장음표시 사용
201쪽
De Morbo Gallico fragmenta quaedam elegantissima ex lectionibus anni
V M EDICI si nassanitas, ut benὸ mereatur degenere humano,nibita tisius, nihilque bis temporibus accommodatius ore cogitaui, quam agere de Morbo Gassiaco, cu passim hodie agetur,
summopere-ulat,disscissima, ct molossisima inferens 13mplomata.cumque difficillimὸ
hoe morbo vexationentur de hoc morbo actu
rus , primis inquiram , quae eius essentia , a qua
prima curativae indicationes capiantur fecun
dis de disserentiis agam cum unaquaeque disterentia, velecies propriam requirat curationem, ode
202쪽
o de differenti'ssermonem in stituens, de causishminoorbi breuiter tractabo. rum ac sis eti' differentiae desumantur. T erit,agam de signis tum morbi albognomicis, tum differentiam quarto de modo curandi, qua via etiam incessere plurimi, qui de hoc morbo tractarunt, licti multi de hac re scripserint,
quoniam tamen, a me obstruata sunt quaedam, quae ιtilia fore arbitror. agam ego, ut haec ape
203쪽
ie essentia in natura morbi Galfici cap. II.
NI A M vero satis manifestum est quid nomen huius morbi significet, non erit opus in illius declarat 1one immorari Vnde hoc pretermisso statim ad eius essentiam, naturam declarandam deuenio essenti alvero non poterit aliquo modo reperipi, ni prius proximum genus habeatur,4 postea differentia propriae,ac essentiales, cum rei estentia, ex suo genere,&propriss disterentijs constituatur. Primo igitur proximuInu 'niendum est genus; cum hunc affectum omne concesserint esse morbum, inquirendum est iniquo nam genere morbi reperiatur quod quidem diseficile est, cum diuersa symptomata quandoque ostendant in uno, quandoque in alio genere collocandu . Vnde mere qui dixerunt affectum hunc nullum sibi determinatum genus vendicare, sed quandoque in uno quandoque in alio constitui, Quandoque simul qmnia tria morborum genera complecti ego vero aliter sentiens pro prim in determinatum genu inueniri huius affectu credo ; istudq; a posteriori inuestigandum arbitror,& necessariu mihi videtur unumquodque proprium genus habere. quoniam vero interea, quae Gallicum morbum insequuntur unum tantummodo si symptoma, quod ipsum perpetuo Uintatur, alia enim non semper, sed quandoq; tantum accides ni ab eo, quod perpetum m est, genus , εα ιο is essentiam inquiramus, hoc vero solum. perpetvupetuumsim dii s oma exustio est quae non solum in progressu prema GH s de ii Min primo morbi ingressu manifeste consipi-οei. citiir, unde si quis carie assiciatur norunt non tantum
204쪽
Iica sit, necne; hoc vero non nisi ab exustione.&λγ-ditie, quae liu 'do vel nigro colore, Me callositate innotescit Gonorrhea' uoque si adfiteandem exustionem, tum substantia , tum colore demonstrat.
Pariter,& bubones duri NAH si suppurentur,&labia; callosa habent,4 exusta educta finies videtur Idem, etiam indicatur ex doloribus fi adsint,vehementi
simi enim sunt, ad vesperam ii vadentes . eadem
exustio conspicitur, quum gingiua os, palatum corroduntur, quum dentes cadunt , quum pili; quai narium extremitas, quod saepe etiam notabnsueui .: quae quide omnia ab adusta,& mordaci materia proueniunt conspicitur,4 eadem exustio in urinis senuper, quicunque fuerint humores exusti Cum itaq; Res ita se habent, nec possit exustio fieri nisi ab inte perie calida, neque possit caliditas exurere absque adiuncta siceitate, cum humiduas calorem obtundat, necessarium erit asserere morbum Gallicum ei se intemperiem calidam Osiccamevnde a perpetum hoc sympromate non tantum etrus, sed etiam una Ex disserentijs habeturi nec dicat aliquis exustionem oriri ex putredine, cuius vit1mus terminus est incineratio, quoniam hoc dici non potest nam licet in morobo hoc putredinem reperimus , tamqn conspicua exustio qualis conspicitur in linea flectu non quantuncunque putredinem insequitu sed inlinem tantummodo quam quidem in holmorbo ba prae sertim in principio nullus concessit -ME igitur ex hoc symptomate genus, Sunam ex differentiis
inuentam esse credo quoniam me rumor sexta.
si apparerent non determinxtae alicuius pariti. uniuersi corporis, ideo membrum, in quo primis fiandatur haec intemperies inquirendum eriti Sc cum rvilium sic in corpore nolito quin iste serere rusi iecur,' uod ossieini huitio, ii, Hest , Mqqui tanquam
205쪽
ctus disterentia habemus, 'uidem essentialem subiectum fit deessentia accidentis,&ita dicimus morbum Gallicum esse intemperiem calidam secam
iecoris,&venarum; at quonia saepe iecur tene intemperiem calidam,&siccam patiuntur absque eo
Θod morbus Gallicus infestet, pro perficienda hae sinitione. pro ultima differentia, qua destinguetur abalijs antemperaturis calidis 4 qccis iecori, ,
venarum , dicendum quendam esse gradum huiua intemperaturae immanifestum nobis, qui exacte eius naturam Messentiam integrat in sicuti ultim reruditarentu sunt nobis ignotae, ita, & hie gradus, qui constituens essentiam hum morbi, nominatus est morbus Gallicus, & gradus temperamenti,quae proprietas temperamenti appellatur,& est, quae costituit inesse unum quodque di quoniam haec proprietat
temperamenti, vel gradus est occulta dici fortasse po
a thac ratione morbum hunc esse in occulta propnistare repositum proprie tamen , ac vere dicetur egrantemperres quaedam iecoris, venarum calida,
disicca . sed hic duaebccurruntur difficultates circa ducta: quarum altera est, quoniam videtur haec lues Gallica morbus in forma vel tota substantia,non autem in intemperi eum praeter intemperiem, quam quandoque adiunctam vidimus, ita seeuiat , ut totam
minantiain taurumpat, nee possit sanari, nisi medi-
eamentis a tota etiam substantia conserentibus, veluti est ligni decoctum nee defuere, Qui rationibus hisas tientes hoc tenirere altera est dissicultas, qu
m,& si hic morbus sitin intemperie, in calida potius, 'humida, quam in aliqua aliarum reponendiis uidetur. Primo, quoniam hic morbus incipit in me laeto umido, nempe in pudendo quae humida funetaembra secundo, quia sere semper initium habet ammes oviumido, videlicet a cariebus ulceribus, aequi quidem humidi sunt morbi. Tertio quos contagii contrahitur,4tio datur conta si Σ absque
206쪽
absq; putredine, nec putredo sine infigni humiditate.
xha e sententia habuit suos fautores fuerunt,&qui dixere morbum quide esse in intemperie,sed Digida ,&humida, quoniam videmus laborantes pitvi sis, . xerudis humoribus abundare, nec sanari nisi calefaeientibus auxilus, S exiccantibus veluti est ligni d eoctum ad haec dicendum,4 primo ad primam dubitationem non dari morbos informa, seu tota sub- Solutis Morstantia, quam dicunt cum substantiae nihin sit con ibi a di faetranum, nec sorma substantiales, nisi forsan ele- subsantia mentales, contrarietatem habeant. Praeterea falsum non dλ- est, quod dicunt lignum Malia medicamenta a tota substantia conferre sanant enim potius ob continuatam euacuationem, quam praestat. Nec inferenduin, eorrumptittotam substantiam, ergo est morbus in tota substantia hac enim ratione concludere possemus morbum in intemperie esse in tota substantia,
quod si per totam substantiam proprietatem tempe ramenti intelligant, iam nihil diuersum ab inter perie proponent , sed potius illud idem, quod nega re intendunt, assirmabunt ad secundum dicinius impossibile esse hiunc morbum esse intemperiem calidam,in humidam, cum semper habeat exustionem adiunctam,quam quidem humiditas prohiberet. NM PAEAEdaverum est , qu od semper hic morbus ineipiat in mem mmmis bro humido,&a pudendis, falsumque est pudenda humida in viris humida esse Virga enim,&glans, in quibo plerunque incipit , sicca sunt membra, non humida
cum neruea,& dura sint. ειςterea non inlatum 4n
his initium habet, sed in omnibus illis membris,quae vel confricatione incalestunt , vel percontactum G cile sua natura contagium suseipiuite. Vndesaepe cotrahitura pudendis ab Dre, a mammillis, &in corb. sudantibus, a cuti,quae sicea. alde, licet huiusmodi membra interdum non vi murissi i . Neque valet secunda ratio, quoniam semperiri Gallieis ea
riebus,rideribus , ae pustulis exustio reperitur, qu b
207쪽
rya ANTO NII A ANCIA N rsiccitatem indicat caliditati adiunctam, ut ex difffutie, callositate liuidoque, vel nigro colore demon stratur, etiam his,qui parum perati sunt. Peccat etii terti ratio nam licet concedamus ut veritas est
morbum Gallicum semper per contagium a uic
apud nos, quod aliqui tamen contradicentes hist riis. experimento , negarunt nihilominus non se quitur propterea morbum esse humidum, quia plu-,imi sunt contagiosi morbi sine putredine, ut ophtaliamia. neq' verum stit, quod ubicunque requiritur putredo, ibi etiam sit humida intemperies, quoniam
licet materi , quae putrescit humida sit actu quod in putredine requirituGDcultate tamen potest esse sicca ut apparet in bilq, ac melancesta putrascentibus, ad illos amen i qui dicunt esse intemperiemsagi him, humidam negamus hoc posse fieri, cum itali intemperie nullo pacto proueniat exustio . quod si adsunt quandoque plurima excrementa pitui toris, cruda in his qui laborant morb Gallico,illi
quidem generantur ex vigiliis, doloribus, anconctionibui,& cruditatibus, qu ae inseq uuntur neque sanatur hic morbus medicamentis calefacientibus,&exiccantibus merito primarum qualitatum, sed ratione continuatae euacua tionis, quae comniunis est omnibus auxilios, quibus morbus iste sanatur. Natura enim per frequentes euacuationes cxonerata, res- duum propellit, euacuata materia intemperiem su perat Quoniam autem morbum hunc percontaginab Oecidentalibus Indis fuisse ad nos delatum, iaspanorum historiae testantur, neque visus est unquam apud nos aliquis, quialiter in ipsum incidei it est' eontagium insectio ex uno in alterum facta,quae quidem tripliciter essicitur vel ob contactum, vel per so- nutem, vel etiam ad distanc ut dic utito videndum quo contagiimodo contrahatur in i euiter di- eo quod ex his tribus modis nunquam sui morbus
in ' distans pro luctus sed M. Ne per
208쪽
eontactum accipitur, vim utraque venere contingit. perna ammillas, per exosculationes, per consudationes Rarissime autam per seni'tem contrahi videtur.
vidi ego sic me tantum hoc modo coii ractum a puella . annorum qu spei liceam vestem cuiusdam infe Et mulieris induerat sed uetret aliquis cun iste morbus ponatur esse intemperies iecoris, S uenarsi quomodo per venerem, Malias contagi causas inficiatur es dices iii od infectio si per vapores, qui arterias, xvei: as ingress per humore in iecur ingrediun quomodo tur,mipsum inficiunt non insciunt autem cor sit insectio quonia leti non et sic aptum pati , hoc enim pro passi
praeparatione contriagir, unde interdum estima quoque membra licet primo conrangantur, non tamen conficiuntur. Iecur autem inscitur, quoniam facilius recipit, quam alia membra , sic etiam, tumo xes, hicnim lacile suscipiunt infecto tamen iecore neces M. um est,ut ob qua etiam principalia membra an sciantur,&ideo saepe videmus in laborantibus hoc morbo patiente iam corde vitale robur imminuturn , di ipsos timidos a ficet os sepius etiam maestos, Te --gnes ad motum, ac sensibus tum cxterni, tumii: cernis torpescentes, ob commvnuatum cerebro am ctum. Sod pullulae supra capiti, coronam apparentes ostendunt, materia en labia paria toris, ebris principalibus xx niuerso tandem corpori cui municatur. onciti deo dum laque, ut quila primo
propositum suit absoluatur, morbum scilii et Galli cum esse intempcriem quandam a idam A siccam es oris, venars , quo si pro clamori doctrina resti , DUDifurnus ad derepc contagium factam, puterinis quide, Git. υιὰ non tamen ad eius euentiam costit clam cssopu , M.
cum Od accidciam definiti ferentia,quae sumitura tibiss
209쪽
COGNITA tandem essentia effectus consequena est, ut dedi flerentiis againus, primoque deessentialibus, i quibus nemo hactenus verbum fecit, essentiales autem . aliae sumuntur a Magnitudine, paruitate intemporaturae non enim quaecunque talis inteperies eodem modo est mai/na, sed aliqua minor.nec eodem modo si babet iri subiecto Alia enim in effectu, aliqua in ab I tu posita est aliae vero summuniatur a quat tale,Get iliciis namque morbus quidam serus admodu est, uast maxime uniuersum corpus infestet quida vero mitis adeo, ut nihil ferme molestare videatur . alia summuntur a modo motus, quem servat haec intemperies,interdum enim statim incipiens ad summum peruenit ita ut ex leui aliqua insectione eitissime ad statum properare, aciei tingere videatur. Interdum autem incipiens his morbus tardus admodum et in augum emo,' plures per trcnseunt menses, antequam vel ab aegrotantibus, ei a Medi eis adesse dignoscatur alia tandem hauriuntur a subiecta materia, nain quandoque iecur tantum occupat, ac consequenter venas, Vnde in definitione dictum est a me clarioris doctrinae gratia iecoris, venarum, iere semper contingit, ut in principio a rum iecur occupet, quandoque vero communicat
uniuerso corpora, ita, cor etiam patiatur &cere-brsi veluti ex laesi actio iubus, aliasque symptomatibus ad virtutem vita em,4 animalem pertinentibus,
facile deprehenditur, eque turbari debet quis' uod postarim aliquas differentias in magnitudine, parvitare intemperiei, cum prius dixerim morbum Gablicum consistere in determinato gradu ara dias enim ille diuis bitis,&latitudine habet sunt insuper haedria quae coei sunt caeteris morbis, S quodammcis
210쪽
DE MORBO GALLIC a s 1 Aa essentiales accedere videntur, ut quae sum m un
tempore, cum dicimus morbu Gallicum vel notum isse vel antiqiium,is scuti quae a matera a rium tur quae causa est efficiens, Veturi si cicaranus ipsi, vel a semivine, vel a pituita, vel ab atra, fiatiabile oriri, non enim semper isdem peccat humor,smi ouandoque Unus, quandoque a ius, ut ex natura corporum, symptomatum diuersitate indicatur num tamen semper, Sperpetuo repcritur in ouocunciue humore peccante videliter exussio, sem ae delatone enim humores, qui peccant in hoc modo, exusti impent mapparent. Ab essentia abus tandem visis disterentiis, ad accidentales veniamus, quas quoniam diligentil-sime aliqui sunt prosecuti, ut fortasse ducentas, ut Itrecentas numerauerint, non omncs ego, sed aliquas
tantum prosequar, quae a morbis, S Symplomatibus μον ea. cum hoc coniunctis Oriuntur,vna igitur est,quumetonorrhea coniungitur, quae fit ut causas etiam breuiter absoluamus propter acredinem adulti sanguinis, languiditatem vasorum seminalium ex intem
perie sectum redditurque faedi ut aiunt plurima
excrementa per illam viam euacuantur. Accidit vero peton rrhea ij praesertim qui rem habent cum
infecta muliere que uteri profluuium pariatur, ut experimento p us est visum ' ratio etiam commonet, Vt partes ille iam contaminataς,&male ait -ctae contangentibus membris eandem assectioncm comunicent, Alia velo accidentalis disterentia si qui oro. caries pudendorum adiungitur, quae quidem ei de senerc morborum, gignitur ex acredine humorti, Qui permotum , contricationem partium abdπι- res e flecti mordacem illam facultatem accipiunt. parete, illas erodendo exulcerant. Alia es quum p Vmmμα. parent ei ruce ouaedam scissae, callosae, ac durae pro cedentes a materia crassa,&exusta, vasumq=s pu seilabisiis Gallicam luem incepisse Alia quid eo , umores quum adsiinpii uisubiis tumore praeternatura