장음표시 사용
211쪽
Thermar Aquisgranensium. I suaucthoritatibus nitri frigiditatem compr tibavit sic pergit Spadacr. cap. Etsane Ton-
eletius fons Spadae aliis iitrosior, tantum rari, ventriculoque frigus commumicat, quantum pauciferrepossunt, c. Et cap. 3. de codem sale irro caeteris tinctior hic
multis, quo sit ut gustu frigidissimum
q. Quaero cur sal dentium stuporem
adimat, nitrum contra non modo non cu- ret, sed potius inducat certe effectitum contrarietas, causarum contrarietatem a
uit Aristoteli qui hoc problema sedi. 7 aroponit haec mens est salem stuporem
dentium tollere , quia calore 3 siccitate incidum humorem dentibus inhaerentem: cujus acore&frigore dentes stupent e accat, absumit, ac resolvit contra nitrum quia maxime terrestre, O suam acerbita: Iem Madstringentiam impactum jam dentibus acidum humorem non resolvit, sed antigit magis, augetque immo si nec ul- t. .ssit talis humor, solum nitrum, suo co- edentes stupefacit non secus ac fructus et licerbi atque acidi, qui frigidicum sint, ni-
3. Nitrum etsi nostrum sal petrae pro-
212쪽
I s Descriptio prie non sit huic tamen proxime ac cedit differunt a se invicem, ut sal sessilis gem lmae, a sale ut vocant factitio, non Moda revera fiat, sed quod e marina vel alia falsa aqua arte educatur&separatur: sic verum nitrum naturaliter&sponte erupibus con crescit, sal petrae, ex terris, aquis, aut excrementis nitrosis, eodem modo quo
sale marina aqua separatur, nimirum ab harte sed a natura utrumque sit, iccis ctum ab arte ab aliis corporibus separatur. Igitur sicuti fossilis a factitio sale qualitati ἔbus non sensibiliter differt, ita sal petra omnino ad nitrum accedit sal vero petraes rigidissimum se experientia manifeste
evincit etenim non modo manibus contrectatum frigidum deprehenditur, sed gustatum linguam , ac palatum frigore serit, ejusque pars minima vino mixta, dita ipsum algidum reddit ut dentes stupeant unde rite frigidum aroma, solum-2que qui calidis opponi queata Verulami
6. Admirabilis illa in accenso pulvere Pyrio ventositas&quasi exsufflatio, non aliunde procedere potest, quam ex nitrfri ore cum ignei diametro certanite.
213쪽
Thermar Aquisgranensium 477. Morbosam sitim reliquisfiigidissere inexpugnabilem in momento compescit, sive purum ipsum, sive a sordibus repurgatum quod a prunellae Chymista
Vocant: hoc autem denotat summam frigiditatem, non vero calorem, quia calida sitim accendunt xintendunt. 8. In causionibus Minflammationibus, ardorem potentimine extinguit, quod certe summo praestat frigore, nam calore illum magis intenderet, unde tanquam
frigidissimum a Neotericis serme omnibus practicis, in summo febrium aestu, inflammationibus, linguae scabritie calida jecoris intemperi , ulapiis, ipsique consueto potui immiscetur, atque ii quoque qui calidum effutiunt identidem usu
9. Sal petrae nivi permixtum ac phialae aquae plenae circumpositum, eam aquam citissime refrigerat, ac conglaciat, quod sola non facit nix, ut crebra experientia compertum est. Immo in regionibus Africae ubi non ingit unquam , nec gelatri in vino refrigerando Afri solo saepe nitro, nivis aut glaciei desectum supplent. Hlici Io alm
214쪽
io Tandem si quae saporibus indignoscencus temperamentissides est, ut scholae communiter volunt certe suo sapore ni trum rigidiuimum esse facile colligitur, habet enim saporem ex acido austero-acc bomixtum, qui tres sapores frigiditatem lex scholarum praecepto armunciant. Hinc
ergo satis constat nitrum frigidum esse, non calidum ideoque huc usque in the malibus aquis his caloris nihil, frigoris
multum invenimus. Tanti caloris causam, cum necdum,
perire licuerit videamus ultimo, num ea in salibus reliquis latitet, quod unicum si perest subterfugium quorum praecipuum forte est salsovile gemmae marino simile; si aliquid aluminis immo xvitrioli tincturae enim seris, cadmiae, c. nullam qualitatem calidi, frigidi, c. sensibilitcrimvrimere possunt. Illa ergo statim alia dissima accusabunt etsi sciant multa esta his salibus calidiora. Caeterum ab Auth ribus calidum in secundo gradu sal mar, num definitur. Vcrum caliditas illa parum.
suspecta est, quandoquidem illi ipsi qui
salem calidum scribunt, sibi minus constent; 'erreum vocent a praedominio
215쪽
Thermar Aqui ranen sum. 49 terrae, terra autem frigida est praeterea
inflammabilitati plurimum resistit, unde ligna ponderosa, quae sale abundant aegre
accenduntur, sic etiam humorum putredini obstat, quae cum a calore fiat, a frigore prohibetur Dein si ita calidum, unde tanta cum aquis amiciti, ab igne cum impetu resilit, eumque extinguit: sal in aquis citissime solvitur; nec igneorum more aut aereorum in illis fluitat,
sed per minutissimas atomos cum iisdem intime permiscetur Ulterius 1 cum nive aut glacie tantundem salis misceas,
iisque phyalam aqua plenam circumdes; illa de repente conglaciabitur, qui quidem effectus palam calori adversatur. Quod volunt desumere a salsedine argumentum utile est falluntur enim ut incomparabilis caligeri verbis utar materiales illi, qui sapore S omnia a primis qualitatibus ducunt. Et revera ipsi Scholastici sibi turpiter contradicunt, statuunt amara Omnia calidimma, mox sui obliti pium amarissimum , frigidissimum volunt. Ultimo dicimus eam salinam mixturam quae thermalibus aquis restat, gustui non magnam acrimoniam , sed Hli 3 O-
216쪽
moderatam salsedinem cum aliqua aciditate junctam exhibere, quae caloris non sunt indicia. En quam ruinoso etiam fundamento calefactionem aquarum thermalium adstruant si dubium esse potest, an sal sit calidus quales erunt conclusiones
Sed ne nos iterum omnia pro thermalibus aquis innovare obstrepans calefaciat sal fossilis vel marinus, sint salsa calefacientia, quid tum qui thermalem potat, an salibus se tantum replet ' quantum salium cuique mensurae communi quatuor librarum thermalis aquae inesse existimani non enim sat est, calidos sales asseverasse, sed horum proportio cum aqua spectanda est.
Nam ut antea monuimus, iuncincu
camus; si quod calidum soli ite in exigua
quantitate, cum multa aqua permisceatur, frangetur in ea mixtura, facultassos silis, ab aquae multitudine, contraria qualitate sita pares sint vires aquae&s susilis, medium fiet temperamentum, neque calidum, neque frigidum; sin vero calidum potestate aquam superet, tunc hujus frigiditas a praevalente mineralis caliditate obtundetur. Jam vero dicamus
217쪽
quam proportionem habere putant, sales istos ad aquae mensuram librarum quatuor auderitne de manipulis, de libris, de unciis loquid non equidem tam temerarios credimus ad experientiam ergo recurrant, quam supra in initio capitis posuimus, ubi quid mensura una contineretineralium salitorum asseruimus. Dato
igitur quod in unaquaque thermalis aquae mensura, seposito nitro de quo non est hic quaestio sitiat duo scrupuli aut circiter salis marino similis, calidi ut volunt in a. ωultra sit junctum aluminis plus, vitri si minus scrupulo scire magnopere aVeo, num propter tantillam salium horum a ticulam, quae ad aquae copiam vix se habet ut unum ad quadringentesimum , quaerit calefactiva cum tamen ipsa aqua quantitate sales superet, est intensius frugida, quam sit sal calidus est enim frigidissimum elementum frigiditatis
principium , cumque secum habeat nitrum in sensibili copia permixtum, frigidum aequipollens ; cumque demum, sulphuris spiritu ac aliorum ipsorum mineralium magis refrigerans reddatur, Ut sit perius ostendimus certe neminem tam
218쪽
vesanum putamus, ut calefactionem ther marum, ab usu interno audeat pertinaciter asseverare ille merito ab omnibus condia ruris, immo esculentis sales uberet exulare, ac fatuus fatuis cibis dignus esse qui vesceretur. Dicent sorsitan etiamsi post distillationes pusilla salium quantitas supersit, atta men credendum extitisse majorem at eos propria lingua, si depravata non sit, praeoccupationis redarguet; etenim primo aqua
ejusdem distillationis est dulcis, secundo insonte aqua non est adeo salsa, sed admodum remisse, ita ut sitne molestia semper sumatur ac hauriatur, quin si adhuc quadruplo major esset salis copia, tamen non fore propterea ut una aquae mensura calefactiva redderetur,sed ad summum temperata e
que magis quod mineralia thermarum in
cffervescenties mixtura subterranea Omnes acrimonias exuant, sese retundent concentrent, mitigent, quasi mortificent. Demum thermalis aqua quae cum ob tenuitatem, quam coctione naturali, quasi circulatione in terrae visceribus adipis itur tum obnitri, spiritus sulphuris, ipsorumque salium admixtionem quae
219쪽
Thermar Aquis granensium. I sdiuretica sunt, citissime permeat atque excernitur, sicque nullum salibus caloris sensibilem impressionem hepati aut visceribus eis ciendi tempus habet : praesertim cum jam omnes ferme recentiore anatomici ambigant summoperi; num liquores affatim assumpti, quive citissime excernuntur, in citer sequantur anchylus ipse a ventriculo ad hepar descratur post inventos a Clariis. Pec lueto
thoracicos ductus negant postremum recentiores, atque ad unum omnes sunt contrariae sententiae fautores ad vivam canum sectionem provocant, si ergo non patet a ventriculo ad hepar alimentis accessus ut in vivis canibus manifestum est certe nec aquis thermalibus medicatis adeoque nec illud attingent, nec calcfa
Sed demus pertinacioribus hoc postremum, chylum ad hepar deferri attamen haustis magna copia potulentis, idem contingere inficiantur Neoterici siquidem verissima circulatione posita, videtur omnimo impossibile eos liquores, qui tam cito ab assiimptione elabuntur, intricatii imas, longissimasque venarum, Hlici γ
220쪽
arteriarumve ambages, ac plusquam Ded leos labyrintos intra tam breve tempus per meare,atque sanguine secerni posse:idque sine coloris mutatione. Quapropter aliam breviorem a ventriculo viam vel ad renes, vel ad vesicam esse debere concludunt; quam ostendere speravit. N. D. Billius anatomicus famosus itaque sive ea a ventriculo ad renes tendat, sive per membranarum poros fiat, sive a vasis mesaraicis pateant canaliculi in vesicam, sive potius ab aliqua parte intestini recti ad eam siti lis via nobis adhuc ignota etsi res insusupenso maneat, tamen certo subesse talem aliquam viam ψbservatae mictiones molestissimae globulorum plumbeorum cum passerculorum aut leporum carnibus m-mestorum per urinam satis arguunt impossibile alioquin tales globulo plumbeos
per venas arteriasve qualescumque penetrasse. Hac autem posita via jam heparatanto periculo calefactionis liberavimus Nque adversariorum propositionem certo
Agant igitur caloris hepatis vise