Francisci Blondel Thermarum Aquisgranensium et porcetanarum descriptio. Congruorum quoque ac salubrium usuum balneationis & potationis elucidatio. Accedunt probæ thermarum Aquisgranensium

171쪽

Thermar Aquigranensium. IosIn balneis etiam cura habenda est 8.

partium imbecillarum ac viscerum quae corporis valetudinem labefactant ut scilicet quovis modo roborentur,

quod pi; thermis deesse putatur, id

pro exigentia affectuum adjectione medicamentorum pensandum . . per Embrocas, stillicidia, fomenta, sacculos 2 c. non tamen bene per emplastra aut linimenta oleo a nisi sint artiriciose inventa aut praeparata quia lentis suis kcrassi substantiis tenaciter inhaerent, ibi fuerint illita poros cutis replenis penetrationem aquae thermalis in inunctis partibus impediunt ac repellunt. Symplomatum supervenientium D. medela medicis praesentibus ac balneationem dirigentibus committenda est, V. g. Cephalalgiae, vertiginis, defluxionum, rheumatis, vigiliarum,somnolentice, tussis, sitis, febris, alvi constipa

doque cauta sunt vel ipsae thermae, vel licentiosa diaeta balneantium, vel neglecta & non sussiciens praeparatio.

172쪽

io Descriptio consulant, ab eoque audiant necessum, necne sit hic, vel domi, humores morbificos residuos balneatione attenuatos, vagos repurgare, antequam

male in aliquas partes nobiles affatim

ruant.

qi. Tum demum domum reversi, vires corpus bona victus ratione restaurent. Natura enim inquit Etrus una cum curatione a figitur , hac vero dimissa invalescit, vincitque morbosjam debiles ex medela factos: Hinc est quod multi eo tempore quo balneant fatigati,nihil levaminis,aut vix sentiant, domum vero reversi ac refocillat alis quot septimanis vel mensibus vel plane se restitutos curatos, vel saltem ut plurimum allevatos sentiant. r. Advertant nos nullas observationes curatorum usu Balneationis annotasse, quia laboris taediosi esset enarratio: ci rati ipsi sunt vivae observationes propriarum sanationum vix est civitas in

Belgio aut in Imperio in qua non sint cives aliqui, qui hisce thermis balneatione congrua non fuerint restiti ti, aut multum alleviati vix adveniunt

173쪽

Thermar Aqui ranensium Io7 infirmi qui in praefatis morbis capitibus .&is recensitis opem singularem non sentianti. g. in convulsionibus, doloribus Ischiaticis, tortuositate colli , c. Paralytici, claudi plerumque sanantur, ambulant: surdi, muti quandoque audiunt, loquuntur propitiante Apolline Supremo. Ex Fabritio multa de Thermobalneatione diximus, plurima tanquam scitu necessaria addidimus, quibus lavantium explerentur desideriaci superest nobis de Thermopotatione dicendum, monstrandum illam miris effectibus esse plenam, ac curativis qualitatibus praetiosam obganniant Aristarchi maledicentiae eorum, altaque detractiones tanquam vetularum ne tiae eliminandae sunt non deerunt rationes, authoritates, experimenta quibus

illam cordati medici&alii plurimi proba

bunt.

174쪽

1o Descriptio

De POTATIONE Thermarum.

IN terno usui Thermopotationis qui se

granensis idem accidit, quod olim ni neralium aquarum acidularum ac aliarum thermarum potationibus cum aliqui sum imis laudibus extollunt, omnique conatura in medicina introducere : student. Allia vero ad aliud extremum confii ientes, omnino improbant ac rejiciunt, jubent quem medica praxi exulare. Illorum

multi solis elogiis, horum plerique solis

obtrectationibus certant, utrique acrius quam pro aris&socis nulli eorum ratio Inibus, quarum loco, suam plerumque nudam aucilioritatem obtrudunt, omni ique rationi potiorem haberi volunt, sic sua quemque passio rapit, sic phylautia trium Iphat. Non iis sidendum censemus, qui prae itermodum rem quampiam evehunt, eo

quod ab aliis laudari audiant : sed nec iis quoque qui obtrectationibus ac ma ledicentiis eam proscindunt, non quod a tione sibi malam esse constet, sed quia sic sorte I

175쪽

Thermar Aquisgranensitum. O9 sorte principio salso praeoccupatis visum est, ac turpe postea reputant, praeconceptas semel nimis haras opiniones deponere, quibus ideo malunt mordicus ac

pertinaciter inhaerere, quam noVas etsi

magis probabiles recipere. Minc abusus

maximi exurgunt; dum aliqui indiscriminatim immo cinconsultis medicis, non necessario, quandoque plane adverso remedio, aut minus debit usurpato, ibimetipsis damnum inserunt.Non minus peccant qui profuturum multis thermalium aquarum, in expugnandis morbis internum usum, solo coecae suae passionis impetu absolute expunctum atque abolitum volunt. Sed valeant hi Milli rationis immemores ad ravim usque decertent. Qui rationis sectantur iter, recte in immodicos illos Encomta te invehuntur : ipsi res ipsas absque menti commotione, non quod alii sentiunt perstria,

tantur, atque demum suas opiniones, quas putant rationi consentaneas tueri conantur, extremis illis spretis, quae a verutate ut pluilinum recedimi. Drum itaque

qui ratione procedunt, ali tu usum internum Thermopotat in dissilia lent, aut saltem

176쪽

IIo Deseriptio tem suspectum reddunt, his passim rationibus.

Prima arguunt thermalos aquas nimium calefacere, atque earumdem potu calidam hepatis iis cerum intemperiem induci ac intendi calore thermarum tum actuali, tum potentiali qua objectione maxime vulgus intricatur 4 potatione thermali suspenditur. Secunda, quia quae thermales mineralia continent, corpori nostro non sunt proportionata, nec salubria ut sal, nitrum, sulphur, c insuper nociva

corrosiva ut alumen, vitriolum .es c. immo maligna venenata ut calx gypsum, arsenicum, c. 'Tertia, oppugnant omnes aquas the males, dicunt eas nimium exsiccare, ex

quo inserunt humidum radicate absorberi, hinc vitam minui. uaria, rident eos qui iis utuntur: qui eas quoque habent pro medicina univers ii quis enim credet eas Antiquorumi naceam esse ' aut piscinam Judaeorum. cuinta, quia paucissimis conveniunt aetatibus v. g. non senibus, non pu ris,&c. Sexta

177쪽

Thermar Aqui ranensium. GSexta arguunt minerarum earum inconstantiam & mutabilitatem.

Septima dicunt tepidas eas bibi tepiditatem autem ventriculi tonum relaXare, appetitum prosternere, vomitum conci

Octavi, Afferunt nullum affecturn ab iis curari qui a diaeta pharmacia, aut chirurgia curari non possit. Nona, allegant dissicultatem: incertitudinem explorandi mineralium naturasi mineras. Decima, Experientia volunt certum plures usu interno thermarum di aliosita male assici, ut aegre restitui possint, denique quosdam interimi mori. Undecima, novitatem remedii increpant, praeter ista sorte permis ta alia objiciunt, quae modo colligere non volui, semper facturus ubi proponentur. Alii vero magni viri&in medicina clarissimi, expertiminique longe aliter nobisecum sentiunt Thermopotationem admittunt: eam cum Casii odore tanquam deliatiosam sine tormento curam, in horrore remedium, pro variis infirmitatibus blan

178쪽

11 Descriptio persuadent aliis utpote ducti rationibus4 experientiis. Ideoque consuetudinem, servant aegros suos ad thermas ipsis notas ablegare, quas natura in variis E

ropae partibus&locis liberaliter largitur: quibus apte interne usurpatis congrue administratis in diversis affectibus, etiam deploratissimis quandoque morbis, per

expertos doctosque medicos, varias c ratione. admirandos effectus produci vident, sciuntque ab iis humectata, siccari obstructa, aperiti, repleta, Vacuari debilitata, roborari vergentia ad putredinem, a lue tali praeservari lentaviviscida, incidi atque detergi. colluvies atque impuritates viscerum , expediri:

optimam temperiem a qua desciverunt,et stitui illorum dei avatam oeconomiam, corrigi tonumque eorum, iis restaurari immo qualitates mutatas salitorum, ace

borum, acrium, c. domari, mitigari,' dulcificari; haecque singula facere tuto, cito 6 jucunde nimirum ne dolore 2 molestia, quo optimae curationi 2 op rationis esse Gai L et . meth med asserit. Hinc

myriades hominum qui passim usi sunt innoxie, in Italia, Francia, adhuc data

179쪽

hermar Aquis ranensium. II 3 occasione hic Aqui grani utuntur sine nox adversariorum allegatas rationes parJipendianti iis tamen satisfaciendum ut ubi satisfactum fuerit abunde etiam thermarum harum Potatio saluberrima superstrua

tura

num silicet abacti li, aut potentiali calore calida jecoris intemperies indu alta , at intendatior in interno usu thermarum harum.

P Ri Vs QVAM hanc objectionem

solvamus, rem maximi momenti in medicina facturum arbitror sitherin lem hanc aquam quis granensem in suas partes integrales, tanquam in anatomen redigam, easque singulatim quantum intimi ejus recessus glebarumque metallo- mineralium varietas, in aquis mixtura permittunt hoc loco probe trutinem; ex his enim tota intirmorum iis utentium salus dependet. Haec ergo sunt quae sensibus nobis obvia existunt, partim sponte, partim spa- gyricae

180쪽

li4 Descriptis gyricae analyseos cognoscibilia . Calori

a. Aqua. . Chaos alium orum 2 volatilium. . Flos salinus. .Sulphur. 6. Hujus Flores. 7. Horum 2 istorum Spiritus. 8. Eris aut Cadmi tinctura Spiritalis Argilla. IO. Sabulum. Alii alia, lenibus conjecturis fundati adducunt, ferrum, bitumen, o c. cum ea inesse demonstrabunt credemus : nunc vero nec illis, nec

mihi de aliis consta: quamvis diligenter

saepe examinaverimus , nec alia mihi fingam, nec de meris imaginariis frustra

loquar.

Ad mentem eorum qui pius examinarunt hanc aquam qui granensem hanc proportionem in ratium iusce t quis thermalibus inexistere putamus ut in uia

quaque mensura aqUa , quae quatuor circiter libras pendet medicas, plerumque reperiri sint salinae materia scrupuli quatuor Sulphuris aut potius Florum ejus dem apparenter multo plus in Cornelianis, in Caesarianis minus, in Porcetanis nulli. Tincturarum 2 Spirituum incerta, copiosa tamen quantitas, quis eos ponderabit iis certo turgent aquae 'Argilla nunquam duo grana : Sabuli vix se