장음표시 사용
12쪽
ad Catullam ob servationum ma-
buisset, nunquamforsan in tu cem prodiissent. Per integros
triginta plures annos in tenebris jacuere , longoque tandem
situ periissent, nisi amicus Ula
13쪽
ordinem digessisset , ab interitu
vindicasset. Huic itaque V tim habeas, mi Lector 'sermere quidquid hoc libelli est.
14쪽
Uoi dono lepidum novum libellum, Arida modo pumice expolitum' Corneli, tibi. nanque tu solebas Meas esse aliquid putare nugas
Iam tum, quum ausus es unus Italorum Omne aevum tribus explicare chartis
Doctis, Iuppiter, & laboriosis. Quare habe tibi quicquid hoc libelli &Qualecunque: quod, o patroa Virgo, Plus uno maneat perenne secto. ISAACI VOS SI I
CAi praenomen in Quinti mutavit vir summus Jos. Scaliger, tum quod sic scriptum invenerit in libro quodam Cujacii, tum qu pie autoritate ipuus Catulli, cujus versum carmine in Ianuam ic reformandum esse putabat; Verum isti populo nania. Quinte,facit. Neutra tamen hic succedit ratio. Veriaulum enim hunc longc aliter legendum esse infra decebimus. Exemplar vero scriptum Cujacia-Α num
15쪽
1 I. V 6 s s I OEsERVAT IONES, niim cum recentissimum fuerit , tanti videri non debet, ut propterea
in dubium vocentur testimonia Apuleii in Apologia priore, & Hiero. nymi in Chronico, qui Calum, non Quintum appellant. Nec est obscura causa unde factum sit, ut Quinti praenomen in praedicto C dice Catullo tribuatur. Quisquis nempe ille fuit qui Codicem istum
descripsit, is Quintum Catulum, cujus versus exstant apud Gellium,& hunc nostrum Catullum, cundem esse credidit. Non, ut puto, fugit hoc Scaligerum, sed vitiosam scripturam, adstruendae conjecturae suae idoneam, avide, ut videtur, est amplexus. Arida modo pumice expolitum J Cum ex Servio & Atilio Fortunatiano constet sic scripsisse Catullum, recte hanc lectionem reduxerunt viri docti non arido , quemadmodum habent libri manu exarati. Pumicem feminino genere reperias quoque in Priapeis, nisi fallor. Nam quo loco legitur vulgo; quae succo caret atque putris pumex. metrica ratio exigit ut putra legatur. Ut enim hilaris de hilarus,
pronis de pronus, sterilis & seritus , ac complura alia adjectiva in I S& US simul exeunt, ita quoque putris & putrivi. Porro quod Mu- retus putat, ut nunc ita quoque olim libros pellibus obtegi & pumice poliri solitos, eoque adducit locum Ovidii , Nec fragili gemina poliantur pumice frontes: in eo omnino fallitur. Longe enim alia ratio volumidum, a libris hodiernis. Quod enim in cylindris bases, id
in voluminibus sunt frontes. Itaque semper ut gemina cornua , ita quoque geminas frontes habent volumina. At vero libris quadratis, quibus olim rarius, nunc passim & sere solis utuntur, si pari rati ne ac voluminibus in rutulum convolutis frontes adsignare velimus,licque appellare partes quae circumciduntur, utique non duas, sed tres frontes habebunt, cum a totidem partibus charta seu pergamena incidatur.
Meas esse aliquid putare nugas J Ut paulo ante trochaeum in prima sede, ita hic jambum posuit , contra morem Latinorum, quorum auribus displicuisse hanc libertatem, facile colligas e Plinio, qui statim in praefatione, ut obiter emolliret hunc vcrsum, nostras maluisse videtur quam meas, quamvis in vulgatis Plinii exemplaribus id deprehendere non possis, utpote quae cum Catullo conspirent. Multis tamen non displicuisse insolentes istius modi SIllabas, scimus c
16쪽
AD C. VALERiu M CATu L Lia M. IMartiale, Verona ctiari Delabas amat vatis. Graecis praeterea familiare futile ut in hendecasyllaboruni principio jambum aut troclaaeum collocarem, docet Attilius Fortunatianus, qui Anacreontem & Sappho, cujus imprimis studiosus fuit Catullus, ipsum hoc factitasse scribit. Notum quoque Musicos cantibus suis saepe miscere falsas voculas,
ut loquitur Cicero ii I. de Oratore, ut nempe contraria contrariis apposita magis clucescant. Ipsum hoc assectasse videtur Catullus & hic,& saepe alibi.
Omne avum tribus explicare chartis. J Id est tribus voluminibus, ut monuimus inscripto de I xx. interpretibus. Sic quoque accipi debet locus Sereni Samonici; Tertia numque Titi simul O cente una Livi Charta. Volumina namque etiam a Graecis χ τ' dicuntur. Quamvis enim e diversis compingerentur de jungerentur paginis;
unum tamen, volumen , seu unam tantum constituebant chartam. Aliter contingebat, si non in voluminibus, sed in quadratis codicibus describerentur libri: illi quippe plura contineban; volumina, fiebantque non E papyro, sed e multis membranis, utrinque scripturam admittentibus , lectis ac volumina, quae quod ex facili papyro ut plurimum essent contexta, nunquam crant Omiso ραφα. Ex istius modi quadratis codicibus tota sere constabat Martialis bibliotheca, nisi fallor, utpote qui recenseat, Homerum in pugillaribus membranis, Virgilium in brevi membrana, Ovidium e multiplicibus tabellis, & denique Livii aliquot decadas conscriptas pellibus exiguis. De ratione vero compingendorum voluminum, vide quae in-ha sumus dicturi. Quare habe tibi quidquid hoc libelli Et qualecunque quod o Patro virgo J Non vehementer solum , sed & seditiose de hoc loco litigant inter sese Grammatici, nec tamen quidquam proficiunt. Ego veterem reduxi lectionem, quam licet alii quoque ante nos in suis repe- refrint libris, non admisere tamen propterea quod non intel-Iexerint. Patroa virgo non hic est Minerva, uti Athenis, sed Vesta, sub cuius tutela Romani. Recte autem a Vesta secundum proverbium incipit, huic enim omnium rerum primitiae osserebantur, solebantque precantes hanc primo implorare. Unde Fast. vi. sc legitum,. Hinc quoque Vestibulum dici reor, hincque precantes Prasamur Vestam qua Io prima tenet. . A arac
17쪽
I. Vos si Ons ERvATION Es, Noe in principio tantum sed & in sine sacrificiorum & conviviorum optima quaque Vestae libabant veteres. Homerus hymno in Vestam;
Isaeus apud Harpocrationem indictione A'ς ' EQας. o' ἀς ' μυουμενο- Α'λγωγ ῆν παντως , κ, ορω ο Λακων ἐμυει .Proculdubio Scribendum σκιμω ρω θ Δαμὼν ἐμυελ. Σκομον ρω cst Scae va canina Plauto, R nempe litera. Perperam de latratu accipiunt. Dicit itaque Isaeus, Atheniensem utique fuisse qui a Vesta Sacrorum initium saccret, cum Laco a litera canina auspicaretur. Quam frequens sit litera R in dialecto Laconum, ut pote qua omnes pene dictiones terminentur etiam pueris notissimum. Eodem nomine male quoque audiebant Eretrienses. Causam porro quamobrem inplerisque deoruin Sacrificiis primitiae Vestae cesserint explicat Arist critus apud Schol. Aristophanis in Vcspis. Non autem solus fuit Catullus qui Librum suum huic deae inscripsit. sed & Cratetem Comicum olim carmen suum a Vcsta exorsum fuisse testantur vetusta Schmlia ad Aratea Gefmanici. Iam vero Vestam virginem dici notissimum , licet Virgilius matrem appellet. Cujus rei causa cst, quod' ipse Vestam candem esse senserit ac si Terra, quemadmodum ctiam plerique posteriores tam Graeci quam Romani existimarunt. Unde demum duae prodierunt Vestae, si Grammaticis credamus. At vero vetustillimis temporibus absque ulla controversa Vesta semper pro s Iesuit habita, ideoque hanc Dcam in medio seu centro mundi fixamR stabilem collocarunt. Hanc sententiam non solum Pythagorei, sed & complures alii & ipse quoque Plato aetate provectior ampleri sunt, Sol pappellantes cor mundi, secum universi , & thronum numinis. Hinc quoque factum ut plerique olim Bes, non in angulis aut lateribus parietum, uti camini, sed in medio aedium aut atriorum ad similitudinem seci universalis statuerentur. Patroa vero quare Vesta dicatur , satis ut puto intelligunt ii, qui sciunt, quinam θεοὶ --τζωοι vocentur, illi nempe qui a longa progenitorum serie sunt re
18쪽
Ai, C. VALERI iam CATu LLuΜ. 3Feb. Est quippe - ωος a Graeci vero genarchas seu generis autores πιτζωοις vocant, uti ex Stesichoro testantur Eustathius & Pollux, licet apud hunc posteriorem meκωνας vulgo Iegatur, quod Graecum non est. Porro ut apud Athenienses Minerva patroa dicebatur, ita apud Romanos Vesta. Itaque recte Di nysius Halicarnassensis Veturiam Coriolani matrem Eli α πατρι α
PAssER dclitiae meae puellae Quicum ludere, quem in sinu tenere Quoi primum digitum dare ac patentis Et acris solet incitare morsus: Cum desiderio meo nitenti Cartim nescio quid lubet jocari , Et solatiolum sui doloris Credo, ut gravis acquiescat ardor. Tecum ludere, sicut ipsa, posse Et tristis animi levare curas, Tam gratum est mihi, quam serunt puellae Pernici aureolum fuisse malum, Quod zonam solvit diu ligatam.
Putant viri docti quia a passere incipit Catullus, totum ejus Ilia tum Passeris nominedesignari a Martiale cum dicit, Sic forsan tener ausus est Catullus Magno mittere passerem Maroni, & alibi, Donabo tibi passerem Catulli, item, ipsa est passere nequior Catulli. Carrionem sic sentientem stellionem vocat Ios. Scaliger in posterioribus suis ad Eusebium curis. Attamen non primus fuit Scaliger, cui haec observatio accepta ferri debeat, ipsum quippe hoc jam diu antea annotarat Parthenius. Haec orinio ideo potissimum placuit, quia vix a
19쪽
. versiculis. Ego quidem Laudo horum castimoniam , sed vereor ut illa intempestiva sit, praesertim apud Lesbiam, cui haec scribuntur Nisi enim in ambiguitate vocabuli passieris luserit Catullus, quaman quaeso erit nequities passeris λ Quid denique frigidius eo , Tec uludere sicut ipsa possem εἰ quae sequuntur, si liaec simplicitςr & ad literam, ut loquuntur , intelligi debeant Z Quod autem dicunt si h
Catulli epigramma obsceni aliquid contineat, non multum fatis ex eo accedere versibus Martialis, sequens vero epigramma Catulli omnem prorsus leporem exuere, in eo omnino falluntur, ut puto. Audiamus Martialem,
Da nunc basta, sed Catadiana, . qua si tot fuerint, quot ille dixit, Donabo tibi paserem Catulli. An non longe insipidius suerit acumen Martialis si basia Catulliana r
muneretur libello, quam ea ratione qua Venus apud Moschum, οὐ γυμνον , γ φιλοιμοι, - δ' ω ξενε κ, πλεον εροῖς. Esto tamen ut hoc epigramma non multum habeat Salis & acuminis, habet tamen epigrammatum linguam. Ecquis enim nesciat vel solam obscamitatem sista constituere epigramma λ Festi vero testimonium luculentius cst , quam ut quidquam huic opponi possit, cum strutheum pro obscaena parte accipi affirmat. Simili ratione ab aliis avibus suinta appellatione Graeci utuntur vocabulis υρων ς & ἀη=ον Θ , hirundinis nempe , cornicis & luiciniae, quod ultimum hodie quoque apud Italos usitatum est. Notandum vero plerasque istiusmodi voces promiscue pro virili & muliebria Graecis accipi
Quoi primum digitum dare adpetenti J Melior est lectio quam ex
librorum veterum auctoritate rcposuimus, ac parcntes. Sic quoque
locutus cst Lucretius lib. v. ubi canes cum suis catulis colludentes describit. Aut ubi eos Iactant pedibus, viorsuque patente. Suspensis teneros imitantur dentibus hanslus. In vulgatis tamen Lucretii exemplaribus etiam haec male concipiuntur. crcio ut qaem gravis acquiescat ardor J Quom abest a nostris ex-
20쪽
An C. V A LERium C A Tu LLu M. emplarribus , & omnino expungendum. Istiusmodi hiatus amat
passin & affectat Catullus , quod cum non intelligerent scioli librarii, & lvinc& complura alia in Catullo loca interpolarunt. Constructio vero & sensus hujus loci est istiusmodi ue Credo te, ὀ passer,
nescio quid carum jocari cum desiderio meo nitenti, id est cum puella mea, & sinii liter credo te solatiotuin esse sui doloris, ut gravis c-jus ardor acquiescat. Scaligor non bene luec interpretatur, & stigidam elegantissimo poetae affundit, licet ipse inusitatae elegantiae ea esse existimet. Tam gratum est mihi J Plerique expunxere N est, cum tamen in omnibus compareat vetullis exemplaribus , etiam fatente Achille Statio. Ego onmi o retinendum sentio, & possem mutandum in posse. Tecum , inquit, o passer , posse ludere pari conditione ac ludat puella mea, & hac ratione tristitiam animi levare , tam est mihi gratum & jucundum , quam jucundum fuit malum Hippomanis, quod Zonam solvit Atalantae, Vocabulum pomi & mali accipi etiam obscoeno sensu, notum, ut puto, plerisque qui Latine sciunt. Nullum itaque est dubium , quin epigramma hoc licet verbis scriptumst verecundis, magnane tamen contineat nequitiam , quam planis& dilucidis explanare vocabulis non est nostri instituti. Quod ramum soluit diu ligatam J Zonam vel mitram solvere etiam apud Graecos accipi non tantum pro parere, sed etiam pro diminuere virginitatem, recte observatum Scaligero. Patet hoc etiam ex Idyll. xxvii. quod Theocrito tribuitur;
φους - μίκαν ἀπιοχε ς' ἐς τί ελυσας; Quo loco Scaliger legebat ἀπιBας , quod non probo, dicendum
enim erat απ ύσας. Omnino scribendum ἀπέοκες. Ab λα- ωζειν nempe, id est acum fibulae solvere, seu defibulare. Istiusmodi autem Zonae non solum e corio & pellibus, quod minus tutum ; verum etiam ex aere , argento & chalybe compingebantur, iisque non puellarum tantum pudenda, sed & puerorum nates muniebantur, uti nunc apud varias fit gentes. Docet hoc non uno loco Etymologici magni auctor, & complures alii Grammatici, qui& intus lanatas suisse addunt.