장음표시 사용
41쪽
6 COMMENTAM DE GEsTIs 'naturae genio excultum, Vicina arce . Orn
tum e in qua Fabianu, stenam linius mundi qua persenam suam decenter sustineret, cum lachrymis, serte 'mnibus communi, ingressus est. Mensis erat totius anni formosivimus, quem Majum dicimus: quasi ipse universi N eum, ubique sapiens, ac justa, alumno elegam iis ingenii, eleganti quoque tempestate obst tricari vellet. Dies asiulgebat sexta & vicesima, altera a festo nobilissimo, quo Spiritus
Sinisti memoriam celebramus. Foreasse ut indicio nobis foret, non eum Iunone Nixia, non Iove Sospitator neque ullo coecarum n, tionum numine, aut tutela indigerer ut qui auspiciis Sancti Spiritus auram hujus vitae hauriret. Numerabatur tum a Christo nato annus
- seculi sextidecimi quinquagesimus: quo ipse
in patria Diionani Prusia ardebat bellum ab Osiandro conflatum: qui ac pro pterea, ut fieri selet, hominem coram Deo justum fieri contendebat justitia Dei, ut vocant, essentishquae profecto non alius, ac ipse Deus, esse potest. Sed hujus modi, quae ad natalem, vel locum, vel diem pertinent, decoris quidem aliquid asserre videntur:
42쪽
dentur: attamen fere communia sunt deter rimis cum optimis , infimis juxta ac summis. re in tanta laudum Diionani copia, ea potius consectemur, Quae magis propria Fabiano
fiderunt: Quale est illud, quod ei praeclara
adeo stirpe contigerit nasci. Parens enim fuit illustrissumus Petrus Diionanus, qui ut pietatis, ita prudentiae & fortitudinis omnes explevit numeros, perque Laboris templum progressus, trophaea perennaturae gloriae in Honoris fano feliciter ad Memoriae aram suspendit. Postquam enim ab ultima prope pueritia Laborem, patrem Gloriae, ut Aschylus cum Vocabat, ammo suo proposuerat: non jam ille purpura ulterius capi, non sectari molle Gynaeceum, non delectari servulorum comitatu;
sed ipse magnati se asseclam praebere haut inglorium' bitrabatur. Ita est profecto, nemo imperat felicius, quam qui parendo illud didicerit prius. Dabat vero se Petrus in familiam viri eo tempore perillustris, mobi Dobenec-keri, Episcopi Rasenburgidi apud quem paulla
tim ammum confirmabat praeceptis optimis ad omnes civilis vitae partes, ac disciplinam, militarem prae caeteris. Ergo, cum per aetatem
43쪽
posset, castra taurus est, non, ut quondam Eretrienses, quos salse aiebat Themistoeses, similes esse plicium, qui gladioli vocantur: quippe uti ensem hi habent; sed corde destiatuuntur: ita & illos fuisse quidem armatos, sed animatos non item. At Dhonanus, ut versiculum Moeonii vatis in Latiale eloquium transfundam, erat Hosti non tergo, sed forti pectore notus. Nec idem militiae nomen apud alios dare Voluit, quam eos, qui tum sito & optimi cujus que judicio optimam foverent causam ne se te pro bello latrocinium se staretud tum etiam, qui rei totius militaris stipra alios esse intellia gentes perhiberentur. Erant illi Mariani Equites, quos ante tricenos trecentos ἐξ annos, nomine ordinis Teutonici, in Boraelia institutos noVimus, ut squod magna cum laude ab iis factitatumin subigendo paganos, idolorum simul cultum abolerent, Christianaeque religionis pomoeria longius proferrent. Sub horum auspiciis ac signis ita meruit stipendia Petrus, ut non modo victrici manu varias reportaret coronas: sed dignitate etiam Equestri ab illustrissimo Ordine, ni no omnium studio, n
44쪽
applausu, fuerit ornatus. Cumque Ducatus Prussiae, abolito Teutonicorum militum ordiane, constitueretur: Albertum, Marchionem Brandeburgicum, primum Borussiae Ducem, in militia sectatus fuit; pulchramque & utilissimam eidem operam praebuit in expugnanda Brauns bergae cujus &postmodo praese sturam per sexennium insigni fide, nec minori auctoritate gessit. Quod si pulcrum ducitur, paternas imitari virtutes; unde Amassim apud AEgyptios legem sanxiste accepimus, ut patris artem faceret filius, ac statuni conditionemq; vitae ejus sequeretur: nec ab ea laude excludi illustrem lianc virum oportebit. Siquidem egregia Stanistat, fortissimi parentis sui, facinora secutus, imo assecutus fuit. Venerat Stantilaus sui quemlibet ducit Deus, cujus est terra & plenitudo ejus in ex Crachensi domo, quae apud Silesios celebri est loco. Sed generis hanc celebritatem virtute plurimum in Bo- russa adauxit: ubi Teutonicis equitibus, nisi Christi eos milites dicere malimus, strenuam naVanS operam, non modo gloriam obtinuit excellentissimi ducis; sed viri quoque continentissimi immortale adeptus nomen fuit. B Veniam
45쪽
Veniam mihi dari postulo, si paullum huic rei institero, ut documento illustri planum fiat,
I ara avu in terru niProque simillima 'erino, miles pauco contentus: non tamen ita malo
agi cum rebus humanis, ut non in eo quoque vitae genere habeat Deus, qui plurimos cujuLvis ordinis longisune numius reverentia post se relinquant. Quippe incubuerat regioni omni tempestas fatalis, qua sociorum plurimi, timore, an perfidia, pudendis inodis a Magistro suo divortium faciebant. Non ita Stanislaus, cui idem animus, rumque prudens, o secundis Temporibus, dubiisque rectus. Quare non ille a domino, cui sacramentum. dederat, deficere. Nec enim illi
Facile in pronu geros contemnere tectes. non sane, -
-- Phalaru beet imperet, ut sit Fuso, admoto HADt pejuria tauro. Nempe stitum illud S ocraticum animo inseri pserat penitissimo , ut statua semper insistit basi; similiter virum bonum instituto niti honesto, nec inde vel periculis, vel voluptatibus
46쪽
dimoveri unquam. Quocirca in eo collegium erat universum, ut Stanislao, ejusque posteris, ne indonata virtus fidesque videretur, haereditario titulo ac jure conferretur praefectura Morungana, & loci indole nobilis, & reditubus sane quam locuples. Non assernatus eam fuisset Diionanus, si quanta facilitate ab Equitibus offerebatur, tanta conscientiae sanctimonia possessurum se suosque vir integerrimus in animum inducere potuisset. Nunc illud identidem occursabat menti ejus, squod religionis opinio in popello ita edocto mire exagger bat in fore, ut virginem Deiparam, cujus honori destinatus esset quasi nonorarius tutor, iratam haberet, si luculentum adeo donarium transferret domum suam; aut si ad posteros transmitteret , quod sanctis usibus majores consecrassent. Casta profecto, si quae unquam, in sectante ejusnodi vitam, abstinentia, a qua fere milites nostri quam longis distant si aliisl quippe iis si Pegasidarentur, in coelum adscem
suros dixeris,& praedam a sturos uncatis manibus ante thronum Dei in Mariae, Sanctorum que omnium conspectu : utpote quibus - Ibi fas, ubi maxima merces.
47쪽
Est vero Morunga inter lautiores Borussae praefecturas non postrema. Oppidum binis arcibus,situ loci, lacubus circumstagnantibus, munitum. Pagi adjacent plus mirrus triginta. Eos & praedia commendant, & piscationes, &molendinae, & venationes, & aucupia, & saltus, ursis olim, aliisque noxiis animantibus, nunc armentis completi. Repudiato igitur nimis splendido, ut quidem caussabatur,. dono, viliori, quod ultro offerebatur, contentuS Si nictaus filii: quamquam profecto vile nihil existimari conveniat, modo rationi, secundum quam Vivitur parvo bene, suffecerit. Obtinuit vero citra fraudem ordinis, & rei sacrae, Teutopagum: in quo annos postea exegit multos, idq; cum optima ac laudatissima Vrsela Grem singia conjuge; quicum etiam sepultus inibi fuit, compluribus ex ea liberis, foemellis aliquot, filiis vero tribus relictis. Atque ex his quidem Anselmus, & Iohannes, cum quasi in
herba adhuc latere messis cred retur, CXt mum aetatis diem obicrunt. Petrus autem, Fabiani parens, ad grandem pervenit aetatem. Sed priusquam a Stanistin & Petro Diionaviis manum tollam , illud etiam ad ungendum
. Videtur, Diuiterso by Corali
48쪽
tam adeo fidem sitisse semper erga superiores, ut ab ea Dhonta in publicis Borumae privilegiis commendentur : imo praeclarum hoc retulerint elogium, cum prope omnis haec regio, vel defecisset, vel in hostium venisset manus, inter paucos tum, qui Principis partes sequerentur, uetisse Stanistam, Burggravium D nonensem, & filium ejus pariter cordatum. Paterent jam longe lateque spacia producendi porro in hunc famae campum D honaviorum
etiam abavum, atmurin, tritoum, atque aliOS, qui longa serie in numerato habentur. Vcrum non tam gentis Diionanae historiam,
quam Fabiani laudes polliciti sumus. Quare nunc temporis quidem supersessis istis, quae etsi non minus pulchra sint praeclaraque, properanti tamen lect ori fastidii aliquid parere
possint, illud unum exponere contentuS cro, Diionanam familiam aD oetovetro seculis originem suae gentis repetere. Nempe jam ab iis tenu oribus, quibus Deus Opt. Max. Imperio Romano, quasi coelo demisti im, dedit Car lum, Francorum regem, a rerum gestarim gloria Magnum appellatum non optimum
49쪽
I COMMENTAR. DE GEsTIs modo Reipties. Principem, sed Ecclesiae etiam vindicem,it idiorumque instauratorem ac patronum omni laudo majorem. Tantus Rcx atque Imperator, ut censor erat virtutis aequissimus, ex ea Galliae Narbonensis parte, quae &Languedocium , & Occitanea dicitur, virum evocavit, & summi nominis, & maximae di
gnitatis, Moysium de Urpach,eique, ut in Gemmania sedem suam figeret, persuasit. Ac quo promtius illud faceret, simul ut praemium extaret dignum ejus virtutibus, sabsque quo
esset, verbis tantum inescatus videretur amoe
num es atque frugiferum locum assignavit ad flumen Albis; ubi & oppidum, & castrum, quod Diionae nomine insignitur, celebre jam
etum erat. Iuxta vero postulaverat ab Urpachio Caesar, ut Dresclarab se contra Bohemos, Naumburgo ad Salam, contra Sorabos munitis, ille tum sua, tum Germaniae limites, defensurus, Vandesos idololatras, quorum tetracolluvies se' hinc inde in impcrium infuderat Romanum, ulteriores faccre progressus minime pateretur. Nec sua sagacissimum Imper torem spes fefellit. Nam ita Vrpachius itiscopiam administravit provinciam, . ut Cisar
50쪽
Ludovicus cognomento Pius; cujus pater ipse Ca Ius inrora imperiae capud insigniverat, Aloisii filio Coeuado,sejusquc haeresibuS, non sex.part. II. donarit modo xemtorium lationanum, sed ti- a. tulo quoque illud Burggravit,. quasi honest
mento gentilitio, exornarit. Sunt autem Burg-gra, si Germanis udem qui laesis ac Gallis Vice- Comites: quomodo & Mediolanenses prius Vice omites dicebantur,' 'qui nunc Duces audire malunt. Et sane etiam Saxonici ac Bran deburgici Electores, quod inter praecipuos titulos: Burghraviores 'Tellatio compareat, non parum eo decoris accedere sito generi arbitrantur. Nimirum sicuti Comites limitanei, quos Marchiones hodieq; dicimus, Caesarum
autoritate & Regum condebantur, ut hinc inde Germaniae fines contra Hunnorum irruptiones tutarentur: codem modo per Saxoniana, ac Misaiam constituti fuerant, qui a Sclavorum atque Henetorum furiis cmere civibus incolis iei possent. Hi Burggravit tuni Muis ν. io appellati, facri vero Imperii Romani praefectu tris fungebantur: quae dignitas, perinde atque et '' Marchionum, etsi initio videbatur ambulatoria, meritas tamen corum, qui priini cum laude