribus prohibita est,fl.ωιὴρ cla formaliter
tunc contingi si quando conuenit ut nisi debitum certo die soluatur,rca pignorata pro debito cedat debitor i. e qua dixim- ιηfde tridommss. Huius legis seu pacti improbandit ratio haec fuit, quia obligatio pignoris fieri solet pro longe minori debito,quam res est. Unde si lex commistaria valeret, usura committeretur, debitores creditoribus ad id inhiantibus cupiditate habendi pecuniam, facile huiusmodi pacta facerent, ev per consequens dolo malitiae creditorum indulgeretur.Palis .inc significamen.6 exι.depσεον. pactum tamen legis commissoriae ex interuallo factum, secun d.Panorm. valet,quia hoc casu non praesumitur debitor illud necessitate ductus facere.m.ι.2. b. tit.