장음표시 사용
11쪽
pessimos myrariae magistror dixerit Iudaeos σ) . Primae observationes Ma rethicae ad tempus Macchabaeorum, postquam exorta est Pharisaeorum secta , reserendae ; aliae ad Rabbinos post-Τalmudicos . Et si autem in opere improbi se ne atque stupendi laboris multa commendentur utilia, & ad Hebraicos Codices sartos tectos servandos valde opportuna ; non pauca tamen occurrunt, quae nihil succi habent , nihil praeter Rabbini cana su perstitionem olent ; ut litterae mediae legis , vel aliorum librorum adnotatio , litterarum etiam finalium , maiuscularum , minuscularum , inversarum,
suspensarum , Mem clausae & apertae , & plura eiusmodi nugis quam simillima. VI. Praecipuum inter Matarae partes locum sibi iure suo
vindicant marginales notae Seri 8c Reti, multo quidem recentiores LXX. Interpretibus , aut Chaldaeo Para phraste. Existimavit Arias Montanus , easdena in omnibus e xemplaribus, dc ab omni aevo absque ulla mutatione eiusmodi notas permansisse ; qua in re ab humana errandi conditione immunem non fuisse Montanum intelligo. Earum notarum
enumerationem Omnium accuratissimam exhibuit Capellus in sua Critica . Unde vero suam illae originem repetant pro comperto nondum habetur ; mihi tamen ortae videntur ex Codicum mendosa descriptione , dc librariorum errore , vel ex quadam Iudaeorum . Ad ipsam hanc caussam merito resertur nominis Tetragrammatos nam pronuntiatio peruris Adonat. Ita sane ab ipsis Apostolis ad haec usque tempora perpetua Ecclesiae praxi nomen illud efferri consuevit ;ut inter alia fidem faciunt Graecorum versiones, ubi Arabum , ubi & Latinorum , ubi Dominus constanter redditur 3 . Quocirca lectio per Iehova, tanquam nova & insolens non videtur admittenda : quidquid id sit , ab omnibus
Q Grol. in Matth. XXIV. 2 1 Adesis A r. Montan. in Praef. Tom. I. ad Bibl. Reg. & Iohan. Ma rianam in eruditiis. Tract. pro Edit. Vulg. C. X. 2 Exeipiendas esse eum Sixto Amama lectiones 'va & nbram' cuius rei rationem vide apud miti Prol. VII. ad Bibl. Polygl. i3 Alii aliter etiam extulerunt a Diodorus Sieulua & BasiIidiani perr-; Tyrii per i μώ; Samaritant i αβ ia; alii r . ; ut habes apud Grotium de vetitate ReL Chr. Lib. I. s. XVI.
12쪽
bus tamen eius nominis maiestas atque significatio suspici d bet tanquam sublimis 3 . VII. Praeter Masorain illud etiam antiquis Iudaeis resertur acceptum, quod suorum Maiorum traditiones litteris tandem consignatas concluderent volumine illo, quod nauditi MA aiotis dicitur, & susiore adhuc stilo expositas Talmude Hierosolymitano, & Babylonico. Libri Misnaioth Auctor Iehuda Hahados centum viginti annis post excidium Templi floruisse sertur a Rabbinis , qui Comiti Mirandulano, Reuclino, ali inque nostrae Religionis viris celeberrimis nimium credentibus tantae antiquitatis fucum carissimo pretio vendiderunt . Itaque cum Origeni, Epiphanio, Hieronymo prorsus fuerit α. seu incognitus eiusmodi liber ; & S. Augustinus diserte neget Iudaeis traditiones quascumque scriptas, tenendum est, librum circa ea tempora nondum exstitisse . Porro ex Novella CLXVI., quam Iustinianus tulit an . Chr. 148., non obscure deducitur , editum prope illa tempora Misnaioth . Talmud Hierosolymitanum antiquius non est saeculo Ecclesiae septimo: Babylonicum completum non serit ex Consessione Rabbinorum, nisi absoluto bello Ismaelitarum cum Persis, hoc est saeculo octavo. Tempore Talmud praecedente nulla mentio occurrit Karaitarum, qui confundendi non sunt cum Saducaeis,
Baethusaeis, aut Samaritanis; qua in re Ioseph Scaliger cum Rabbinis passim hallucinatur. VIII. Quod si Iudaeorum traditiones tot fabulis deturpatae ad nos devenerunt , est quod illis gratulemur , qui tanquam C farii nostri, ait lepide Augustinus sa), divino certe
consilio Sacros Codices sinceros, puros, integros ad nos transemiserunt, ut Iudaeorum pervicaciam ipsς eorum libris refellere possemus. Non me praeterit a multis ex antiquis Patribus 3 Hebraicos Codices veluti vetustato exesos, & audaciorum hominum perfidia contaminatos improbatos videri. Sed multo ali-
ca De Civit. LX. C. s. Se in Psal. LVI.
I Esse in hae voee σου ἔμοι signifieationem vere observavit Philo. a Fuse rem pertractat Iohan. Morinus exercit. Biblicis. 3 Praeeipui sunt Iullinus Martyr Dial. eum Tryphone. Iren. L. III. C. a . Tertuli. de habit. mul. cap. III. quos in speeiem tantum oppositos dixi, quod illi fortassis egerint uniee adversus Aquilam, Theodotionem , & SyM'm chum, qui fuerunt recutiti Apostatae, suisque versionibus scripturam per
13쪽
fer se res habet; quippe cum Origenes σ), Hieronymus Augustinus se) aperte profiteantur , Iudaeos nunquam suos
Codices corrupisse, dubitandum non est, quin Textus eo tempore , & etiamnum in maioris momenti rebus a mendis con , servetur immunis, adeo ut absurdum omnino visum fuerit Cl.
P. Marianae S. I. Q, Testamentum in linguis, quibus primo
commissum est, esse ullo modo contaminatum. IX. Unicum sere argumentum contra doctrinam modo positam proferri solet ex Psal. XXII. II. ubi rasa per summam impietatem textui insertum , & inde mira sublatum quibusdam videtur. Ego vero nihil inde meam sententiam infirmari video; sive retineatur prima & vulgaris lectio; sive altera, quam praeseserunt Biblia Complutensia impensis Cardinalis Ximenii Archiepiscopi Toletani adornata . Gocumque tandem modo
legatur, cum Graecis Interpretibus vertendum cootendo . Producunt alii , ut depravatos hodiernos Codices arguant, d)'an npn Corren/ones Scribarum . Infirmum argumentum, quodque facile corruit; cum ipsi Iudaei e) fateantur , loca illa a Scriptore correcta , & pristinae Iectioni restituta. X. opponunt denique Tridentini Concilii Decretum, quo Vulgatam Latinam Sacrorum Bibliorum editionem unanimi consensu sapientissime Patres authenticam comprobarunt, &unam Christianis hominibus proposuerunt. Atqui ego gravissi
qui ex Hispania Concilio adsuerunt , auctoritate confirmare possum , Uulgatam editionem non Hebraicae, aut Graecae, sed reliquis Latinis, quarum magna copia & varietas in dies emit tebatur, necessario illo & magno rei Christianorum publieae bono lato decreto praepositam fuisse . Neque tamen ideo Hebraicis, aut Graecis Codicibus, sontibus scilicet, unde Latini mnes, ceterique manarunt,quidpiam auctoritatis detrat humest. Stat adhuc eorum fides firmissimis praesidiis fulta ; adeo ut omni iure Theologis liceat in rebus dubiis , aut obscuris adi prica L. VIII. in Esaiam. b In Esai. VI.
G Masora Marg.num. XII. ra. loeum ait unum ex eorrectionis ν- Esdrae quem Scribam κατ' appellant.
14쪽
prima illa divini sermonis exempla non modo sine crimine ,
verum etiam cum laude provocare.
XI. Haud equidem diffiteor, menda quaedam leviora, &quae partibus insint minime necessariis, in Textum Hebraicum irrepere potuisse, aut certe temporis iniuria vel librariorum negligentia irrepsisse, id quod in Vulgata etiam contigisse omnes intelligunt ' ; sed haec vetustatem quidem divinorum Libro Tum produnt , non eorum possunt imminuere integritatem, a Hoc ipsum indicant variantes lectiones, cuiusmodi exstant in ter Rabbinos Ben Ascher , & Ben Naphtali , inter Iudaeos Orientales , & occidentales ; hoc etiam Adnotationes criticae Mataret harum . Ubi animadvertendum , quod si duao lectiones concurrant, una in textu, in margine altera ; haec M orethica vulgo diista, firmum adversus Iudaeos suppeditat argumentum . Ut autem in re aleae atque periculi plena effrenis ingenii hominibus modus aliquis definiatur , tenendus est Canon: Ubi omnes au3hentici Codices in eandem tectionem com sentiunt , nefas es privatis Criti rum eoniecturis aliam le
- XII. Unde Deuterono XXXIII. i a r. retinenda est lectici P de uinis d) mare, G meridiem ; illa vero , quam Critici
et pi nubo Ecce adhuc tres Reget sabunt in Perside , in quartus amplioribus opibus ditabitu r , quam omnes ; cum i maluerit opibus D s concitabit omes contra regnum Iavanis recte se habent, nihilque adversus Persarum Historiam', aut Chronologiam continent; ut post vocem no , quatuor, suppleri debeat vox 'o decem ; & post quartus, vox odec mur, Guod tamen contendit Clericus σ); egregius scilicet Interpres nodum violentis manibus secare maluit , quam
c. Ars Critici P. III. Sect. I. C. XII. s. 3 3 et ex eorrectionibus Sixti V. de Clementis VIIL , de ex Luci Brii. gensi, qui argumentum luculenter pertractavit. 3
15쪽
niam Deus tu, generatioue iusti . Gn Ilum pauperis pudore assicietis, quoniam Dominus sper eiur . Nulla heic depravatio , nulla lacuna. Quamobrem Psalmus ille confundi non debet cum Psalnao quinquagesimo tertio , nec id unquam obtinebit Clericus ca) , etsi leges Grammaticas , & rationes metricas quascumque in subsidium insolentis opinionis contorqueat . bis enim ullo modo ferat audaces illos Criticos, qui violentas Hebraicis divinis Codicibus passim manus inserunt, Sc multo verecundius Ciceronianos, aut Virgilianos libros, quam iam ctissima Biblia pertraetant tXIV. Psalmus CXI.V. ad leges carminis ac rostici videtur
concinnatus , ita ut litteris versuuin initialibus alphabetus Hebraicus ordine per quam eleganter effingatur . Versus tamen , qui a litteri a Nun incipiat, non invenitur in Codicibus Hebraicis, a quibus non est dubitandum quin exciderit librariorum culpa , inquit Grotius, & Flaminius Nobilius. Sed errant magni alioquin viri versione Graeca decepti , ita
qua legitur Πι σ-cui Hebraice respondet mn i a Fidelis Deus , unde etiam irrepsit idem versus in Latinum, Syrum, & Arabem. Cum enim nulla possit reddi ratio, cur librarii versum hebraicum ad carminis integritatem alias opportunum omiserint ; reddatur vero, cur a Graecis ille suerit insertus, tenendum est, aranquam apud Hebraeos extitis
Dominus per totum versum notatur obelo , cum neque apa Hebraeos feratur , neque apud Hior Interpretes.
XV. Librorum antiqui Foederis integritate constituta, spon te quadam memoriae occurrunt plurima loca, quibus praecipua Christianae Religionis dogmata illustrantur , 3c. Iudaeorum refellitur pervicacia . Principio quidem Divinarum Personarum pluralitatem, a qua illi maxime abhorrent, illud a d- struit, quod iam inde a Christianismi exordio adferri 'con
oeus: Faciamus hominem in imagine nostra fleundam Mntium dinem nostram. Contendunt Rabbini pluralitatem , quam te Stuε praeseseri, ad Angelos referri. At oporteret Angelos aut
16쪽
Deo pares , aut esse mundi Creatores ; quod quam sit absumdum nemo non videt. Argumentum hoc ea ratione versatum eludere non poterunt Iudaei,quibus contra nullum negotium facessit verbum tim,sElohim,quo uti vulgo solent nostri Interpretes. XVI. Multo gravius perstringit Iudaeos locus petitus exmov. C. VIII. 22. isti v vati v p Φη nivm mp n ny Dom6nus possedit me nec dissentiunt LXX. Interpretes,apud quos sor ex librariorum oscitantia legitur ἔκπι- creavit , pro εκ ram possedit, ut habent Aquila , Theodotion , Symmachus) princ6sirem viae suae , ante opera Da ex tunc . inae verba si se motis animi perturbationibus serio perpendantur , non de Lerge Moysis, ut Rabbini fabulantur, sed de Sapientia increata , quae vera sit. persona , intelligantur necesse est . Atque hic idem ipse locus est , quem Ariani offendentes ad impiunia dogma detorserunt , ita ut vellent verbo rup creationem non significari quorum perversam interpretandi rartionem Graeci Latinique Patres ca) sapientissime confutarunt. XVII. Aeternitatis in tribsit Mix,, Apiemiae increatae ne
cessario coniunctum, evidinter inclicant ea , quae ibidem sequuntur rvt idnpu aeterno principatum
habui, ab initi, ante terram: Universi opificium ipsi etiam 1dscribitur v. 27. hu sando ille parabat caelos ibi ego. & v. go. plas rhis' Et eram 'apud eum Mutricius ;seu cum Sanino Hilariό ' vulgata Latina componens . Clarrius adhuc elucent di 'ini itis characteres in iis, quae postremis versibus habentur: raue - , uni. Beati qui custodient vias
meas , & quae sequuntu V Proplus 4em ipsam persequamur Messiae divin statem ostenstr 'ne c*fum, quem ipsi tribuimus, nobis unquam obii clarit' Iudaei XVIII. - Apertissime quidem intelligitur Messiae excellentia. ex .Psalmo Secundo , quἱ totus ad eius divinitatem ostendendam videtur .comparatus 3. tum ea maxime affulget. I. 7.um, n nris . Ua 3 m reum ..Dominus dixit ad me : Filiut meus es tu ; ego hodie genui te , Eludere nequeunt Iudaei haec verba, quae non de alio A. , quam de Christo dicta esse is , Α 9 con- Q Vistenda smit ea, quae a s. Hieronymo bete. & in Esa. XXI. Micto IV. Ephec II. & Epist. CX IX. praeter ea , quae a L Hilario , Tertulliano ,
L ctantio , & eeterra Patribus asseruntur . . -
s Nam quod Grotius de V. R. C. L. v. s. ar. 'in Davide rudi quodammodo Psalmum hune impletum dixerit , minus Gute fecit , qui alioquin MNeellentisa ad Messiam pertinere testatus est.
17쪽
tur . ni,n Hodie adverbium est aeternitatis , quod iam olim animadverterat S. Augustinus . Quo posito testimonio naturalis Nessiae generatio a Deo Patre evidenter concluditur. Eorum verborum v. I 2. pra verus sensus est: sidium. 3Adiecit huic explicationi suffragium suum Hieronymus in Ap logia contra Russinum.
XIX. Praeterea docet Apostolus b) de Messia intelligen- '
in faeculum perpetuum ; virga aequitatis , virga regnI rui Dilexissi iussitiam, odisii iniquitatem , propterea unxit te Deus , Deur tuus . Itaque cum ea verba II 'I aeternitati , significandae apposita sint, Salomoni nequaquam aptari potς- runt , sicut Iudaeorum aliqui comminiscuntur ; sed uni tantum Messiae , quod agnovit & ipse Chaldaeus Paraphrastes e . XX. Illustrius autem & quasi graphice expressit veros Messiae charaeteres idem Propheta Ps l. CX., ubi divinitas , regia potestas, sceptrum ex Sione in ultimas oras perventurum , lacerdotium aeternum Messiam haud dubie patefaciunt ; nec aliter intellexerunt vetustiores Hebraei Paraphrastae ide que mirum quantum recentiores brahamum, Da videm, aut Ezechiam illa detorquent. Quae leguntur v. q. PIx 'abia mari D d, v Id. ivn Tu. es Sacerdos Iuseternum semuom ordinem .ane me est explicata ab Apo stolo se excellentem Messiae .sacerdotii praestantiam evincunt, proinde seiungi non debent ut voluit Grotius st), verba prix )a,u, ac si essent appet lativa. cum nomen Melchisedehi proprium reserant, qui fruit verus homo regia stania- ac Sacerdotali ci ignitate praeditu , genere Chananaeus. .' i. 'XxL .'
r In Bibliis Ferrariensibus ex Hebraea in linguam Hispanis M a Anuchi forsan, aut ab Abrahamo Usque vid. Biblioth. . acobi te .sLoi et Paris . ετ μL L pag. 36 magna fide redditis , atque Amsselodam alia. lydaico 337l. usis, exstat eodem Hane sensu eiusmodi versior B ad hijo, porrue iras cae De Melchisedeho tot fabellae eonfictae, quod in textu dicatur sine Patre α
18쪽
XXI. Habentur m r. m,' bo 'nou umu, quae si iuxta Septuaginta Interpretes reddantur ἔκ-- ἐωσφορου ἐβαθά σε ex utero ante luciferam geπui est ; de aeterna Filii generatione , accedente Patrum auctoritate, accipienda erunt. Ego quidem textum Hebraeum pressus persequens , verto ex utero O' ab aurora tibi ros nativitatis tuae 3, atque humanam& temporalem Messae generationem eo loco Prophetam in-'tellexisse mihi ipsi facile persuadeo . Ubi non obscure partus
etiam Virginis videtur praesignatus . Sed clariora, quae profundissimuin Mysterium suadent, adducam argumenta. XXII. Quoniam autem Hebraei nobiscum consentiunt posse a Deo humanam naturam assumi, atque ex ipsorum etiam consessione 3 Messiae Divinitas congruit , non nisi ex Matre virgine et is ortus admitti posse videtur. Perspicue id declarat Isaias VII. r . ,s udiv - m,n mri nnburi nan Ecce Virgo eoncipiet , pariet Adium , vocabitur nomen eius Emmanuel . Celebrat Propheta conceptionem illam ut
miraculo simillimam; puero nascituro ea adsignat C. IX. attributa, quae Messiae taΠtum conventre poterant. Quid ergo ad Egechia in superius recensitum oraculum referri posse contendit Barnabel ὶ Evincitur quoque Messiae Matris Virginitas ex nomine ipso nubun , quod nunquam in sacris Codicibus in venitur , ubi Virginis non exprimat notionem, ne Prov. quidem XXX. I9. excepto , quo loco Rabbini , quasi de parta victoria, insolenter gloriari solent. Eodem plane sensu accipitur in I intrua Punica, Versionibus Chaldaica , Arabica , 8c Septua ginta Graecis consentientibus. Praeclare de hac re disputat Hie
XXIII. Itaque Messiam in Lege promitium iamdudum Iemlle adeo ex divinis Scripturis manifestum est, ut & Iudaei ipsi,
A 'io nisi sine Matre Hebr. VII. At videant quo modo loeum illum vertit Arabeti V V V Ree Pater ei nee Mater genealogiae
baini supputatae . . ' . . . . . . . m.v
I Eisdem sere verbis reddunt Aquila , Symmachus & suincta Editio. a Rab. Salom. quod revera in mundi exordio factum existimat. Tauraud titui. Sehebucit, & Sabbathoth. . . . 33 - Patet ex dictis : tum etiam quod augustum ilIud inique proprium nomen Ioliathan. David fit melii Christianis alioquin infensissimus ad Ieri III. Rabb. Abba in Ecti Rabia Messiae tribuunt; cuius tempore futurum, ut Deus nin' digito monstraretur, ait Talmud in Iohan. & Isai. XIV.
19쪽
nisi eorum obstinatissima voluntas obsisteret, facile perspicuam
o div nnpy , ribu Non recedet virga de Iuda, σ legislator de inter pedes et i, usuequo veniat Silo, er ilia obedientia populorum . Verbues Iuda ad solam tribum Iudae a Iudaeis refertur, quibus ultro citroque assentior ; immerito tamen illi per uis aut tribum aut virgam afflictionis intelligi volunt contra veterum omnium Interpretum auctoritatem ; quorum
Aquila sceptrum reddit, ubi LXX. Senes σων Princeps, Symmachus Potessii , Chaldaei iv π eodem plano .
sensu. XXIV. Vox n iis aliter ab aliis explicatur ; una tamen eademque est omnium sententia , eo videlicet nomine Mes.siam indicari. Quare , ut recentiorum Iudaeorum commenta refellantur, opus non est lectionem novam n, νυ in trudere cumGrotio, Hunilaeo, & Morino; & illam tota antiquitate reinceptam expellere. Absit eiusmodi hominum temeritas , cuius
notam multo gravius subeunt illi , qui 'nv dividi debere contendunt e sed eorum imperitiam satis superque revincunt Onhelos, Ionathan, Aben Ezra, immo & ipsae apud omnes Grammaticos statae leges. His iam constitutis, perspicue apparet summam potestatem ex tribu Iuda non defecturam, nisi Messia adveniente . At ea iampridem in Herode alienigena sublata est: venit igitur circa id tempus Messias, qui est Iesus Nagarenus.
XXV. Oecurrit nunc locus Danielis IX. a . , quo nihil illustrius adversus Iudaeorum pertinaciam optari poterat . Praefatur autem Gabriel in hunc modum auu is anna n vadi vadirnsun non udian Aba, ουπ Ῥv hvi Septuaginta m/domadae decisae super populum tuum , σ super civitatem fanctitatis ιuae ad consummandum praevaricationem , ad Agillandum feeeata . Eiusmodi oraculum , de Wessia intelligendum. e sese patet tum ex ipso textu , ubi didici non semes nominatur; tum ex Rabbinorum consessione , quorum testimonia profert rerum Hebraicarum peritissimus Raymundus Martinus BarcinOnensis Ord.Praed. in suo Fidei Pugione . Hebdomades heie intelinguntur de annis, scribit Aben Egra , cui Hebraei adstipulantur. Illarum enim septuaginta nondum expletis promittitur certia
20쪽
venturus Messias. Cum autem illae iampridem exactae fuerint, eo videlicet tempore , quo vixit Iesus Nazarenus , in eunt tanquam verum Messiam praedictum cadat Vaticinium necesse est ; quocumque tandem modo initium Hebdomadarum iuxta diversas Chronologorum opiniones statuatur . Mihi vero probabilior videtur eorum supputatio , qui Epoches exordium ab anno septimo Regni Artaxersis Longi mani repe, tendum existimant; videlicet tiberi γ rma, Rxu iuexuu sermonis ad reverti faetendum in ad aediscandum I rufalem. XXVI. Urgent similiter Hebraeos ea, quae habentur apudi Aggaeum C.II. 8. & Io. 'naz nin nran nκ ms,da DNn ,2 muri Ra
Et veniet desideratus eunctis gentibus , O' implebo domin hane gloria . Paullo post miti p'nun nin n)an ' ad n bria Major erit gloria domus i ius novi mae, quam primae . Loquitur scilicet Propheta de Templo secundo a Zorobabel & Iesu Iosedecide excitato ; in quod quidem venire debuis se Messiam vi oraculi colligunt Rabbi Akiba , multique alii,
: te ste Rabbino Salomone. Venil ergo Messias ante devastati
nem Templi , quae contigit tempore Vespasiam : alioquint . Templi posterioris gloria nec maior euet , nec ullo modo cum Templo priori conserri posset. . XXVII. Itaque eum in dictis Vaticiniis , pluribus altis praetermissis , adeo perspicue tempus adventus Messiae definiatur ; nihil mirum , si Magister Hebraeus Nehumias H, qui annis quinquaginta Iesum Nazarenum praecessit , iam i tum aperte dixerit non posse ultra eos quinquaginta annos tempus Messiae a Deo protrahi ; & Rabbi Iosue , qui excidium Templi vidit, Messiae tempus advenisse fateretur, ut testatur Rabbi Iacob in Caphthor . Sane eam opinionem Iudaeis omnibus fuisse notam & pervulgatam id demonstrat, quod circa illa tempora non unum tantum Messiam illi susceperint; multi
Herodem, ut habes apud Tertullianum b , & Epiphanium; alii se Iudam Gauloniten, alii alios, reserente Ioleptio is . Ferrei sint necesse est Iudaei , nisi eiusmodi argumentis convicti Messiam iampridem advenisse fateantur ; suspiciantque Ait Iesum
ca Apud Grotium de Ver. Relig. Lib. V. s. XIV.cb Tertuli. in Haeret. enumeratione. Et colligitur exce) Consule Iosephum XVIIL r. Act. V. 36. O Actor. XXL 38. & Ioseph. ibid.