장음표시 사용
331쪽
tam magna procella satis in caeteris debaechatat eoioniblis,in Siciliam demum cum horribili ho- minta strage, cum extrema familiarum pernicie , cum urbium vastatione, cum crudelisiima Christianortini Cmnium proscriptione defertur. Quid plura decernitur ea prouincia omnium ubertate frugum inlignis , populi Romani horreum prope lii biirbanum, homini turpis limo , atque is spaucis flagitiosissimo Quintiano. Is, acceptis ab Imperatore fascibus, ratus opinor, secures illas in bonorum caput , in ipsiana innocentiam sibi datas: quorum non insidiatur sortunisi quorrum pudicitiam non aggreditur quorum salutem, ac vitam per summam crudelitatem non
extinguit λ Ixcitate Siculi, excitate , si potesta ab Inseris Dionysios illos, Phalarides, Agathocles : &, ne quem desceretis eorum,qui prouinciam istam compilarunt surtis , contaminarun libidine, omnium ordinum caede cruentarunt, Praetorem impurissimum , ac post homines natos importunissimum Verrem reuocate. Dice tis ab uno Quintiano Instilam vere direptam, ab ijs custoditam,& conseruatam fuisse,a inimitano spoliatas prouincialium domos, ab ijs ornatas, atque amplificatas, ab hoc funditus euer-m, ab ijs conditas urbes, compositas ciuitate1. Idic ergo nouus in Sicilia cacnisex,cum tota In.
sula non lustrandae prouinciae , sed praedandi. caedendi, libiduus expleadae causa vagaretur,
332쪽
Catanam xenit, nobilem urbem: ibique, ut erat selertissimus, de Agatha statim edocetur. Ne inulta: Virginis eximia serma,paratus,proiectus que ad omne malum facinus lismo sic incensus est, ut eam conseitim per lietores achersiti iusserit, ac iudicio silli. Hic multa de se ipse, multa de Augustorum potestate,multa de Virginis elegantia praedicare : per ambages, inuolutosque
orationis nexus obscoenam animi miluntatem ,
aperire ; opes, potentiam, ditionem, coniugium polliceri . Gratisiima sertastis oratio illa vulgarisbeminae sit, ac populari s ridicula, ct iocularis Agathae , quae humana omnia infra se posita sic ducebat, ut rem omnem silentio discuteret ostenderetque, ne deliberatione 'quidem digna esse,quae non modo. ab ipso Praetore, sed etiam a caeteris mortalium prima exilii mantur . . Quid hic in Virgine prius admiremur, Auditores lprudentiam ne, solertiamque singularem, quod insidiatoris vel baierplexa, hoc eis thyrses impuros, pampino contectos, Eu hedera, illo silentio,quasi callidissima corporis declinatione vitauerit An animi celsitatem, quod infinitas pro
pemodum opes, aurum, gemmas, margaritas,
quarum splendore moderatisiimus quisque faci-lς capitur, stante animo, atque incredibili cum elatione contempserit λ An constantiam, quisdmollissimis illecta blanditijs, tentata minis, oppugnata promisiis inconcussam retinuerit tmentem
333쪽
tem , & propos tum interrita conseruarit λ Ansortitudinem l quod quem armatae copiae metuebant , quem tota prouincia Vereretur , eius imperium duxerit in mininus , ac diuinae posthabuerit voluntati . An denique pudicitia Iruis , quod spontiam, primarium virum,Romanae nobilitatis facile principem, Imperio , ac fascibus Ornatum , non animo solum, sed eo silentio, hoeeli illa significatione libera, quali lutum, ac coenum , quasi pellem , ac flammam continuo sitavcrsata λ Haec vero si admiramini, Auditores, ea, quae dicturus sum, multo sit spiciatis maxime necesse est . Aphrodisia erat famosissima eo tempore semina, pes imis impudicitiae disciplinis ita consormata, ut facile mores versiaret alienos, abditos, atque arcanos rimaretur sensus, fictis pro re nata lacrymis, aut composito risii animos impelleret, avocaret, inflecteret, tractaret denique pro libidine, atque arbitratu . Huici vittir impurae meretrici molliendam Uirginemrradit amentissimus lyraetor, ratus , nitrat es tam asperum , nihil tam ex omni parte munitum , ac firmum , quod eius oratione mitigati, concuti, labcfactari non pollet. Sed errauit,ac vehementer errauit. Illa , felix antea semper, R laeta successu, tenebitur tandem aliquando , atque ab una Agatha deludetur improbitas. Nam callidis vexata lenocinijs, atq; in impudentissimum illud adducta gymnasuta tantum abest,
334쪽
abest, ut artificio, ac blanditijs infestissimae ma . .giitiae succumberet, ut aduersiis nouas 'machi. nas, uis, ac λrtioribus se propugnaculis communiret . Nullae saltationes, & chori, nullus investitu luxus, nulli planὸ ludi, ad quae quotidiano conuicio inuitabatur, potuerunt unquam eius salutare consilium a proposito dimouere . O Uirginis constantiam inauditam, o Praet ris audaciam, o cupiditatem omni saeculorum
menaoiia detestandam i Quod in illa prouincia
nunquam ante Tyrannorum dominante erudelitate, fuerat auditum; ad Agathae seperandam castitatem in summo rerum otio, ac pace florentistima , Romani Praetoris temeritate inuentum est . Quae tormenta nest exeogitauerat unis
quam Dionysius, aut Agathocles, ad frangendam Agathae constantiam in temperato Roma--γrum Imperio Quintianus excogitauit. sed frustia excogitauit. Potuerat enim Aphrodisa illa de multis iam ante triumphare: sed ab una tandem Agatha detectis fallacijs , machinis deiectis omnibus, pulsa , & stiperata est. Multos quidem rebus aduersis inuictos voluptatum illecebrae , deliciaeque rice uni; Agatham in
omni vitae parte conflantem,non Syrenum cantus allicere, non cupiditas fcctere non aetas illa florida, e vitae eonflantissimo tenore depe lare potuerunt . Multos, quos atrocissima Ty- Iannorum tormenta nunquam viceiunt, oratio mon
335쪽
mollis , ac tenera de ilatu mentis eiecit, atque ab instituto vitae cursu turpiter auocauit; Aratha propositi sui gubernatrix immobilis, sempersedit ad clauum , contemptoque scortortim ludibrio, non de monstris solum, ac surijs ; sed de ipsa impudicitia, quae surias omnes,ac monstra serocitate, ac turpitudine facild stiperat, tandem aliquando triumphauit. Herculem ab antiquis accepimus ita tortitudinis flaude caeteris prae-stitiste, quos heroica illa tempor procrearunt , ut quaecumque,vel audacter susicepta, vel promota constanter , vel admirabiliter ad exitum perducta diceremur, ea ad Herculem relata eL se videamus uniuella. Sed quae sortitudinis illa ratio Deus immortaliSiceitare cum bestiJs,rapa, icissimas attes sagitta configere,mostra omnia tot iere, strui os auertere, mari denique ipsi termi- nos, ac cancellos circumscribere 3 ad extremum verb,quas. triumphus pro re tam bene gesta peteretur, linidini se tradere , ad laniscium compelli , tractare colum , de calathos inter . seminas : pellem, & clauam cum fusis, ac palla dis olori commutare Ibi qui pacato H fuisse in orbe eotirmnis,
Nihil ergo ad nostram hane . Quas enim illa seras , quae irraonstra, quos fluuios, quae maria non vicit, cum de libi cline , de voluptate, de callidistimae seminae lenocinio victoliam teportauit l
336쪽
tauit Sed nimirum praeceps est in scelera nid talium animus, & flagitium flagitio gradum facit, non termiuum obi jcit cupiditati. Hac enita, ignominia per luis vehementuli me Praetor,tra. ad cupiditatem accedente, castillimum virginis os, quo. Illa saepemimero morialibus concilia
uerat Deum, acerbissime. contundi , . R substi diis fidicitiarum; vinculo manibus, in equuleum stupendi, graui simisque verberibus caedi iuber.
.id hic dico candentes laminas i quid faces
quid ungues, uncosque ferteos undique color ac membris illis per silmmam inhumanitaten simpactos Quae utinam innocenti tandem aliquando finem afferrent. Cur enim sit finis' tam patuo supplicio insatiabilis illa crudelitas exple ri non potest. Quid igitur ' Ubera ipsa curix acerbissiino. cruciatu , ab incorrupto pectore conuellit immanissimiis praedo: ut quae homi nis ad facinus improbum anhelantis libidini subducta fuerant, insanientis Hrofena, ac rabiem satiarent. Libet hic poetice quidem, sed vere'di cere, sectam illo vulnere fuisse vi iginem Apatha quas sortiorem Amazonem, multoque magis ad bellum, atque arma tractanda leuiter,expeditani. Ac videte, obseero, quanto bellicosior euaserit quanto sortior. Vberibus, ut dixi, crudeliter exectis,oblcurissimo iam carceresepta erat, cunet diuinitus impulsae repente sunt fores, perterrefacta cuilodia s Giata Virgini vulnera, reddita
337쪽
aletudo , facta elabendi potestiis, oblata salis, t tamen, o contantiam , o religionem , ae fi- lem. Illam ipsam salutem, quam sibi diuinitiis lifferri intelligebat, cum postremis aerumnis , um acerbissimis cruciamentis, cum teterrima aetorie. commutare non dubitat. Quin voce
stagnifica vitam aspernata: facessat inquit a me urpis iuga: minus honesta salus ab hoc animo epudiatur. Ipsum pectus hostis petat: fiigiei is terga non viderit. cadam in vestigio intergnes, & gladios, inter confertissimas hostium icies, ut decet Virginem Christianam. Et d 3itabimus nos virum extirpatis uberibus haee mamn animosior euaserit, atque valentior nimuelo,non tam Hippolyta illa historicoriunitteris , Schoetarum celebrata carminibus eum,arbaris, efferatisque copiis,non laincumaero- issimis belluis, quam haec cum ira, cum cupilitate Tyrannorum, cum improbissimorum ho-- 'ninum superbia dimicauit. Triumphauit quialem Hippolyta de fortissimis tutionibus pluri-i 'nas etiam urbes condere potuit ; potuit Euro- 1am pene omnem instructo seminar si agmine 'lebellare . Sed postremo res tanti non intrita jque compendij uno pene momento corripitur. . 'Tanta enim virtus ab I Iercule,hoς est ab homia te cupido, ac voluptario, expugnata pudicitia, i iliperatur. Agathae, Agathae tam ampla, spe- , flabilisque constantia fuit, ut victis animi cupi-: la ditati. s
338쪽
ditatibus, quasi monstris immanissimis , ad ex 'tremum de im etiam Hercule , hoc est de Π- ranno crudelissimo triumpharit . Venio igitiit ad hunc ipsiim triumphum , vltimum vitae ctum , in quo sortissima Virgo ita' se tractauit ,
Ut eam decebat , quae caeteras tam horribilis tragoediae partes , summa cum omnium admuri ratione peregisset. Rogus imperio Praetoris ac eenditur et sternitur prunis, ac testulis ardentiribus: ferreis uncis eo pertrahitur Virgo , atque acerbissime omnem in partem volutatur. Vnus
hic restabat, alijs superatis iam hostibus, domorte ipsa triumphus: qui prosecto successit exanimi sententia. Nam cum illo incendio extingui non posset , ex ardentissimis erepta flammmis iterum compellitur in foedissimum care rem , ubi statim manibus , oculisque sublatis inicaelum , Deum, ac Superos, intermortuis compellans vocibus, e trauit. ut intelligeremus animum illum beatiminum in crudeliti ima laniena e corporis tabernaculo 'egredi noluisse , quod vellet amplius cruciari: e Praetoris cui odia libenter, ummaque sua sponte in caminium emigrasse , qudd vocante iam Domino,nois haberet amplius quod pateretur. . Sed . Virgine sottissima vitae finem inueniente, nulliun inuenit finem oratio mea . Naiis
caeteri, quorum facta laudamus, satis habent, s
339쪽
de vita sancte , innocenterque tradlicta , si de morte fortiter obita commendentur . A atl1 setiam sic cundum obitum , & quidem multo maxime vult praedicati . Quis enim ea benefici vis longe plurima, & maxima, quibus ipsa non Catanam modo patriam , verum etiam prouinciam totam frequenter ornauit, omittere possit ; nisi qui velit praecipuas tantae virginis laudes per inertiam, impludentiamque silentio praeterire ld e appello Sicilia, vos oppida, vos tecta , vOS , inprimis, Agathae municipes,ac populares. QuOties enim a vobis de Mauris , ac Saracenis, quoties de Gothis, ac Vandalis,quoties de barbaris alijs nationibus infesti si imis Agathae patrocinio , cst reportata victoria Illa, illa videlicet Virgo, ubi primum rebus humanis concessit, mortalibus cpi idem uniuersis, sed vobis in primis
Vivere coepit, ac patriae . ut merito traditum sit,
inter Iussa Virgini persiquetida, Adolescentem humana specie augustiorern repente colpectum, pompam antecessiille funeris , & tabellam quasi triumphi sticulum his insciiptam, & contagnatam verbis circumtulisse, quae Agathae triumphanti iustos sene titulos. N cognomen imponunt. MENS SANCTA: NOLU TARIA : HONOR DEO. PATRIAE LIBERATIO. Qii is enim Cretici, aut Macedonici melius, quam Agatha
340쪽
. Liberatoris patriae sibi nomen comparatiit' Eius incendij inihi venit inaraentem, quo saepe Ca- ana , caeteraque oppida Catanae circumiecta coiis agrassent, nisi praesto tam magnae Liberatricis auxilium adfiiii et . . Sita est Catana ad ipsas Aetnae radices : quem montem a flammarum globis , ignitisque laxis, quae sursim sidentidem evibrat, Vulcani Regiam poetarum fabulae nominarunt. Hoc ergo monte, quae gignendi, enutriendique intus ignis naturalis se .lo vis insita est, flammas longe, lataque fundente, ac toto pene conflagrante ς Catana, ut est
subiecta, ignibus illis obtesta , cineribus quoquesiperissa , saepistime quidem trepidauit: sed saepistime implorata Virginis ope, omni plane non ibium periculo , sed ipsa etiam periculi sommidine liberata est. Illud nominatim tradunt , Aetna sic insistenter aliquando Iesse: uescente, ut ignis initar incitati cuiusdam amnis in planitiem excurrens absbrbere Catanae moenia,tecta vastare, populari agros, urere, corripere, excindere velle omnia videretur, ciuitatein totam aditumiillim Agathae confugisse . Hic clues, cum
patriam, aras, soco'hie Virgini commendassenti serico eius velo, quod religiose seruabant, arre pio, atque in contum subtao,explicatoque qua, si vexillo , eontra debacchanteS ignes, o porti erumpunt. Quid multa loco uent, vertunt
