장음표시 사용
71쪽
AE des gemina utrinque hunc Tramam includit. Post Tractum sep- ,Σ . . - tentrionalem adhuc sunt aedes aliae, quae juvenibus & Alumniati studio habitaculum praebent, qui Musicae & Studiis operam navant. Rivm. In fronte hujus Areae consurgit Ecclesia major & Regularis postea peculiari f.' describenda. in latere meridionali est Porta Conventualis, apud quam se Advenae pulsata campana insinuanti
Ul. Mox verti Porta alia grandis marmorea accessum ape
rit ad Aream quintam vetius meridiem : in cujus latere laevo'.ij.- sunt granama, & Cella Vinaria : ii dextris subtus Cubilia Hospi-
Citieeli tum, Poenus Vestiaria P. Oeconomi, Pharmacopolium, &Cancel- uiuistitii laria. fronte CAEnaculum grande aestivale D. Abbatis: subtus .umo Ab Verd Cellae diurnae Patris Culinarii, & Granarii, cum Triclinioliatis. Ossicialium. VII. Rursus Portam marmoream egressus, pertingis ad Aream sextam longam ac spatiosam: cujus latus Septentriona- Abbatia: le, sed meridiem respiciens, longissimus conficit Tractus. Hicimii Α primum sunt nonnulla adhuc CuhiCula Hospitum: mox nachivium. culum hyemale D. Abbatis: dein ipsa Abbatia, subsequentibus Archivio, & Bibliotheca majori, de qua pluribus agetur in Appendicibus Tomi Η ' Adhaeret post haec non minima pars aedificii claustralis, quod D. Abbas commodissime per Bibliotheciam inisArx parvu- greditur. In latere Orientali siurgit arx parvula in planitie eo in Do hi P loco, in quo olim Veteres Dra Libenueldarii consederant, cumli ηυεld. Capella, D. Bonis Apostolo dicata: cujus cultum hic loci anti- olim Abdi 'quissimum etiamnum testatur ingens poenitentium in ejus sesto concutius, quamvis hodie Sacra solemnia in Ecclesiam majorem translata sint. Haec arx quartum in Seculum Abbatiae locum supplevit, usquedum ReverendisI D. Abbas ignatius novam construere Occepi sici. Eidem jungunturAEdes aliae humiliores, quas olim Aulae Praesecti incolu re, cum subjecto Equiti. . . ν ι. ' Latus meridionale conficit murus longissimus, adjuncta pergulati, eonesu. lignea perpetua: VeriuS tamen Occidentem Fons publicus pros . stat, & saliens, ac post eundem Piscinula conclusa. L . .. V ' VIII. In muri praedicti medio Turris exstat, propugnaculo' 'U' serviens, cum ponte pensili. Dicimus hanc Turrim Uriorum, quod in sesia, quae post eam est, catuli usorum, vel aliae bestiae λόs, i, θ' subinde asservarentur. Post pontem se exsplicat area s Domis,Au ptima spatiosa, habens in latere Orientali Hortum D. Abha- ΙαPraesteti: tis, cum Fontana & statuis: in meridionali aedes novas Aulae Ραον seu . secti, cum Molendino, Pistrino, aliisque ossicinis opificum, quales & in lateribus caeteris exstant, praeter Equile D. Abbatis. viii Ed IX. Abhinc acceditur ad Aream octavam, nonamque,ubi quaterno ubique atere, praeter Villici domum, stabula pecorum cornigerorum erecta sunt opere caementario. ubd si viam postia
72쪽
posthaec centenis aliquot passibus per agros & compita in meridiem prosequaris, denuo Piscinam grandiorem praetergrederis, Piscina devenisque tandem ad AEdiculam ligneam, quam Fonticulum Fontieu. appellamus ob limpidissimam & frigidissimam aquam, ibi e rupe iv prosilientem. Deinceps verti vallis nostra, amilla latitudine ac planitie sua, angusta simul ac montana efiicitur.
I. Ella haec Fabrica, secti undique lapidis, in quam struen- dam Anni prope octo & viginti intumebantur, admirandae molis est opus, Artis VeteriS monzmentum egregiuma uighiitidosiumtusque sere regii testis, & etiamnum Caelo propitio. aedifi- eiu Geo cium iptum quod spectat, si Turrim exceperis, talis est, qualis N di initio surrexit. Serenistimi verti Conditoris sui, Ducis nimi. rum Fundatoris pia ossa eadem die go. Novembris Anni ra3α qua DEO, DEIparaeque sub titulo Virginis Assiimptae dedicata fuit, moestissima solemnitate recepit. Formam Crucis refert ad imitationem Archi-Coenobii Cisterciensis in Gallia. Longa est Orgiis octo & quadraginta , sive pedes Geometricos Viemnenses octoginta octo stupra ducentos. Latitudo ejus explet in Cruce orgias unam & Viginti, seu pedes supra centum sex & vicenos. in altitudine numerat orgias duodecim, aut vero geo Detricos pedes duos & septuaginta. Navis triplicata est porticu, medi2, altilsinita, caeteris humilioribus: Presbyterium verb unis Ambularetidique liberum, quaterno ambulacro circum undique stipatur. Universa autem totius Ecclesiae cubilia, sive testudines omnes arcubus acutis varia altitudine concameratae, triginta grandibus,& minoribus duodecim columnis inuituntur. Fencitrae omnes, Columnae. ut in Gothicis AEdificiis usiavenit, opere vitreo maxime varii φRςst vivique coloris, innumera praeterea figurarum atque imaginum copia constabant: quarum tamen hodie solummodo nonnullae,
vel integre, vel suprema duntaxat sui parte, hac specie supersunt: reliquae amplioris lucis gratia vitris puris hodiernis includuntur. Pavimentum Vetus e tegulis erat, hodie lapidibus instratum est. In summa tecti altissimi acie nonnullarum ferarum sylvestrium imagines vlluntur in signum, conititille hoc loco olim Domum
Fore stariam, ut ajebant, Principum Terrae, sive Diversorium, FeraeSylv in quo morabantur, si quando Venatui Vicinis in ibi vis ac montibus indulgerent. ne. II. Turris humilior pro more ordinis ab antiquo imposita Turris no fuit medio tholoCrucis Ecclesiae, & mediocribus tribus Campa. nis personabat. Quoniam autem vitium tandem ferebat aetatis, k Reverendissi D. Abbate Sigismundo Braun cum initio Seculi Eastorum Campililiens. Am I. B curt
73쪽
currentis dejecta est, ejusque locb Turris celsior Oruatiorque. cupro intecta, Fronti Ecclesiae superstructa fuit, aere gravi, Megregie harmonico, quinque Campanarum ex ea suspenso. Hacchohu, praeterea sub Turri, erem pergula perampla, Chorus aestivus superior. adornatus est: quti minus per Supplicationes publicas peregrinantium Cellensium, quae cantibus & orationibus populi, nec infrequenter tubis pariter ac tympanis perstrepunt, ossicium Divinum Religiosorum statutis horis psallentium perturbaretur. Campililio III. Placet & hoc pariter advertere, Campi lilio Seculis pro..'- . Xime anterioribus apud peregrinos nomen Rubri Monasterii paς Moia'. ii sim adhaesiste, eb, qudd olim omnis Ecclesia, & pleraque AEdi-
QMςRt ficia regularia, rubro colore ad calcem admixto, tincta fuissent, pictisque lineis ad formam lapidum quadratorum discreta, forte, dum recens ellet, non ineleganti, sed emortuis deinceps coloribus ingrata admodum amoenitate. Hodie dealbata omnia: calce tamen forsitan decidente rubra Vestigia, coloris sui tenacillima, facile adhuc apparent. Libet jam porro Templum omne breviter circuire, quoque sit hOgie ornatu, innuere potius, quam historice edicere, pleniori narratione ipsos in Fastos dilata. Neque ad 4 umulos, ac Lapides Sepulchrales hoc loco haerebimus, exacte in Appenice L. Tomi III'' uno cumulo describendos. Initium a fronte capiemus. Por prin- IV. Quamquam itaque Frons Ecclesiae Turrim novam si athiiqui sibi impolitam hodie scistentet, Porta tamen Ecclesiae princepx, ikprimige- antiqua, &primaeva, opere Gothico, secto e lapide, variis vero coloribus laevigato, fabricata, adhuc illaesa persistit, columnulis quatuor & sexaginta rubri marmoris, gemino ordine sibi super. politis, ornata, primumque, quod in oculos ingredientium in-
Portami- Currit, Venerandae Antiquitatis monumentum. Porda minor,
se . quae a dextris est, eadem specie veteri prostans, octo hujusmodi columnulis vestitur magis, quam fulcitur. Consimile deinde decus ipso in Templo soli camerae fornicatae Fresbyterii adjectum est, ubi pares columnulae duae stupra triginta in numerum veniunt.
Au, mi v. Templum introgresso, praeter universae fabricae maximam gnificus amplitudinem, primo insuper conspectu satis magnifico subj.ώ, . ΝaVi Ecclesiae se hodie offerunt quinque Aldaria, Cathedra prae-Mciitum. terea, & organum, nOVi operis omnia, Vario e marmore, sed
potisIimum nigro, additis ornamentis & Statuis, quibus aurum non parct: inductum, pretiose elegantcrque constructa. Quo. rum marmorum Lapidicinae sub moderni tandem Reverendiss. D. Praesulis CHRisosTOMI benedicto Regimine in vicinis Mona. sterio Montibus retectae, copiam ei quasi divinitus contulere, decorem Domus DEI in Campo nostro quotidianis incrementis
74쪽
extollendi, cumque veneranda Fabricae Antiquitate novum odinamentorum splendorem jucundo connubio eoque gratissimo conjungendi.
clesiae columnis dextrorsiam laevorsumque applicata, SS. Aposto Γ 'ilis, Martyribus, Virginibus, & peculiariter D. Annae dicata sunt. Reetesii. Quintum in dimidio navis medium occupat, εstque S. Crucis tquod ne Summi Altaris conspectui nimium aliquando obsit, Stipitem duntaxat habet Altaris elenantem e marmore nigro, ornamentis inauratis decoratum, cum caelatura artifice Alaba stri in fronte, quae vicem Antipendii subiens, Christi agonem in Monte Oliveti repraesentat. Imposita est huic Stipiti Tumba marmorea nigra perornata, & ipsa auro fulgens: in qua integrum Corpus S. D ini Martyris, veste Romana pretiosa indu-Corpus tum, recumbit, perque tabulam Vitream, cratibus habtilibus inauratis munitam, ab omnibus consipicitur di cujus in hoc Sepulchrum gloriosum translatio solemni cum supplicatione facta est die ra. Augusti An. I 36. Super tumbam Crux Dominica
consurgit, adstantibus Matre Virgine dolo rosa, & Dilecto Drumini Discipulo.
proximus, adhaeret Cathedra magnifica e marmore nigro, quRm Citheis i. suis locis ornatiorem reddunt ac pleniorem celaturae perartifices
ex alabastro. illustriora Melliflui Parentis nostri , & propagatione Patriarchae, Divi scilicet Bernardi, facta redhibentes. Cujus etiam imago grandis tholo Cathedrae insistit, auro Obducta, & ingenti fulgore circumdata , pedibus vero subjectos
haereticos, quos Ore ac scriptis ConfutaVerat, Con ulcanS. Laevae ex adverso Templi columnae applicatum est organum gran Orginum de, Paris per omnia, quantum res tulerat, materiae, formae, a que Ornatus, demtis caelaturis: cujus in cnolo eminet Propheta
Regius David cum psalterio fho. Ad pedes ejus cernuntur ho- Iocausta & victimae pacificae, vituli nimirum, subjecto igne
Parte anteriori, quae Praesbytreium respicit, subsequitur Chorus. Ubi hyeme psallimus : quon licet utroque ex latere dividae Columna grandis Ecclesiae intermedia , utraque tamen adusque Chori altitudinem nigro marmore Vestita, ambas cujuslibet ' R teris alas venuste sciteque conjungit. Stalla, sive loculi psallentium, gemino ordine supra se structi, numero sex & quinqua. ginta, opere ligneo hodierni moris pelliculato, diversis colori. ibus infecto, staneisque ductibus incrustato, non vulgari artiicio fabrefacti, elegantem sane speciem praebent: quam imagi- Eastorum Campitiliens. gom. f. B a nes iqitig d by Cooste
75쪽
nes & ornamenta in apicibus Chori conspicua plurimum adaugent.
IX. Finita interim cum choro Templi etiam Navis, Cru. rholvs M-ci, ac Praesbyterio, per motum conjungitur, quatuor grandibus Colossis siussultum : quippe qui olim Turrim quoque sinstentare debuerat. Hos totas sibi oppositos totidem Coenitaphia marmorea DD. Abbatum nostrorum justa parique alti.
x diesbyterium gradibus duobus marmoreis elevatum, Zi ui aequalis caeteroquin cum Navi Altitudinis, octo peculiaribus columnis humilioribus sustentatur, novemque arcubus omni ex parte aperitur, necdum autem ornatum : cum Arae principis locum subeat grande Tabernaculum ligneum, operis quidem sculptorii multae industriae, jam verti prope a seculo conditi. Cum al- AN PriR- to fanone sericeo desuper pendente. Arae tamen nOVae landa- ρῆ ' menta jacta jam sunt, ejusque bases infimae nigro e marmore plurima sui parte elaboratae: quae sorte jam starent, nisi temporum horum saevitia praestationes pecuniarias tam ingentes flagitare: Ante Aram hanc videre licet Tumulum erectum marmoreum Tumulus Serenissimi Fundatoris, de quo alibi.
yi - XI. Caeterlim quia in hac Ara principe quotannis in gemis. Citiei, no fello tam inventionis, quam Exaltationis S. Crucis, publico ti ul/, cultui exponitur insignis Particula salvifici Ligni Dominici,dhm eYpo commoda hoc loco occasio nobis enascitur, hoc de Divino Thenitur. tium nostro nonnulla verba faciendi. Eundem Serenissimus Fundator noster, a Baiauino L. Imperatore Constantinopolitano pridem augusto dono acceptum, sancta in nos Munificentii contulit An. I 2I, ut Ortio noster accurate adnotavid Crucem haec Partictila redhibet bis immis Iam ad modum Crucis Patriarchalis. Se entum princeps longitudine quatuor pollices transVersos non penitus explet: latitudo unius pollicis est, erassitudo digiti unius. Prima sanctissimae hujus Particulae Capsula vetus argentea est, alteri hodie ex auro puro paratae imposita, sub Operculo ejindem metalli ampliore, undique in iudicis delinente: quod gemisis pretiosis, & instrumentis Dominicae Passionis, opere liquatorni estigiatis decoratum, in me dio sui Particulum ipsam, integra niignitudine per chrystallum videndam, demonstrat. o. , Xll. Inserta sunt autem haec omnia grandi Cruci argenteae, ejusdem pariter his immissae, auroque inductae, sed & ornamentis perpe-ι hi , tuis, & nou parvo pretiosorum lapidum numero resplendentit quae semitertii pedisGeometrici altitudine assurgit. Pedem ejus exornant quatuor shuta operis liquatorii, quorum duo cordium formam, caetera OVarum repraesentant, symbolicis imaginibus
78쪽
decorata : quib is praecipue ad Lignum salvificum . praeteretiverti ad Insignia quoque Seremsis.' Fundatoris donantis, Reverend. ' D. Praesulis hanc Thecam novissimam apparantis, &Campililii hoc Thesauro, qui omne pretium superat, beati alluditur, additis epigraphis Chronosticis, Annum Thecae novae consectae indicantihia, qui erat Christi MDCC XXVII. XIII. Primum itaque Scutum omni area sua rubens, ita Symbola tamen, ut maris formam lenibus procelli referat, fascia alba πη μ' per medium dividitur, cui corda complura juxta se posita in. scribuntur. Simulat Loc corpus symbolicum Arma Austriaca Ducis Mecaenatis: epipraphe Verb sequens illud ad animarum nostrarum Lavacrum languineum, quod nobis Redemptor noster E Cruce alluderat, mystice innuendum determinat. -- perscribitur namque:
Alterum Columbulam habet Noemiticam , Olivae ramusculo, quem ore desert, gestientem, & aera jucunde secantem, qualem& Rev. D. Praesul in digma assumsit: quae verti pacis, per Salvatorem hominibus redditae, nuncia hoc loco existit, sic innuente hoc metro adjecto:
Tertium secratissima quinque Vulnera in Cruce pro nobis Re. demtore suscepta ostendit, quae sanguine pretiosis ubertim destillant in tria Lilia infimὶ succrescentia, qualia Campililio in insigniis florent, hic porro caltas animas innuunt, inter quas, tanquam inter Lilia, Divinus hic pascitur Sanguinum Sponsius. Lemma iste habet:
Quartum tandem, ceu Clypeus VotiVus, cordisque, cujus speciem resere, vocalis Interpres, sequenti Inscriptione rem praesentem ad posteros tradit:
SALVIFICAE. CRUCIS. PORTIONEM.
79쪽
Honor hi ius sacrae Particulae apud nos.
XIV. Exactam totiusΤhecae,Particulaeque imaginem aeri imsculptam vides ex adverso.Quemadmodum pored pretiosum hoc Depositum nostrum, pro quo DEUM aeternum benedicimus, in supradictis Festis S. Crucis mox a Vesperis decantatis univerissus Conventus supplici Olculo veneratur : ita etiam adventantibus subinde Sacratissimis Majestatibus, vel Cardinalibus, aut Episcopis, solemniter deosculandum desertur. Quod sacri favoris geaus omnibus pariter per aunum Hospitibus, id rogantibus, immo & integris frequenter peregrinantium Communitatibus, cum plurimo sensiu pietatis eorum, animique solatio, libenter indulgetur. Attalia XU. Sed excedendum tandem Praesbyteri θ: quod si inte e , E, F ., frequentes humilioris jam testudinis, quatuor porticus aperien-hyterium. iis, columnaS circui Veris, nova quinque Altaria offendes, e ligno quidem, marmorum speciem referente, fabricata : sed quae mile sua, artificio, auroque liberaliter inducto, non parum elegam
tiae pollident. Dicata sunt DEIparae Virgini Immaculatae, SS Michaeli Archangelo, Joanni Bapti itae, Benedicto, & Bernardo XVI. Lateri dextro Ecclesiae Septentrionali adhuc sub Na. vi adhaeret Capella S. Gesaris, olim fundata per Illustriss . D. Visretam Comiti stam de BDisperch: quae hodie novillima
duo Altariola habet, unum Sepulturae Dominicae, alterum S. Joannis Nepo mucent.Cornu verti dextrum Ecclesiae claudit aliud
Sacellum, quondam D. Adiatiritii, cujus ibidem Altare etiam. num e latere existit, Fundatoribus Dominis deripet Hodie verti dicatum illud est, & quodammodo proprium Archi. Con- fraternitati Iosephinae, apud nos ante Annos jam nonaginta per Rev. D. Matheum Ili. Abbatem, cognomine Riameis, excitatae, ac longe lalsique per omnem Europam diffusae. Unde Ara illius princeps, aliquot ante annos elegantissime strum, sancti Lsimas tres Personas JESU MARIA JOSEPH pulcherrima specie
sistit, teneraque deVOtione non modo domesticorum, sed & infinitorum quoque peregrinantium totis aestatibus frequentatum
ubi & Caesareae Majestates stupplices, quae nomina sua huic Sodalitati dederunt, apud nos subinde transeuntes, Divinis intersunt.
80쪽
Hujus etiam amplissimi ac devotissimi Caetus Rectoribus & Of.ficialibus debentur Imagines quamplurimae, aequali omnes magnitudine & artifici penicillo, per omnem Ecclesiam suspensae, in quibus universa sanctissimi Patriarchae, Christique Nutritii Vita pio intuentium spectaculo repraesentatur. Coenotaphium marmoreum mox laudati D. Praesulis Authoris dictae Constatemnitatis proxime ad Sacellum conspicitur. XVII. Sinistrum tandem Ecclesiae cornu ex adverse Capellae hujus Sacristia concludit, paramentis, & sacra omni pro λςxisi . Ara suppellectile aflatim instructa et pone quam Scala prolixa marmorea ad superiora aedificia regularia ducit.
Fabrica interior redificiorum Regu
larium. I. T Atus meridionale Navis Ecclesiae, qua superilis finiti
L. Ostium aperit, columnulis duabus marmoreis fultum, ad Ambitum regularem inferiorem, quatuor laterum aequali. imbit um, quorum quodlibet longitudine duas & viginti orgias explet. in . ' Area intermedia, numero decima, Hortulo florido orna. ponὶΕctur, & Aqua saliente. Universus hic ambitus primigenius, Sy β' atque a fundatione superstes , quadro undique lapide structus est, quem insuper Anterides, sive Erismata, i. e. Fulcra perpetua extimis in lateribus ad plurimorum seculorum aetatem ferendam Confirmant. Fenestrae ejusdem omnes Gothici mo. ris, Templorum ad speciem arcuatae, triplici fornice ubique discreta, vitris praeterea varii coloris, diversissimas in figuras apibtis, subobscurae fuerant: modb autem, relictis duntaxat nonnulis hujusmodi vetustatis reliquiis, tabulis lucidis illustrantur. Pa. rastatae, inter quas hae fenestnae ordine perpetud sibi siccedunt, secto omnes lapide, sortissime constant, columnulis insuper rubet
marmoris tanto numero eXOrRatae siunt, ut earum universum
per ambitum decem supra sexcentas altitudiue quatuor pedum numerentur : quae res, dum nova erat, magnificum indubie spectaculum praebuerit. II. Mox ad ostii ingresIum superest Ara parvula pervetus, ad quam olim quotidie pro illustri Familia Veteri DD' ' de Ho- Atanno ahenberi pone sepultorum, per constitutum a se Sacerdotem non de Hohenis Regularem sacrum sundatum fiebat: uti & adhuc unius e postremis de hac Stirpe, nimirum Domini Eriderici de Hoheiseu mi λι
Τumulus elatus, artifex, multumque Curiosus, ex adve sci conspicitur, pluribus alibi illustrandus. Sub medium lateris Oriem talis