장음표시 사용
231쪽
Thermar Aqui ranensium. 6sa a L . . putet secum Clar sociis eos observasse, ac laminis injectos candentibus, ut sales faciunt, fluxisse illa autem unum granum sulphuris aut lorum ejusdem prius nexistentium non retinet, sed per poros alembici exalant omnes, se comcludi nunquam patiuntur, etiamsi therm lem aquam vitreis vastis quantumcumque solidis indas atque exactissime obtures, nihilominus sulphureus odori, sapor, flores paulatim evanescunt ac insensibiliter evolant quid ni in corpore nostro multo porosiore lDemum quaero , an fore silphuris
chymici, limatura chalybis, crocis martis, vitriolum martis, tartarum vitriolatum, cremor tartari, aliaque medicamenta mineralia similia, quae ab adversariis ipsis ad multos dies praescribi solent, retineantur etiam intra corpus disi detineantur itidem male agunt illi edici qui ea praescribunt, si non detineantur ut experientia docet, quid ergo de thermalibus mineralibus effutiunt. Ad 3. Etsi aquas thermales X siccare concederemus, quia plura mineralia exsiccativa continent quam calida : at tamen
232쪽
illa exsiccatio non tanta est, ut humidum radicate primogenium issamicum absorbeat; sed tantum humiditatem eXcr mentitiam depasceret, quae morbos producere vitaeque insidiari posset, sicque potius vitam conservabit ac prolongabit:
quod siccum est sanum dicit Hipp. l. de
nicere. Deinde potus thermalis non est quotidianus, nec nutritius, sed medic tus solum, certo temporis spatio usu
pabilis, donec scilicet morbi profligati sint, denique spiritus, sales, extracta,
consentiones aromaticae , vina generosa, edic immo vacuantia ut hydrotica, ieuretica,dejectoria,vomitoriis c essent magis
suspecta, ac vitae potius abrumperent flamina ob exsiccationem validiorem qua pollent demum siccitas thermalium a iubrum,aquae copias qualitatibus retusa,mu, to est his securior convenientior; sic interitum non adseret, nec vitam minuet. Ad 4 qui in potu utuntur thermis, sat sciunt eas non esse medicinam universalem licet plurimis ut postea dicetur malis congruant nullum enim est in medicina universale remedium quidquid sumi-yenduli garriant; quia cum morborum multi
233쪽
Thermar Aqui ranensium. 167 multi sint sibi invicem contrarii ilane' oppositi, quod uni morbo ex se prodest remedium, opposito huic morbo cX con- i rariorum lege, per se quoque necessario ' adversabitur : Thermae vero ejusdem cum reliquis medicamentis sunt generis 'ut eas usurpant medici Christiani sunt, quit a nec temerae aut fortuitae potationi homines submittunt ideoque eas Panacccam i Graecorum , aut Piscinam Iudaeorum nunquam volunt neque omne auxilium
in hisce aquis ponunt frustra alioquin ut essent condita pharmaca alia, maleque
i ageretur cum iis regionibus, quibus hae aquae thermales negatae sunt attamen cum plane in natura, .compositione sint admirabiles, admirandosque saepe effectus contra morbos desperatos usu tum interno tum externo evidenter sa-ciant eas quoque adversarii permittere&usurpare deberent praemissis praemittendis,&c.
Adj. Non hinc sequitur thermas esse
damnandas alias enim omnia medicamenta essente medio tollenda; quia nullum quantumvis bonum omnibus hominibus ac affectibus conducit, locum
234쪽
168 Descriptiotan et in albo medicamentorum retinet: cur etiam non thermae praesertim si asag cis perito medico regantur, qui omnibus prospiciet, acetiam aetatibus, complexi nibus, c. eas accommodare sciet, ut data occasione, potationes bene succedant. Ad 6 subeunt quidem mineralis acidulae pleraeque ut saltem Spadenses, injurias temporum ac tempestatum, neque eosdem bonitatis gradus servant modo juvare modo nocere possunt sed ejusdem conditionis nori sint Aqui granenses thermae hae semper eodem tenores servore fluunt, sit aestas, sit hyems, pluat, ningat quantumcumque voluerit nullas mutationes si beunt latitant utique sub rupibus, ac inimis terrae visceribus, ubi nulla tempestas aut mutabilitas locum habet deinde acidi las possunt bibere cum utiles sunt cum depravatae intermittere, vel expectare donec meliorentur quidni idem facere possent
de thermalibus si mutabiles esseni Ad longe est alia ratio tepiditatis
thermarum, quam aliarum aquarum;
tepiditas aquae communis hoc facere posset acidularum spiritales tincturae principaliores, spiritus omnes volsetiles
235쪽
Thermar Aquis ranen in . 69tiles tepiditate evane cunt, thermarum Vero non item , harum spiritus tincturae c. terrae cavernis&ductibus subter
raneis, reverberantur concentrantur,
quasi rursus iisdem aquis in praegnantur,xtincturae quoque Xaltantur, Unde tepor earum semper est beneficus, cum mineralibus activus corroborativus : hinc vomitum nunquam concitant, nisi affatim aut nimium bi
Ad 8. quos thermae curant affectus, etiam aliis remediis curari posse non dubitamus : verum inde thermales quae e medicinalium praesidiorum numero liminandae non sunt, neque γdeo contemnendae quia a Deo creata est omnis medicina, quam vir prudens non abhorrebit Inter qua aquae thermales non minimum locum obtinent, ea Cal-siod. l. o. s. . arcana Dei miraculis plenas, salutaribus qualuatibus praetio-
fas asseverat. Langius, sacrojancta Dei dona censet, Ad V. dicimus cognitionem naturae thermarum propter varia miranda
236쪽
i7 Descriptio dissicilem quidem esse, at non impossibilem, partim enim ab effectibus&a posteriori longo usu perientia deteguntur: partim a priori de ope primcipiorum operationum Cnymiae, quibus melius patent contenta, cis gredientia agnoscuntur, quod demo strabitur alibi. Ad o experientia veras experiem in dubiis ac fictis opponimus asseveramusque millenis a quindecennio amplius celicissimo cum successu ordinatas fuisse thermarum potationes, qui fere omnes se a morbis sublev runt vel liberarunt, c. Et si quid
Non thermarum causa fuit, sed vel culpa medici audacioris Mimperitioris male illas aegrotis consulentis, vel γxime audacia, temeritate ipsius metinfirmi temere sontibus xthermis temtis, vel ejusdem intemperantia cino bedientia neque rectam methodum neque diaetam servantis quod sorte plusquam saepe accidit. Ad 11. ultimam dicimus, idem
237쪽
Thermar Aqui ranen sum. 7I modo contingere padanis, sive S Wal-bacensibus , qui ab aliquot annis proprias acidula minerales calefactas a neationibus subdunt, nostrarum the marum affectato calores cssectu sed vano labore ac sumptu eas imitari conantur quippe balneationes suas instituunt, per deperditiones tineturarum spirituum volatilium suorum
mineralium, c. Et nos Thermopotationes nostras mineralibus , spiriti otis mineralibus cecundata sulcipimus utique cyathus unus aquae thermalis plus spirituum, tincturarum Mintegrorum mineralium continet, quam acidularum lagena minusne nobis eorum potationes imitari licebit ideoque quod nobis notissimae sint frequentissimae ac saluberrimae thermarum pol tiones in Italia, Francia, alibi in Ge mania, c. Cur denique similiter his forsitan persectioribus uti non liceit Antecessores Medici, thermarum
hic interiatim usum neglexerint, aut raro
praescripserint fuerant illi timidi in Thermopotatione pigri, pudeat ipsos
238쪽
17 Descriptio tam abiecti sui e animi, simus sublimi
risi cum Tacito credamus non omnia apud priores mstiora nostra quoque aetas, multa laudis 2 artium imitanda posteris tulit. anserint contenti usu frigid rum Acidularum, at non propterea calidae Aquis ranenses vituperandae 4b-jlaicia loeci qui aliter sentiunt inertiam suam patefaciunt xlaudabilibus hominum conatibus quam maximam injiciunt remoram. Multum egerunt, qui ante no uerunt, sed nonperegerunt ait Doctus Scaliger. l. i. de Plantis mirari antiqua debemus, sed non idcirco no .strorum temporum nova despicere quot medicamenta praestantivina Priscis ignota posterioribus debentur quae non laus X eorum inventiones recte
Multa dies , sari que Dibor mutabilis
Retulit in melius non omnia grandior
Nos quae scimus habet, seris enit usus ab annis, addam ergo De ne quapropter novitate exterritus
239쪽
Expuere ex animo rationem, sed magis acri,
Iudicio perpende, si tibi vera videntur, Dede manus s non doceas meliora se-
Oibus morbis congruat thmi artam potatiύ.
I Ullus dubitabit proprietates acii latitarum ac thermarum suboriria virtutibus mineralium .mctallorum , quibus carum substantiae, bene lica naturae manu, dotatae o im pregnatae sunt, si ut a priori peris asino imbibitas substantia minerales, ac spiritales tincturas in balneationibus proprios admirandos Tectiis edunt, quos recensuimus; sic per easdem in potationibus exerunt. Qualiscunque ergo aerit contentorum cingredientium natura compositio, t lis quoque erit e facultatum ratio immo quia novam quamdam essentiam quasi superadditam, ipsi mixtione aut compositione dicti milium mineralium
240쪽
seu contentorum heterogeneorum acquirunt constituunt, qualem scilicet non habent singula contenta seorsim sumptari hinc etiam sortiuntur aquae hae , facultates, virtutes specialissimas naturales, omnibus clementorum&ingredientium viribus, omnibus sensuum conjectaeris superiores, quae non nisi in mirificis effectibus sese produnt. Diximus supra cap. 2 quomodo mineralia acquirerent. Diximus quoque cap. 9. Hae qualia thermas has constituerent, atque pro potu abunde occasionaliter temperatas vires primarum qualitatum calefaciendi, refrigerandi possidere probavimus; quarum videlicet neutram qualitatem in corpus sensibiliter imprimerent, nec a calore animali judice percipi possent. Jam vero ulterius dicimus virtutibus siccandi magis quam humectandi corroborandi, abstergendi, incidendi, resolvendi, aperiendi, urina movendi maxime pollere facultatesque alvum solvendi magis quam aquas Spadanas obtinere, non quidem simili facultate