Thesaurus Euonymi Philiatri, de remediis secretis, liber physicus, medicus, et partim etiam chymicus, & oeconomicus in uinorum diuersi saporis apparatu, medicis & pharmacopolis omnibus praecipuè necessarius, nunc primum in lucem editus. Argumentum co

361쪽

EUONT MI modicum praestabis. Aqua etiam itila bibitur mane & sero, per se uel cum Syrupo sequete,&c.Andreas Matth olus in libro de morbo Gallico.

Potest etiam,ut ex amico audiui,destillari guaiacum eo modo quo aqua fortis optime quidem infictili uase uitrato quod igni resistat, qualia Haganoae praesertim faciunt. Hoc oles prodest articulorum viiijs ex Gallico morbo,sicum optima aqua ardente inungatur. Oleum ex ligno Guaiaco,&potentius ex ligno saneto,ad morbi H spanici dolores ac ulcera prodest, SyLuius. Empiricus quidam aliquando mihi retulit,non abij ciendum esse hoe lignum quamuis bis aut ter decoctum. nam sic quot adhuc oleum optimum ex eo destillari.

Accipe ligna sicca hederat, & grana de gummi si poteris habere. FruLtim

concisa ponantur in uas terreum perforatum infundo duob. uel tribus locis: ct tunc supponatur alia olla.Ponantur

362쪽

in terra,&coniungatur fundum superioris cum orificio nferioris,cum argilla uel pasta.& olla superior tota emineat super terram. Demum excitato igne circuqua , destillabit oleum nigrum in uas inferius. Hoc oleum prae omniabus oleis sanat arthritidem ex causa friagida,Rogerius.

olei capnisti ho c est insumati apparatum,quoniam per descensiim fit, similiter ut de lignis oleu, hoc loco ad scripsi exfleti, lib.primo, ubi de oleis agit unde Nicolaus Alexandrinus etiamutuatus est intractatu de oleis. Vnguium aromaticorum nigrescentium

melanon, Fuchsius Nicolai interpres legit megalon,id est magnorum, thuris masculi, styracis optimi, bdellij puri,costi, singulorum drachmas quin , sing.uncias duas semis, cola', quod magis placet. olei dulcis optimi sextarios quin ,, sextarios duos semis, Nucolaus.Ηypni quod satis est. Costo in crastiusculas partea disiecto, ato itide

363쪽

uas fictile novum, Nicol. sine ansulis conij cies. cuius orificium hypno obturabis , exterius , aspalathi surculis, aut quapiam re odorata, apth circummunibus,ne quid E fictili excidat. Inde uas aliud fictile sine ansulis quaerito,collo procero, quod orificium habeat alterius uasis aromata continentis orificio apth conueniens , in quod conij cies olei dulcis sextarios quin p. Postea effosse solo fictile oleum continens usque ad collum obrues, ne futuro igne incandescat inde alterum aromatum uas in caput resupinabis,&ita utrius orificia coaptabis, ut e quisitissime cohaereant. Deinde uas totum luto circumlinies, undecunque qua parte orificia co glutinantur, mox

cirea fictile subiectis carbonibus igne uentilado accendes. Quo accenso sinito aromata tabefieri, ut sensim ignita per fictilis osculum in subiectu oleum evaporent: Cuiua rei causa capesston,

364쪽

ia est insumatum uocatur. Postridie oleum amoveto, & in vitreo uase reponito.Vtunt hoc mulieres, quibus menses detinentur,imum uentrem ac lumbos eo inungentes. Conuenit etiam

his quae a puerperio malE nimis p rum) purgantur,similitepillitum.Praeterea utile est ad thoracem tefrigeratum,medetur , tenesino, si exceptum lana calida,ut addit Nicol. complicata imo uentri & lumbis apponatur. Idem uidetur capnelaeum dictum: sed Urianidum author naphtham interpretatur , libro quarto in Echeneidis

mentione.

Vidi & ex papyro in cuculli formam

conuoluto, accensoque supra discum stanneum,summa eius eXtremitate per forficem retenta, olei nigri cantis gut- tas aliquot defluere, quae ad oc lorum maculas siue albu- sines laudantur.

365쪽

quaveri loco surpantur,rum in-rra tum extra corpus.

BAlsamum uox est in omnibus pro

pe linguis usitata, Syriacaproculudubio.nam in sola Syria dc uno dunta-Σat horto olim nascebatur. Panag Ηebraicam uocem Ezechielis ar. David Κimhi post nonnullos interpretaturio cum proprium Iudaeae alij apharsamo, id est Dalsamum.Iudaei recentiores palsamon scribun*Graeci balsamon,Pausanias palsamon, Nicander blasamon Propter carme. Opobalsamon liquor est carpobalsamon,semen,quod & casamum aliqui uocant, & ipso liquore odoratius praedicant: xylobalsamon, rami seu ligna. Cogitaui ego aliquando balsamum ab excellentia dictum esse,quod pretiosissimu nobilissimum ,

inter aromata esset. na baal dominum

dc magistrum significat Hebraeis, sam

366쪽

-ES AVRVI. uect aromaBalsamo,aromaticus flos, Varinus.Et sane decet, ut res ipsa Syria propria est,ita nominis eius etymolo-

fiam ex eadem lingua peti. Forsan dcelsuin, alij beniuin,alij belzoum scribui, suauissimi odoris liquor eandem

sui nominis originem habet. Non autefam solum Hebraeis , sed& bosem aroma significat.undeGermani moschum

uideri possunt appellasse risem.

Balsamum nostra aetate quidam i teriisse existimant.aureo colore succus ille erat,vulnera sanabat, & rugas tollebat,& mortuorum faciem a corruptione uindicabat,lapidem , renum comminuebat: delebat oculorum maculas uenenis resistens,maxime aconito,dcrigo ibus febrium ipsarum,atoe in his omnibus uires balsami excellebat. Nucuero ex Hispaniola genus aliud balsami desertur,colore rubro ad nigrum te dente,ponderosum,olens exustu quiddam, & illico caput ferit,linguam etia

acrius sed serius,ut piper: Vulnera α

367쪽

3ra. EVONradripsum recentia celerrime, si quid aliua sanat: &rugas tollit. Crediderim si non certE ad omnia, ad plurima saltem id olei genus esse efficax, ad quae &baLfamum uerum. Arbos quae oleum istud parit goa coma Punicae forma& magnitudine ferme similis sed tamen folio paulo maiore tenuiore cortice quasi arido, ligno quod ardet

ut taeda: fructu ut uuarum racemi, ra

rioribus tamen & paulo maioribus a- cinis,uinosi coloris. qui cum surculis aquae diu incocti, id olei genus reddu, Cardanus. Sunt e mercatoribus qui adserunt hortos balsami interijsse, ex quo tempore Zelimus Turca, praecesibr Soly- manni occupauit Chayrum , quu Tum cae cultoribus hortorum iugulatis, nostatim surrogassent alios, anno a nato Christo Isis, Porro repositum aiunt non contemnendae magnitudinis bausamum multis milibus ducatorii conferendum apud celeberrimum uirum saeculi

368쪽

saeculi nostri Lucullum alterum D. A tonium Fuggerum , Ioan . Agricola in commentatijs in Galenum de locis affectis 4.9 Antibalsama. Balsami ueri notas aliquot Dioscorides praescribit. In medicamentorum quae inuicem substitui possunt catalogo , qui cum Galeni operibus, & innne etiam librorum Aeginetae habetur,legimus, Pro balsami liquore stillatitia myrrha, hoc est myrrha liquida quae stacte dicitur. Ibidem habetur, Pro opobalsamo liquor myrti . sed rective legendum uidetur,liquor myrrhae. Avicenna libro a. capiate de oleo Loco balsami inquit ponitur myrrha liquida: aut ς quale pondus olei adediiij, seu aldadi, uel da di, ut Bessunensis transtulit. Rasis in calce Antidota rij separati, in oleo Benedicto siue de lateribus: Valet inquit sicut oleum Misami sed est subtilius. dccalidius S maioris utilitatis in affectib us trigidis Monachi in Mesuen.

369쪽

gitur, Pro balsamo, terebinthina de stillata uel oleum laurinum , vel gum mi hederae ponitur. Caeterum quid sit dadi no facile dixerim. describitur autem ab Avicenna capite 2I3. Bellunensis quid si t nec illic, nec in Glossis interpretatur. Granum est inquit Avicenna) simile hordeo,longius,strictius, solidius,amarum.frigidum est, ad caliditatem declinans,& siccum in secundo. astringit u entrem .u enenis resisti t. doloribus ani&haemorrhoidibus prodest. Durities resoluit,&c. Ego cisinum siue Iadanum esse conijcio.nam id quoque frigidum est,ita modich ut tepidam caliditatem habeat, secudum Galenum: astringi aluum sistit, item siccat insecundo gradu. calidius autem est quod in calidioribus locis nascitumidEmque mollit mediocriter &dis luit& concoquit. Iamin antiballo metas Graecis

legimur propolia loco tragopogona,

370쪽

THESAURUS. 37r id es ladanum poni:&Avicenna, In resolutione inquit duritierua a,ponuntur duae tertiς ponderis ipsius de hur,id est propoli, & medietas poderis ipsius deabhel.Dioscorides anodynis media camentis misceri ait ladanum, Avice na ani doloribus & haemorrhoidibus prodesse. Iam quod avicenna habet dadi hordeo simile esse,sed longius,strictius,&c.plane suspicor corruptum esse ex Dioscoride,quiladon id est fruticem ladani cistho similem facit,longuoribus tantum nigrioribus i foliis. Postremo ipsa nomina ladon&dadi non male colludunt. έOleum ex floriabus rosmarini factum eo modo, ut ex floribus uerbasti fit, uicem balsami gerit,& gutta eius in aquam immisia simialiter subsidit, Arnoldus de Villa noua

Balsami ueri inter caeteras notas hanc quoq; ponunt,lac ab eo coagulari ego cum experiri uelle an idem fieret a bausamo artificiali ex terebinthina &gummis calidis composito, non coagulari,