장음표시 사용
371쪽
3 EVON Ised ne , scindi ab ipso animaduertit. Vulgus apud nos oleum despica destillatum,simpliciter balsamum nominat, propter excellente nimiru odoris suauitatem. Sunt qui & alia quaedam odorifera balsami nomine appellent, aut etiam uiribus proxime accedere putent,
ut Ryssius oleum de caryophyllis. Inantibaltomenis Graecis legitur pro Xylobalsamo substitui posse radices albarii uiolarii.Antibali omena uero cu Mesue operib. olim impressa,sic habet,Pro tylobalsamv,lignu hederae uel leucoradix.Pro carpobalsamo,fructus hederae
uel lobalsamu aequali podere. Eade: ct pro ipso balsamo, gummi hederae.
Sea forsan in omnibus istis erraueritiis terpres, cum nullus scriptor hederam ullo modo cum balsamo compararit.
itam cogitaui uel interpretem qui ex Arabico transtulit lapsum esse, uel potius ipsos Arabes cimon,id est hederam&cis hum confundendo. ladanum e tam cisthi succus est, quem Avicenna Pro
372쪽
TNE SAVR US. 373 pro balsamo substituit. In Anti ballomenis Galeno adscriptis haec etia reperio, Pro liquore balsami,liquor carpasi:& Pro liquore carpasi,siquor myrti: &, Pro liquore salicis, liquor hederae nigrae. quae Arabes quia busdam omissis aut mutatis in sua transtulerui, ut coijcio. Est&cassia quaedam balsamo des in odore dicta. Sisymbriu genus stluestris mentae, aquaticum &plerunt rubens, recentiores multi balsamitam uocitant. Alia est balsamina ut Ligures Padani uocant, Hetrusci Hierosolymitanum pomum, folijs uitis albae, flore cucumeris, fructu utrincti turbinato cucumeris pustuli similitudine,&c.Pomum maturitate
dissilit,inanitas , confracto patet,semina int' aliquot leticulae figura cotines, ruberrima, ex quibus oleti exprimit ad uulnerapr cipuu.Aliqui pomum oleo prius imbutu aliquot dies insolat,deinde uel fimo uel terra tantisper obruuntdu prorsus intabuerit. Sic balsami uiresa a
373쪽
utinandis uulneribus adsciscere podscentur,inde tactum balsaminae uocabulum, Rucllius ex Hermolao .Bras uolus hoc oleum de cocliijs uocat,&herbam,quq fructus illos in theca echinata gerit. cochiam aut momordicam.
Oleum inquit uarijs modis paratur,&perinfusionem,& sub terra per multos annos defossum,& per cocturam: sit , ex echino, solijs seorsum,&semianibus. Quod sub terra coditur,liaemorrhoidum doloribus succurrit.Ιn gen re,id oleum omnes dolores sedat. Qui plures & planE mirabiles effectus hu-1us olei & herbae scire desiderat, legat Matthaeoli Senensis in Dioscoride c5mentarios lib. . cap. 184. tot quidem& tantos,ut si ueri sint, balsamu ipsum
prete eis contemni possit.: Balsamelaeoni id est oleum balsami,
plantae cubitatis,aut bicubitalis, rutae agresti similis: cortice cuius partem Orientem spectante scarificato & uulnerato lachrymae pingues destillat, ipsius scilicet
374쪽
TNE SAVR VS. 37s scilicet balsami pinguedo. Alij plantae
huius surculos uere ineunte in pila terunt,in aqua coquunt,torculari eXpriam unt,oleum , balsami uocant. Sunt qui surculos tritos in oleo ueteridies
quadraginta insolant, in uase duplici
Coquunt, exprimunt, surculos nouos tritos immittunt,secundo et tertio colant &recondui, Melae interprete Sylvio.Vbi Sylvius etia in Scholijs: Oleo
uetere inquit die uno maceretur Xylobalsamum dc carpobalsamum recentissima. post arte cnymistarum oleum extrahatur,fuerit non ignobile.uel Xylobalsamum recens in oleo ueteri diebus quadraginta insoletur, uase duplici coquatur. Vires huius olei ab omnibus tam laudati a Mesue taceri mirum est. calfacit enim,humectat, tenuat, digerit,terget,glutinat. Glutinandi haec
facultas ueteribus indicta, facit ipsium hodie pretiosum.opobalsamum raris. simum,&ob id pretiosissimum. Quapropter Petrus ae Abano, Guillelmus a
375쪽
Placentinus,Bartolemaeus Montagna-na, oleu balsami composuerui, uiribus
uero balsamo nihil cessurum.Alij folia&semen& lignum huius plantae oleo insolant dies quadraginta, eXprimunt, ct seruant. sed uiribus opobalsamo id multo est inferius,Haec Sylvius.
Aegiptij laetitium opobalsami ge
nus faciunt ex cortice recenti odoratissimo,amygdalino oleo sub feruefacientes,singularis odoris cum recens miscetur,eseXan.Benedictus.
Excitat subito comitialiter humi prostratos, oleum quod balsaminum uulgus uocat,naribus subditum olfaciendum, Idem.Videtur autem oleu despica destillatum intelligere.id enim mutiti hodie balsamum uocitant. De balsamis arte compositis. Balsamis omnib. quod ad facultate attinet comune propositu esse uidetur
ut uulnera & ulcera glutinent, ido bxeui
376쪽
ui tempore, Sc mala eorum symptomata avertant ut calfaciant,siccent, et partibus sint tenuibus . hinc est quod omnia resina terebinthinam habent, quaedam & alias resinas, ut pineam,mastia chen.hinc & gummi adduntur,thus, elemi,gummi hederae,bdelliti, sarcoco la, mumia,Sc. Alijs odoris gratia adiuguntur etiam aromata diuersa: unde αpolychresto tera fitit, & ad uarios intra corp' quos affectus idonea: ut his magis etia, quibus insuper plantae diuerta
earumu e partes adiiciuntur. Destillant plerat,paucis exceptis,quq eXtra cor pus tantu,ut ad uulner/ adhibent. Destillant aute in cinerib. maximh: omnia primuleto igne, ut ouod clarius, tenuius aut aquosius est eliciat,deinde paulatim aueto,ut oleum quod russi coloris est,excipiat: deinde etia maiori ut oleurubeat et tande ad nigru colore vergat.
Qui in medio effluxerit liquor magis probat ad usus intra corpus: postrem' calidior,vehementior & ingratior est,
377쪽
aptior ut sorinsecus adhibeat ubi maiore ui opus est ut primus, ubi eXigua. Primus liquor a terebinthina praecipuὸ reddi uidetur, cuius gratia ne ebulliat laterum aut silicum frustula misceri possut, &c. ut supra de terebinthina destillanda diximus. Omnia intra compus sumpta propter terebinthinam &gummi,ructus citant, non unqua molestos, dc magis quide medio dc postremo liquore sumptis, Urina omnia suo odore imbuunt. Debent omnia intra corpus sumi cum aliquo liquore, uino praecipvh mixta ita ut ad cochlearium liquoris,gutta olei una aut duae ad summum addantur.Faeces in fundo relictae
inutiles sunt,nisi quod colophoniae loco usurpari poterunt. Destillantem nuper uidi empiricum nescio quod balsami genus in patella cum cineribus supra lateres imposita, ut supra descripsi
in mentione destillationis per cineres. cucurbita vitrea tam alte in cineres imposita, ut non supra materiam in ea c5-
378쪽
-ESAVRVS. 379 tenta ascenderent.Repleta erat ad medium, capax fortEsi tota repleta fuissequatuor libraru . Occupabat eum hic labor per quatuor aut quinin dies no- stes , non intermita igne. separabat autem tantum duos liquores, primum album,qui copiosior erat: deinde ruf-sum,qui tertia parte paucior reddebatur.Lutum quo cucurbita,alembicumec recipiens illinuntur, ne qua perspirent, cum rimas agit, mox iterum illunendum est itachnos,es etiam uigilandum,& ne ignis intermittatur.Possunt
etiam liquores omnes non mutato recipientem uas unum excipi,&postea separari,nam posterior priori innatat, taquam leuior.Hoc oleo ille utebatur, ad plurimos morbos, gutta unam quotidie propinando, dc per dies aliquot ut quatuordecim) interdum continuando. sic ad febres chronicas prodesse dicebat. plerun aromatum aliquid, ut Σinziberis,et sacchari miscebat cum uino dcolei gutta, ut minus manifestu
379쪽
esset aegro se olei tantum guttam bibe- re aliquado nihil misceri uolebat cu uino aliud praeter huius olei gutta,pr ser tim ad emendandum anhelitus foetetis uitium.Aliquado ex aqua dabat, alias offulae panis instillabat:aliquado phlegmaticis & crassis hominib. cu condi
mento sinapij & piperis, inde sudare iubes saepe uero fieri dicebat ut plurimupituitae inde euomerent. Comendabat ad eade omnia,in quibus theriacae usus est:& cotra uenena etia magis.ite ad omnia uulnera,& tumores quosvis prae tersi hydropicos adspasinu, addentes purgandos,adconfirmandas gingiuas. aduersus comitiale,& uenena. Linteo inde madido inuolutu serpente interiami aiebat.Alteru liquore,qui rubet,le- prosis etia remedio esse, si nonduin eis obtinuisset matu,nec du anhelos esset.
Vteris liquor in gustu acrimonia habebat,resinosi odoris, & fumosi quodammodo,magis uero posterior.Semunciam diuitibus septe uel octo drachmis uendebat. Oleum
380쪽
-E SAVRVS. 38IOleum Guillelmi de Saliceto Placentini, ouo din ciuinto suae Practicae, cap. de oleis balsami uicem supplere ait.
Carpobalsami,myrrhae,nucis Indae,-- gulorum semuncia.Hyperici drachmet duae. Omnia crassiuscule cotrita relinquantur in uncij s quatuor olei ueterisu ad menses sex &destillentur.
Aliud nobili' quod loco balsami ponitur,eiusde . olei sesquilibra, myrrhae, lobalsami,opoponacis, bdellij,
es, carpobaltimi,ammoniaci, serapini, nucis Indae,hyperici,macis, guini Arabici,thuris,tragacanthae,sinS. uncia.Lateris triti,que nunq aqua tetigerit, igni li,et in oleo comuni extincti unciς tres Terebinthinae mundae & clarς unciae septem. Trita singula&simul subacta inmortario, destillentur ut aqua rosiacea. Prodest hic liquor aduersus calculum, admixtus medicinis contra eunde. Durities & cicatrices complanat.Et pontitur ubivis loco balsami.