Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

111쪽

ya Io AN. FIENVS quem hydropem siccum appellavit

Hippocrates. Anasarca est molis Corporeae incrementum praeter naturam ; cujus Initio pedeS tument, potissimum circa vesperum, ab e Xercitatione , aut cum declives diu

pedes pependerint: in hisque digiti

manet impressum vestigium, cor-Pus aequaliter molle, laxum dc pallidum existit: dissolutum Sc quasi

enervatum minimo labore frangitur , nec alia ratione a phlegmatica cachezia, quae virginibus peculiaris est, ac ob id virgineus seu amatorius morbus appellatur, differt ; quam secundum magis deminus, quodque illa tumidam haheat corporis vitiatam molem: haec vero sine excedente magnitudine exanguis pallescit, cor ad corporis motum contremiscit, in ascensu scalaxum dyspnoea corripitur aegra, dc corpus grave dc iners cum difficultate movetur. Una 8c eadem utriusque causa , immodica nimirum jecoris atque Venarum

112쪽

refrigeratio. Jecore refrigerato, ωματωας, hoc est sanguificatio, vitiatur: unde sanguis crudus Sc aquo sus relinquitur: qui si in venam ca-Vam transumptus usquequaque per corpus dispergatur, fit, ut dixi, anasarca. Si vero nimia aquae copia jecur apprimens ambientem ipsum extrinsecus tunicam distendat, hydatides,id est vesiculas, efficit. Hae siquando acciderit ut rumpantur, in Lam peritonei regionem aqua effundetur, quae est secundum epia

gastrium, fitque secunda hydropisis species, quae ab utris similitudine

ascites dicitur. Hac venter sensim impIetur, dum divulsa laxatave cute silpra modum intumescat, compus Vero reliquum marcescit ac liquescit. Si abdomen impellitur,

aut corpus in alterum latus provolvitur, fluetitantis humoris sonus o auditur. Atqui in tympanite non fuctuatio humoris , sed sonitus qualem tympana edunt percusso

113쪽

& in his, inquit Gat.' per circumte sam pellem contentus aer verberatur, quemadmodum in hoc morbi genere per mediam cutim, qui in profundo est, flatus percutitur. Omnium harum hydropis, specie rum causa frigiditas visceris est &venarum: a majore tamen Bigiditate aquosus hydrops, quem Asclinten Vocant, generari videtur: Aminore vero tympanias: neq; enim mutari in aerem flatuosum humidiatas sine aliquo calore potest. Ingens etiam sitis omnem sequitur nydropifin , maxime autem alciten& tympaniten: illum quidem,quod humor, qui in locis detinetur,salsus est'putrefactus: hunc autem,partim ob eandem rationem,quod sincerus flatus sub abdomine citra humoris permistionem nunquam esitani adversus: partim etiam quod flatus ventriculi humiditatem a sorbeat: qua absumpta, is inarescit, potusque irrigationem desiderar. Hoc

114쪽

D A F L ATIBUS. 9ῖ Hoc certe desiderium sitis est. Est enim sitis appetitus humidi aut frugidi, aut utriusque. In externiSetiam videmu4, quod quamvis sit

terra a pluvia quam maXime humectata: ventus tamen superve niens, miris modis, brevissimoque tempore eam exiccat, & humo rem absumit. Idem in corpore evenire, nulli dubium esse existimo. videmus enim tympaniticos majori siti quam apud inferos Tantalum extorqueri: adeo ut quo plus sunt potae, pluS. sitiantur aquae, utque

feroci quem secum in intimis visceribus conferunt hosti satisfaciant, sese ipsi in interitum praecipites dant, nimioque potu strangulant. in iis etiam qui coli cruciatibus di

vexantur , sitis ob eandem causam infestat. 'Enitalia etiam membra eadem

ex flatu pestis subinde male

habet. Uterus enim copia ejus quandoque tumet 8c distenditur, qui aut per caecos ductus in vacuam

ipsius

115쪽

ipsius capacitatem irrepsit, aut edito parru se insinuavit connivente ostiolo, aut post usum balnei aut stuphae, aut qua alia de causa illic 3enitus coaretatur. Conclusus val-cle uterum distendit. Distensio vero in superiori ejus parte, si maxume fiat, eo delata vi flatuum, jam ascendere putatur, & ad septum transversum ventriculumque instar globi cujusdam efferri, eumque graviter opprimere. Hinc saepe vel manibus in pugnum deductis, vel alio quovis duriore solidioreve corpore propulsus in propriam seisdem deprimitur. Si autem alterutrum latus uteri prae ceteris distendat: jam convullione quadam is in

dextrum aut sinistrum inguen contorquetur, pecten, imusque venter inflatur,ac dolore concutitur,inte dum sonixus toto corpore Obaudiatur, ructus eduntur, strepitus circa Ventrem, lumborum tumores, dolores circa renes Sc cΟXas fiunt en-rre digitis impulso, tympani sonus

editur,

116쪽

D a F L ATIBUS. 97 editur,ac flatus h cervice manifesto prorumpit. flatuosam perfrigera tionem hanc Soranus este dicebat. Uemadmodum uterum mu- lieris flatus interdum subit, sic . dc in viri scrotum cumprimis ingreditur , idque cum morbo, Vel sine eo, sed per se morbus: quippe

cum morbo tympanite vidi nonnunquam virorum scrota ad magnitudinem vesicae porcinae inflatae extensa esse. Flatus enim , qui prius solas abdominis membranas, peritoneum occupabat, jam copia dc multitudine inmetus, am-.pliusque ob id spatium desiderans, eas disrumpit, transitumque sibi in

laxam scroti cavitatem parit, . neq; hanc dumta at partem , verum Universum corpus replet. Sine - morbo autem virorum plerrimque, ut plurimum autem Infantium recen natorum , scrota distendit, eamq; emcit herniae speciem quam

117쪽

IO AN. FIENUS herniam, Graeci appellant; fitque non uno oodemque modo. Quippe flatuosus spiritus cum in comm

nem testiculos ambientem membranam, Graecis, folliculum. genitalem Latinis dictam, ingruit:

totum scrotum aequaliter inflat.' Cum vero inter utriusvis testiculi tunicas erythroidem nimirum 8cdarton se insinuat, alterum latus altero tumidius reddit. Tumor ex

inflatione pellucidus apparet, nec ut in hydrocele gravis cognoscitur : si omni luce seclusa, cerea candela ex opposita parie

specimi objiciatur. Rivismus colis symptoma ge-

A minam habet causam; unam arteriarum, quae in pudendum i seruntur, impletionem : alteram statuosi spiritus in fistuloso nervo generationem. Hic spiritus ne vum affatim adimplens, di in tumorem dittendens, Penem arrigit, di sine veneris risiderio tentiginem

118쪽

DE FLATIs Us. 9 nem efficit. Est, inquit Gal. dc alius inflationis aflectus Priapismus dictus, quo detentis vel invitis pudendum arrigitur. Etenim cum nervus propriam colis. substantiam

constituens, natura cavernosus eX

istat, ubi halituoso spiritu impletur, ejusmodi affectum excitat: &. ite rum , Priapismus est auctio colis

permanens in longitudinem atque orbem tumefacti, citra rei venereae appetentiam: cujus aflectionis causa, est flatulentus spiritus. Quod enim , spiritu in tumorem attollatur , manifestum est iis qui celeritatem ejus cum intumescit, dc quum iterum residet, perpendunt: quippe nullus humor tam celerem in alterutram partem mutationem efficere potest..Verum huic ex

flatuoso 1piritu Priapismo praecedit palpitatio: illi vero qui fit ex dilatione arteriarum, minime. TI Actenus quomodo flatulentus Aspiritus internas corporis VisCQ-E a rum Meth. med. IA.

119쪽

xoo JOAN. FIENUS rumque cavitates adimpleat,quaeq; in iis mala generet, abunde explicuimus. Superest paucis, quae in corporis habitu Proserat symptomata, dicamus. Is enim, ut est tenuissimarum partium substantia, ita non modo quod vacuum est, re plet, sed continuitatem partium dissolvit, membranas a sese, ab ossibus divellit, de celeri motu non hanc aut illam dumtaXat Partem, sed totum corpus magno cum dΟ-lore , veluti si spiculum infigeretur, Pervadit. Quandoque etiam in modum areae frigidae, sensiles nervosasque partes sine magno dolore assicit : ceterum hic spiritus, ut Paucus est retenuissimus,lta facile a calore nativo fomentisve e Sternis evanescit: Dissicilius autem, cuna icrassior copiosior sub cute vel . membranis quae ossibus circundantur, se insinuat, easque in tumorem, qui Inflatio, vulgo autem Apostema Vetosum nominarim extendita anc

Cal. ab oedemate distinguit , quod

Dis tiroci

120쪽

Da FLATIBUS TOT hoc ex pituitoso succo ortum habeat, ac proinde nobis prementibus cedat, digitique admodum alte in illud descendant : Inflatio vero fiat ex flatulento spiritu, alias sub cute, alias sub membranis quae ossa integunt, aliquando autem sub musculis collecto. Haec digitis pressa vestigium minime retinet, sonitumque tympani percussa edit.

Est quando tumorem quidem ille

non excitat,sed sub cute consistens, ac iv ejus densitatem non valens exhalare, palpitat: vitam ignara plebs hanc palpirationem nominar. Scite admodum hanc rem Ioannes a

Langius depingit in quadam Epistola sua, ' qua chirurgorum quOrumdam arrogantiam & inscitiam

damnat. Aliam, inquit, aeque temerariam chirurgorum inscitiam te celare non possiim: qui cum musculos temporum, frontiS, genae, aut maxillarum ab interculaneo aere distentos contremiscere vi-