장음표시 사용
561쪽
Digestorum lib. v II. Tit. iiii
SI mulieri usus domus legatus sit, & illa trans mare
profecta,constituto tempore ad amittendu vnim ab- fuerit,maritus ver3 domo usus fuerit: retinetur nihilo minus usus, quemadmodum si similiam suam in domo reliquisset, dum peregrinaretur. Et hoc magis dice lumest,ii uxorem in domo reliquerit maritus . cum ipsi marito usus domus legatus sit. x x r I I. i D E M li b. x x v r. ad dum m. SI ager,cuius vlasfructus noster sit, flumine vel mari inundatus fuerit: amittitur vlasfructus, cum ipsa tiam proprietas eo casu amittatur: ac ne piscando quodem retinere poterimus usumfructu . Sed quemadmodum si eodem impetu discesserit aqua, quo venit, restituitur proprietas: ita& vsumfructum restituendum,di- Ecendum est. XXIIII. IABOLENus lib. ii I. opserim Labeonis.
Cuiu usumfructum horti haberem, flumen hortu occupauit. deinde ab eo recessit. ius quoque ususseuctus testitutum esse, Labeoni videtur: quoniam id soluperpetuo eiusdem iuris mansisset. sed ita id verum pu to,si flumen inundatione hortum occupauit. nam si alueo mutato, inde manare coeperit, amitti usumfructum existimo: cum is locus aluei publicus esse coeperit, nec in pristinum statum restitui possit. Idem iuris in itinere etiam actuque custodiendum esse,ait Labeo. de quibus prebus ego idem,quod in viafructu, sentio. Labeo ait. necs summa terra sublata ex fundo meo alia regesta esset,idcirco meum solum esse desinit: non magis,quam
stercurato agro. x x v. ν o M ν o N I V s lib. x I. ex variis limonibus. .
P Lacet vel certae partis,vel pro indiuiso usumfrufisi
non utendo amitti. X X v r. P A V L V x lib. I. ad Neratium.
SI ager ab hostibus occupatus, seruusve captus,tib ratus fuerit: iure postliminij restituitur vlusseuch . .
SI seruus,in quo usussimct' alienus est,noxae dedatura domino proprietatis vlafructuario: liber bitur. confusi
562쪽
mis modis usustu.vel usiis amittatur. ri,
confusa seruitute proprietatis comparatione. x xv i Iri EM lib. xv. ad Plautium.
S I fructus alternis annis legetur,collat non posse noti
utendo eum amitti,quia plura sunt legata. Per colonumsuo nominepossidente non retinet fructumius pos is fione, licet Uumfudia locaueritin annua receperit temnem staper colonum coloni bene retinetpossessisium. Baldus.
Pomponius quaerit: si fundii a me proprietarius c5-
duxerit,eumq; fundu vendiderit Seio,vsufructu n6 deducto: an usumfructu per emptorem retinea Et ait: licet proprietarius mihi pensione soluerit, tamen usum- fruau amitti: quia no meo nomine , sed suo fruitus est emptor.Teneri plane mihi ex locato proprietariti, quati mea interfuit,id factu non esse. quaquam si a me con ductum usumfructum quis alicui locauerit,retinetur v- suffructus: sed si proprietarius eu locasset suo nomine,
dicendu amitti. non enim meo nomine fruitur colonus.
Sed si emptu a me usumfructu proprietariusvedidisset: an amitterem usumstructu,quaerendum est & puto ami ti,quonia & hic no vi a me empto fruitur fundi emptor. Idem Pomponius quaerit: si legatum mihi usumfructum rogatus sim tibi restituere, an pro te frui videar, nec amittatur ususseuct' Et ait, dubitare se de hac quaestio
ne.Sed est verius,quod Marcellus notat: nihil hanc rem fideic5missario nocere. suo enim nomine utilem actio nem eum habiturum.
CAD & corium mortui pecoris in fructu non est:
quia exstinguitur mortuo eo vlasfiuctus.
CVm grogis ususfructus legatus est,& eousque numerus peruenit gregis,ut grex no intelligatur: p rit ususseutius.
m,quae usu consumuntur,uel miα
563쪽
in da sunt res in quibus non cadit suffri rus disti usus a proprietate,quia usu conjumutur: G ideo tuc no interponitur cautio de Mendo salua rerum substantis,quia est imp sibile sed de a-simatione restauenda edi transfertur dominium. Baldiu. V L P I A N v s lib. x V Iii. ad Sabinum. Enatus censuit, tonantu rerum,quas in cuiusq; patrimonio esse costaret, ususfructus legari possit. quo senatusconsulto inductu videtur,ut dc earu rerum,quae usu tollutur, vel minuuntur,possit usuaructus legari. C AI v s lib. v tr. ad edictumprouinciale.
SEd de pecunia re id caueri oportet his, a quibus eius pecuniae ususfructus legatus erit. ciso senatuia consulto non id effect u est,ut pecuniae usu sfructus pro- prius esset: nec enim naturalis ratio authoritate: sen tusconsulti mutari potuit sed remedio introducto,co pit quasi ususfructus haberi.
II i. VLPIANV lib. XVIII. ad Sabinum
Postquam omnium reru ususfructus legari poterit: an & nominum i Nerua negauit. sed est verius,quod Cassius de Proculus existimant, posse legari. Idem tame Nerua ipsi quoque debitori posse usu ustum legari
scribit,& remittendas ei usuras. i III. PAVLVs lib. r. ad Neratium. ERgo cautio Sc ab hoc exigenda crit. v. VLPIANV s lib. xv III. ad Salinum. Hoc senatusconsultum non sol sim ad eum pertinet, qui pecuniae usumseuctum, vel caeterarum rerum, quas habuit.legauit: veriam etiam si fuerint alienae. Caviis omissa condicitur per condictionem incerti. MM-Si pecuniae sit usus fructus legatus, vel aliaru rerum, quae in abusu cosistunt,nec cautio interueniat: videnduest,finito ususructuian pucunia quae data sit, vel caeterae res,quae in absumptione sunt,codici possint. Et si qui te adhuc constante ususructu,cautionem quis velit condi cero : pol st dicit omissam cautionem posie condici incerti condictione.sed finito usufructu, ipsem quantitatem Sabinus putat posse condici. quam sententiam αCelsus libro decimooctauo digestorum scribit, & mihi
564쪽
non inarguta videtur. Q in ususructu pecuniae di- a ximus,vel cςterarum rcrum quae sunt in abusia: eadem dc in usu dicenda sunt. Nam idem continere usum pecuniq& vsumfructum Iulianus scribit,& Pomponius libro octauo de stipulationibus. Legatarius Uufumu pecunia cauet legatarios oprietatu e-λsdem pecunia: O deIt a manu habet pociperesicut in vero Uufri tu .st fisarii debent caseresibi adinvicempropter alios su
SI tibi decem legata fuerint, mihi eoru dem decem V- susseumas: si et quide tua tota decem, sed mihi quinque numerari debebunt:ita ut tibi caueam,tepore mor-B tis meae, aut capitis deminutionis restit viri'. Nam & si N.ῖνεφωsundus tibi legatus fuisset, & mihi eiusdem fundi viuia tum iri. fructus: haberes tu quidem totius landi proprietatem, sed partim cum usuisuctu,partim sine usuisuctu: & non haeredi, sed tibi cauerem boni viri arbitratu . Sed &si duobus eoru dem dece vlasfructus legatus fuerit: quiana accipient,& inuicem haeredi satisdabunt.
tas ad legatariu debet transferri,& ab eo cautio desideranda est: vi quandoque is mortuus, aut capite minutus sit, eiusdem qualitatis res restituatur : aut aestimatis rebus certae pecuniae nomine cauendum,quod & como- dius est. Idem scilicet de caeteris quoq; rebus,quae abusu continentur,intelligimus. Qi ando plures haeredessuntgrauati inpraestando Uum si flampe ni stetiam ouendo pro legatario, duo vosantur in legato, . scilicet, datis 'cunia, O jactum, id esὶ cautio: σpro legatario debet haeres vitio cauere alteri: alter alteri: Iegatarii , etiam cogitur promitteretquampriticipalis persolui: Miniso Uusii A. fidelabens seruat, non ruetit quia ex nece*tat Helusiit lega--m istud quantum ad se udum caput desidet ubendo viditur apriftumfauore legatari nonfauore haeredumSariolus. VIII. P A P r N I A N v s lib. xv I. Quaestionum.
TRibus haeredibus institutis vlamseuctum quindecim miliu Titio legauit,& duos ex haeredibus iun
565쪽
sit pro legatario satisdare. placebat Hile esse cautionis quoque legatum,nec refragari senatustosulto: quia cautio non impediretur:& esse alterum i gatum veluti certi iterum incerti. viasfructus itaque nomine partem pocuniae petendam ab eo,qui satis accepit a cohaerede:incertique cum eodem agendu, si satis non dedisset. Eum ero , qui satis praestitit, ac propter moram cohaeredis non satis accepit: neque frumis nomine interim tene-ri propter senatusconsulium, nec actione incerti et quia cohaeredi satisdedit.Illud etiam nobis placebat legata Tium cogendum promittere. Finito autem usus inicob redes ex caussa fidei utaria c5uenirentur: os man dati non acturos. non enim suscepisse mandatum,sed voluntati paruisse: denique enutionis legato liberatos de illo nec diu tractandum fuit: secundum legatum, id est, cautionis, non haeredum videri: sed eius, cui pecunia vlasfructus relictus est, cuique testator prospicere voluit, & cuius interesse credidit fideiussores non suo periculo quaerere.
IN stipulatione de reddendo usus iactu peeuniae , duo
soli casus interponutur, mortis & capitis, demin
tionis. T. VLPIANVS lib. LXxi x. ad
Vonia pecuniae usus aliter amitti no potest, quis, dis casibus. Si usus tantom pecuniae legatus si in hac specie, usus appellationu & in cotineri, magis accipiendum est stipulatio ista Grit interponenda. Et quidam aiunt, non ante hanc inte poni stipulationem, quis, data suerit pecunia . ego autem putor siue antea,sive postea ea pecunia datasit: ten re stipulationem.
SI lanae alicui legatus sit ususfructus,vel odorum,uel aromatut nullus videtur vlasfructus in istis iure con stitutus, sed ad senatusconsultu erit descendedum,quod
de cautione eorum loquitur. TII. MARCIANV s lib. VII. Institutionum. 3
, Vm pecunia erat relicta Titio . ita ut post mortem legatari,
566쪽
Si viusfructus petatur &c. 22I.
legatarij ad Maevium rediret: quaquam adscriptuvsum eius Titius haberet: proprietate tame ei legatam,&vsus mentionem factam,quia erat restituenda ab eo pecunia post mortem eius, diui Seuerus & Antoninus re- . scripserunt.
uel ad alium pertinere negetur. Tit. V I.
vLPIANV s lib. XVIII. ad Salmum.
1 I sundo fructuario seruitus debeatur, Ma cellus libro octauo apud Iulianu sententiam Labeonis & Neruae probat: existimantiu ser
uitutem quide eum vindicare non posse.v rum usumfructum vindicaturum: ac per hoc.
vicinum,si non patiatur eum ire & agere, teneri ei quasi non patiatur uti frui. 'ties distultioni adponitur aliquid quod est contra naturam rei ruper-dissonitur,mn valet dii sitioinaris . Vsusti uctus legatus adminiculis eget, sine quibus v-ti frui quis no potest. Et ideo si usussi uctus legetur, necesse est tamen,ut sequatur eum aditus.Vsque adeo,ut siquis usumseuctum loci leget,ita ne haeres cogatur Viam. praestare: inutiliter hoc adiectum esse videatur. Item sivsusructu legato,iter ademptum sit: inutilis est adeptio. quia semper sequitur usumliueium . sed si usu sfructus si legatus,ad quem aditus no est, nisi per haereditarium fundum: ex testamento utique agendo fructuarius consequitur,ut cum aditu sibi praestetur usua uehus. Vtrum autem aditus tantum & iter,an ver3 & via debeatur λ1ctuari' legato ei usust uctu, Poponius libro quinto dubitat. Et recte putat, prout ususfructus perceptio desiderat, hoc ei praestandum . .ed an & alias utilitates αseruitutes ei haeres praestare debeat puta luminum & aquarum an vero noni Et puto eas solas praestare compotiundum,sine quibus omnino uti non potest: sed si cum a-Iiquo incommodo utatur,non eri praestandas.
567쪽
Digestorum lib. VI I. Tit. VI.
Vbi petitur Uinfuctus contra ba redem iudex debet codram --bauiaem adiisteresse deteriorationis. Idus. II. P o M P o N I V s lib. v. Sabinum.
SI ab haerede ex testamento fundi ususfructus petitus
sit,qui arbores deiecisset,aut aedificium demolitqs esset, aut aliquo modo deteriorem usumfructum fecisset, aut seruitutes imponendo, aut vicinorum praedia liberando e ad iudicis religionem pertinet, ut inspiciatur,q ualis ante iudicium acceptum fundus fuerit: ut usu Quarto hoc,quod interest .ab eo seruetur.
QVi usumfructum traditum sibi ex caussa fideicommissi, desiit in usu habere tanto tempore, quanto si legitime eius factus esset, amissiarus eum fuerit: actionem ad restituedum eum habere non debet. est enim absurdum, plus iuris habere eos, qui possessionem dumtaxat ususfructus,non etiam dominium sunt adepti.
FVndus detracto v sufructu legatus est Titio, & eluta dem fundi lasfructus Sempronio sub eonditione. Dixi interim cum proprietate usumsructu esse,licet placeat,cam detracto usu fructu fundus legatur,apud hqre dem usum fructum esse: quia ciὶm paterfamilias detractovsusructu fundum legat,& alij vsumfructu sub conditiope no hoc agit, ut apud haeredem usiisfructus remaneat. Confessiria datur fuctuario: nec potest proprietarius expersorias fructuarii avre contra ten:um confessoria: quia quis habet intentree iussivum, uen isti tertii. sed negatoria competit domino: C eive possessor nec petitor haba tu. . re: p Malet tame posset serprσ-pter modum possessionis. Baldus. V. MI PIANV s lib. xvr Ir. ad Sabinum.
I Ti sciri ius sibi esse, solus potest intendere, qui habet usumfructum : dominus autem fundi no potest. quia qui habet proprietatem, utendi s edi ius separatu non habet. nec enim potest ei suus landus seruire. de suo ina, non de alieno iure queque agere oportet. Qua quam enim actio negatoria domino competit aduersus Due uariti: magis tame de suo iure agere Videtur, quam alieno: cam inuito se negat ius esse utendi s uendi fructuario,
568쪽
ctuario, vel ius sibi esse prohibendi. Qin d si serte, qui
agit,dominus proprietatis no sit: quavis fructuarius ius xtendi fruendi non habet: vincet tamen iure,quo possessores potiores sunt, licet nullum ius habeat.
Iura realia intentari contra quemlibet, mnsolum tra eurma quo quis habet eaussam. Bald . Vtrum autem aduersus dominum dumtaxat in rem actio ususructuario copetat, an etiam aduersus quem uis
possessorem l QEMutius & Iulianus libro septimo Di-sestorum scribuni,hanc actione aduersus quem uis possessorem ei competere.nam & si fundo fructuario seruitus debeatur: fructuarius non uitutem, sed usumis ctum vindicare debet aduersus alterius vicini landi dominum. Si partis fundi usussi uetus constituatur: potest de eo in rem agi , siue vindicet quis usumfructum, sue alis neget. In his autem actionibus, quae de usu- fructu aguntur,etiam fructus ventro,plusquam manis sum est. Si lite pendente moritui fructuarius, o fururo tervore natio
Si post litem de v&seu tu contestatam fuerit snitus' suffructus,an vltcrius fructus deberi desinant Et puto desinere. nam & si mortuus fuerit fructuarius: haeredi eius actionem praeteritorum dumtaxat fructuum dandam, Pomponius libro quadragesimo scribit. Fructuario, qui vicit,omnis caussa restituenda est. & ideo si serui fuerit usu sfructus legatus : quidquid ex re fructua-xij,vel ex operis suis consecutus est, possctar restituet. Sed & s tempore Arte ususfructus amissus est,alio quia dem possidente alio autem liti se offerente: non susticit
eum usumfructum iterum renouare,vexum cauere quoque eum de euictione ususructuario oportet. quid enim
s seruum aut fundum is, qui possidebat, pignori dedit: isque ab eo qui accepit, iure uti prohibeturi debebit Niaque habere cautum. In consessoria γ negatoria Pando istentatur a nonpossidente, uenium usi sed imponitui silentium victo. Baldus, sicut fructuario consessoria in re agenti fructus prς-
stadi sunt ita & proprietatis domino, si negatoria actio-
569쪽
Digestorum lib. VII. Tit. VII.
ne utatur. Sed in omnibus ita demum, si no sit possessor, qui agat. nam Sc possessori competunt. od si possidet,
nihil D uctuum nomine consequentur. Quid ergo officium iudicis eriti nempe ut securus fructuarius cons quatur fruendi licentiam, proprietatis dominus ne inquietetur. v i. P A v L V s lib. x x t .ad edim .ini de ususructu iudicium accepit, si desierit ponsidere sine dolo,absoluetur: quod si liti se obtulit.& quasi possessor actionem de usufructu accepi damnabitur.
p Av xv s lib. x xr .ad edim . Pera in actu consistit:nec antὸ in rerum natura est,quam si is dies venit,quo praestada est: quemadmodum com stipulamur,quod ex A
rescusa natum erit. II. VLPIANvs M. X VII r. ad Salma Perae serui legatae capitis deminutione non ami tuntur. Irr. CArvs lib. V r r .ad ea 3 prouinciali.
IN hominis vlafructu operae sunt, &ob operas me
cedes. ait r. IDEM id. v r .ad edictum urbicum isti
A d. liberali causa. FRuctus hominis in operis consistit, & retro in Ductu hominis operae sunt. Et ut in caeteris rebus fructus,deductis necessariis impensis, inteli igitur: ita Sc in
operis seruorum. v. TERENTI Vs CLEM 3Ns lib. x vir r. ad. I .Iulum Gratiam.
O Peris serui legatis, usum datum intelligi, &ego
didici,& Iulianus existimat. VI. P A V L V s lib. x x i .adedi I .
CVm de operis serui artificis agitur,pro modo rem tu edae sunt: sed mediastini, secundum ministerium, α ita Mela scribit. Si minor annis quinque,vel debitis ser-
570쪽
lis serii us sit. vel quis alius, cuius nulla opera esse apud dominum potuit: nulla aestimatio fiet. Item voluptatis vel affectionis aestimatio non habebitur : velutis dilexerit eum dominus , aut in deliciis habuerit. Caeterlini deductis necessariis impensis fiet aestimatio.
kVnc videndum de usu & habitatione. Constituitur enim & nudus usus, id est sine fructu:qui ct ipse eisdem inodis constitui solet, quibus & vshsfructus.' ii. v LPIANus lib. xvii l .ad Salisci
CVi usus relictus est, ti potest,seui vero non potest
& de singulis videndum. Domus usus aut est relictus marito,aut mulieri .si marito : potest illi e habitare nec solus,verum cum familia quoque sua. an Se cum libertis,fuit quaestionis l& Celsus scripsi etiam cum libertis . posse nospitem quoque recipere . nam it libro septimo di estorum scripsit. quam sententiam & Tub ro probat. d an & inquilinum recipere possit,apud Labeonem memini tractatum libris posteriorviii. & ait Labeo eum,qui ipse habitat,inquilinum posse recipere. Itεδd hospitem,& libertos suos,
CAeteram sine eo ne hos quide habitare posse. Pr cuius autem de inquilino notat, non belle inquilianum dici,qui cum eo habitat. & secundum haec ὀc si pε sionem habitationis percipiat,dum ipse quoque lababitat , non erit ei inuidendum . quid enim si tam spaciosae domus usus sit relictus homini mediocri,ut portiuncula contentus siti sed ae cum his, quos loco seruorum in operis habet,habitabit:licet liberi sint, vel serui alieni. Mulieri autem si usus relictus sit: posse eam & cu m rito habitare,Quintus Mutius primus admisit: ne ei matrimonio carentam seret,cum uti vult domo. Nam per
