장음표시 사용
301쪽
manae Reipublicae parentem, me Cori- stantinum, perinde quasi cum Apostolis , qui eam fundarunt, Imperator ille conserendus esse vidfatur. Sed si diligenter , ac penitus inspiciant id , quod ego breuissima sum oratione
complexurus , non aliud eum verius , quam parentis nomen promeritum fuisse cognoscent . Possem hic ego appellationis causam in Constantino contemplandam proponere si minus eam.
dem , illi certe persimilem, quae tam glori sum Apostolis,nostrae Religionis auctoribus nomen imposuit , nisi ad aliam ipsi plane peculiarem , ac propriam sellinaret oratio. Nam quid. est, cur Apotholos potistimu Religionis Christi . nae parentes, & vere dici , & este iudicemus ,
nisi quia Religione toto terrarum orbe circumferenda , effecerunt , ut hominum permulti a Deo parente optimo in filiorum numerum cooptarentur J Atqui si diligentius ad calculum
v anda-res sit, haud scio quis nam ea de glo ria ita cum Constantino certare possit, ut verbis , ex illo, auctoritate, causam pluribus de-: derit , cur noua sitsciperent sacra , notios indu rent mores, & vitae ratione commutata, quali de integro in Chrillima Republica nascerentur. Ita enim hanc prouinciam, S susiceptam, S tractatam esse ab illo Imperatore scimus , ut vel
nullos , vel paucissimos habeat in eo studio pa-xes.Legittis sine dubio,atqjanimo vestro coniecistis
302쪽
cistis quanta iacta sit ad rem Christianam acces sio, cum oppida, municipia , prouinciae, regna
terrarum uniuersa, eum,cuius arbitrio regere
tur omnia, Christo Liberatori iam addictum , esse intellexerunt. Vox est enim Poetae pro-l babilis, atque omnium plane sermonibus usilr- pata, ad Regis exemplum fingi totum terrarum orbem , genteique componi uniuersas ad sui simulacrum Moderatoris . Quod cum in caetera vitae ratione,tum inReligione ipsa procuranda sic verum est, ut qui populares, alios':
Rege non ante continoto, nouis imbuere cone - .li tur sacris, is non dicam praeter rationem , ac frustra, sed grauius & cum spe fugis omnino minore conari, ac laborare videatur. Expone re facile non possiim quanta cum alacritate, atque ardore studium λpostolorum in euocandis ad Christum gentibus aemulatus sit religiosissimus Imperator, nisi orationem illam vobis in animum redigam, qua Senatum, PopulumqIRomanum in publica concione grauiter appella, tos ad nouam,hoc est veram,& nuper a se sitsceptam religionem concitauit . Orationis credo summa capita tenetis, Auditores, quae neminis . Christianis litteris, vel leuiter i. abuto nota non sunt. Veterem abij ciendam esse stipeistitionem, in detestandos, atq; execrandos Deos ue auctorem , ac procreatorem uniuersitatis Patrem, Christum
eius Filium iam inde usque ab aeternitate Deume Deo
303쪽
E Deo, certo temporis limite factum hominem .ese colendum ; templa omnia vanis consecrata Dijs cum priuato ipso Sacerdotum iure tradi oportere Christianis, ijsque veniam dari, ut publice in toto Romanorum Imperio excitarent noua. quin etiam, ut planissime intelligant universi , adiecit inter dicendum Constantiniis, me tot gentium, tot Prouinciarum dominum , Regum ipsbrum Imperatorem Christo Deo manus
dedisse supplicem, Templum illi magnificum in
ipse Basilica mea positurus sum , atque ita terrarum Oibi significaturus, quem in caelo Regem veneretur is, qui rerum potitur in terris, Regesque habet in ossicio, ac potestate. Quae concionem hanc acclamationes consecutae simi, notiores videntur este, quam ut hac oratione mea debeant enumerari. Qui Christum pernegat Deum , pereat male. unus plane Deus
est , & is, quem Inaserator , quem ipsi colunt Christiani. Qui Christum non colunt, Reipublicae hostes, Augustorum inimici sunto . Qui Constantinum incolumem Reipublicae reddidit , ille vere sit Deus . Vitiant selicissime qui
Deum, & Seruatorem Christum venerantur. Dijs , claudantur templa, pateant Christianis ;Deorum sacerdotes Urbe pellantur. Iubete P
tres hodierna die, nunc ipsum urbe depelli. o iucundissimam illam diem, qua die Christus optimus nostrae Parens bbeilaus, qui cum dia
304쪽
ris , ae execrationibus urbe Hieroselymitana adseruile supplicium fuerat olim productus a stiis, faustis demum Romanorum acclamationibus mhanc Uibem gentium Reginam Senatu clarissi mo , ipsisque Senatus Principe praeeuntibus quasi genitim uniuersarum nomine aliquando exceptus,& caeli, tetrarumque omnium Im- perator est salutatus . O te Regum, atque Imperatorum omnium felicillimum Constantine i qui sceptrum istud auctori Deo redonaueris primus , qui Romanorum 4mperium vera firmatum religione immortale propemodum seceris , qui aureo isto diademate Christum caeli Re
geni, ac Dominum coronaris . Quos ergo cre- .
s atri Christianani Rempub. factos esse coib. .
. cursus,quot Senatores, ac Patratios viros Impe . ratoris ipsius secutos religionem suisse, cui tantia cum aninii, vocisque contentione ab omnibus est acclamatum ὸ Fuerat initio quidem infensior Imperatori senatus , populusque, quod repente Patribus inconsultis abrogasset veterem, nouam religionem adscivisset. Sed tamen de susceptae pietatis consilio in Curia docti, atque ad eandem ari ipiendam validissimistationuim momentis, & oratione consormata diuinitus abi eo inflammati, non factum approbarunt modo . f sed incredibili cum animorum conspiratione sit nit prosecuri . sic prorsiis, ut a concione in Basilicam reuertenti Constantino, uniuersia ciuitas ob- s uiam
305쪽
hiam estus a iit, & cum cercis,facibusque i quo a
summae approbationis, publicaeque laetitiae eettillimum indicium erat occurrere gratula,mida non dubitalit. Quid vero in sociorum urbibus. in prouincijs Populo Roniano vectigalibus, in Municipijs, in Coloni,s, in toto plane Imperio fictuini ab alijs eue arbitramini t Spe.
cia uni ne illi Constantium,spectabunt Romanos in eo testarum omnium I heatro nouas agentes partes ad rabundi tantum, atque otiosi l Mininae velo. Tot,tantique populorum omnium s oeperunt este ad Chriitianam Relisionem a Lehus,nuda ut urbs, nulla prouincia tuerit, aliae templis, arisque conseitim excitatis , non eunti
venerata sit, quem Impeiator S sibi, & suis vellae, ac decemeret Deum. Leguntur hodieque C stantini recens Christiani ad piovincias da tae litter e, an quibus, de stiam ille Religionem praedicat, & Omnes ad eam Oapeliendam enixe, ac vehementet hortatur . Quod si eius eductum pam habuit .vim, quam habete debuit tam ho minis oratio ini indiu Diuinitatis ad nouamgionςm accenti, plures in ditione Romanorum
fine dubio suisie, xerim, qui se Christo , atque Imperatori se hortanti ciniiungerem, quam qui superstitionem antiquam piignacissime, atque
audacillime retinerent . . Clum autem id ita sit,
dubitabit ne quisquam,parenwm Christianae jublicae dicem Coastantinuam a quo in tuiq
306쪽
Romanorum Imperio, hoc est, omnibus inciterris visa eis iandi Liberatori. Chrilla tam magna filiorum se les, atque posteritas i Praetereo multa, quae tum ad pietatem declarandam suam, tumeriam ad pelliciendos caeterorum animos Constantinus est rsecutus .. Nam, δέ
sanctistimas tulit leges Christianorum nomini salutares, ac gloriosas, & totos septena dies, quemadmodum periretus erat initiatorum initi tutum, apparuit candidatus, & templorum sundamentis, quae Regio plane simptu moliebatur, sua ipse manu principium fecit; & aureas Cruces , non modo in foro , ac vijs publice venerandas , sed in suo etiam ipsius capite is ipse sceptro, dominatus amplislimi signo, collo, gauit. Haec inquam praetereunda mihi est eideo, quia conlilium est ea eommemorare , quae illum multo maxime, planissimeque patentem Chriitianae Reipublicae sutile demon.
strent . Cernimus nimirum , atque admiramur
egregium hoc Ecclesiae summa cum pace regnantis Imperium, quo Romam urbium arcem ,
oppida munitissinia, agros , latifundia, poItus , Regna etiain, ac mrouincias amplissimas habet in manu , ac potestate e quae non pijs selu πω, εἰ religiosis hominibus eam augustiorem facim ,sςd improbis etiam , ac facinorosis reddunt incredibili quadam maiestate terribilem. Cerni-
307쪽
Luditores: sed si ea sensum ac rationem, ut I ui posent, haberent,quid aliud loquerentur, de raedicarent, rusi beneficium ita spectabile om-ibus, ac patens quem siri dicerent auctorena , ili uniuersae parentem Eceseliae Constantinum pHos enim parentes dicimus, aut hoc nomen sui mortalium impartimur, nisi ei, a quo ill satrimonia, haereditatesque perueniant ad po- eros, quibus lioneste vitam, ac existimationemicile tueantur φ Quanto haec cum studio Deus D mortalis liberali iiimus ille, ac munificentissi-aus Ecclesiae prouidit parensi Constituite vos, ullum in opibus, nullum in dominatione praedium esse is ei publicae Clitillianae . an nor arsiae res sacrae , vel 1brdibus obsolescerent, velnpioborum cupiditate diriperentur, quas non im paupertate, diuitiarumq; contemptu, quam sulti l S,opibusq; regere oportet, ac retinere Anon ipsa Christi Seruatoris sponsa pulcherrima ,
, caritura eslet ornam nitS,quae dotem amplicant, quae corporis sor mam, vultusq; speciem uilio faciunt auctiorem Accepit Ecclesia quiem initio ab illo ipse, ad quem deserenda erat, ,cupictissmam dotem, hoc est admirabilem re ludendi, obstruendique caeli potestatem . Sed, e dos illa nimis solitaria, & pro largientis opius, ac liberalitate parcior esse putaretur, addite tam amplae doti suere prouinciae, regna sile..didae urbes, oppida clarissima, veluti mun-
308쪽
dus muliebris, atque ornatus quidam Regius , adiecta monilia si int, gemmae,uniones, ac mar garitae . e si detrahantur, haud facile constituerim,quantum non dico potestatis,sed splen. doris, ae gloriae detraheretur . Iam vero imis probi ipsi, sceleratique4llorum hominum conatus, qui vel a Religionemvel a Pontificis Imperio quotidie per audaciam, temeritatemque deficiunt, qua ratione cohiberi, atque opprimi pos sent, nisi diuitiae suppeterent, S copiae, quae transfugarum iacile contumaciam frangerent squae iusto plecterent supplicio nocentes, quae
metu , ac terrore perculsos reuocarent in castra
desertores Quid illa Pontificis Romani maiestas prope diuina ' Quantis profecto,& quam multis imminueretur partibus, si opibus ijs, ae
Regnorum ditione careret, quorum beneficio apparitores habet,atrienses,stipatores,sentitium, ac sequentium turbam, equites, peditesque o . preciosam vestem, Regiam supellectilem, ac re liqua ex illo genere complura, sine quibus nulla gentium exterarum , certὶ dissicillima esset erga tam magnum caput obseruantia; nulla vulgi r uerentia,nullus pspuli metus ' An non Deus i se cum obseruari vellet a veteribus illis HGbraeorum parentibus, tonitru , ac fulgure stipatus, flammis in nube coruscantibus undique circumseptus, nimborum veluti satellitio valla- .
309쪽
nos ita factos esse mortales ut nisi splendore ab . quo luminis aspectabilis oculi capiantiir, animus
ipse veneratione , atque timore commoueti non
posses Sed fac ita consormatos esse diuinitus ani mos, ut sine petitis hisce a copijs adiumentis res
sacras. & rerum Lacraruna Antistites ea , qua par est, reuerentia colant. Adime possessiones agroIum , atque prouinciarum , adime copias omnes, ac dominatum ; intelliges illico adem- .ptum patrimonium omnium gentitura , orbis terrarum aerarium , perfugium populorum . Quoi sum vero dicet aliquis haec spectat oratio, quorsia mp ut Constantinus singulari commendatione feratur in caesum, qui Ecclesiam tarα amplo patrimonio communauit 3 Ita prorsiis :. 1ed tamen eum ita laudandum esse contendo, ut cum Siluestro, cuius causa sic disputamilS, ex conseratur omnis, & communicetur laus, Quid
enim egille dixerim tum Imperatorem ζ cuius Pontilax ille admirabilis non fuerit ei sua r,auctorque praecipuus Crudelitatem , setieritatem,veterem superstitionem cxuit Constantinus exuit auctore Siluestro , quem ad siti nouam institutionem diuinitus aduocauit. Infantiu α cruori balneo iam destinato, pepercit repent mutatu, mutauit eum,ac parcere iusΓr issem . Siluester. Prouocauit oratione,ac exemplo, perduxit innumerabiles pene populos ad Christi, Religionem ac Fidem prouocauit, agmen du-
310쪽
cenis, ac orationem:praeeunte Siluestm . Persadiani, as superstitionem exterminauit, iugulauit Christianoriim hostes,pacem,ac tranquillitatem Ecclesiae reddidit Fecu haec Siluestri consilio, atque auctoritate firmatus. Religionem iam diu squallentem in tenebris asseruit in lucem, atque in summo dignitatis fastigio collocauiti Siluester expedita , & patefacta viai, manum eius, ut ita iaceret, industriamque direxit . , Nihil demique ad Ecclesiae splendorem,atque utilitatem a s distantino factum eit, quod Siluestro, i si grati etiavelimus, tanquam auctori primo , ac suasori acisceptum referre non debeamus Quae cum ita sint, quem porro cum Siluestro comparabimus ex ijs qui sito studio ac labore promouerunt Ec-' .elesiae telicitatem ,& quasi pomoerij fines ad Avocata populorum frequentia protulerunt l. Si elaim . in eo genere tantum praestitisse .videtur Constretinus, ut cum Principibui illis religionis Clutilianae sundatoribus conserendus quodammodo sit , quid de Siluestro dicendum erit, qui non unam, aut alteram siuitatem, non hanc, audillam prouinciam,quantunauis amplam, ac finiκbus late patentem , sed Constantinum ipsiam . Chrtito,Ecclesiaeque subiecit, hoc est eum,quein
totus terrarum orbis secutus est : eum,cuius a rictoritate Christiana Respublica constituta, suhdam pax,firmata securitas, mucro depulsit si est, ill qui omnium ceruicibus ad certullinum inte