장음표시 사용
161쪽
Thermar Aqui ranensium. ICaput ante ingressum alite bene ii. tegant is harpar aut rencs loturi h buerint calidiores, tum ne calore balnei inflammentur magis, partes hae restigerantibus topicis muniendae, V. g.
Ung. ros ceratos antat refrig. Cal. c.
id quod etiam post balneum facere i poterunt, cum sudor finitus&abster sus est. In balneium immers . partes affectae 3. idistinguendae sunt cla pro diversitate, situs earum aliis alto, aliis minus alte insidendum nimirum usque ad umbilicum si affectus sit infra diaphrag na:
sin supra illud latitet usque ad cervi
cem os, fauces praesertim in hemiphlegia, tremore, o c. ut ncrvi ex cervice prodeuntes vim balnei sentiant. Verum si omnes hanc altam insessio-I ' o nem sustinere non queant; ΜBRO
i rumipsarum adhibendum est' vel senen pongiae quae thei l imbutaepartibus affectis applicandae sunt. In balneo quietem agant, ne vapor I 'ab aquis commotus molestus sit, ne continia motu corpus incalescat, denique
162쪽
nique ne musculis motu tensis aqua
Nec nimis consabulentur, aut nimium cantent, his enim siccitatem
oris, sitim, lassitudines, xturbationem capitis sibi accelerant. Ii qui valetudinis causa ac gratia balneum intrant, nec in ipso comesse nec bibere debent ne naturans quae bal, neo cooperatur ab ossicio suo avocent, neve crudum cibum aut potum in Venas, calore balnei patefacta prope, lant, obstructionum, febrium, aliorumque morborum materiam futu ram concessum tamen infirmioribus ut balneo durante, tabellas condita, conservas sumant, vel panis bucellam vino imbutam capiant Iis etiam nec diu balneis immorari nec multum fortite que sudare expedit.
18. Quod si vehemens inses et sitis, eam
vel fructu aliquo refrigerant ceu Dio punico, aut pomo citreo, prunis Damascenis, fragis, cerasis, morisve, aut id senus alio quopiam modice gi stato sedare licet sunt succi quidam ab aromatariis in hunc usum parati, sitim
163쪽
Thermar Aquisgranensi m in eximie extinguentes, ut qui ab ipsis dehibes inscribuntur, de acidaspia ' na, de pomis acidis, berberis prunis, avis, cerasis, aliisque multis siti etiamatisfaciunt ptisanae, ulapia, immo& austus unus aut alter ipsius aquae the malis ex scaturigine. Se quomodo determinabilis set mo-1, ra balnei quod uni est multum durati finis, alteri est minus exiguum cumque Halia aliis sint incaciora potentiora, alia minus valida&debiliora, illa
tquoque breviorem, haec contra longi- rem moram admittunt. Dicimus ut universis rebus sic in balneism iocritas est optima, nec enim nimis requenter, nec nimium diu aquis insiendum Grequens balneorum usus corpora enervat, naturam solvit, vires frangit, febres&lanitudines causat in nimis diu inhaereatur calor naturalis ab tia extrinseco calore balnei ultra modum ii di debilitatur, viresque exhauriuntur: no-
at haec vetus ac verus Versus. B ALNE A, vina, venus, confortant
corpora nostra: Corpora debilitant: BALNEA , vina, venus. Ff N,
164쪽
Nimirum moderate sumpta essurpata : ideoque bene attendendum ut calor, balneum tempori, sexui, et M ti, temperamento, habitui corporis, viribus, Minorbis accomodetur.
2o. Itaque pro corporum statis, haud difficulter quivis deprehendet lavatii ni tempus sibi congruum et immulieres, aetate grandiores, frigidi&humidi, denso compactoque corporis
habitu praediti, pingues Mobes, abneis assueti, diuturniorem moram in balneis serunt quam juvenes, pueri senes, calidi, sicci, debiles, macilenti, lotionibus inas ueti illi enim minus, solvuntur, hi autem citius atque faci
, inter thermas nostra Cornelianae ob aquarum efficaciam' etsi omnium minus calore adtiali gaudeant ad horam vix tolerari possunt Caesarianae calidae, mora tetes acto possunt; Porcetanae servidae ad Cornelianarum teporem reductae etiam citra nocumentum diutius.
Consulendun, imbecillibus semel in die lavari dimidiata hora, seu paulo diutius
165쪽
Thermar Aquisgranensium. 99 diutius robustioribus etiam priusquam sint assueti balneis ne longam trahant moram, non ultra assignatum tempus a Medico : altera die perseverare poterunt diutius ad horam vel circiter, balneum si congrua calidius sumere; sequentibus vicibus continuabunt, quousque sine languore poterunt, nihil tamen tentando ultra vires V. g. ad horam integranavi nunquam amplius. Si morbus postulet vires ferant, et S. bis in die lavare se poterunt; mane una hora, vel altera ab exortu solis: civesperi concoctione perac taci quae tamen
in aliis citius, in aliis tardius perfici solet. Intercedant saltem inter prandium, lotionem . . in horae: quod si patiens debilis sit', non festinet, semel in die lavare melius est sussicit; sat enim cito quod a bene. UO-ra tamen in balneo vesperi sit brevior,
quam matutino tempore, ut natura fatigata mane, vesperi sublevetur. An balneum sit profuturum nota pq est, si venter statim primis diebus, Ver-jlsus spinam contrahatur; sin autem in lactur, aut torminibus affigatur, vel si
166쪽
Io Deseriptio quis primo ingressu uri, rodi intus videatur, deinde horrere incipiat inutile
Egressuri balneum linteo mundo calefacto, se circumdent aer enim per apertos corporis poros prompte pense trat, ipsisque visceribus&nervis haud
16. In tepidiario sive ripa balnei abste
gentur, testibus involventur,eXinde in conclavi a ventis, ciere tuto decumbent, ac in lecto se component: sique sudare sit necessum, matura etiam in sudorem prona sit atque proci Vis, contecti eum elicient, ad semili ram, horamve parcius aut largius ad to
27. Sudorem postea calidis absternus linteis, caputque bene exsiccare aeniter fricare mandent linteamina ut bunt, sique dormiendi urgeat necessitas, somnum si volent captabunt sicque fractas vires, quae ob spiritus tum calore balnei, tum sudoribus dissipatos, nonnihil refocillabunt , sitimque
*- Ubi quiverint priusquam sub dio se
167쪽
Thermar Aqui ranensum Ioicommittant, corpus caput rursus probes diligenter sicccabunt,siccatum pectinent, inde solitas vestes induant, cavebuntque ne nudis pedibus ambulent aut aeri frigido sese exponant. Induti circiter mille passus si possintro ambulabunt aut alio exercitationis genere utentur, sive intra tectum, sive loris pro libituri ab aeris constitutione j corpus solito diligentius munient, a propter pororum cutis a balneo ada tertionem si vero exercitii rationem morbus aliquis prohibeat, frictiones artuum supplebunt exercitii vicem.
. Ab exercitio capiendus est cibus: SQ liquidus quidem optimus qui alvum
emollire queat, nec venas obstruat, nec ventrem saluoso spiritu distendat, ut jusculum ex malva, triplici, beta, spinacia, lactuca, portulaca boragine, buglosso ceres otio, indivia, c. aut jus recentium carnium his alteratum, aut anatella , aut pulticula ex hordeo cortice mundato, aut sorbitio aliqua
Deinde transeundum est ad prandium I seu ad solidiusculum cibum , qui ta-Ffa men
168쪽
ior Descriptiomen sit ex genere eorum, qui bonum succum pariunt, facile coquuntur in
Ventriculo quare ex carnibus conV
niunt vitulinae, vervecinae, bubulae juniores tenerae, leporinae, cunici lorum, capreolorum, c. Item gallianae capones, pulli, gallinaceae, columbae seu pipiones commendantur perdices, turtures, attagenae, galli- nagines, coturnices, turdi, merulae
alaudae aviculo sylvestres quae in sy vis, saltibus dumetis degunt, c. Vasaluberrima sunt comprimis recentia, sorbilia, c.
31. Vitandae bovinae carnes annosae, durae, vaccinae, agninae, hircinae, equinar, cervinae porcinae, omnes salitae insumatae declinanda quoque quadrupedum viscera, ut harpar lien, renes, cerebrum atque cartilagines, membranae intestina, sarcimina, pedes&extremitates aliae pinguedines, medii lae ossium, anseres , anates quae in Maudibus alimoniam quaerunt. Item expiscibus nasones, cyprini, anguillae, tin-33. car, mustellae qui quammis carent:
haleces&qui sale conditi, aselli, c.
169쪽
Thermar Aqui ranensium. I 3 fructus aestivi&autumnales crudi, legumina, pisa, fabae ova dura, lactearia, pulmentaria ex farinis facta, panificii, omneque genus pistorium, caseus praesertim antiquus, foetidus, verminosus
Potus sit vinum album mosellanum clarum, oligophorum, tenue, non acerbum, claretum, c. cere visi probe cocta ac bene descecata, minime acida,
nec nimium lupulata, c. Neque igno- rare oportet, cibum potumque rhaga lius sumendum esse dum baliae datur, Opera, quam pro consuetudine absti nendam etiam frigidae potu a balneo. Demum attendantio nimia vigilia, sollicitudine lucubratione, ingenii fatigatione, venere aut alio aliquo graviore exercitatio rus genere corpus Xhauriant, denique animi curas xperturba , stiones, iram n Cerorem, similesque affectus seponant: quia animi accide ilia tristia desiccan os . Proverb. IT animuta gaudens aetatem floridam facit salibus
igitur, ocis lepore conditis, lusu honesto, cantuque onusto spiritum oblectabunt, jucundis fabulationibus,
170쪽
ro Deseriptio exercitiis decentibus, spectaculis gratis
Alvus sit laxa, quotidie aperta: quae si jusculis alimentosis commemoratis emolliri nequeat, medicamentis V. g. suppositoriis, clysteribus, c. sollicitetur ne symptomata inducantur, Operatioque aquarum thermalium impediatur.
Solliciti de cucurbitularum icarificationum applicationibus quae hic apprime fiunt Medicum adibunt ab eoque scient quot, ubi, quando quoties adhibendae sint. 37 Certus salutus dierum numerus balneationis generaliter praefigi non
potest propter virium, aetatis, sexus, habitus corporis, consuetudinis, O borumque, maximam diversitatem, alii enim recentes sunt lenes, accuratu faciles alii graviores, inveterati contumaces Consultum tamen est quindecim, viginti, viginti quinque, triginta , triginta quinque ad summum quadragintadiebus aut vicibus se livare: hoc enim temporis spatio, vel morbi balneis caedunt, vel saltem ad meliorem