장음표시 사용
201쪽
Thermar Aqui ranen sium 13sa)etro Jacobo non quod dicant credo, sed quod probent errare ut ego possunt&alii si aberrane eos contigerit, an ideo sequi pererrantes debemus ' pecorum mos est antecedentium gregem sequi, qua itur, non qua eundum pergere. Igitur quod thermales qui ranenses thermas potestate calidas plerique dixerunt aut dicunt, 'n ideo eorum verbis tanquam oraculo standum est. Nec quod in universum sorte male scriptum est de the mis, de hisce absolutei necessario credendum est, fuerint illia sint doct i, pe apicaces quantum voluerint aut volunt, homines tamen fuerunt iunt hoc est: decipi in hoc ut&nos sorsan potuere, possunt. Illi antequam judicium proserrent aquas
que ut rem invenerimus discamus judic re. Sunt adhuc iidem sontes Aquis rani, veritas necdum ab iis adeo est occupata, ut a nobis quoque inveniri nequeat Libe talem philosophandi quam aliis integram relinquimus, eam eripi nobis nunquam Volumus igitur u horitatibus valere jussis, ad rationes nos accingamus,
202쪽
nostramque de quensibus thermis opinionem libere aperiamus; non ut legem cuipiam praefigamus, sed ut dissentientium adversus eam audiamus argumenta , a que ex eorum firmitate aut imbecillitate sententiae nostrae falsitas, aut major probabilitas accedat. Diximus superius thermales aquas uti granenses actu, modo etiam dicimus potestate non calefacere quod adversarii volunt sed potius temperatas esse, nedic mus frigefacere, sic persuasus a singulorum ingredientium examine, quae si me fallunt
meliora doceant, non sumus tam perfracti ingenii, nec adeo nostrarum opinionum amantes, ut iis probabiliores non praeseramus.
Adversarii statim iterum nobis adducunt sales, sulphur, spiritus, reliqua mineralia, quae cum calida esse asserant, calidas quoque necessario etiam esse debere
thermas concludunt argumentanturque
si injusculo inquiunt nerbarum calida rum copiam, piperis, inriberis Talis manipulum ebullire sinas, prosecto cal, dum evadet jusculum; sic ergo ob sulphur, salesa mineralia, therinalis aqua, c.
203쪽
Thermar Aquigranen sium. 37 Calore adluati jam saltem excites Potentialis contentorum quem adversarii summum refugium putant hic singui riter examinandus est repetitis ergo illis quae de anatome thermarum nostratium Aquis ranensium in principio hujus capitis trutinata sunt. Primo aquam consid rabimus, quae licet minus pura est tamen ars elementi omnium frigidissimi atque a Iumidi, adeoque ad ejus qualitates omnino accedit non ergo ullo modo potentia calefacere potest, sed e converso maxime refrigerat : hic saltem crediderim asversarios non reclamaturos.
Secundo loco terream miscellam xj bulos argilla contemplabimur; non quod haec praepollent osunt enim in exigua admodum quantitate sed ut elementum elemento subnectamus; cilla in quibus est minor dissicultas citius percurramus, atque ad alia. magis disputabilia proper in imus Therrea igitur haec miscella, ut de . aqua dictum est, licet impura est tamen similiter pars purioris elementi terrae, deque ejus qualitatibus participat, illud autem frigidum quoque est, adeoque nullum calorem thermis impartiri potest , cum illum
204쪽
i; Descriptio illum non habeat , sed frigus potentia. quod possidet conciliabit.
Liceat nobis tertio loco SH ur examinare quod adversarii statim calidissimum clamitabunt sua magis quam scriptorumine oritate : nec enim Galenus, nec Dioscorides, nec Matthiolus calidissimum in . ausi in dicere. Sed aut horitatibus dimictis, ad rem Addunt illi rationem quam nitro communem volunt di currit calidissima esse quae facile ardent: at vero oleum, butirum, camphora quae a plantibus frigidissima censetur citissime ardent, haec in aquis contra piper, et phorbium, M. calidissima non inflammantur ut sulphur, non ergo iussammabilitas a calore procedit nec cum testatur. Instant spiritum sulphuris, ut&nitri, salis, acerrimum esse, corrosivum
adeoque calidissimum. Sed sunt etiam qui frigidissium putent, eoque proprie ad trigerandum utuntur maximo cum successu
in febribus arderitibus , ut iis permi cendo, non ad saporis gratiam ut dicent adversarii;sed quia edula experientiacompertum est frigida ulapia decocta, c. cum ejusmodi vehiculo longe magis refrigerare
205쪽
Thermar Aquis ranensium. 3ῖ9 i gerare quam absque eo &ardentissimam sitim quam integra gelidae harminae com epescere vix poterant, unico ejusdemicy- pho cum aliquot salis, sulphuris, aut vi-' trioli spicitus guttis in momento extingui: iique corrosionem summi caloris sobolem
negabunt corrodit enim acetum, si cus limoniam, berberorum, c. QUI O-
nia frigida aestimantur. Si urgeant dicemus etiam vel exiguam quantitatem cum aquis hauriri, vel si i abundent partim exhalare uti te subtilio- - res floribus, vel certe mitigari retundia ab aliorum mineralium spiritibus in esse
Dein concesso etiam calidissimum esset spiritum sulphuris, non sequitur tamen, totam illius substantiam esse talem est
enim haeterogene , habetque necessario frigidas partes admixtas. Sic enim pyra, poma, hordeum, tenuiscere visita allaque
frigida sit distillentur , spiritum calidissimum Linflammabilem dabunt, spiritui, vini perlimilem nec ideo ea calidissima
Verum iterum demus , spiritum sul- suris valde calidum esse , concedamus pariter
206쪽
r o Descriptio paritersores sulphuris calidos esse, qui dem vel ultra si velint secundum gradum, quid tum ' intus assumpti calefacient: si puri ut id est soli intelligant in copia,
nec ab ullo refrigerante retusi concedamus : concludant : sic ergo contingit dum cum aqua thermali assiimuntur. Nil
hac conclusione falsius hoc ipsum pro l
bandum est sulphur nimirum thermis per lmixtum potestate aquam ipsam quae hau tritur superare : at quod probandum cst supponunt, videnturque aquae, terrae, nitri frigiditatum obliti.
Thermalis aqua ut sciunt omnes, mixtum quid est, ex aqua puriori, nitro, sulphure, salibus, c. quae diversi sunt temperamenti ex his mixtum temperamen- exurgere debet, si ea corpora inter se non sint proportionata. Si calida superent, calidae potestate erunt thermae si vero frigida praecellunt, aliorum calor obtundetur, ac sola praevalebit frigiditas. Iam ostendant nobis sulphur aut fores ejus, viribus aquam , terream miscellam, nitrumque superare applicent si possint illam supra allatam comparati'-nem de herbarum calidarum piperis,
207쪽
Thermar Aquigranensium. At Zin Ziberis, salisque, c. manipulis injusu
Hic protinus discursum obturbabunt clamitantes centena tape libras florum i sulphuris insonte Caesariano reperiri, nam An hoc unico reperiuntur : at expectent et parumper, quantum temporis putant opus esse ut centenae librae colligantur' so te plures anni non sufficient e quanta
aqua copia effluere debebit ad millena plaustra plurima : sublimatio ergo illasiorum sulphuris, non est adeo sensibilis,
nec ipsamet horum in aquis commixtio, ut decoctio aromatum .herbarum calidarum in jusculo Sint etiam fJores sulph ris persecte soluti, cum aqua itale mixti ut dispareanti. g. in Cornelianis sontibus maxime , in Caesarianis minus; existantque in puta clara aqua thermali, tamen usus internus connrmat comprobat saluberrimos se, nec quidquam
obesse potatoribus, cum nec corpus calefaciant aut gravent diximus insuper subiblissimos esse ac summe volatiles ac per partium & venarum poros exspirabiles, immo per poculain vasa etiam vitrea distillato- ria transpirabiles. Praeterea sulphur aereum est,
208쪽
1Δ2 Descriptio est , aerea vero remisse tantum non intense sunt calida. Demum ex scholarum doctrina, si temperamenta ex saporibus dignosci queunt; integrum sulphur ordinarium olores nostri nullum saporem edunt, aut exhi bent, adeoque nullum patientur qualitatum excessum, nec aliis communicabunt
quid ergo propter sulphur calidissimas
thermas dicunt, cum nec sulphur ipsum tale sit, ut pleno ore gustanti deglutienti patebit. Ex dictis satis constare opinor sulphuris copiam iotestatem re pectu aquae perexiguam esse , illiusque potentialem Diorem qualemcumque ab aquae summo frigore omnino obruis obtundi, tantum enim abest ut etiam superstes sulphi ris spiritus calidas thermales aquas p testate reddat atque hepar calore anicere
possit quin potius ut diximus efficere ut ipsa aqua pzr se jam maxime frigida citius, magisve refrigeret idque nisi proprie per se, ut illi volunt qui spiritum sit, phuris frigidum statuunt saltem per accidens, nimirum cum sulphuris spiritus quemadmodum&salis,in vitrioli sint
209쪽
Thermar Aqui ranen m. 43ubtilissimi ac maxime penetrantes, cito itius interiora pervadunt, atque adjum tum sibi frigidum liquorem secum dimunt, quo fit ut hic magis quoque penetret brefrigeret. En jam sulphuris ignes subvertimus, Orumque metuendum calorem rationibus dissipavimus, aut aqua affusa suffocavimus, novos ignes alios suscitare debent, sed tales etiam qui in aquis ardeant &
Jam Nitrum nobis examinandum est, inter salina propriis figuris satis apparens. Adversarii ut conceptam thermarum calefactionem adstruant, calidum dicent: at sua propria, non classicorum scriptorum auctitoritate, ut nimirum absque ratione,&contra experientiam : si libet audi horitatibus certare, facile mihi esset gravissimorum virorum de nitri rigiditate testimonia congerere; sed rationibus non verbis opus est. Talidum Nitrum qui absolute scripserit nondum legi Dioscorides MMatthiolus nihil certi statuunt Sennertus calidos nitro spiritus attribuit quemadmodum caetera habent mixta cit frigida pars praevalet,
210쪽
valet, ab eoque tanquam potiori mixti temperamentum esumi debet, rati nes vero frigidum esse nitrum thermale abunde suadent, negantque calidum esse posse. 1 Naturale seu thermale nitrum non loquor nunc de nitro illo seu sale petrae qui ex animalium urinis arte educitur est quasi sudor petrae aut efforescentia terrae; quemadmodum ferro rubigo , cerusa plumbo, sic plane nitrum rupibus ciam vero quod terrae aut petrae soboles atque essiorescentia est, de ejus participare qua litatibus summe est rationabiles terra autem frigida est, ut petra, c. r. Animalia quae ex nitrosis aquis potant pinguescunt, iis campi prata laetantur: quod certe signum est frigidi innitro, calor enim ea potius exsiccaret.
3. An non quidam sontes minerales, eorundem potatores admodum frigefaciunt' qualis nimirum est , ut innumeros alios reticeam, Spadanus Tonnelatius nonne anitro negabunt sorsan a negentii quantum velint, nil aliud edocti quam negare. Nos vero doctissimo H. ab Heer