장음표시 사용
21쪽
LUGET E o Veneres, Cupidinesque, Et quantum est Itominum vcnustiorum. Passer mortuus cst meae puellae, Passer delitiae meae puellae ;Ouem plus illa oculis suis amabat. Nam mellitus erat, suamque norat Ipsa tam bene, quam puella matrem: Nec sese a gremio illius movebat, ci Sed circunsiliens modo huc, modo illuc. Ad solam dominam usque pipiabat. Qui nunc it per iter tenebricosum
Illuc, unde negant redire. quenquam. At vobis male sit malae tenebrae
Orci, quae omnia bella devoratis: Tam bellum mihi passerem abstulistis. O factum malet o miselle passeri Cuja nunc opera meae puellae Flendo turgiduli rubent ocelli.
Nibilominus sagitiosum est hoc carmen quam praecedens. Non me fugit viros cruditos longe aliter sentire, I credere nihil hiceta quod non castissimae' matronae mitti possit, sed vero si existimemus Catullum contectum & exhaustum lucta venerea & senerata, ut cuin Petronio loquar, ea parte quae virum facit, Lesbiae suae hoc epigramma scripsisse , tanto utique plus leporis hos versiculos habituros existimo, quanto fuerint nequiores. Et sane quid passeri cum
gremio puellae, si nihil dictu turpe hic subintelligi dineat f Si quis
tamen aliter existimet, per me licet ut unusquisque suo stuatur ingenio. Suamque norat v Gn tam bene quam puclla matrem J Cum in ve- libris habeatur ipsa, non ipsam, non dubitavimus cam lectio-
22쪽
Λo C. VALr Rrum C ΑτuLLu M. ynem reducere. Notum cst Catullinia in hendecasyllabis suis tapetr chaeum ponere in prima sede. Pascr. inquit, tam sciae suam norat puellam seu dominam , quam ipsa puella sua ira nora matrem. . Pipilabat J Mediolanense exemplar legit pipia at, unde fecimus pipiabat. Pipocnim & pipio utrunque dicitur. Sic Tertullianus in libro contra Valentinianos , caelestes imbres pipiavit' chamoth, ac item scripto de monogamia infantes prpsuntas. Sic quoque carmen Anonymi de vocibus avium. Hinc pipiare cupit dirersa per aria asser. Licet alibi passeres ritiare dicantur. Nec tamen soli passi res, sed& accipitres pipiant, unde pipiunculi in vetullis passim v - cantur glossariis. Tua nunc opera J Censuerunt n nulli Vestra rescribi debere pro' Tua. Ego vero cum in veteribus quibusdam exemplaribus invenerim Qua nunc opera, non dubito quin Catullus scripserit, C a puncopera. 'Sic quoque Lucilius xxx. Satyrarum; apud Nonium. cria opera ἀνδρογονοῦ- σα D1ξ Ur cora cluebat. Ita res armavimus hunc versuin qui gemino apud Nonium loco vitiose admodum sic concipitur , cuja opera traginus calix per castra cluebar. 'Aνδρογυνίλ- est scortum masculum utrique sexui inservi- cim. Haec es libentius monemus, quod & Turninus , & Scaliger,& cometurus alii, infeliciter admodum hunc Lucilii locum emendare conati sint. m
Pn As ELUs ille, quem videtis .hospites, Ait fu isse navium celerrimus, Neque ullius natantis impetum trabis Nequisse praeterire , sine palmulis Opus foret volare, sine linteo. - Et hoc nec aut minacis Adriatici Negare litus, insulasquo Cycladas, , Rhodumue nobilem, horridamue Τhraciam. - Propontida, trucemve Ponticum sinum: B ubi
23쪽
Ubi iste post phaselus antea fuit Comata silva. nam Cytorio in jugo
Loquentosaepe sibilum edidit coma. Amastri pontica, Cytore buxifer, Tibi haec suisse, & esse cognitissima Ait phaselus. ultima ex origine Tuo stetisse dicit in cacumine: Vuo imbuisse palmulas in aequore: Et inde tot per impotentia freta Herum tulisse: leva, sive dextera Vocaret aura, sive utrunque Iuppiter. Simul secundus incidisset in pedem. Neque ulla vota litoralibus Deis Sibi esse facta, im veniret a mare. Novissimo hunc ad usque limpidum lacum. Sed haec prius fuere: nunc recondita
sonet quiete . seque dedicat tibi Gemelle Castor. & gemelle Castoris.
Phaselum quo e Ponto Byinimaque ad sinim stori& Polluci legitimis navigantium nuri Sibus consecrat inruum. Non vero id ita accipiendum en , ac si totum navigium suspendicti, hoc enim absurduini seerit e Mimare, sed proci dubio acrostolium
boe enim absurdum hierit exitii marς, y ψ P - in. aut aplustria tantum c5nsecravit. Hunc enim veterum morci ta vis liquet ex Diodoro Siculo, cum in eorum qui supersunt librorum postremo scribit Rhodios captatum ne metrii. borcetae nata ἀκοοανα diis consecrasse. Usitatum id iam fuisse Hometicis temporibus patet ex Iliad. I. ubi de Hectore dicitur,
Romani & ante eos Carthaginenses captarum navium rostra diis dedi cabant, quod in phaselis fieri non potuit, utpote qui rostris carerent,& quorum virtus in sola sita esset celeritate, cui p urimum sitast ro
stra Longi quippe & simul angusti eram: Eseli, instar legumina-
24쪽
φοι λων , quos pirateolos vocant, sive illi dederint, sive potius acceperint nomen a navigio. Nec tamcn in eo solo pii clarum con- . sistebat celeritas . ed & praecipue in forma prorae, longc & oblique . supra aquam porrectae. Sane & horum & similium navigiorum. ve- . locitas est Λ, ut a quindecim seculis desierint omnino construi tri remes , vixque aliae in mediterraneo mari compareant naves praeter liburnicas & phaselos, adeoque omnibus praelati sint illi, ut quaevis etiam navigia phaseli, seu ut vulgo loquuntur , vasielli appellcntur. Verum de his pluribus agemus in scripto de πιχυπλοία. Quod vero attinet locum ubi phaselum hunc consecravit Catullus, is procul- . dubio fuit ipsum Castorum seu templum seu nemus, cujus menti nem faciunt Tacitus aliique, e quibus satis collisi potest, istud haud procul a Padi fiuminis abfuisse tipa, inter Bedriacum nempe & Pla
Et hoc negat minacis Adriatici Negare litus J Cum in nonnullis libris scriptis imatur negant, manifeste adparet reponendum csse nec aut. Leve quidem haud mendum , sed tamen quod haud parum ossiciat elegantin Catulis,ae. Idem error cst in parodia Sabini, qui&ipse scripserat, Et hoc nec aut Tryphonis aemuli domum Negare nobilem, ipsulam re Caeruli.
Horridampe Thraciam J Vel quod Marti sacra est, vel quod horridum sit mare Thracium. amvis vero id intelligi possic, de illa ora quae a Salmydesso usque ad Cyaneas & Hellespontum extendi. tur, adeo obnoxia tempestatibus, ut de ea sic loquatur Aschylus;
ν-τ δε μ et ρὰ νεω,. Tamen ordo exigit ut de eo potius mari accipiamus , quod Albonem alluit, quod & ipsum procellosuria esse satis doceat epistola, quam Graeci monti huic Xerxem scripsisse fabulantur. Sed neque laquentia trucemve Daticum sinum de hoc litore accipi debere . sed vero de toto Ponto Euxino, trucemque hic valere inhospitalem, si iis declarant sequentia.
Rhodumve nobilem I Rhodum quoque accessisse hinc apparet. Sed cum bla memora loca tempestatibus obnox ia, quaeritur quamobrem B 1 hujus
25쪽
huius fecerit mentionem. Sciendum itaque petentibus Rhodum , sitam in Orientali hujus insulae latere, necesse esse ut navigent per mare Lycium haud minus saepe periculosum , quam Pamphilium. Nam certe totus ille tractus qui a Rhodo usque ad Chelidonias Pr ten)itur omnibus seculis fuit formidabilis navigantibuso
dire utrimque 3 piter imul secodui incidisset in peden Pedes sunt
funes, quibus interiores veli anguli puppam versus adducuntur. Religatis itaque ad . utrumque latus pedibus , & vento pone adsante, tum navigatio maxime erat secunda, tumque navis currit Hub φοτε- ροια πόδε θι, ut habet C. Smyrnaeus , vel ut habet Aristophanes in Avibus ἀμφοιν π δοῖν. Uno autem pede navigabant , s- ventus esset obliquus a quippe si a sinistra flaret, tum dextrum adducebant pedem; sin autem a dextra lini stro solum pede utebantur. Quod si obliquior etiamnum ventus incideret , adeo ut pene esset contrarius, tum puppim versus producebatur pes alteruter, & quidem quanto magis ventus cset adversus, tanto longius producebaturpes, tantoque tortius intendebatur velum, cum ratio nautica exigat, ut quanto obliquius & acutiori angulo vel as aspiret, tanto minor esse debeat vcli sinus. Quod si nimius esset ventus & periculum cssa ut navis everteretur , tum laxabant pedem, quod Grieci dicunωχαλαν aut λδον πόδα. Cautiores tamen nautae in tali periculo nejecto pede totum demittebant velum secus enim si facerent, jam merito illis aptabatur paroemia , αφωnς τ UTCLων τ πιδαλωκουαν , id est, neglecto eo fune, cui antenna suspenditur, pedem persevuntur. Haec cum ita sint & infinitis vcterum testimoniis com
firmari possint, mirum videri posit quod unus Euripides in Iphigenia Taurica pedem veli ad proram, ubi erat γλ & ακροώλιον
rito Lucianus in Jove Tragoedo ridet nautam quendam qui adeo esset stupidus, ut ad puppem, utrumque vero pedem ad proram adduceret. Idem si sensisset Euripides , quos non sibilos & cachinnos movissct plebi msutissimae. &γνιμ ικωτά ; Sciendum itaque λον in hoc Euripidis loco, non notare id quod vulgo existimant sed accipi pro clavogubernaculi, prope quem pes veli adstriogebatur. . Me
26쪽
AD C. VALERiu M CATu LLuM- .is Sic primitus acceptam fulta hanc vocem sed postmodum cum multis aliis nauticis vocabulis a puppi in proram migrasse alibi monuimus. In - signiter etiam nugatur Isidorus, cum Saphonem scribit senem fui ite in prora collocatum , cui nempe pes veli esset vel vicinus, vel contiguus idque u hoc Caecilii loco adii ruere conatur. Venerio cursu veni prolato pede usque ad Saphonem, Sapho vel Salo aut etiam Savo cst flumen Campanici inter Liri in & Vulturnum ad quem prolato pede, di vento non quidem omnino favente, sed tamen Venereo cursu, id est placido & tranquillo mari se pervenisse scribit Caecilius. Reverendus
iste Hispalensium praesul pro flumine senem accepit, quo nihil singi
possit ineptius, & miror non suboluisse hoc Scaligero. Caeterum ad hunc Catulli locum haec sufficiant, quae ideo monere opera: pretium censuimus, quia complures hac iadstra aetate existima' mrrem eam qua
naves per crebros flexus contra ventum obluctando proficiunt, veteribus plane ignotam fuisse. Nam certe prolato pede nunc inistros nunc dextras sespere simus, ut Virgilius inquit, ipsum hoc est, quod vulgo Ioexeren vel laveren dicimus. Et sane aliter sieri non posset id quod
Plinius scribit Lib. ii. Iliacm ventis in contrarium navigatur prolatis pedibus, ut noctvi plerumque vela concurrant.
Nec ulla vota Litoralibus diis ' Quaesivere multi quinam sint isti
Dii quos hic litorales vocat Catullus. Muretum marinos & Litorales deos confundere iam alii annotarunt. Kon desunt qui olum Apollinem Adtaeum & Hellespontiacum Numen hoc nomine censen dos esse existiment. Sed sane nullus fere est deorum ii johim minorumve ν cui fana in litoribus sacrata non fuerint, cuique navigantes vota non fecerint. Taediosum esset & longum, ne dicam sutile, sngulorum nomina & templa commemorare, cum quot prooauiatoria dc sinus maris, ac denique litorales essent civitates; totidem quoque &plura Ai γαλιων λῶν sana passim , occurrerent. VcVolum Iovis 'Urii templum in Bospori faucibu situm, & navigantibus sacrum simul quoque omnium erat deorum. Quod autem Catullus dicit nulla, sibi vota esse facta in reditu e Ponto, non hoc ne lectui cultus divini adscribendum est, sed quod opus non habuerit ad Maleatem Apollinem , aut Neptunum Tamarium aut crebra in iisdem litotibus Dianae Noesti lucae fana divertere, cum secunda semper usus sit navigatione. Iovis autem Urii templum, quamvis proxime praeterveetias si,
27쪽
r . I. V o ss I OBSERVATIO Nas, si non irequentarit, id propterea factum , quod redeuntibus e Ponto moris non esset, aut certe rarissime , fanum hoc adire. Solis quippe Pontum ingressuris fanum hoc consecratum fuisse constat. Cum veniret a mari Novi fimo J Quamvis plerique fere libri veteres pro hac stent lectione, veriorem tamen esse alteram scripturaui, quam cuti sumus, recte judicat Scaliger. Mare novissimum est Pontus Euxinus. Per tuus est Catullus in imitatione antiquissimorum Graeciae scriptorum, uti passim ex iis quae postea dicentur, palam siet. Plerique vero vetustiores Graeci ante bella Persica & victorias Alex.andri Pontum Euxinum & Colchorum terras longe adeo etd orientem remotas esse credebant, ut horum regione & intimo hujus Ponti rocessii , terrarum mariumque mensuram terminarent, ita ut Colchica
regio principidi apstius esset terrae habitat'. Hinc est quod Mimne mus solis cubile in Colchis posuerit. Hinc quoque Aeeten & Medeam solis sobolem fabulata est antiquitas. Hinc quoque est quod
Lucietius Lib. vi. quatuor partes seu cardines mundi recensens , ut Gades pro occasu , ita pontum pro oriente nominarit. Et sane in antiquis Geographicis tabulis Colchis & Caucasus erant termini telluris ad orientem cognitae. Nec defuere etiam post victorias Nexandri , qui ut huic inscitiae patrocinarentur Colchos etiam opud Indos invc- .nerint, & ut illos cum aliis conjnngerent Colchis, Indos & Sinas Ponto Eq,ino vicinos eo adfirmarint. Talia cum legunt fatui, selysos miranti r plurimumque in se gaudent, adeoque quidem ut antiquitatis eos otia miseret. Qua quidem in re similes mihi videntur pueris, qui, si quot in sacculis gestent talos , soli norint, sol intiam se sapere existimant. Adeo libenter homines sibi ipsis placent, ut nihil tam sutile sit, unde non avide superbiam sumant.
Gemelle Castor o gemelle Castoris J In quibusdam nostris libris
scriptum inveni, gemelle Casistrum O gemelle Callor u , quomodo tamen Catullus non scripsit. Dioscoros dici Castoras, notum est omnibus. Sed & Polluces pari ratione dixit insta ; Diu prece Polluces , jam Castoras implorante. Jocum Bibuli in Caerarem legas apud Dionem lib. xxxvii. Optime itaque interpres vetus in Actis Apostolorum capite ultimo Διοσκορων , vertit insigne Ca- florum , quod male reprehendit vir doctus.
28쪽
V IVAM Us, mea Lesbia, atque amemus, Rumoresque senum severiorum Omnis unius aestimemus assis. Soles occidere & redire possunt: Nobis, quum semel occidit brevis lux, Nox est perpetua una dormienda. Da mihi basia mille, deinde centum, Dein mi altera da sec da centum, Dein usque altera mille, deinde centum, Dein cum millia multa secerimus, Conturbabimus illa , ne sciamus, ' Aut nequis malus invidere possit, Cum tantum sciat esse basiorum.
Dein mille altera, dein secunda censum J Cum in inclioris notae exemplaribus legatur, Dein mi altera da secunda centum, non dubitavimus eam Scripturam reducere, cum &elegantior & magis sit Catulliana. Conturbabimus illa, ne sciamus, J Duo nempe .sunt cauta quatil-obrem velit ut nee sibi, nec aliis basiorum numerus innotescati. 'prior est, ut conturbato numero, novam rationem & novum cogantur instituere calculum, ut sic lusus fiat perpetuus. Alios vero ult nescire nefascinatio noceat, quae tum demum nocere nequit si vel nomen rei, vel denique numerus ignoretur.
FLAvi delicias tuas Catullo, Ni sint illepidae, atque inelegantes, Velles dicere, nec tacere posses.
- Wrum nescio quid febriculosi
29쪽
Scorti diligis : hoc pudet fateri.
Nam, te non viduas jacere noctes, . Nequidquam tacitum cubile clamat. Sertis, ac Syrio fragrans olivo.
Pulvinusque perinde & hic, & illic
Attritus, tremulique quassa lecti Argutatio, inambulatioque. Nam ni istapte, valet nihil tacere. φ .
Cui non jam latera ex fututa pandant Noctu quid facias ineptiarum' Quare quidquid habes boni, malique,
Dic nobis. Volo te ac tuos amores Ad coelum lepido vocare versu.
. Nam ni pravalet ista nihil taceres J Hunc locum corruptissimul nin omnibus Vaticanis exemplaribus sic legi adfirmat Achilles Statius. Nam in ista pravalet nihil tacere, Cur non tam latera ct futura panda. Nec tu quid facias ineptiarum. Cum hac lectione conveniunt ex plaria quae nos vidimus, nisi quod pro pauda habeant pandas vel pandat. Proculdubio sic scripserat Catullus ; Nam ni supte, valet nihil tacere. Cui non jam latera refututa pandaηt. Noctu quid facias ineptiarum e
Ni enim ista ipsa vera sint, nihil prodest flentium mini; id est, nisi turpe & febricillosum aliquod scintillum depereas, non puderet am res tuos palam profitcri..Sed frustra taces, cum ipsania latera testentur quid noctu facias. Uupte pro ista ipsa, ut mihipte & mepte proisilii ipsi & meipsinae Valere autem saepe accipitur pro prodesse, ut apud Ciceronem, haec res mihi valet ad Gloriam, passim apud Nepotem & optimos quosque scriptores.
30쪽
Quaeris quot mihi basiationes Tuae, Lesbia, sint satis, superque ΘQuam magnus numerus Libyssae arenae Laserpiciferis jacet.Cyrenis oraclum Jovis inter astuosi, Et Batti veteris sacrum sepulchrum: . 'Aut quam sidera multa, cum tacet no Furtivos hominum vident amores a Tam te basia multa basiare, Vesano satis. & super Catullo est, Quae nec pernumerare curiosi i. Possint, nec mala fascinare lingua. Iaserpiciferis jacet Cyrenis J Sic scribendum non laserpitiseris. Sive
enim laserpicium dictum sit quasi lac serpicium, sive potius nomen exco traxerit, quod sit laseris spica; laser enim vocatur succus; laserpicium vero ipse caulis, seu ferula quae succum gignit, planum si vocabulum hoc per C non vero per T scribi debere. Per Battum Veterem intellige primum Battiadarum, qui & Aristaeus & Aristoteles dictus fuit. Hujus sepulcrum quod imprimis coluere 'renaei, cum in ipsa fuerit Pentapoli Cyrenaica. Oraculum vero Iovis Ammonis, quadringentis minimum millibus inde remotum, patet Catullum, qui magnum inter utrumque statuit intervallum, rectius sensisse, atque illi qui Or culum hoc Pentapolitanae provinciae vicinum esse crediderunt. Err rem illum non aliunde provenisse quam ex diversa acceptione Cyrenes & Cyrenaicae, ex iis quae ad Melam scripsimus, satis colligi potest. Nam certe tota aliquando Marmarica Cyrenes nomine censebatur. Nec aliter sensisse Catullum patet ex eo, quod&ipse Anam nis oraculum in Cyrenis Ponat.
Cyrenis J Non solus inter Latinos est Catullus, qui primam in Cyrenis corripiat, sc quoque Virgilius in Elegia ad Valeriam Mes
