Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

131쪽

victus ratio in sex rebus non natu ratibus sita instituatur.

. Devictus ratione in statibus Obsem

N victus ratione probe instituenda, ne flatus in corpore generentur, aut, si geniti sint, cito discutiantur: quatuor veniunt observanda iis potissimum , qui eorum generationi obnoxium corpus sortiti sunt: ordo, Modus, TempuS,& Substantia. Ordo in eo consistit, ne prandium aut coenam a poculis incipiant: aut ilico post dolum unum aut alterum qui depravatus mos apud multos invaluit magnum haustum ebibant. Verum tum demum moderata potio convenit, cum magna cibi pars praeassumpta suit. Liquida deinde praecedant durioribus, laxantia astringentibus: dc quae facilis concoctionis sunt, iis quae conficiuntur molestius. Modus etiam observandus est, ne vide-

132쪽

DE FLATI B v S. II 3 videlicet major cibi quantitas as matur, quam ventriculus sine di fi-- cultate superare possit: quod fiet,

si cum aliquali edendi desiderio amensa discedatur, nec copiosicrpotus inperatus, quam siti 1edandae, dc steducendo alimento con- veniat; alioqui Corpus tum cibi, tum potus saburra ptae graVatum, ad vitae munia redditur ineptius, &, calor nativus opprimitur. Nonnulli sane aqualiculi, quorum Venter

sesquipede prostat, nunquam satis factum appetitui existimant, nisi vel soli etiam integras amphoras a pitissando absorpserint : vel in lymposiis ingentia vasa uno spiritu .

exiccarint, nec minuS tamen edanta

Alii autem usque adeo assueverunt potui, ut vel nihil , vel parum admodum solidi nutrimentri admittant : quo fit ut in ejusmodi immo derata humoris ingluvie, fluctusetiones inflationes generentur, impotente ventriculo tantam Commode quantitatem complecti. Temm

133쪽

ν14 JOAN. FIEN Us Temporis item habenda ratio, ne jejuni, vel inter duos pastus,vel post

absolutam coenam cum cubitum

Conceditur, vel etiam in lecto bibant: tum etiam ne cibo novo a .

te prioris digestionem inserciantur, vel comissando in coena usq; pra dium, aut in majorem noλS par- . tem coena protrahatur. Quippe dc ab iis quae substantiae suae crassitie.& lentore exiles corporis meatus obstruunt, cibis nempe Crassum viscidumque humorem generantiabus, difficilis coctionis, carne scilia .eet sale condita, aut fumo eXsiice

ta, sive bubula ea sit, sive suilla ;deinde natura sua multum frigidis, acidis, & austeris, summo cum st dio abstinendum. Fructus quoque omnes horarii tam crudi quam cocti: verum illi cane pejus & angue exibilandi ab usu sunt. Item

legumina, aceraria, lac, dc quaecumque ex lacte fercula fiunt: Placentarum item omne genus , Pemmata, lagana, rhyemata, irria.

134쪽

DE FLATIBUS. Hs laganitar, & id genus alia. , ac cum

primis quod ex lacte, libo dulciario vel melle, ovis & butyro in sar

tagine aut furno frequenter nostrates mulierculae solent ast delicias concinnare: tum etiam quod ex caseo recenti, beta, pasta, ovis &oleo varie fit, Itali tortam nuncupant, evitanda .nt. Nocentissima quoque sunt, quaecunque ex pasta

Italis fiunt Turtellae, Lasaniae, Maccaroni,Vermiculi, dc id genus per- . multa ad palatum doctis ume conis strueia. Crassissimis enim humo,

bus corpus implent, dc calorem na tivum ita obtundunt ac opprimunt, ut deinceps coquat deterius, inque tantam lenticiem dc humiditatem vires suas eNercere viX queat. Sed hic objiciet mihi quis ex eorum numero, qui haec in deliciis maxumis aestimant, quique contemtis melioribus deteriora gulae causa Prosequuntur, per multos avidissime illa copioseque vorare, incommodi tamen nihil aut parum a

135쪽

it 6 Io AN. F i E N VS modum sentire. Quibus quidem

hoc pacto responsum volo: Commune esse omnibus ex pasta alimentis, crassos glutinososque humores, & maximam eXcrement rum vim in corpore coacervare,

ejus vias obstruere, flatibusque creandis promptam materiam subministrare. Verumtamen si in bonum& firmum stomachum incidant,

Commodeque quod vix fieri posse judico coquantur, dc nullam videantur notatu dignam noTam infer .re : id non arguit ex se innoxia illa esse. Certissima enim res est, vel plebi nota: Ingentia Vasa uno eXiccare spiritu humanae naturae esse perniciosissimum: dc cicutae pha macum praesentissimam Socrati a tulilse necem. Quare nihil concludit ille, qui propterea has res inis Noxias, & minime vituperandas probare studet: quod bibaculus quispiam magnos congioS era et, &anus illa Atheniensis esui cicutae assueverit,& per consequens, quod

136쪽

DE FLATIB Vs. II unus Sc item alter ex pasta alimenta conficiat. Suavia enim quae magna

cum voluptate assumuntur, ea a

chius complectitur, Omnique ex parte appressus concludit Sc retinet Ventriculus, atque multo facilius concoquit. Quaro tria in unive sum sunt, quae nutrimenta ex sua quidem natura noXia, efficiant innocentiora mitioraque: usus nimirum seu consuetudo, voluptas &ventriculus firmus dc validus: nam dc euchyma cibaria ventriculum, si ea respuat, subvertunt: dc saxatiles

pisciculi, si infirmus is sit, molestiam pariunt. . Ceterum illi si meis monitis fidem minime habeant, saltem moveantur diris Constantini Aph. minis, quibus gulosos illos territat: Non gaudeant, ait, malo cibo utentes; quoniam si in praesenti non laeduntur, in posterum percussionem non evadent. Eodem pertinet ciborum varietas, quae non mediocriter facit ad cruditates , dc inn meros flatns in corpore multipli

137쪽

candos: confunduntur enim plurima diversissuriarum naturarum, quae dum inaequaliter cocoquuntur distribuunturque, necessarium est, inde labor caloris innati consequatur. pisces deinde cetacei praegrandes, patultres, lacustres, quique in coenoso fundo versantur, & e putrilagine omniq; impuritate victutant, devitandi. Carn S enim eorum .

viscidae sunt & glutinosae, multumque excrementitiae & frigidae. A stinebunt etiam ventosi a vino plus aequo refrigerato, ab aquae potu Sc , a magno haustu cereviliae ex frigido penuario depromptae, idque Potissimum cum corpuS eXterniS Cain loribus aestuat, aut immoderato

exercitio dc labore fatiscit: ab omni deinceps aeris e Xcessia, pra sertim frigido, qui confertim VCntriculi regionem vestibus haud probe munitam contingat; S a pedum immoderata frigiditate dc Lumiditate. Saepe etiam saxis di lius insedisse, stravissiana pe perit eπ:υ . flati-

138쪽

DE FLATIBUS. II flatibus symptomata. Otium insuper ec diurna 1bmnia inprimis evitabit. vapores enim elevant, sed non discutiunt; concoctionem aggrediuntur , sed non perficiunt. unde cruda generantur Phlegmata, flatuum vera materialisque causa. Ceterum cum ventriculus aut intestina in praesentiarum fatuoso spiritu distenduntur, a cibo & poturum omnino abstinere, ac tenuem vi tum instituere, sopriumque esse praestat. Etenim cum corpori solitus cibus aut subducitur, aut e X toto circumciditur , nativus calor cibi alteratione dc concoctione minimo implicatus, agilis, Vegetus' ἔ, per omnia disiusus, ubique suam vim exerit & invalescit, ac primum quidem crudos humores conco quit, crassos attenuat, lentos dete git, flatibus generandis causam adimens, per patentes vias eos excludit , generatosque disii pat ec resolvit, ecquo amplius eleve nrur imPedit : utque semel dicam, haec sola

media,

139쪽

Iao IOAN. FiENUS inedia, sufficiens medela est ad . quemcumque ex cruditare & flatiabus aflectum disii pandum. Verum,

quidem est, quod ab iis ipsis cibi

parsimonia extenuatis, in Vacuo fCorpore multo major molestia ex-

fluxu& refluxu subnascatur. Atqui haud diuturnum hoc est, prope diem enim erupturi tum sunt, &ab omni dolore infirmos liberaturi: multo rameu felicius id eveniet, si ab exercitio non omnino alienisuerint. Hippocratis enim doctriana est, hanc nostram sententiam comprobans, digna sane quae aureis Characteribus singulorum foribus inscribatur: Non satiari cibis, Ecimpigrum esse ad labores. Porro

eXercitiorum multa genera recenset Galenus, ' luctam, pancratium, pugilatum ,- cursum, & id genus plura, quae hic explicare praeter institurum praeterque rationem foret. Hoc unum nobis sufficiat,quod moderata corporis exercitatio, sive

140쪽

DE FLATIBUs. Ialper pilam palmariam in sphaeristeriis, sive per dimicationem, cursum, obambulationes, aut quovis alio modo, jejuno stomacho vacuoqdeEXcrementis corpore instituta, mirifice omnes animae facultate S re.. Creat, nativum calorem per universum corpus diffundit, humores con

Coquit digeritque, membra singula prompta, & ad suum officium agilia reddit, alvum solvit, tantaque efficacia flatus excutit, ut par sibi remedium non habeat, nulIumque magis sincerum, magisque tutum sit. , quam tempestiva exercitatio conjuncta parsimoniae. Alimenta itaque pauca sint, eaque sinapi, aut alio quovis condimento extenuante calfacienteve nisi corporis totius dispositio biliosa aut sanguinea o stet) condita. δnter olera, salviam, hyssbpum, thymbram, foeniculum. majoranam , pulegium, calamintham, hisque similia usui sibi esse

sciat infirmus. Carnes quibus vesiacetur, sint assae, aromatum accessu