Thesaurus Euonymi Philiatri, de remediis secretis, liber physicus, medicus, et partim etiam chymicus, & oeconomicus in uinorum diuersi saporis apparatu, medicis & pharmacopolis omnibus praecipuè necessarius, nunc primum in lucem editus. Argumentum co

391쪽

39a EVONTA Irecens non opus est alio remedio: sed intra diem naturalem cum dimidio ad summum sanabitur, modo non sit mortale. Omne ulcus malignu, uetustum, putridum, cancrosum, fistula, lupus, noli me tangere, etsi, similia, alterutra de istis aquis laventur,& curabuntur intra paucos dies . Gutta duntaxat instillata carbunculum intra tres horas extinguit. Si oculus laboret lippi

tudine,uel tela, uel ungula, uel carnΟ-so aliquo tumore innato, tertio quoque die guttam de istis aquis instilles:& intra nouem dies sanabitur,nisi omnino destructus fuerit. Gutta de eis cum pauco generoso uino pota calculum in renibus aut uesica,aut in uirga obstructum, uel intra duas horas frangit, & dolore liberat. Carne mortua inde abluta, breui curatur locus. Si mulier ex utero laboret,parum de eis ex iure aliquo bibat. Si dolor sit ex percussione uel casu sine ulcere , foueatur locus exigua earum portione.

392쪽

& recedet dolor intra tres horas. Simili auxilio neruus contractus, induratus aut aliter math affectus, restituitur. Reliquas earum facultates medicus eruditus per se aestimabit. Ad emtia & sanguinea aqua, quae sancta & benedicta cognominatur, adeo excellit uiribus, ut ii quis de ea quindecim die bus medio cochleari utatur, curetur a lepra,phthisi,asthmate, hydrope, paralysi,ischiade, syncope, morbo cadu Co,gutta arthritica, hectica, stranguria: alijsq; multis morbis, idque intra duos menseI. Senibus iuuentutem recuperat. hominem moribundum de- eratum Q a medicis, restituit, si unica eius gutta in os instillata deglutia tur, ita ut ad cor perueniat. Quod

si quis per annum quotidie quantitatem grani fruDenti huius liquoris biberit cum cochleari aquae florum bo raginis destillatae instar rosaceae, anno eXacto carnibus,sanguine & toto compore , tum forma tum uiribus, q*asi

393쪽

renouatus uidebitur. Aliud balsamum artificiale, eY eodelibro Lulli, de aquis. Terebinthinae sesquilibra galbani unciae duae. aloes cico trinae, mastiches,caryophyllorum, galangae, cinnamomi,nucis mosch. cubebarum, singulorii uncia. gummi hederae semuncia. Omnia bene trita misce&destilla per alembicum vitreum, igne lento primum, & collige seorsim aquam primam deinde aucto igne ruffam:&postea magis audio, oleum rubens, donec nihil amplius destillet recipiente ter mutato .Habet hoc oleum omnes facultates ueri b lsami. ardet enim in aqua,& lac statim cogelat. nam si in pinta mensera) lactis ponatur gutta una tepida,statim coagulabitur.Ρrimus liquor uocatur aqua balsami, secundus oleum balsa , tertius balsamum artificiale. Vtilis es primus liquor contra fluxiones aurium, si duae aut tres guttae mane & uesperi immi .lantur.Oculis insiliatus lippitudinem emendat,

394쪽

TNE SAVRVS. 39 semendat,& lachrymas consumit. Superfluos in quavis parte corporis humores mirificε restringit. Dolore dentium tollit,si laventur inde,& uermes, si qui insunt,interficit. Tertius liquor

impatiens est ueneni,araneis dc serpen- tib.infestus.Duae uel tres guttae in momsum uenenosum instillat ,statim fanat. Si hoc liquore circulum descripseris in quo includas animal uenenosum, immorietur id potius quam exeat.In summa,eadem cum theriaca facit, sed efficacius omnia. Omne genus apostema tum infusius,intra nouem dies sanat: Et similiter fistulam utcunq; malignam,et noli me tangere. Assectus omnes ex phlegmate et frigido humore natos,curat,tinteo in eum intincto supra locum dolentem imposito. EXterminat paralysin & omnem tremorem membroruis neruos mirum in modum confirmat.

Calidior est primo& secundo. Si quis

guttam eius in manu ponat,statim penetrat sine dolore. Denique alia multa

395쪽

causa obortum,fanat, si recth usurpe

tura

Aqua memoriam confirmans. Florum rosmarini, borraginis, chamaemali, uiolarum,rofarum, singuloru uncia. Stichadis, folioru lauri, samsuchi,fal- uiae,singuloru unciae duae. Omnia minutatim cocisa in optimo uinomacerabis

et destillabis p alembicu.Deinde liquori destillato miscebis terebithinae libra. olibani uncias octo. mastiches, bdellij,

anacardo ru,singuloruuncia singula trita admiscebis,& iterato destillabis. Deinde rursus addes,Nucis moschat ,macis,galangς, cubebaru, cardamomi, singulorum unciam. agailochi, ambrae,moschi,singulorum uncias duas si recte habet codex manuscriptus:) trita

mixtast per quino dies relinquito,aC

tertio aestillato, aucto igne donec oleum manare desinat. Aquas uitae quasdam balsamis adnumerandar, reperies in coelo philosophorum

396쪽

phorum Vista dij, capitibus & sa.

Balsamum authoris incerti. Terebinthinae selibra. thuris unciae duae. ligni alo es,croci, utrius uncia. Masti ches,caryophyllorum,macis,galangae, cinnamomi,Zeduariae, ubebaru,nucis muscatae, singulorum senaticia.gummi hederae uel elemi unciae sex. tegularum extinctarum in oleo, ut decet, quas a qua non tetigerit,unciae tres. Terendatere . primo fluet aqua. secundo oleum balsami , tertio balsamum artificiale.

Balsamu artificiale inquit Matth olus Senensis in Comentarijs in Di scoride,quod ad morbos quam plurimos

mire efficax reperi, saepe coposui hunc in modum. R.resinae larignae,lachrymae abietis purae & liquidae aliqui oleum abietis uocant, Germani utriusque libram . mannae thuris, sadani, utriusque unc. octo. spicae drachmam. mastiches, galangae, caryophyl. easiae odoratae,Zedoariae, nucis mosch.

397쪽

omnia simul,& cu aqua ferh suerit co sumpta,ponantur in alembico:&aqua

primo destillantem proij certum seque

tur oleum.

Aliu d,m a ter balsami dictum.R.Te- rebinthinae lib.j. olei lautini unc.6. galbani,gummiele , ana unc. 6. gummi ederae unc.ij. olibani uncias ij. Ligni loes drachm.j. masticis, myrrhae, aloes, laudant, castorei,rasae resinae pini ana drach. ij. gummi olivarum arboru h.j. Caryoph.galangae, cymini, cinnamomi,nucis muscatae, Zcdoariae, cubebarum,ana drach.iij.Tormentili diei amni albi, ana drach. 6.Mixta omnia destillentur per alembicum vitreum.' Aliud Dornsteiteri excelletis apud Germanos medici.R.xylobalsami unciam. Opoponacis, resinae pini,bdellij, galbani,ammoniaci,masiches, sarco- collae, gummi elemi, o libani, myrrhae, benetoi,singulorum semunciam. Olei

benedicti,taurini, ladani puri, singulo-

398쪽

ηoo TVον Irum sescuncia. Carpobalsami, opobal fami, uel loco eius, balsami ex descriptione Gulielmi Placentini, utrius lmuncia. Sanguinis draconis drachmas duas. Castorei, sipicae nardi,Salangς, cubebarum, cinnamo mi, cardamomi,granorum paradisi, corticum citri, singui. drachmam. Olei terebinthinae ad pondus omnium. Macerata simul per dies

aliquot, destillentur in Balneo M. ego in cineribus malim.) PDe balsamis quae extra corpus

usurpantur. Superiora omnia tum intra tum e tra corpus usurpantur ea uero quae sequuntur,eXtra tantum,aut praecipud.

Balsamum breuitertic fit. Terebinthinae libra. mastiches cerae nouae, utriuis uncia. croci drachmae duae. Mixta deuillentur,

Balsamum siue oleum benedictum ad u ulnera,paralysin, &c. olei terebinthinae

399쪽

TNES AVRVS. 4orbinthinae libra. olei laurini unciae duae. Galbani,gummi Aemi, utriusque drachmae sex. Gummi hederae, thuris,mastiches,ligni aloes,olibani,singulorum

drac. duae. Aloes, myrrhae, laudant, castorei,singuloru drachmae tres. Omnia terantur & infundatur in terebinthina& oleo ad tres dies. Postea recipe Ra- . langae,cinnamomi,nucis mosch.Zedo-ariae, cubebarum, de sing.semunciam. Dictamni, consolidae minoris, utrius drachm M tres.Contrita haec pone in aquae uitae uncijs quatuor ad tres dies.

Misce omnia & destilla in cinere continuando semper ignem die noctus, do

nec compleatur:& muta uas recipiens secundu mutatione coloris eius quod destillatur. Balsamum ad cicatrices,&c. Si ratio-one percussionis inquit Lullius circa finem libri a. de quinta essentia manserit signum magnum in facie uel alijs partibus corporis, hoc remedio id signum remouere poteris, non omnino,

400쪽

E VO NT MI sed ut multo min' appareat. Mastiches

unciae quatuor.Corticis malorum granatorum dulcium,gummi,cyperi, campobalsami,singuloru unciae auae. Croci uncia.Terebinthinae librae duae. Olei olivarum antiquissimi unciae quatuor. Tere terenda &cribra,&misce cum terebinthina & carpobalsamo,& una cuoleo destilla igne lento. Destillatumh- quorem pones iri fimo uel uinaceis diebus quatuor. deinde uteris, ceu uero balsamo, cuius notas omnes praestat, dc pro eo uendi potest. Aqua mirabilis uel oleum ad strumas gutturis, unde homines gutturosi dicuntur. Olei laurini unciae sex. Oh-bant,mastiches, gummi Arabici, terebinthinae clarς,singulorum unciae tres.

Misce in mortario & destilla in alembico. deinde aquae extractae addes cinere

de la cendre, Gallice nisi legendum sit 'de la cedre,ut cedrinam intelligamuso Tum rursus destillato,&secudu istum liquorem instar balsami serua. Saepius. die